{"id":8822,"date":"2014-01-31T02:11:37","date_gmt":"2014-01-31T00:11:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=8822"},"modified":"2016-09-18T17:37:54","modified_gmt":"2016-09-18T14:37:54","slug":"carpisan-fikir-dalgalari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/carpisan-fikir-dalgalari-2\/","title":{"rendered":"\u00c7arp\u0131\u015fan Fikir Dalgalar\u0131 -2-"},"content":{"rendered":"<p><b>Seyhan \u00d6ZG\u00dcR<\/b><\/p>\n<p><b>Giri\u015f:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b><\/p>\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131n 2. (ikinci) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Bulgaristan\u2019da ba\u015flayan ve ad\u0131na <b>Totalitarizmden Demokrasiye Ge\u00e7i\u015f D\u00f6nemi<\/b> (TDGD) denen sosyal olguyu ele almak ve de\u011fi\u015fik y\u00f6nlerden de\u011ferlendirmek istiyorum. Gazete yaz\u0131lar\u0131na ve son 24 y\u0131lda \u00e7\u0131kan kitaplara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda TDGD 1990\u2019da ba\u015flad\u0131. <b>Bu, ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle, o zaman bir yenilgi ya\u015fand\u0131 ve bir zafer kazan\u0131ld\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r. Yenilgi i\u00e7in tam tarih <\/b>vermem gerekiyorsa, BKP Merkez Komitesi (MK)\u00a0 Genel Sekreteri ve Bulgaristan Halk Cumhuriyeti (BHC)\u00a0 Devlet Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Todor Jivkov\u2019un Sofya\u2019da <b>10 Kas\u0131m 1989<\/b> g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. O g\u00fcn, MK toplant\u0131s\u0131nda totaliter rejimin ba\u015f\u0131 t\u00fcm g\u00f6revlerinden al\u0131nd\u0131. Fakat o g\u00fcn k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu deyemeyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumun alt ve \u00fcst yap\u0131lar\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131. Onun Devlet ba\u015fkan\u0131 g\u00f6revine en yak\u0131n ve sad\u0131k adamlar\u0131ndan Pet\u0131r Mladenov ve Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa da yine en yak\u0131n adamlar\u0131ndan Andrey Lukanov geldi. Ne de olsa, 34 y\u0131l iktidarda kalan T. Jivkov geri ad\u0131m att\u0131, g\u00f6revlerinden al\u0131nd\u0131, kafas\u0131 tamamen y\u0131kanm\u0131\u015f olan Bulgar halk\u0131 de\u011fi\u015fim olabilece\u011fine inanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm simgeleri:<\/b><\/p><div id=\"bghab-240040507\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Totalitarizmden demokrasiye ge\u00e7i\u015fin ilan edilmesiyle Bulgaristan gibi kaskat\u0131, bask\u0131c\u0131 bir ter\u00f6r devletinde bir g\u00fcnde, birka\u00e7 y\u0131lda eski d\u00fczen s\u00f6k\u00fcl\u00fcp demokratikle\u015fmeye ge\u00e7ilecek umudunu do\u011fursa da, bunun hemen olaca\u011f\u0131na inanlar yok kadar azd\u0131. Bir de, ne yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve daha \u00f6nemlisi nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilenler azd\u0131. Yasakl\u0131 bir rejim olan totalitarizmden yaral\u0131 olan kafalar \u00fcrkek ve korkakt\u0131. <b>A\u011f\u0131r basan haf\u0131za bilin\u00e7 a\u00e7\u0131lmas\u0131na yol vermiyordu<\/b>.<\/p>\n<p>Hatta meydanlardan ta\u015fan insan co\u015fkusundan ba\u015fka bir kudret de belirmedi. Bug\u00fcn Kiev \u201c<b>maydan\u0131nda<\/b>\u201d s\u0131f\u0131r\u0131n alt\u0131nda 20 derecede \u00e7arp\u0131\u015fan eski ve yeni fikirleri, insan iradesini izledi\u011fimde, bizde b\u00f6yle bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131yorum. Ama \u015funu hemen ekliyorum, 1989\u2019un sonunda ve 1990 ba\u015f\u0131nda bizdeki devrim dalgas\u0131 \u00f6yle bir doru\u011fa eri\u015fmi\u015fti ki, bir defa bu zirveye bir daha \u00e7\u0131k\u0131lamad\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm isteyen enerji o g\u00fcn bu g\u00fcn d\u00fc\u015fmeye devam ediyor.