Bir insanın büyüklüğü, düştüğü kuyudan çıkabilmesinde; bir toplumun büyüklüğü ise hiç kimseyi o kuyuda yalnız bırakmamasında saklıdır.
Hayatta bazı hikâyeler vardır. Okursunuz, birkaç dakika düşünür, sonra unutursunuz.
Bazı hikâyeler ise insanın yüreğine dokunur. Yıllarca zihninizden çıkmaz. Çünkü o hikâyenin içinde yalnızca bir olay değil, insanlığın bütün çelişkileri saklıdır.
Kuyudaki eşeğin hikâyesi de bunlardan biridir.
Bir köyde, yıllarca sahibine hizmet etmiş yaşlı bir eşek, derin bir kuyuya düşer.
Sahibi gelir. Köylüler toplanır. Hayvanın nasıl kurtarılacağını düşünürler.
Ancak sonunda kurtarmanın çok zor olduğuna karar verirler.
Ve korkunç bir çözüm bulurlar:
Kuyuyu toprakla dolduracak, eşeği de orada bırakacaklardır.
Kürekler çalışmaya başlar.
İlk toprak eşeğin sırtına düşer.
Eşek silkelenir.
İkinci kürek gelir.
Yine silkelenir.
Sonra bir şey fark eder.
Üzerine atılan toprağı ayaklarının altına aldığında biraz yükselmektedir.
Bundan sonra her kürek toprağı silkeler, üzerine basar ve biraz daha yükselir.
Sonunda kuyudan çıkar.
Köylüler şaşkındır.
Onlar eşeği gömmek isterken, eşek o toprağı kurtuluşunun basamağına dönüştürmüştür.
Bu hikâyeden genellikle şu ders çıkarılır:
“Hayat üzerinize toprak attığında silkelenin, o toprağı ayağınızın altına alın ve yükselin.”
Doğrudur.
Ama ben bu hikâyeye başka bir açıdan da bakıyorum.
Yıllarca sahibine hizmet eden bir canlı, en zor gününde neden gözden çıkarılmıştır?
Köylüler neden kurtarmanın başka yollarını aramamıştır?
Neden bir kişi bile çıkıp, “Durun, onu böyle bırakamayız!” dememiştir?
İşte bu sorular bizi yalnızca bireysel başarıya değil, toplumsal ahlaka, devlet yönetimine, siyasete, insan yetiştirmeye ve milletlerin geleceğine götürmektedir.
Çünkü mesele yalnızca kuyudan çıkmak değildir.
Asıl mesele, insanı kuyuya düşüren düzeni değiştirmek ve kuyudakini yalnız bırakmayan bir medeniyet kurabilmektir.
1. Hayatın Kuyuları: Her İnsan Bir Gün Çaresiz Kalabilir
Hayat her zaman adil davranmaz.
Bazen yıllarca çalışırsınız, emeğinizin karşılığını alamazsınız.
Bazen doğruyu söylersiniz, dışlanırsınız.
Bazen iyilik yaparsınız, kötülük görürsünüz.
Bazen bir ömür verdiğiniz insanlar, size ihtiyaçları kalmadığında yüzlerini çevirirler.
Bir insan için kuyu, işsizlik olabilir.
Bir anne için evladından ayrı kalmak olabilir.
Bir baba için ailesinin geçimini sağlayamamak olabilir.
Bir genç için geleceğe dair umudunu kaybetmek olabilir.
Bir yaşlı için yalnızlık olabilir.
Bir millet için ise kimliğinin, dilinin, kültürünün ve haklarının baskı altına alınması olabilir.
Kuyular farklıdır ama çaresizlik duygusu birbirine benzer.
İnsan kuyunun dibindeyken gökyüzünü küçücük görür.
Dünyanın bütün kapıları kapanmış gibi gelir.
Fakat unutulmamalıdır:
Bir insanın bugün içinde bulunduğu durum, onun yarın ulaşabileceği yerin sınırı değildir.
Kuyunun derinliği kader değildir.
Önemli olan, çıkış yolunu arayabilmek ve gerektiğinde yardım isteyebilmektir.
2. En Ağır Toprak, Dost Bildiklerinizin Attığı Topraktır
İnsan düşmanından gelen kötülüğe bir ölçüde hazırlıklıdır.
