{"id":9154,"date":"2014-03-03T00:17:58","date_gmt":"2014-03-02T22:17:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=9154"},"modified":"2019-07-10T18:11:07","modified_gmt":"2019-07-10T16:11:07","slug":"osmanlinin-1-dunya-savasina-girisinin-perde-arkasi-yedikitada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/osmanlinin-1-dunya-savasina-girisinin-perde-arkasi-yedikitada\/","title":{"rendered":"Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;na Giri\u015finin Perde Arkas\u0131 Yedik\u0131ta&#8217;da"},"content":{"rendered":"<p>Yedik\u0131ta dergisi, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Ittihat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan hi\u00e7bir sebep yokken ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;na sokularak y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini, yap\u0131lan gizli anla\u015fmalar\u0131, r\u00fc\u015fvetleri, ihanetleri kaleme alan bir dosya yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p>Yedik\u0131ta Tarih ve K\u00fclt\u00fcr Dergisi, Mart say\u0131s\u0131nda Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc sebebiyle sava\u015f\u0131n perde arkas\u0131n\u0131 yazd\u0131. Tarih\u00e7i Yazar \u00d6mer Faruk Y\u0131lmaz\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 &#8216;B\u00fcy\u00fck oyun b\u00fcy\u00fck sava\u015f&#8217; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla verilen makalede, Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin bir y\u0131k\u0131m niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na nas\u0131l itildi\u011fi anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201cOsmanl\u0131 tarihinin dikkatle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi gereken bir ciheti de devletin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na giri\u015fidir.\u201d diyen Y\u0131lmaz, \u201cTarihte benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u015fekil ve kararla girilen bu sava\u015f, devleti neticede y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Karanl\u0131k ve gizli anla\u015fmalar, sahte vaatler, entrikalar, r\u00fc\u015fvetler, ihanetler ve suiistimaller hep bu sava\u015f\u0131n i\u00e7inde yer alm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Makalede \u015fu bilgiler yer ald\u0131:<\/p>\n<p>ENVER PA\u015eA <a title=\"Almanya Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/almanya\/\">Almanya<\/a> KISKACINDA<\/p><div id=\"bghab-778896507\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&#8220;Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 maceras\u0131, Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n 5 Mart 1909\u2019da <a title=\"Berlin Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/berlin\/\">Berlin<\/a> Asker\u00ee Ata\u015fesi olarak tayin edilmesiyle ba\u015flad\u0131. Alman Imparatoru II. Wilhelm, Berlin\u2019de kara ve deniz ata\u015felerine yemek verdi ve bu s\u0131rada yarbay olan Enver Bey ile yak\u0131ndan ilgilendi. Yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel g\u00f6r\u00fc\u015fmede \u201cSen \u00fclkenin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ince istedi\u011fin yard\u0131mlar\u0131 yapaca\u011f\u0131m.\u201d vaadinde bulundu.<\/p>\n<p>ORDU ALMANLARIN KONTROL\u00dcNE NASIL GE\u00c7TI?<\/p>\n<p>Alman imparatoru ile Enver Bey\u2019in konu\u015fmas\u0131ndan 4 y\u0131l sonra 27 Ekim 1913\u2019te <a title=\"Almanya Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/almanya\/\">Almanya<\/a> ile &#8216;Alman Asker\u00ee Islahat Heyeti&#8217; anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131. Daha \u00f6nce Balkan Sava\u015flar\u0131\u2019nda yenilgiye u\u011frayan Osmanl\u0131 ordusu, yeni usullerle g\u00fc\u00e7lendirilecek, yeni silahlarla donat\u0131lacakt\u0131. Anla\u015fmadan k\u0131sa s\u00fcre sonra heyet, Mare\u015fal Liman Von Sanders\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Istanbul\u2019a geldi. Balkan yenilgisinden sorumlu tutulan subaylar s\u00fcratle emekli edildi. Gen\u00e7 Ittihat\u00e7\u0131 subaylar kumanda mevkiine ge\u00e7irildi. Osmanl\u0131 ordusunun her \u015feyi Almanlara teslim edildi. \u00d6yle ki, Alman imparatoru, subaylar\u0131n se\u00e7imi ve tayini ve subay heyetlerinin belirlenmesi ile ilgili emirler ya\u011fd\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n<p>ISMET IN\u00d6N\u00dc\u2019DEN ACI ITIRAF<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada binba\u015f\u0131 r\u00fctbesinde olan Ismet (In\u00f6n\u00fc) Bey bu teslim olu\u015fu \u015f\u00f6yle tenkit ediyordu: \u201cBir devletin orduda, siyasette, memleket idaresinde s\u0131r denebilecek nesi varsa hepsi yabanc\u0131 devlet memurlar\u0131na emanet edilmi\u015fti. Alman Islah Heyeti memleket i\u00e7inde olup bitenleri, g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne takip eder durumdayd\u0131.