<\/p>\n<p><b>O zaman dev bir at\u0131l\u0131m m\u00fcjdeleyen tarihsel bir olay da g\u00f6zlenmedi.<\/b><\/p>\n<p>Di\u011fer Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinde semboller belirdi. Hat\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z, Berlin Duvar\u0131 y\u0131k\u0131lmad\u0131. Bizdeki simge BKP MK binas\u0131n\u0131n k\u0131smen ate\u015fe verilmesi; ayn\u0131 binan\u0131n tepesindeki y\u0131ld\u0131z\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi; bir de sosyalizm atalar\u0131ndan olan Komintern kahraman\u0131 G.Dimitrov\u2019un Sofya\u2019daki mozolesinin y\u0131k\u0131lmas\u0131 oldu. 1989 Aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n son g\u00fcn\u00fcnde Pomaklar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrklerin ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n isimlerinin ve din haklar\u0131n\u0131n iade edilmesi de, bu c\u00fcmleden say\u0131labilir.<\/p>\n<p>Haziran 1990\u2019da Bulgaristan B\u00fcy\u00fck Halk Meclisi\u2019ni se\u00e7ti. KP yasakland\u0131. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131ld\u0131. Kom\u00fcnistlerin toplumun \u00f6nc\u00fc ve y\u00f6netici g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu temel yasadan silindi. Demokratik bir sosyal cumhuriyet oldu\u011fumuz yaz\u0131ld\u0131. Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 yasalla\u015ft\u0131. Adalet umuduna kap\u0131 araland\u0131. K\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerindeki de\u011fi\u015fiklikler insan bilincini belirlemedik\u00e7e, toplum de\u011fi\u015fmez. Bizde de \u00f6yle oldu. De\u011fi\u015fiklikler, kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f totalitarizm yap\u0131s\u0131n\u0131 eritip toplum b\u00fcnyesinden s\u00f6kerek \u00e7\u00f6pe atamad\u0131 ama Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 totalitarizmin bir ejderha dahi olsa yenilebilece\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p><div id=\"bghab-3722810932\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Totalitarizm nedir?<\/b><\/p>\n<p>Bulgar \u00f6rne\u011findeki totalitarizm, <b>y\u00f6netim, yarg\u0131 ve y\u00fcr\u00fctmenin tek elde yani BKP \u2018nin elinde toplanmas\u0131d\u0131r. <\/b>KP\u2019den ba\u015fka hi\u00e7bir kimseye s\u00f6z ve icat hakk\u0131 tan\u0131nmamas\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r. Her yere her hususta devlet ve KP tekeli oturmas\u0131d\u0131r. O zaman<b>, <\/b>Kom\u00fcnist Partisi organlar\u0131 ve aparat\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ve s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en hi\u00e7bir \u015fey yoktu. Politik muhalefet tamamen susturulmu\u015ftu. Bu y\u00fczden Bulgaristan T\u00fcrklerinin 1989 May\u0131s isyan\u0131 Bulgar tarihinde emsali g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir kahramanl\u0131kt\u0131r. Pomaklar\u0131n 1972 Nevrokop, Kornitsa ayaklanmas\u0131 da bu kadar \u00f6nemli ve bilin\u00e7 olu\u015fturucu oldu. B\u00fct\u00fcn bunlar bir kasaban bir kasabaya, bir k\u00f6yden bir k\u00f6ye gitmenin yasak oldu\u011fu y\u0131llarda ya\u015fand\u0131\u011f\u0131ndan asla unutturulmamal\u0131d\u0131r. Biz ancak \u015fanl\u0131 tarihimizle ya\u015farsak g\u00fc\u00e7l\u00fc oluruz. Kimlik bilincini olu\u015fturan en \u00f6nemli \u00f6\u011felerden biri tarih bilincidir. Tarihini bilmeyen bir halk\u0131n yar\u0131n\u0131 olamaz. Bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirildi\u011finde, <b>Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dip dalgas\u0131 1970\u2019lerde yerinden oynad\u0131 ve b\u00fct\u00fcn g\u00f6rkemli\u011fiyle aya\u011fa kalkarken totalitarizme \u201cyerin tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr\u201d deyen fikir ve g\u00fc\u00e7 do\u011fururken, \u00e7arp\u0131\u015fan dalga oldu.<\/b> Ku\u015fkusuz, bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin yak\u0131n Bulgar tarihi kitaplar\u0131nda i\u015flenmesi, ders odalar\u0131nda anlat\u0131lmas\u0131, bilin\u00e7 ve gurur haline gelmesi, bu konularda yeni romanlar yaz\u0131lmas\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fczy\u0131lda olacakt\u0131r. \u0130nsanlar, adil bir toplum d\u00fczeni yaratmak i\u00e7in iktidar olan sosyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i ve \u0131rk\u00e7\u0131 bir anlay\u0131\u015fla \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131ndan olu\u015fan bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimi \u2013 totalitarizmi toplumsal sahneden atmakla, sosyal yasalar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131n \u00f6\u011frenilmesinden meydana gelen iradenin kalkan ve k\u0131l\u0131\u00e7tan g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rebildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Baz\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar:<\/b><\/p><div id=\"bghab-72882860\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Totalitarizmde b\u00fct\u00fcn kurum ve enstit\u00fcler, sendikalar ve dernekler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti. Savc\u0131l\u0131k ve mahkeme de parti komitelerinin emrine \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Adalet araman\u0131n hapishaneyi g\u00f6n\u00fcll\u00fc boylamaktan ba\u015fka bir anlam\u0131 yoktu.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da <b>ikinci bir parti <\/b>de vard\u0131: Bulgaristan Halk \u00c7ift\u00e7i Birli\u011fi(BH\u00c7B) fakat onun hi\u00e7bir alanda s\u00f6z\u00fc ge\u00e7miyordu. Tabela partiydi. Sistem iki partili gibi g\u00f6r\u00fcnse de, \u00e7o\u011fulcu de\u011fildi.<\/p>\n<p>Totaliter rejim, y\u00f6netim, yarg\u0131 ve y\u00fcr\u00fctmeyi birbirine kenetlemi\u015fti, ne geleneklere ne de yeniliklere nefes ald\u0131rm\u0131yordu. Evrensel insan haklar\u0131n\u0131 saymad\u0131\u011f\u0131 gibi, sadece bask\u0131 ve ter\u00f6r ara\u00e7lar\u0131yla idare ediyordu. Hak hukuk diye bir \u015fey yoktu. \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler rafa kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Daha ya\u015fl\u0131 okurlar\u0131m\u0131n tan\u0131\u011f\u0131md\u0131r, \u00f6rne\u011fin \u201c<b>Bulgarla\u015ft\u0131rma<\/b>\u201d s\u00fcrecinde, T\u00fcrkler di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar polis, jandarma, asker g\u00fcc\u00fcyle y\u00fcz y\u00fcze geldi. Ayd\u0131nlar, cesur erkekler yarg\u0131lanmadan hapse at\u0131ld\u0131, s\u00fcr\u00fcld\u00fc, hor g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Sonunda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildiler.<\/p>\n<p>\u201c<b>Belene<\/b>\u201d \u00f6l\u00fcm kamp\u0131 eziyet simgesi oldu. S\u00fcrg\u00fcn \u00e7ekisi y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fc.