Ama dostunun ihaneti başka türlü acıtır.
Çünkü düşmanın attığı taş bedeninizi yaralayabilir; dostunuzun attığı taş kalbinizi yaralar.
Yıllarca birlikte yürüdüğünüz bir insanın sizi yarı yolda bırakması…
Birlikte kurduğunuz bir kurumda emeğinizin yok sayılması…
Yardım ettiğiniz insanların zor gününüzde sizi tanımaması…
Bunlar insanın yüreğinde derin izler bırakır.
Fakat hayat bize önemli bir gerçeği öğretir:
Herkes yol arkadaşı olabilir ama herkes kader arkadaşı olamaz.
Bazı insanlar sizinle yalnızca yol düzken yürür.
Yokuş başladığında geride kalırlar.
Bazıları sofranızda vardır ama sıkıntınızda yoktur.
Bazıları başarınızı paylaşır ama acınıza ortak olmaz.
İşte gerçek dostluk, insanın kuyunun dibinde olduğu gün belli olur.
Vefa, güçlü insanın yanında durmak değil; gücünü kaybeden insanı terk etmemektir.
Burada bir gerçeği de unutmamak gerekir:
Başkalarının vefasızlığı, bizim de vefasız olmamızı haklı çıkarmaz.
İnsan kendisine yapılan kötülüğü örnek alarak değil, kendi ahlakını koruyarak büyür.
3. İnsanları Harcayan Toplumlar Geleceklerini Harcar
Bugün dünyanın en önemli sorunlarından biri, insanın değerinin yalnızca sağladığı faydayla ölçülmesidir.
Bir insanın makamı varsa saygı görüyor.
Parası varsa çevresi kalabalık oluyor.
Gücü varsa sözü dinleniyor.
Ama makamı gidince, parası tükenince, sağlığı bozulunca çevresindeki insanların bir kısmı uzaklaşabiliyor.
Bu yalnızca bireysel bir ahlak sorunu değildir.
Aynı zamanda toplumsal bir çürüme tehlikesidir.
Bir ülke yıllarca öğretmen yetiştirir.
Bilim insanı yetiştirir.
Mühendis yetiştirir.
Sanatkâr yetiştirir.
Tecrübeli yöneticiler yetiştirir.
Sonra kişisel çekişmeler, siyasi hesaplar veya liyakatsiz tercihler yüzünden bu insanların birikiminden yararlanamaz.
Böylece toplum kendi yetiştirdiği insanları değersizleştirir.
Oysa yetişmiş insan, bir milletin en büyük sermayesidir.
Bir fabrikanın yenisini kurabilirsiniz.
Bir yolun yenisini yapabilirsiniz.
Bir binayı yeniden inşa edebilirsiniz.
Ama elli yıllık tecrübeyi bir gecede oluşturamazsınız.
Bir öğretmenin yetiştirdiği kuşakların değerini yalnızca maaşla ölçemezsiniz.
Bir annenin fedakârlığını rakamlarla anlatamazsınız.
Bir toplum önderinin yıllarca kazandığı güveni parayla satın alamazsınız.
Bir milletin gerçek zenginliği, sahip olduğu kaynaklar kadar yetiştirdiği ve değerini bildiği insanlardır.
Bu nedenle insanı harcamak, geleceği harcamaktır.
4. Bulgaristan Türkleri: Toprağın Altında Kalmayan Bir Hafıza
Kuyudaki eşeğin hikâyesi bana Bulgaristan Türklerinin yaşadığı tarihî mücadeleyi de hatırlatıyor.
Çünkü bizim tarihimizde de çok derin kuyular vardır.
Kimliğini korumak isteyen insanların yaşadığı baskılar…
Türkçe eğitim imkânlarının daraltılması…
Dinî ve kültürel hayata yönelik müdahaleler…
1984–1985 yıllarında zorla isim değiştirme uygulamaları…
1989 yılında yaşanan büyük göç…
Bütün bunlar bir toplumun hafızasında derin yaralar açtı.
Bir düşünün.
Bir insanın adını değiştirmeye zorlayabilirsiniz.
Ama annesinin ona seslendiği adı kalbinden silebilir misiniz?
Bir insanı köyünden uzaklaştırabilirsiniz.
