{"id":9259,"date":"2014-03-15T15:44:56","date_gmt":"2014-03-15T13:44:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=9259"},"modified":"2019-07-10T18:10:40","modified_gmt":"2019-07-10T16:10:40","slug":"canakkalede-vatan-savunmasi-icin-carpisan-gayrimuslimler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/canakkalede-vatan-savunmasi-icin-carpisan-gayrimuslimler\/","title":{"rendered":"\u00c7anakkale&#8217;de Vatan Savunmas\u0131 \u0130\u00e7in \u00c7arp\u0131\u015fan Gayrim\u00fcslimler"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnya tarihinde \u00f6nemli bir yeri bulunan \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131&#8217;nda,\u00a0T\u00fcrk askerleri gibi o\u00a0d\u00f6nemde Osmanl\u0131 tebaas\u0131nda bulunan bir\u00e7ok gayrim\u00fcslim de \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131.\u00a0\u00c7anakkale&#8217;de\u00a099\u00a0y\u0131l \u00f6nceki vatan savunmas\u0131nda, Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda ya\u015fayan\u00a0gayrim\u00fcslim askerler, T\u00fcrklerle ayn\u0131 siperlerde ayn\u0131\u00a0kaderi payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda 3 k\u0131tada 2,5 milyon kilometreye yak\u0131n toprak par\u00e7as\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin 14 Mart 1914&#8217;teki n\u00fcfusu 18 milyon 520 bin idi.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131\u00a0i\u00e7inde\u00a01 milyon 729 bin Rum, 1 milyon 161 bin\u00a0Ermeni, 187 bin Musevi, 55 bin S\u00fcryani, 13 bin Keldani, 47 bin Maruni, 11 bin Roman, 15 bin\u00a0Bulgar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra az say\u0131da Nasturi, Yezidi, D\u00fcrzi, Kazak ve\u00a0Latin ya\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">\u00c7anakkale Onsekiz Mart \u00dcniversitesi (\u00c7OM\u00dc) Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u00a0\u00d6\u011fretim \u00dcyesi Yrd. Do\u00e7. Dr. Mithat Atabay, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n bir imparatorluk oldu\u011funu, pek\u00a0\u00e7ok din, dil ve \u0131rktan insan\u0131n ya\u015famas\u0131n\u0131n do\u011fal kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan 5 g\u00fcn sonra, 2 A\u011fustos 1914&#8217;te\u00a0genel seferberlik ilan edildi\u011fini, bu s\u0131rada\u00a01891, 1892\u00a0ve 1893 do\u011fumlular\u0131n silah alt\u0131nda bulundu\u011funu belirten Atabay, seferberlikle 1875-1890 do\u011fumlu 16 s\u0131n\u0131f ihtiyat erin askere davet edildi\u011fini bildirdi.\u00a0Bunlar\u0131,\u00a01868-1874 do\u011fumlu m\u00fcstahf\u0131z erlerin (yeni\u00e7erilik zaman\u0131nda kale, hisar ve yurdu koruyan t\u0131marl\u0131 asker) izledi\u011fini dile getiren Atabay, &#8220;\u00dclkenin her taraf\u0131ndan askere \u00e7a\u011fr\u0131lan erler, askerlik \u015fubelerine m\u00fcracaat etmeye ba\u015flad\u0131. Askere geli\u015fleri h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in emirler yay\u0131mlanarak bir hafta i\u00e7inde mazeretsiz davete uymayanlar\u0131n veya askerlik hizmetinden ka\u00e7anlar\u0131n idam edilece\u011fi duyuruldu.\u00a03 A\u011fustos&#8217;ta uygulanmaya ba\u015flayan seferberlik, 25 Eyl\u00fcl&#8217;de bir\u00e7ok eksiklikleriyle tamamlanm\u0131\u015f kabul edildi. 53 g\u00fcn s\u00fcren bu d\u00f6nem, h\u0131zl\u0131 olmamakla beraber Balkan Sava\u015flar\u0131&#8217;ndaki seferberlikle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha iyi bir d\u00f6nemi i\u00e7ermekteydi&#8221; dedi.<\/p><div id=\"bghab-3763621128\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p itemprop=\"articleBody\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;nda Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n sava\u015f gideri<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Atabay, seferberlikle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu tebaas\u0131ndan olan M\u00fcsl\u00fcman, gayrim\u00fcslim herkesin askere al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilgisini verdi.