\u201d<\/p><div id=\"bghab-2436663846\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>ENVER PA\u015eA\u2019NIN YILDIZI NASIL PARLATILDI?<\/p>\n<p>Birinci Balkan Sava\u015f\u0131\u2019nda \u00c7atalca\u2019ya kadar gelen Bulgarlar, <a title=\"Yunanistan Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/yunanistan\/\">Yunanistan<\/a> ve S\u0131rbistan\u2019\u0131n kendi topraklar\u0131na g\u00f6z dikmesi \u00fczerine geri \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131. Yarbay Enver Bey bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmad\u0131. Bulgaristan\u2019\u0131n b\u0131rak\u0131p \u00e7ekildi\u011fi Edirne\u2019ye gitti ve &#8216;Ikinci <a title=\"Edirne Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/edirne\/\">Edirne<\/a> fatihi (!)&#8217; olarak an\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Enver Bey esasen <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> N\u00e2z\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 istiyordu. Ancak Talat Bey, <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> N\u00e2z\u0131r\u0131 Ahmed Izzet Pa\u015fa\u2019dan memnundu ve Enver Bey i\u00e7in bu bakanl\u0131\u011f\u0131n erken oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131 sonucu D\u00e2hiliye Naz\u0131r\u0131 <a title=\"Talat Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/talat-pasa\/\">Talat Pa\u015fa<\/a>, Ni\u015fanta\u015f\u0131\u2019ndaki kona\u011f\u0131na giderek Ahmed Izzet Pa\u015fa\u2019y\u0131 istifa etmeye ikna etti. Enver Bey, 18 Aral\u0131k 1913\u2019te albayl\u0131\u011fa, 19 g\u00fcn sonra, 1 Ocak 1914\u2019te pa\u015fal\u0131\u011fa ve <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> N\u00e2z\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilerek ikbal merdivenlerinde \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fckseltildi.<\/p>\n<p>33 YA\u015eINDA <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> NAZIRI OLDU<\/p>\n<p>33 ya\u015f\u0131ndaki Enver Bey art\u0131k <a title=\"Enver Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/enver-pasa\/\">Enver Pa\u015fa<\/a> idi ve 1914\u2019te Sultan <a title=\"Abd\u00fclmecid Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/abdulmecid\/\">Abd\u00fclmecid<\/a> Han\u2019\u0131n o\u011flu \u015eehzade S\u00fcleyman\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Naciye Sultan\u2019la evlenerek saraya damat da oldu. Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> N\u00e2z\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan Avrupal\u0131 devletler ve bilhassa Alman imparatoru \u00e7ok memnun olmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok sad\u0131k bir Alman dostu, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin idaresini eline alm\u0131\u015ft\u0131. <a title=\"Enver Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/enver-pasa\/\">Enver Pa\u015fa<\/a>, ilk i\u015f olarak Almanlarla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkileri daha da geli\u015ftirdi ve Alman Asker\u00ee Islahat Heyeti\u2019nin faaliyet ve yetkileri geni\u015fletildi.<\/p><div id=\"bghab-4072121631\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>SAID PA\u015eA\u2019NIN YALISINDA YAPILAN GIZLI ITTIFAK<\/p>\n<p>1 A\u011fustos 1914\u2019te Almanya\u2019n\u0131n Rusya\u2019ya sava\u015f ilan etmesiyle Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 resmen ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu geli\u015fmenin hemen ard\u0131ndan Sadrazam Said Pa\u015fa\u2019n\u0131n Yenik\u00f6y\u2019deki yal\u0131s\u0131nda D\u00e2hiliye Naz\u0131r\u0131 <a title=\"Talat Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/talat-pasa\/\">Talat Pa\u015fa<\/a>, <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> Naz\u0131r\u0131 <a title=\"Enver Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/enver-pasa\/\">Enver Pa\u015fa<\/a>, Meclis Ba\u015fkan\u0131 Halil Bey ve Istanbul\u2019daki Alman Sefiri Baron Von Wangenheim bir araya gelerek gizli bir anla\u015fmaya imza att\u0131lar. Bu anla\u015fma, h\u00fck\u00fcmetin di\u011fer \u00fcyelerinden bile gizlenmi\u015f ve hatta kimseye s\u00f6ylenmeyece\u011fine dair yemin ettiler. Maksat, Osmanl\u0131 devletini sava\u015fa sokmakt\u0131.