Ama çocukluğunun geçtiği sokakları hafızasından çıkarabilir misiniz?
Bir aileyi evinden ayırabilirsiniz.
Ama babasının mezarını, annesinin duasını, doğduğu toprağın kokusunu unutturabilir misiniz?
1989 yılında Türkiye’ye gelen yüz binlerce Bulgaristan Türkü, geride yalnızca evlerini ve eşyalarını bırakmadı.
Bir kısmı çocukluğunu, gençliğini, hatıralarını ve sevdiklerinin mezarlarını da geride bıraktı.
Fakat yeni bir hayat kurmak zorundaydılar.
Çalıştılar.
Ürettiler.
Çocuklarını okuttular.
İşletmeler kurdular.
Türkiye’nin ekonomik ve sosyal hayatına katkıda bulundular.
Kadınlarımız hem ailelerini ayakta tutmak hem de çalışma hayatına katılmak için büyük fedakârlıklar gösterdi.
Burada tarihimizin çok önemli bir gerçeği vardır:
Bulgaristan Türkleri yalnızca acı çekmiş bir toplum değildir; acıya rağmen ayakta kalmayı başarmış bir toplumdur.
Ancak bu başarı, yaşanan haksızlıkları haklı çıkarmaz.
Hiçbir baskı, insanların sonradan gösterdiği dayanıklılıkla meşrulaştırılamaz.
Bizim görevimiz yalnızca geçmişteki direnişi anlatmak da değildir.
O direnişten gelecek kuşakların yararlanacağı eğitim, kültür, hukuk ve dayanışma kurumları oluşturmaktır.
Çünkü tarih yalnızca hatırlanmak için değil, ders çıkarılmak için de vardır.
5. En Büyük Soru: Biz Kendi İnsanımıza Ne Kadar Sahip Çıktık?
Geçmişte bize yapılan haksızlıkları anlatırken kendimize de dönüp bakmalıyız.
Biz kendi yaşlılarımıza ne kadar sahip çıktık?
Göçün acılarını yaşayan insanlarımızın hatıralarını yeterince kaydettik mi?
1989 direnişinin tanıklarını dinledik mi?
Kadınlarımızın mücadelesini gerektiği gibi anlattık mı?
Gençlerimize ailelerinin hangi şartlarda mücadele ettiğini öğretebildik mi?
Türkçenin yaşatılması için yeterince eğitim ve kültür çalışması yapabildik mi?
Köylerimizin, mezarlıklarımızın, camilerimizin ve tarihî eserlerimizin korunması için kalıcı projeler geliştirebildik mi?
Bunlar yalnızca geçmişe yönelik sorular değildir.
Bunlar geleceğe karşı sorumluluğumuzun ölçüsüdür.
Bir toplum kendi hafızasını korumazsa başkalarının yazdığı tarihle yetinmek zorunda kalabilir.
Bir toplum kendi gençlerini yetiştirmezse geleceğini başkalarının tercihlerine bırakabilir.
Bir toplum kendi kurumlarını güçlendirmezse her yeni dönemde yeniden başlangıç yapmak zorunda kalabilir.
Bu nedenle bizim mücadelemiz yalnızca kuyudan çıkmak değil, gelecek nesillerin aynı kuyuya düşmesini önlemek olmalıdır.
6. Siyasetin Vicdan Sınavı: Vatandaş Yalnızca Seçim Günü mü Değerlidir?
Kuyudaki eşeğin hikâyesini siyaset açısından düşündüğümüzde çok önemli bir soruyla karşılaşıyoruz:
Bir insanın değeri, yalnızca birilerine fayda sağladığı zaman mı hatırlanmalıdır?
Siyasette de benzer bir tehlike vardır.
Seçim dönemlerinde vatandaşın kapısı çalınır.
Sorunları dinlenir.
Sözler verilir.
Destek istenir.
Fakat seçimden sonra vatandaşın talepleri unutuluyorsa ortada ciddi bir temsil sorunu vardır.
Demokrasi yalnızca sandık kurmak değildir.
Demokrasi, vatandaşın sesinin seçimden sonra da duyulmasıdır.
Demokrasi, herkesin eşit haklara sahip olmasıdır.
Demokrasi, güçlü olanın değil, hukukun üstün olmasıdır.