<\/p><div id=\"bghab-3678701757\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Milis, candarma ve eli sopal\u0131 kafas\u0131 y\u0131kanm\u0131\u015f g\u00f6n\u00fcll\u00fclere takviye ordu birlikleri T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 hareketlendi. Tabii bu b\u00fcy\u00fck tepki toplad\u0131. Sliven\u2019e ba\u011fl\u0131 Yablanovo k\u00f6y\u00fcnde tanklar ayaklanmayla kar\u015f\u0131land\u0131. Novi Pazar yollar\u0131n\u0131 kesen T\u00fcrk kad\u0131nlar panzerlerin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar ilk akla gelen \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Sosyalizmin yerine dayat\u0131lan ve emek\u00e7i halk\u0131n iktidar h\u00fclya, fikir ve prati\u011fini \u00e7arp\u0131tan totalitarizm, Bulgar ko\u015fullar\u0131nda b\u00fcy\u00fck say\u0131da kurban ald\u0131. Uzla\u015f\u0131c\u0131 bilin\u00e7 sava\u015f\u00e7\u0131 bilin\u00e7le de\u015fti. Halkta mukavemet iradesi \u015fahland\u0131. Bu y\u00fczden, o karanl\u0131k y\u0131llar bask\u0131 ve z\u00fcl\u00fcm rejimi olarak ak\u0131lda kald\u0131. B\u00f6ylesine sertle\u015fmi\u015f ve buzlanm\u0131\u015f olan bir rejimi \u00e7\u00f6z\u00fcp yerine demokratik bir d\u00fczen koymak zor i\u015fti. \u00c7ekilen \u00e7ile olan ayaklanmalara politik bir \u00f6nc\u00fc \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fmedi. Halk\u0131n kini kendili\u011finden ve yer yer patlad\u0131. Uyan\u0131\u015f fikirlerin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00e7ok, pratik \u015fahlan\u0131\u015ftan g\u00fc\u00e7 al\u0131r. Son hesapta, bizde demokrasiyi ya\u015fama \u00e7a\u011f\u0131ran d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemler \u00fcretim ili\u015fkileri ile \u00fcretim g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi \u00e7\u00f6zerken, m\u00fclkiyet bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirirken t\u00f6kezledi, eski rejim kopoylar\u0131n\u0131n oyununa geldi tuza\u011f\u0131na geldi. Halka kar\u015f\u0131 havlayan k\u00f6pek s\u00fcr\u00fcs\u00fcnde \u201cbizden\u201d olanlar da vard\u0131 ve onlar\u0131n ba\u015f\u0131ndaki ihanet\u00e7ilik kahraman\u0131 yeni sarayl\u0131 do\u011fanlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ek anla\u015f\u0131lmadan, ben burada nas\u0131l yaz\u0131 yazarsam yazay\u0131m, isterseniz g\u00f6kten y\u0131ld\u0131z indireyim, \u201c<b>a be, gene Amed\u2019i yaz\u0131yor, bunlar\u0131n da ba\u015fka i\u015fi yok, Amed\u2019e kar\u015f\u0131 yazmaktan ge\u00e7iniyorlar\u201d deyip bana ve arkada\u015flar\u0131ma k\u00fcf\u00fcr savuranlar sokaklarda bo\u015f bo\u015f dola\u015fmaya, kahvelerde k\u00fcl tabaklar\u0131 ta\u015fana kadar koku\u015fmaya devam edecektir.<\/b><\/p>\n<p>Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle, kafalardaki totaliter k\u0131\u015f devam ediyor. Buzlar zor \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor. Bu y\u00fczden, Ge\u00e7i\u015f D\u00f6neminde insanlar \u00fclkeyi terk ettik\u00e7e taban hantalla\u015ft\u0131, yeni filizler vermez oldu. \u00c7arp\u0131\u015fan b\u00fcy\u00fck fikir dalgalar\u0131 belirmiyor. Taban suskun, \u00f6z\u00fc hareketlendirebilen tahrik olmad\u0131. Bu \u015fu demektir, sevgilisinin gurbetten gelmesini bekleyen bir k\u0131z d\u00fc\u011f\u00fcne bayrama gitmek istemez, bu bir ortam benzerli\u011fidir. Beklenen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi gibi, \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131k kurals\u0131z bir bekleyi\u015fe girdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Her \u015fey olan kom\u00fcnist partisi<\/b> ve ona iyi bir yamak olan bir ikinci parti yerine 1990\u2019dan sonra 360 politik parti kurulmas\u0131 niteliksel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sa\u011flayacak ne bir lider ne de kitlesel bir kudret do\u011furdu. Yeni kurulan partilerden biri T\u00fcrklerin Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi (H\u00d6H) partisidir.