Yaşam

Göller Yöresinde kurulan Muhacir Köyleri

Denizli’nin Bozkurt Beldesi/İlçesi Muhacirlar tarafından kurulmuştur.
Denizli, Burdur. Isparta, Afyon illerini kapsayan bölgeye ‘GÖLLER YÖRESİ’ denildiği malumdur. Bu yörede birbirleriyle irtibatlı bizim bildiğimiz 26 pare büyüklü küçüklü muhacir yerleşimi vardır. Bu yerleşimlerin tamamına yakının aynı tarihlerde 5-10yıl içinde, 1875-1885 arası olduğunu tahmin ediyorum. Aralarında mesafelere göre yakın akrabalık bağları olanlar vardır. Bugünlere kadar geliş gidişler, ziyaretleşmeler, evlilikler devam etmektedir. Merkezi yerlere göçlerde olmaktadır.
Bu köylerin en önemli özellikleri:
-Eskiden meskun olan bir köy veya kasabaya yerleşme değil; yeniden kurulmuş olmaları,
-Yakın zamanlara kadar yerli ahali ile ihtilattan kaçınmaları,
-Kendi örf adet ve geleneklerini yaşatmaları şeklinde özetlenebilir.
-Yerlilerle ihtilaftan sakınmak için yerleşimleri mümkün olduğunca onlara uzak yerlere yapılmıştır.
-Geldikleri yerin iklim ve coğrafi şartlarına uygun yerler tercih edilmiştir.
Hatta yakın zamanlara kadar yerlilerden kız alıp-verme olmamış, bu yörelerdeki köyler kendi içlerinde evlilikler yapmışlar, bazende muhacir köyleri arası evlilikler olmuştur.
Bu köyler genellikle Bulgaristan göçmenlerinden, Deliorman yöresinden olup, yine birbirlerine yakın ve akraba olan, aynı köylü veya yakın köylerden gelenlerdir. Değişik köylerden gelenlerin oluşturduğu yerleşimlerde vardır.
Kuruluş tarihleri de birbirine yakın olup, Osmanlının son yıllarında olsa gerektir. Zaman zamanda bu köylere antlaşmalarla sonradan gelen resmi yerleşimlerde olmuştur.
Kuruluşlarından sonra dağılan köyler olduğu gibi; bazı köylerden İl ilçe merkezlerine, Adana, Balıkesir gibi şehirlere gidişler olmuştur.
Çal-Çivril yolu çatalında kurulan ‘Kocagen’ köyü susuzluk nedeniyle dağılan bir köydür.
Büyük menderes kenarında Çivrile yakın ismini bilemediğimiz ve Bozkurt – Kuyucak yolu üzerinde Bozkurta 4-5 km mesafede Boztümbek tepesinde kurulan iki köy daha dağılmış bir kısmı Hayrettine diğer bir kısmıda Bozkurt’a ve başka yerlere göçmüştür.
Muhacir yerleşimlerinin çoğu şu anda büyüklü küçüklü köy statüsünde olup, sadece Denizli iline bağlı Bozkurt ilçedir.
Bu yöredeki yerleşimler içinde dağılmış olan Kocagen’in, dağılım için üs gibi olduğu, bu köylerin buradan dağılarak kurulduğu bir araştırmacı tarafından söylenmiştir.
Tesbit edebildiğimiz kadarıyla bu köyler sunlardır:
A-Denizli iline bağlı olanlar:
Bozkurt İlçesine bağlı olanlar:
1-Bozkurt,(İlçe)
2- Armutalan,
3- Mecidiye, (Büyük yayla)
4-Hayrettin (Kuyucak yaylası)
5-Sazköy
6-Başçeşme
Buldan ilçesine bağlı olanlar:
7-Süleymanlı
8-Kovanoluk
B-Afyon iline bağlı olanlar:
Dazkırı ilçesine bağlı olanlar:
9-Bozan
10-Akarca
11-Hasandede
12-Hisaralan (Kılzılören yaylas)
13-İdris (Apayaylası)
14-Yayla (Mîri)
Evciler İlçesine bağlı olanlar.
15-Akyarma
Dinar İlçesine bağlı olanlar
16-Bilgiç (Alardıç)
17-Çamlıköy (Çepiş)
18-Körpeli (Yenice)
Sandıklı ilçesine bağlı olanlar;
19-Soğucak (Kumalar yaylası)
C-Burdur iline bağlı olanlar: 
Merkez ilçeye bağlı olanlar;
20-Başmakyaylası,
21-Ulupınar (Düldül yaylası)
Yeşilova ilçesine bağlı olanlar.
22-Orhanlı (Yavşanlık)
D-Isparta iline bağlı olanlar:
Keçiborlu ilçesine bağlı olanlar:
23-Yenitepe (Senir Yaylası . Halk arasında “sini yaylası”)
24-Yeşilyurt (Farı yaylası)
25-Kavak (Kavalan)
26-Gülköy (Gencer)
Bunların dışında bizim tesbit edemediğimiz.
Muhacir köyleri varsa bildirilirse memnun oluruz. Yapılacak her türlü katkılardan dolayı peşin teşekkürlerimizi sunarız.
İzleyip takibedip okuyup beğenenlere de teşekkürler… Tarihe not düşelim.
Bildiklerimizi duyduklarımızı yazalım. Yazılmayan bilgi kaybolur.
Bilgiler Tahir Çelik ile derlenmiştir.
18.01.2018
M. Emin İnceler
Share