Demokrasi, azınlıkların da çoğunluk kadar onurlu ve güvenli yaşayabilmesidir.
Bulgaristan Türklerinin geleceği açısından da mesele budur.
Türkçe eğitim, kültürel miras, ekonomik kalkınma, kamu kurumlarında eşit fırsatlar, din ve vicdan özgürlüğü gibi sorunlar yalnızca seçim kampanyalarının konusu olmamalıdır.
Bunlar kalıcı kamu politikalarına dönüşmelidir.
Vatandaş yalnızca oy verdiği gün hatırlanmamalıdır.
Seçimden sonra da hakları korunmalı, sorunları dinlenmeli ve taleplerine cevap verilmelidir.
Gerçek siyaset, insanları seçim günü kuyudan çıkaracağını söylemek değil; onları her gün güven içinde yaşatacak düzeni kurmaktır.
7. En Tehlikeli Kuyu: Birbirimizi Aşağı Çekmemiz
Bir toplumun karşılaştığı bütün sorunlar dışarıdan gelmez.
Bazen en büyük engel kendi içimizdedir.
Kıskançlık…
Kişisel hesaplar…
Kurumlar arasındaki çekişmeler…
Başarılı insanları küçümseme alışkanlığı…
Farklı düşüncelere tahammülsüzlük…
Bütün bunlar görünmeyen kuyular oluşturur.
Bir kişi başarılı olduğunda onu tebrik etmek yerine kusur arıyorsak…
Bir kurum güzel bir çalışma yaptığında desteklemek yerine engellemeye çalışıyorsak…
Bir genç yeni bir fikir ortaya koyduğunda dinlemek yerine susturuyorsak…
Kendi geleceğimizin önüne engel koyuyoruz demektir.
Çünkü toplumlar birbirlerini aşağı çekerek yükselemez.
Bir insanın başarısı başka bir insanın başarısızlığı değildir.
Bir derneğin güçlenmesi başka bir derneğin zayıflaması anlamına gelmez.
Bir toplum önderinin başarılı olması, diğerlerinin değersizleşmesini gerektirmez.
Aksine ortak hedefler etrafında birleşebilen toplumlar daha güçlü olur.
Birbirimizin üzerine toprak atmayı bırakıp birbirimize merdiven olmayı öğrenmeliyiz.
8. Stratejik Bakış: Acıdan Kurum, Mücadeleden Gelecek İnşa Etmek
Bir toplumun başarısı yalnızca geçmişte ne kadar acı çektiğiyle ölçülmez.
Asıl başarı, o acılardan hangi dersleri çıkardığı ve geleceği nasıl kurduğuyla anlaşılır.
Bunun için beş temel stratejik dönüşüme ihtiyaç vardır.
Birincisi: Şikâyetten çözüme geçmek.
Sorunları anlatmak önemlidir. Ancak her sorunun yanında uygulanabilir bir çözüm önerisi bulunmalıdır.
Türkçe eğitimde eksiklik varsa öğretmen, ders materyali ve eğitim programları geliştirilmelidir.
Kültürel miras zarar görüyorsa koruma ve restorasyon projeleri hazırlanmalıdır.
Gençler göç ediyorsa istihdam ve girişimcilik imkânları artırılmalıdır.
İkincisi: Bireysel mücadeleden kurumsal güce geçmek.
Bir kişinin mücadelesi değerli olabilir.
Ama o kişi görevinden ayrıldığında bütün çalışmalar duruyorsa kalıcı bir yapı kurulmamış demektir.
Bu nedenle dernekler, vakıflar, araştırma merkezleri, eğitim kurumları ve kültür kuruluşları güçlü bir kurumsal hafızaya sahip olmalıdır.
Üçüncüsü: Duygusal tepkiden stratejik akla geçmek.
Her haksızlığa yalnızca öfkeyle cevap vermek uzun vadeli sonuç üretmeyebilir.
Hak arama mücadelesi bilgiye, hukuka, diplomasiye ve toplumsal dayanışmaya dayanmalıdır.
Dördüncüsü: Geçmişi korurken geleceği hazırlamak.
Tarih bilinci olmayan genç, köklerinden uzaklaşabilir.