<\/p><div id=\"bghab-695051398\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Devlet tekeli olu\u015ftu:<\/b><\/p>\n<p>Totaliter rejim ekonomide, 1945\u2019te ba\u015flayan sosyalist kalk\u0131nman\u0131n son a\u015famas\u0131 olan ve 1980\u2019li y\u0131llar\u0131 kapsayan, Geli\u015fmi\u015f Sosyalist D\u00fczen kuruyoruz propagandas\u0131 yaparken, i\u015fi \u00f6z\u00fcnden \u00e7arp\u0131tt\u0131 ve <b>tekelci devlet kapitalizmi<\/b> olu\u015fturdu. Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle halk\u0131n mal\u0131 olarak g\u00f6sterilen ekonomik m\u00fclkiyet, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131, <b>BKP kontrol\u00fcnde devletin mal\u0131 m\u00fclk\u00fc oldu, ulusal devlet tekeli olu\u015ftu. Sosyalist demokrasi olarak tan\u0131 t\u0131lan bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimi, yarg\u0131 sistemi BKP kontrol\u00fcne girince, duraksad\u0131, bir s\u00fcre yerinde sayd\u0131ktan sonra tamamen rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131. <\/b><\/p>\n<p>Bu olaylara ger\u00e7ek\u00e7i bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Ge\u00e7i\u015f D\u00f6neminde sosyalist halk m\u00fclkiyetinden do\u011fan kapitalist ulusal devlet tekelini par\u00e7alay\u0131p da\u011f\u0131tacak, eritip yok edecek ne bir fikir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, ne bir rekabet sava\u015f\u0131, ne de bu ulusal tekeli yutacak dev bir dalga belirdi. Demokrasi k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131n\u0131n Sofya\u2019da toplanan Yuvarlak Masada \u00e7akmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 var sayarsak, bu masan\u0131n etraf\u0131ndaki her koltukta oturan\u0131n yetkililerden Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131, saha sonra 2 (iki) d\u00f6nem Cumhurba\u015fkan\u0131 olan <b>Jel\u00fc Lelev<\/b>, Ge\u00e7i\u015f D\u00f6neminin ilk ba\u015fbakan\u0131 <b>Andrey Lukanov<\/b>, G\u00fc\u00e7l\u00fc Bulgaristan Partisi Ba\u015fkan\u0131 ve eski ba\u015fbakanlardan <b>\u0130van Kostov<\/b> ve o y\u0131llar\u0131n Ba\u015f M\u00fcft\u00fcs\u00fc <b>Nedim Gen\u00e7ev<\/b>\u2019e kadar hepsi art\u0131k kapanm\u0131\u015f olan BKP \u00fcyeleriydi. Ku\u015fkusuz b\u00f6yle bir Yuvarlar Masa bile\u015fiminden DEVR\u0130M MAHKEMES\u0130 anlay\u0131\u015f\u0131yla kararlar alma ve uygulama beklemek yanl\u0131\u015f olurdu. \u00d6ze dokunmadan bi\u00e7imsel de\u011fi\u015fimin form\u00fcl\u00fc y\u00fcr\u00fctmenin ana organ\u0131 olan Halk Meclisi terkibini yeni kurulan politik partilerin terkibine vermekle yetinildi. Politik parti ba\u015fkanlar\u0131, H\u00d6H Ba\u015fkan\u0131 Ahmet Do\u011fan da dahil olmak \u00fczere bir de gizli polis \u00f6rg\u00fct\u00fc \u201cDC\u201dye ba\u015fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan, Ge\u00e7i\u015f D\u00f6nemi dizginleri tamamen eski KP y\u00f6netimi ile gizli polisin elinde kald\u0131. Bu g\u00fc\u00e7lerin kafas\u0131nda ise, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapma, \u00fclkeyi demokratikle\u015ftirme, hi\u00e7 olmazsa yolsuzluklarla m\u00fccadele ba\u015flatma, insan haklar\u0131n\u0131 tan\u0131ma gibi fikirler yoktu. Sabahtan ak\u015fama konu\u015fulan mecliste ger\u00e7ek siyasi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm polemi\u011fi hen\u00fcz ba\u015flamad\u0131. 