<\/p>\n<p>OSMANLI GIZLI ANLA\u015eMAYLA SAVA\u015eA ITILDI<\/p>\n<p>2 A\u011fustos 1914\u2019te Istanbul\u2019da Osmanl\u0131 taraf\u0131ndan <a title=\"Said Halim Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/said-halim-pasa\/\">Said Halim Pa\u015fa<\/a>, <a title=\"Almanya Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/almanya\/\">Almanya<\/a> ad\u0131na ise Alman B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Baron Wangenheim taraf\u0131ndan Said Halim Pa\u015fa\u2019n\u0131n Yenik\u00f6y\u2019deki yal\u0131s\u0131nda imzalanan 8 maddelik anla\u015fmadan sonra ayn\u0131 g\u00fcn \u00fclke \u00e7ap\u0131nda seferberlik ve s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edildi. Alman asker\u00ee yetkilileri ve subaylar\u0131 Istanbul\u2019a geldiler.<\/p>\n<p>Antla\u015fmaya g\u00f6re, Osmanl\u0131 ve <a title=\"Almanya Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/almanya\/\">Almanya<\/a>, Avusturya-S\u0131rbistan sava\u015f\u0131na tarafs\u0131z kalacak; <a title=\"Rusya Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/rusya\/\">Rusya<\/a>, Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131 hareketinde bulunursa Osmanl\u0131 da sava\u015fa girecek, Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne herhangi bir sald\u0131r\u0131 olursa da <a title=\"Almanya Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/almanya\/\">Almanya<\/a> Osmanl\u0131\u2019ya yard\u0131m edecekti.<\/p><div id=\"bghab-1205786131\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>PLANLANAN SAVA\u015e DENIZDEN GELDI<\/p>\n<p>Goeben ve Breslau Alman sava\u015f gemileri, Amiral Souchon kumandas\u0131nda Kuzey Afrika\u2019n\u0131n Fransa\u2019ya ait limanlar\u0131 Bone ve Philippeville\u2019yi bombard\u0131man etmi\u015f geri d\u00f6n\u00fcyorlard\u0131. Amiral Souchon Berlin\u2019den bir telgrafla y\u00f6n\u00fcn\u00fc Istanbul\u2019a \u00e7evirdi. 10 A\u011fustos 1914 g\u00fcn\u00fc, gemiler Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n verdi\u011fi izinle \u00c7anakkale\u2019den Marmara\u2019ya hareket ettiler.<\/p>\n<p>Sadrazam Said Halim Pa\u015fa\u2019n\u0131n evinde toplanan kabine \u00fcyelerinden Maliye N\u00e2z\u0131r\u0131 Cavid Bey, Meclis Ba\u015fkan\u0131 Halil Bey, D\u00e2hiliye N\u00e2z\u0131r\u0131 <a title=\"Talat Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/talat-pasa\/\">Talat Pa\u015fa<\/a>, <a title=\"Harbiye Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/harbiye\/\">Harbiye<\/a> Naz\u0131r\u0131 <a title=\"Enver Pa\u015fa Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/enver-pasa\/\">Enver Pa\u015fa<\/a> durumu g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcler. Uzun tart\u0131\u015fmalardan sonra bu iki geminin 80 milyon marka sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ettiler. Gemilerin \u00fczerindeki G\u00f6eben ve Breslau isimleri silindi ve Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n emriyle Yavuz ve Midilli isimleri yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>RUSYA KI\u015eKIRTILDI OSMANLI SAVA\u015eA ITILDI<\/p>\n<p>Almanya Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde sava\u015fa sokma karar\u0131ndayd\u0131. Gemiler Osmanl\u0131\u2019n\u0131n olmu\u015ftu ama Alman Amiral Souchon, emirleri Alman imparatorundan al\u0131yordu. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin sava\u015fa girmesinin gecikti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek bir plan yapt\u0131 ve <a title=\"Marmara Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/marmara\/\">Marmara<\/a> Denizi\u2019nde iki g\u00fcnl\u00fck bir tatbikattan sonra \u201cT\u00fcrk bahriyelilerini deniz tutuyor, ileride i\u015f g\u00f6rebilmek i\u00e7in \u00e7ok f\u0131rt\u0131nal\u0131 olan Karadeniz\u2019e bunlar\u0131 al\u0131\u015ft\u0131rmak gerekir. Bunun i\u00e7in b\u00fct\u00fcn sava\u015f filosu ile Karadeniz\u2019e \u00e7\u0131kma izninin verilmesini dilerim.\u201d diye bir rapor yazd\u0131.