Ancak yalnızca geçmişi bilen ve geleceğin teknolojilerini, ekonomisini, bilimini öğrenmeyen genç de çağın gerisinde kalabilir.
Bu nedenle tarih ile teknoloji, kültür ile bilim, kimlik ile evrensel bilgi birlikte değerlendirilmelidir.
Beşincisi: Başarıyı kişisel kazançtan toplumsal faydaya dönüştürmek.
Bir insanın yükselmesi güzeldir.
Ama yükselen insan arkasından gelenlere de yol açıyorsa o başarı toplumsal bir değere dönüşür.
İşte gerçek strateji budur:
Bir kişinin kurtuluşunu, binlerce insanın geleceğine katkı sağlayacak bir sisteme dönüştürmek.
9. Gençlere Sesleniş: Yalnızca Başarılı Değil, Vicdanlı da Olun!
Sevgili gençler,
Hayatınız boyunca önünüze engeller çıkacaktır.
Sizi küçümseyenler olacaktır.
Başaramayacağınızı söyleyenler olacaktır.
Bazen güvendiğiniz insanlar sizi yalnız bırakacaktır.
Fakat bunların hiçbiri geleceğinizin sonu değildir.
Çalışın.
Okuyun.
Araştırın.
Yabancı dil öğrenin.
Teknolojiyi takip edin.
Tarihinizi bilin.
Kültürünüzü koruyun.
Dünyayı tanıyın.
Ama bütün bunları yaparken vicdanınızı kaybetmeyin.
Çünkü bilgi, ahlakla birleşmediğinde tehlikeli bir güce dönüşebilir.
Makam, adaletle birleşmediğinde baskı aracına dönüşebilir.
Zenginlik, merhametle birleşmediğinde yalnızca kişisel bir üstünlük arayışına dönüşebilir.
Siz yalnızca kuyudan çıkmayı öğrenmeyin.
Kuyunun dibinde kalan insanı da görmeyi öğrenin.
Bir gün güçlü olduğunuzda güçsüzü ezmeyin.
Bir gün zengin olduğunuzda yoksulu küçümsemeyin.
Bir gün yönetici olduğunuzda vatandaşın sesini unutmayın.
Bir gün başarılı olduğunuzda size yardım edenleri hatırlayın.
Ve bir gün geçmişte sizi küçümseyen insanlarla karşılaştığınızda onların yaptığı hatayı tekrarlamayın.
Çünkü gerçek büyüklük, size yapılan kötülüğün aynısını yapabilecek güce sahipken adaleti tercih edebilmektir.
10. Liderlik: Kuyudan Çıkmak Yetmez, Kuyuyu Kapatmak Gerekir
Hikâyenin belki de en önemli stratejik dersi liderlikle ilgilidir.
Sıradan bir insan kuyudan çıktığında kurtulduğuna sevinir.
Daha ileri görüşlü bir insan, kuyunun başında durup başkalarının da düşebileceğini düşünür.
Gerçek lider ise o kuyunun neden açık bırakıldığını araştırır.
Sorumluları belirler.
Güvenlik tedbirleri alır.
Ve aynı olayın tekrar yaşanmaması için sistem kurar.
İşte bireysel başarı ile toplumsal liderlik arasındaki fark budur.
Bir lider yalnızca kendisini kurtaran insan değildir.
Başkalarının da güven içinde yaşayabileceği şartları hazırlayan insandır.
Bir toplum önderi yalnızca geçmişin acılarını anlatan insan değildir.
O acıların tekrar yaşanmaması için çözüm üreten insandır.
Bir devlet adamı yalnızca güçlü konuşan insan değildir.
Adaleti kurumsallaştırabilen insandır.
Bu nedenle gerçek liderlik, kişisel kahramanlıktan daha büyük bir sorumluluktur.
Liderin başarısı, kaç kişinin kendisini alkışladığıyla değil, kaç insanın hayatını iyileştirebildiğiyle ölçülmelidir.
11. Dayanıklılık Tek Başına Yeterli Değildir: Adalet de Gereklidir
Kuyudaki eşeğin kurtulması güzel bir sonuçtur.
Ancak burada önemli bir tehlike vardır.
Eğer bu hikâyeyi yalnızca “Her insan kendi gücüyle kurtulmalıdır” şeklinde yorumlarsak toplumsal sorumluluğu göz ardı etmiş oluruz.