4 Replies to “Göller Yöresinde kurulan Muhacir Köyleri

  1. Merhaba böyle bir sayfa açtığınız için ve çalışmalarınızdan dolayı teşekkür ederim. Bu yazdıklariniz soy olarak nereden geldiğimi öğrenmek için çok faydalı oldu. Dediğiniz gibi köyler birbirinden kız alıp vermişler hep. Babam Kovanoluk annem ise Süleymaniye köyünden.onlarin babaları ve anneleri de aynı şekilde karşılıklı iki köyden evlenmişler ve diğer köylerden evlenmemişler ancak bu gelenek bizim nesilde son buldu yaşım 30. Ayrıca bir bilgi daha vermek istiyorum, Kovanoluk ve Süleymaniye köylerinin ilk kuruluş yeri Aydın Buharkent civarında imiş, ancak o bölgenin çok sıcak ve sivrisinek dolu olması nedeniyle yukarıya yaylaya göç etmişler yanı şu anki Buldan ilçesine bağlı yüksek yaylaya, geldiklerinde iki köyde topu topu toplam 6 yada 7 aile varmış. Genelede renkli gözlü ve sarışın insanlar. Dediğiniz gibi hala geleneklerine sahip cikiyor köylülerimiz, hatta yaşlılarin anlattığına göre Süleymaniye köyü ismini nüfus mübadelesi esnasında İstanbul da Süleymaniye caminin önünde beklemişler. Ve göçten sonra köylerine caminin ismini vermişler. Biraz fazla gereksiz bilgi oldu kusura bakmayın 😁 , bu konularla ilgilenen birini görünce dayanamadim.

    1. Böyle bir çalışma için çok teşekkürler.Ben de göller yöresi olarak adlandirilan bolgeyle ilgili olan bilgilere ekleme yapmak isterim.Afyon’a bağlı Omuzca (eski ismi Mecidiye) ve komşusu Yarımca da Bulgaristan’dan gelen muhacirlerin kurdugu köylerdir.Sevgiler.

  2. Bu değerli bilgiler için teşekkürler.
    Biz de Afyon – Denizli sınırında kalan Dazkırı ilçesinin ormanlık bir yer olan çiftlik köyünde yaşıyoruz çevremizdeki hasandede , hisaralan ,idris ,hayrettin gibi köylere arada sırada gideriz , acayip bir şekilde neredeyse herkes sarışın ve renlik gözlü halbuki aramızda çok az mesafe var. Ayrıca Kendilerine ait ekmek türü var ,giyim tarzları ve konuşmaları(ağzı) farklı insanlar. kendi kültürlerini az da olsa korumuşlar.

  3. Afyonkarahisar Burhaniye Köyü, Bulgaristan Kırcaali’nin İlyasçı köyünden gelen göçmen Türklerden oluşuyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

20 − thirteen =