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Pek \u00e7ok devletin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n 4 y\u0131l 3 ay 14 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan Atabay, 3 ana k\u0131tada ba\u015flayan sava\u015f\u0131n,\u00a0dominyonlar ve s\u00f6m\u00fcrgeler de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 5 k\u0131tada etkilerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Avrupa&#8217;da ise \u0130spanya, \u0130svi\u00e7re ve \u0130skandinav \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm \u00fclkelerin\u00a0bu \u00e7arp\u0131\u015fmalarda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Sava\u015fa\u00a066\u00a0milyon\u00a038 bin\u00a0810 askerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlardan 38 milyon\u00a051 bin\u00a0786&#8217;s\u0131n\u0131n\u00a0\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da kayboldu\u011funu ifade eden\u00a0Atabay, &#8220;Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;nda \u0130ttifak Devletlerinin sava\u015f gideri\u00a060 milyar dolar\u0131, \u0130tilaf Devletlerinin ise 125 milyar dolar\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin sava\u015f gideri ise 1 milyar\u00a0430 bin dolard\u0131.\u00a0Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nda Birinci\u00a0D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ilk 17 ay\u0131nda silah alt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n say\u0131s\u0131 2 milyon\u00a0523 bin\u00a0ki\u015fiyi buldu. Sava\u015f sonuna kadar silah alt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n say\u0131s\u0131 ise 2 milyon\u00a0850 bin\u00a0ki\u015fiye ula\u015ft\u0131. Sava\u015f sonunda kay\u0131plar\u0131m\u0131z\u00a0325 bin\u00a0\u015fehit, 400 bin yaral\u0131, 250 bin\u00a0esir ve kaybolanlar olmak \u00fczere 975 bin\u00a0ki\u015fidir&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">\u00c7anakkale Cephesi<\/p><div id=\"bghab-3757364775\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p itemprop=\"articleBody\">Mithat Atabay,\u00a0\u00c7anakkale Cephesi&#8217;ne \u0130ngilizlerin 410 bin, Frans\u0131zlar\u0131n 79 bin\u00a0olmak \u00fczere 489 bin\u00a0askeri sava\u015f alan\u0131na s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u0130ngilizlerin 205 bin,\u00a0Frans\u0131zlar\u0131n ise\u00a047 bin zayiat verdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n da bu cepheye\u00a0yakla\u015f\u0131k 500 bin\u00a0asker g\u00f6nderdi\u011fini, bunlardan 57 bin\u00a084&#8217;\u00fcn\u00fcn\u00a0sava\u015f meydanlar\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc,\u00a020 bin 297&#8217;sinin de hastanelerde hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini belirten Atabay, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">&#8220;Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda yaralanan askerlerin say\u0131s\u0131 97 bin\u00a0864, hava de\u011fi\u015fimi verilenlerin say\u0131s\u0131 7 bin\u00a084 ve hastaneye sevk edilenlerin say\u0131s\u0131 ise\u00a014 bindir. \u00c7anakkale Cephesi&#8217;nde esir d\u00fc\u015fenlerin say\u0131s\u0131 ise 11 bin\u00a0178&#8217;dir.\u00a0\u00c7anakkale Cephesi&#8217;nde, Osmanl\u0131 Ordusunda M\u00fcsl\u00fcman\u00a0(T\u00fcrk, Arap, \u00c7erkez, Abaza, Laz, K\u00fcrt, Pomak, Roman) askerlerin yan\u0131nda imparatorlu\u011fu olu\u015fturan gayrim\u00fcslim askerler\u00a0(Ermeni, Rum, Yahudi, S\u00fcryani, Keldani) de sava\u015ft\u0131. Bu da do\u011fal bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Osmanl\u0131\u00a0bir imparatorluktu. Bunu unutmamak gerekir.\u00a0Bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131&#8217;nda, sava\u015f meydanlar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden askerlerimizden 558&#8217;i, imparatorlu\u011fun gayrim\u00fcslim unsurlar\u0131ndand\u0131. Yani Ermeni, Rum, Yahudi k\u00f6kenliydi. Bu, \u015fehit olan her 100 askerden birinin gayrim\u00fcslim oldu\u011fu\u00a0anlam\u0131na gelmektedir ki\u00a0imparatorlu\u011fun n\u00fcfusuyla da uygun bir durumdur.