Çünkü herkesin aynı gücü yoktur.
Herkesin aynı imkânları yoktur.
Herkes aynı şartlarda mücadele etmez.
Bir çocuk yoksulluğu kendi başına yenemeyebilir.
Bir engelli insanın hayatını kolaylaştırmak için toplumsal düzenlemeler gerekebilir.
Bir yaşlı, hastalığıyla tek başına mücadele edemeyebilir.
Bir azınlık, temel haklarını koruyabilmek için güçlü hukuk kurumlarına ihtiyaç duyabilir.
Bu nedenle bireysel dayanıklılık ile toplumsal adalet birbirinin alternatifi değildir.
Birbirini tamamlamalıdır.
İnsanlar güçlü olmaya çalışırken devlet de adil olmalıdır.
Vatandaş sorumluluklarını yerine getirirken kurumlar da görevlerini yapmalıdır.
Toplum dayanışmayı geliştirirken hukuk herkes için eşit işlemelidir.
Gerçek medeniyet, insanların ne kadar acıya dayanabildiğiyle değil, ne kadar az haksızlığa uğradığıyla da ölçülür.
12. Bir Gün Hepimiz O Kuyunun Dibinde Olabiliriz
Bugün güçlü olabiliriz.
Yarın güçsüz kalabiliriz.
Bugün sağlıklıyızdır.
Yarın hastalanabiliriz.
Bugün bir makamımız vardır.
Yarın o makamdan ayrılabiliriz.
Bugün başkalarına yardım ediyoruzdur.
Yarın yardıma ihtiyaç duyabiliriz.
Hayatın değişmeyen gerçeklerinden biri budur.
Hiçbir insanın gençliği sonsuz değildir.
Hiçbir makam kalıcı değildir.
Hiçbir servet bütün tehlikelere karşı güvence değildir.
İşte bu nedenle başkasının acısına bakarken yalnızca onun bugününü değil, kendi yarınımızı da düşünmeliyiz.
Bugün yaşlısına sahip çıkmayan toplum, yarın kendi yaşlılığını da yalnız bırakabilir.
Bugün gençlerine umut vermeyen toplum, yarın geleceğini kaybedebilir.
Bugün adaletsizliğe sessiz kalan toplum, yarın kendi hakkını aradığında yalnız kalabilir.
Bu nedenle merhamet yalnızca duygusal bir erdem değildir.
Aynı zamanda toplumun geleceğine yapılan bir yatırımdır.
Dayanışma yalnızca yardım etmek değildir.
Toplumsal güvenin temelidir.
Vefa yalnızca geçmişi hatırlamak değildir.
Gelecekte de birbirimize güvenebileceğimizin teminatıdır.
13. Yeni Bir Toplumsal Anlayışa İhtiyacımız Var
Artık yalnızca güçlü insanların hikâyelerini anlatmak yeterli değildir.
Adil kurumların hikâyelerini de yazmalıyız.
Yalnızca zorlukları aşan bireyleri alkışlamak yeterli değildir.
O zorlukların tekrar yaşanmaması için çalışan insanları da takdir etmeliyiz.
Yalnızca kahramanları yetiştirmek yeterli değildir.
Kahramanlığa ihtiyaç duyulmadan onurlu yaşanabilecek bir düzen kurmalıyız.
Bunun için eğitim anlayışımızdan siyaset kültürümüze, aile ilişkilerimizden sivil toplum çalışmalarımıza kadar birçok alanda yeni bir bakış açısına ihtiyacımız vardır.
Çocuklarımıza yalnızca rekabeti değil, dayanışmayı da öğretmeliyiz.
Gençlerimize yalnızca kazanmayı değil, adil davranmayı da öğretmeliyiz.
Yöneticilerimize yalnızca karar vermeyi değil, hesap vermeyi de öğretmeliyiz.
Toplum önderlerimize yalnızca konuşmayı değil, dinlemeyi de öğretmeliyiz.
Ve hepimiz kendimize şu soruyu sormalıyız:
Biz bugün bir insanın hayatında merdiven miyiz, yoksa üzerine atılan toprak mıyız?
Çünkü bir insanın hayatına dokunmak bazen büyük bir servet gerektirmez.