29. Ocak 2014 g\u00fcn\u00fc, Cumhurba\u015fkan\u0131 Rosen Plevneliev, ilk kez bir yap\u0131c\u0131 \u00f6neriyle ortaya \u00e7\u0131karak, 25 May\u0131sta yap\u0131lacak olan AB Parlamentosu se\u00e7imlerinde, ayn\u0131 zamanda bir halk oylamas\u0131 (referandum) da yap\u0131larak parlamenterlerin yar\u0131s\u0131n\u0131n parti listeleri d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00e7o\u011funluk (majoriter) sisteme g\u00f6re se\u00e7ilmesini \u00f6nerisini meclise sundu. Bu, Sofya meclisini dan\u0131\u015fl\u0131 do\u011fu\u015f oyunundan kurtar\u0131p ger\u00e7ek demokratik tart\u0131\u015fmaya g\u00f6t\u00fcrecek olan Yuvarlak Masadan \u00e7eyrek as\u0131r sonra at\u0131lan ilk ad\u0131md\u0131r. Bu, meclis polemi\u011finde kom\u00fcnist tekeli a\u00e7\u0131lmas\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilir. Ba\u015flamas\u0131 muhtemel fikirsel gev\u015femeye ekonomik olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise, ekonomideki devlet tekelinin ba\u015f\u0131na 25 y\u0131lda \u00a0iki serencam geldi:<\/p>\n<p><b>Bir,<\/b> 1990 ba\u015flar\u0131nda devlet m\u00fclkleri hisse senedi haline getirilip emek\u00e7i halka pay olarak da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131, bunu izleyenler k\u00fc\u00e7\u00fck ortakl\u0131 halk kapitalizmi yarat\u0131l\u0131yor, diyebilirdi ama bu olmad\u0131.<\/p><div id=\"bghab-952441525\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>\u00a0\u0130ki<\/b>, ilk aktiviteden hemen sonra bir elle da\u011f\u0131t\u0131lan hisse senetleri, \u00f6teki elle topland\u0131. G\u00f6steri\u015fte yap\u0131lan \u00f6zelle\u015ftirmeden sonra \u201csenet\u201d denen k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 toplat\u0131p kasalar\u0131na kilitleyenler buy defa i\u015fletmeler satt\u0131, hurdaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, kestirdi, gemilere y\u00fcklendi, hi\u00e7 kimsenin g\u00f6rmedi\u011fi \u00fclkelerde dev potalarda eritti ve olay bitti. B\u00f6ylece demir kasalardaki \u201csenet\u201d y\u0131\u011f\u0131n\u0131 yan\u0131na bu defa US Dolar y\u0131\u011f\u0131ld\u0131 ve giderek Bulgar oligar\u015fi olu\u015ftu. Bug\u00fcnk\u00fc h\u00fck\u00fcmet yumurtadan masum \u00e7\u0131kan ama art\u0131k bir dik dikenli kirpiyi and\u0131ran oligar\u015finin kuklas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Devam edecek.<\/p>\n<div id=\"bghab-1124199959\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seyhan \u00d6ZG\u00dcR Giri\u015f:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yaz\u0131m\u0131z\u0131n 2. (ikinci) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Bulgaristan\u2019da ba\u015flayan ve ad\u0131na Totalitarizmden Demokrasiye Ge\u00e7i\u015f D\u00f6nemi (TDGD) denen sosyal olguyu ele almak ve de\u011fi\u015fik y\u00f6nlerden de\u011ferlendirmek<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":4520,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-8822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/seyhan-001.jpg?fit=528%2C784&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-2ii","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8822"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8822\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}