&#8221;<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131&#8217;nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden gayrim\u00fcslim askerlerin en \u00e7ok \u0130stanbul, Bursa, Edirne ve Bal\u0131kesir b\u00f6lgesinden geldi\u011fine i\u015faret eden Atabay, &#8220;\u00c7anakkale&#8217;den de 12 gayrim\u00fcslim asker, \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131&#8217;nda hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. Bu askerlerden 4&#8217;\u00fc \u00c7anakkale, 3&#8217;\u00fc Biga, ikisi Gelibolu, ikisi Eceabat ve biri Ayvac\u0131k&#8217;tand\u0131&#8221; ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Cephede,\u00a0sa\u011fl\u0131k hizmetlerini y\u00fcr\u00fcten, biri eczac\u0131, 8&#8217;i doktor olmak \u00fczere\u00a09 subay\u0131n\u00a0hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini, 8 doktordan 6&#8217;s\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman, ikisinin ise\u00a0Yahudi k\u00f6kenli Osmanl\u0131 vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funu bildiren\u00a0Atabay, Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n\u00a0komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi 19.\u00a0T\u00fcmen&#8217;de ve buna ba\u011fl\u0131 birliklerde pek \u00e7ok gayrim\u00fcslim subay\u0131n g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p><div id=\"bghab-2721266302\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p itemprop=\"articleBody\">Atabay, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn\u00a0\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131&#8217;nda tuttu\u011fu not defterindeki bilgilere g\u00f6re, t\u00fcmendeki gayrim\u00fcslim subaylar\u0131n, seyyar hastane doktorlar\u0131 Y\u00fczba\u015f\u0131 Dinleal Efendi ve\u00a0Y\u00fczba\u015f\u0131 Nivart Bali\u00e7 Efendi, \u0130stihkam Taburu Doktoru \u00dccretli Y\u00fck\u00fcml\u00fc Y\u00fczba\u015f\u0131 Parsildo\u015f Efendi, 72.\u00a0Alay 2. Tabur Doktoru \u00dccretli Y\u00fck\u00fcml\u00fc Y\u00fczba\u015f\u0131 Hac\u0131r Efendi, 57. Alay 2. Tabur T\u00fcfek\u00e7isi Sokrat Usta, 57. Alay 2. Tabur Doktoru Sivil Y\u00fck\u00fcml\u00fc Sarafidis Efendi oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Cephede hayat\u0131n\u0131 kaybeden baz\u0131 gayrim\u00fcslimler<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">\u00c7anakkale Cephesi&#8217;nde, T\u00fcrk askeriyle ayn\u0131 hedef i\u00e7in \u00e7arp\u0131\u015fan ve\u00a0vatan savunmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 kaybeden baz\u0131 gayrim\u00fcslim askerlerin isimleri \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p itemprop=\"articleBody\">Ad\u0131 \u00d6l\u00fcm tarihi Yani o\u011flu Nikola (\u00c7anakkale) 19 May\u0131s 1915 Kaluset o\u011flu \u0130shak (Biga) 1 May\u0131s 1915 Bapos o\u011flu Arama (Kozan) 16 A\u011fustos 1915 Nersis o\u011flu Agop (Afyonkarahisar) 29 A\u011fustos 1915 Vasil o\u011flu Likor (Aksaray) 30 Haziran 1915 Hayem o\u011flu Markado (Ankara) 19 May\u0131s 1915 Tana\u015f o\u011flu Vasil (Bal\u0131kesir) 21 Ekim 1915 Hristo o\u011flu Deli Kostanti (Bal\u0131kesir) 6 Ekim 1915 M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 o\u011flu Hac\u0131 Mehran (Bursa) (Yedek subay) 28 Nisan 1915\u00a0 Ha\u00e7ik o\u011flu Arimya (Bursa) (Onba\u015f\u0131) 6 May\u0131s 1915 Polhera\u00e7yan o\u011flu Sitrak (Edirne) (Yedek subay) 14 May\u0131s 1915\u00a0 Estefan o\u011flu \u0130liya (Edirne) 2 May\u0131s 1915 Avram o\u011flu \u0130sak (\u0130stanbul) 2 May\u0131s 1915 Ovadis o\u011flu Ha\u00e7or (Kahramanmara\u015f) 1 Ekim 1915 Bedrus o\u011flu Takur (Konya) 1 Temmuz 1915 Sergey o\u011flu Karabet (Yozgat) 30 Eyl\u00fcl 1915 Nikola o\u011flu Kozma 29 Haziran 1915 &#8211; \u00c7anakkale<\/p>\n<div id=\"bghab-4087418236\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya tarihinde \u00f6nemli bir yeri bulunan \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131&#8217;nda,\u00a0T\u00fcrk askerleri gibi o\u00a0d\u00f6nemde Osmanl\u0131 tebaas\u0131nda bulunan bir\u00e7ok gayrim\u00fcslim de \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131.\u00a0\u00c7anakkale&#8217;de\u00a099\u00a0y\u0131l \u00f6nceki vatan savunmas\u0131nda, Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda ya\u015fayan\u00a0gayrim\u00fcslim askerler,<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":6460,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-9259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/kircaaliden-canakkale-sehitli%C4%9Fine-ziyaret.jpg?fit=600%2C410&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-2pl","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9259\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}