Bir öğrencinin elinden tutmak…
Bir yaşlıyı ziyaret etmek…
Bir işsize yol göstermek…
Bir gencin fikrini dinlemek…
Bir mağdurun hakkını savunmak…
Bazen bütün bunlar, bir insanın hayatındaki en önemli dönüm noktası olabilir.
SON SÖZ: BİZ TOPRAĞIN ALTINDA KALMAYI DEĞİL, BİRLİKTE YÜKSELMEYİ ÖĞRENDİK!
Hayat boyunca üzerimize çok toprak atılabilir.
Bazen haksızlıkla…
Bazen ihanetle…
Bazen yoksullukla…
Bazen yalnızlıkla…
Bazen de kendi içimizdeki korkularla…
Ama insanın en büyük gücü, yaşadığı zorlukları geleceğini inşa edecek birikime dönüştürebilmesidir.
Bizim tarihimizde bunun çok örneği vardır.
Balkanlarda kimliğini korumaya çalışan insanlarımız…
Göç yollarında yeni bir hayat arayan ailelerimiz…
Çocuklarını okutmak için gece gündüz çalışan annelerimiz…
Bir daha doğduğu köyü göremese de memleketini kalbinde taşıyan yaşlılarımız…
Yeni bir ülkede sıfırdan hayat kuran babalarımız…
Onlar yalnızca hayatta kalmadılar.
Yeni hayatlar kurdular.
Yeni kuşaklar yetiştirdiler.
Yeni umutlar oluşturdular.
Fakat bugün artık bir adım daha ileri gitmeliyiz.
Yalnızca kendi kurtuluşumuzu düşünmemeliyiz.
Başkalarının da kurtuluşuna katkı sağlamalıyız.
Yalnızca geçmişin acılarını anlatmamalıyız.
Geleceğin imkânlarını oluşturmalıyız.
Yalnızca üzerimize atılan toprağı basamak yapmamalıyız.
O toprağın altında kalabilecek insanlara da elimizi uzatmalıyız.
Çünkü bir insanın kurtuluşu bir başarıdır.
Ama bir toplumun birlikte yükselmesi, medeniyetin başarısıdır.
Ve unutmayalım:
Bizi gömmek isteyenler olabilir.
Bizi susturmak isteyenler olabilir.
Bizi unutturmak isteyenler olabilir.
Bizi birbirimizden ayırmak isteyenler olabilir.
Ama biz tarihimizden şunu öğrendik:
Kökleri sağlam olan bir toplum, zorluklar karşısında yeniden filiz verebilir.
Hafızasını koruyan bir millet, geçmişinden geleceğine yol açabilir.
Birbirine sahip çıkan insanlar, en derin kuyulardan bile çıkış yolu bulabilir.
Yeter ki aklımızı kaybetmeyelim.
Yeter ki vicdanımızı susturmayalım.
Yeter ki birbirimizin üzerine toprak atmayalım.
Yeter ki gençlerimize yalnızca geçmişin acılarını değil, geleceğin umutlarını da bırakalım.
Çünkü bizim hedefimiz yalnızca kuyudan çıkmak değildir.
Bizim hedefimiz, hiçbir insanın kimliğinden, inancından, yoksulluğundan veya güçsüzlüğünden dolayı bir kuyuya mahkûm edilmediği bir gelecek kurmaktır.
Ve son olarak, bu hikâyeden çıkarılması gereken en büyük dersi bütün insanlığa hatırlatmak istiyorum:
Bir insanın üzerine toprak atmak için kürek yeterlidir.
Ama o insanı kurtarmak için akıl, emek, merhamet ve vicdan gerekir.
Unutmayın:
Kuyudan çıkmak cesarettir.
Kuyudakine el uzatmak insanlıktır.
Kuyunun bir daha kimseyi yutmamasını sağlamak ise gerçek devlet adamlığı ve medeniyettir.
İşte bizim yolumuz budur.
İşte bizim mücadelemiz budur.
İşte gelecek nesillere bırakmamız gereken en büyük miras budur.
Biz yalnızca ayağa kalkmayı bilen bir millet değil, birbirini ayağa kaldıran bir toplum olmak zorundayız!
Rafet ULUTÜRK
Araştırmacı – Yazar
