Gülten RAYİMOĞLU
Bulgar kimliğinin ve kültürel mirasının en önemli sembollerinden biri olan Edirne’deki Bulgar kiliseleri, günümüzde büyük bir sorunla karşı karşıya. Bulgarca ibadet edilmesi gereken bu kutsal mekânlarda artık Bulgarca ayinler düzenlenmiyor ve kiliseye gelen cemaate Yunan din adamları hizmet veriyor.
Bu durum, sadece bir dil meselesi değil, aynı zamanda Bulgar ulusal kimliğinin ve dini bağımsızlığının korunması açısından kritik bir konudur. Sadece bir yıl içinde bile Bulgarca ibadetin kesilmesi, buradaki Bulgar toplumu için büyük bir kayıp anlamına gelmektedir.
Bulgar Kiliseleri, Bulgar Halkının Manevi Sığınağıdır
Trakya Bulgarları Derneği Başkanı Krasimir Premyanov, Edirne’deki Bulgar kiliselerinde Bulgar rahiplerin bulunmamasına yönelik endişelerini dile getirdi. Bulgar kiliselerinde Bulgar din adamlarının hizmet vermesi gerektiği konusunu Cumhurbaşkanlığı düzeyinde gündeme getirdiklerini belirten Premyanov, Bulgar Ortodoks Kilisesi’nin (BPC) en kısa sürede buraya Bulgar din adamları ataması gerektiğini vurguladı.
Bu sadece bireysel bir talep değil, Edirne’de yaşayan ve Bulgaristan’dan gelen cemaatin ortak isteğidir. Kiliseye ibadet için gelen insanlar, Bulgarca dua etmek, ana dillerinde ilahiler dinlemek ve Bulgar din adamlarından manevi rehberlik almak istiyorlar.
Vatanlarından uzakta yaşayan Bulgarlar için bu kiliseler sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda kültürel kimliklerini ve ulusal bilinçlerini korudukları birer manevi merkezdir. Kiliselerde Bulgarca ibadet edilmemesi, Bulgar kültürel kimliğinin zaman içinde erozyona uğramasına neden olabilir.
Bulgar Ortodoks Kilisesi’nin (BPC) Sorumluluğu
Bulgar Ortodoks Kilisesi, Edirne’deki bu kutsal mekânlara Bulgar din adamlarının atanması konusunda bir adım atmak zorundadır. Bugüne kadar BPC tarafından bir rahibin görevlendirilmemiş olması, Bulgar toplumunda hayal kırıklığı yaratmaktadır.
Bu konu, sadece Edirne’de yaşayan Bulgar cemaatiyle sınırlı değildir. İstanbul’dan ve çevre bölgelerden gelen pek çok Bulgar, dini vecibelerini yerine getirmek ve ana dillerinde ibadet etmek için buraya akın etmektedir. Ancak Bulgar rahiplerin yokluğu ve Bulgarca ibadetin gerçekleşmemesi, bu kutsal mekânların işlevini zayıflatmaktadır.
Bulgaristan Cumhurbaşkanlığı ve hükümet yetkilileri, Bulgar Ortodoks Kilisesi ile iş birliği yaparak bir an önce Edirne’deki Bulgar rahiplerin atanmasını sağlamalıdır.
Edirne’deki Bulgar Kültürel Mirasının Korunması
Edirne’de sadece Bulgar kiliseleri değil, kiliseler bünyesindeki kültürel faaliyetler de büyük önem taşımaktadır. Vekil Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Odrin’deki kiliseye bağlı okuma evinin (çitalişte) desteklenmesi gerektiğini belirtti. Bu mekân, sadece Bulgar asıllı gençler için değil, aynı zamanda Bulgar kültürünü öğrenmek isteyen herkes için bir eğitim merkezi olmuştur.
Yotova, kilisenin bir manevi ve kültürel merkez olarak güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, Bulgar devletinin buradaki çalışmaları destekleyeceğini söyledi. Bu, diasporadaki Bulgar kimliğinin korunması açısından büyük bir adımdır.
Ayrıca, Bulgaristan’dan gelen turistlerin bu tarihi mekânlara yönlendirilmesi konusunda daha fazla bilinçlendirme yapılması gerekmektedir. Edirne’yi ziyaret eden birçok Bulgar, bu kutsal yerlerin farkında bile değil. Bulgar devletinin ve turizm sektörünün iş birliğiyle, bu kiliseler kültürel turların bir parçası hâline getirilmelidir.
Bulgar Kiliselerinde Bulgarca İbadet Şarttır!
Edirne’deki Bulgar kiliselerinde Bulgarca ibadet edilmemesi, büyük bir tarihi ve kültürel kayıptır.
Bu durumun en kısa sürede düzeltilmesi için:
- Bulgar Ortodoks Kilisesi, Edirne’de Bulgar din adamları atamalıdır.
- Bulgaristan Cumhurbaşkanlığı ve hükümeti bu konuda aktif rol oynamalıdır.
- Bulgar kültürel mirası ve dini kimlik korunmalıdır.
- Turizm alanında bilinçlendirme çalışmaları artırılarak, Bulgar turistler bu kutsal mekânlara yönlendirilmelidir.
Bulgarca ibadet, sadece bir dil meselesi değil, Bulgar kimliğini ve kültürünü yaşatma mücadelesidir. Edirne’deki Bulgar toplumu, dini ve kültürel haklarını korumak için güçlü bir şekilde sesini yükseltmeye devam etmelidir.