<\/p><div id=\"bghab-386378965\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Gerekli izni alan Alman amiral, 29 Ekim\u2019de gemilere emir verdi. Hedef Sivastopol ve Novorrossisk limanlar\u0131 idi. Sabah\u0131n ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131yla Rus liman\u0131na top at\u0131\u015flar\u0131 yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Limandan Ruslar da kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015fti. Nihayet, Yavuz ve Midilli 1 Kas\u0131m 1914 g\u00fcn\u00fc bayraklarla donat\u0131lm\u0131\u015f olarak Istanbul Bo\u011faz\u0131\u2019na geri d\u00f6nd\u00fcler. Ruslar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtma g\u00f6revlerini ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131. Rus ordusu 1 Kas\u0131m 1914 sabah\u0131 Osmanl\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131ndan i\u00e7eri girdi.<\/p>\n<p>HEDEFE ULA\u015eILIYOR CIHAD-I EKBER ILAN EDILIYOR<\/p>\n<p>Ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131 ile Sultan Be\u015finci Mehmed Re\u015fad, 11 Kas\u0131m 1914\u2019te cihad-\u0131 ekber ilan etti. Osmanl\u0131, Ittifak Devletleri (Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanl\u0131 Devleti ve <a title=\"Bulgaristan Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/bulgaristan\/\">Bulgaristan<\/a> Krall\u0131\u011f\u0131) ile birlikte fiilen sava\u015fa girmi\u015f oldu. Halifenin cihad emri 14 Kas\u0131m 1914 g\u00fcn\u00fc <a title=\"Fatih Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/fatih\/\">Fatih<\/a> Camii\u2019nde halka da ilan edildi. Hadiseler Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n planlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde geli\u015fiyordu ve Osmanl\u0131 Devleti bu sava\u015fa mecburen girmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya devletleri ittifak etmi\u015f\u00e7esine Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni par\u00e7alamak i\u00e7in harekete ge\u00e7tiler. Alakas\u0131z cepheler a\u00e7\u0131ld\u0131. <a title=\"Ordu Haberleri\" href=\"http:\/\/www.haberler.com\/ordu\/\">Ordu<\/a> te\u00e7hizats\u0131z ve silahs\u0131z bir \u015fekilde bu sava\u015fa sokuldu. Bunlar da yetmiyormu\u015f gibi b\u00fcy\u00fck hatalarla dolu sevk ve idare i\u015fleri yap\u0131ld\u0131. \u00c7anakkale\u2019de, Sar\u0131kam\u0131\u015f\u2019ta, G\u00fcney\u2019de ve Kuzey\u2019de ya\u015fananlar ise tam bir felaketti.<\/p>\n<p>BIRINCI D\u00dcNYA SAVA\u015eI\u2019NIN FATURASI<\/p><div id=\"bghab-4203786384\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Sava\u015f sonunda yakla\u015f\u0131k 11 milyon insan fiilen sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve 9 milyonu da sava\u015f sonras\u0131nda, sivillerin de yer ald\u0131\u011f\u0131 salg\u0131n hastal\u0131klardan \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yine 21 milyon yaral\u0131 ve 8 milyona yak\u0131n da kay\u0131p ve esir de sava\u015f\u0131n di\u011fer bir bilan\u00e7osudur.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n en b\u00fcy\u00fck tesiri, bir\u00e7ok \u00fclkede rejim ve iktidar de\u011fi\u015fiklikleri ve co\u011frafi de\u011fi\u015fiklikler meydana getirmesiydi. Iki b\u00fcy\u00fck devletten birisi olan Rusya\u2019da rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu. Osmanl\u0131 Devleti ise 600 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fiyle tarihe intikal etmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<div id=\"bghab-3064988743\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yedik\u0131ta dergisi, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Ittihat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan hi\u00e7bir sebep yokken ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;na sokularak y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini, yap\u0131lan gizli anla\u015fmalar\u0131, r\u00fc\u015fvetleri, ihanetleri kaleme alan<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":7186,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-9154","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Osmanli_armasi.png?fit=1000%2C1250&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-2nE","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9154"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9154\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}