{"id":7948,"date":"2013-11-03T13:06:03","date_gmt":"2013-11-03T11:06:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=7948"},"modified":"2019-07-11T23:42:40","modified_gmt":"2019-07-11T21:42:40","slug":"kor-fisek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kor-fisek\/","title":{"rendered":"K\u00f6r Fi\u015fek"},"content":{"rendered":"
136 g\u00fcn devam eden \u201cNo Ore\u015farski\u201d protesto hareketinden sonra, \u015fimdi de b\u00fct\u00fcn Bulgaristan\u2019da bir\u00e7ok \u00dcniversite ayakland\u0131<\/b>. Hemen s\u00f6yleyelim, Sofya \u201cKl. Ohridski\u201d \u00dcniversitesi ba\u015fta olmak \u00fczere, y\u00fcksek\u00f6\u011frenim enstit\u00fcleri politik hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirme merkezi haline getirilmek isteniyor. Ara s\u0131ra \u00f6zellikle Sofya\u2019da \u00dcniversite ve y\u00fcksekokullardan sokaklara ta\u015fan ve sokak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ya\u015fayan, fakat hen\u00fcz kristalle\u015fmi\u015f belirli bir program sal hedefi olmayan bu eylemiyle ilgili \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler a\u00e7\u0131klanmaya devam ediyor. Bunlar\u0131n aras\u0131nda, \u00fcniversite hocalar\u0131n\u0131n fikirleri ve de\u011ferlendirmeleri merkez bas\u0131nda yay\u0131nlanarak kamuoyuna a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriliyor.<\/div>\n
<\/div>\n
\"bg-sam-logo\"<\/a>\u00dcniversite \u00f6\u011frencilerinin kitle eylemleri denince herkesin akl\u0131na hemen 1968 Paris \u00dcniversiteli direni\u015fi gelir<\/b>.<\/div>\n
Bulgaristan\u2019da 1990\u2019daki de\u011fi\u015fim r\u00fczg\u00e2r\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde yine Sofya \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencileri vard\u0131. Onlar, daha sonra iktidar olan Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi (CDC) nin kurulu\u015funa da kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. O eylemlerin hedefinde kom\u00fcnist rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131; totaliter d\u00fczenin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve demokratikle\u015fme, insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin verilmesi, adaletli bir d\u00fczen kurulmas\u0131 vard\u0131. <\/b>Ge\u00e7en 23 y\u0131l, \u00f6\u011frencilerin ve beyaz yakal\u0131lar\u0131n Bulgaristan\u2019da toplumsal yenilenmede ana itici g\u00fc\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131 ve Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi yelkenlerini dolduran politik r\u00fczg\u00e2r dindi. Tek partili totaliter rejimden \u00e7ok partili demokratik d\u00fczene ge\u00e7ilmesinin temelinde \u00fcretim bi\u00e7iminin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi yasalar\u0131n\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi bizde de belirleyici rol oynad\u0131. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki \u015fu mali ve ekonomik bunal\u0131ma rastlamas\u0131 i\u015fleri bir o kadar zorla\u015ft\u0131rd\u0131. Eski \u00fcretim teknolojilerine dayanan ekstanziv \u00fcretim bi\u00e7iminden modern teknolojilerle donat\u0131lm\u0131\u015f yeni ve daha y\u00fcksek bir \u00fcretime ge\u00e7ilememesi, Bulgar ekonomisini \u00e7\u00f6kertti. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde, ekonominin bat\u0131k durumu ve t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen toparlan\u0131p ba\u015fkald\u0131ramamas\u0131, Bulgar politik sa\u011f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine de temel engel olmu\u015ftur. Politik sa\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede toplumsal geli\u015fme de \u00e7arp\u0131kl\u0131ktan kurtulam\u0131yor. Bu bak\u0131ma, \u015fimdi patlak veren \u00f6\u011frenci olaylar\u0131n\u0131n politik istekler \u00f6ne s\u00fcrmesi tutars\u0131zd\u0131r ve toplumsal destek bulmas\u0131 olanaks\u0131z gibidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc 5 ay \u00f6nce kurulan Plamen Ore\u015farski h\u00fck\u00fcmeti k\u00f6kl\u00fc reformlar yapacak bir imk\u00e2na ve birikime sahip de\u011fildir.<\/div>\n
Bir AB \u00fclkesi olan Bulgaristan y\u0131llardan beri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanma i\u00e7in kopmak istedi\u011fi Rusya\u2019dan pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan kopamad\u0131; b\u00fct\u00fcnle\u015fmek istedi\u011fi Avrupa ile de hen\u00fcz b\u00fct\u00fcnle\u015femedi ve bu s\u00fcrecin ac\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ekmeye devam etmektedir. <\/b><\/div>\n
<\/div>\n
\u015eu ger\u00e7ek iyi g\u00f6r\u00fclmelidir: \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131ndan uzak olan \u00f6\u011frenci ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131, her yere ve her bak\u0131ma az geli\u015fmi\u015flik damgas\u0131 olan ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc i\u00e7inde sivrilmi\u015ftir. Ne ki, \u015fimdiki \u00fcniversiteli boykot dalgas\u0131 asl\u0131nda toplumun dip taban\u0131nda bir hareketlenmenin simgesi veya m\u00fcjdecisi de\u011fildir.<\/b> \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, sendikalar, kamu kurulu\u015flar\u0131 \u00fcniversiteli hareketlerini destekledi\u011fine i\u015faret vermiyor. K\u00f6yl\u00fc tabaka ise k\u0131\u015f uykusuna haz\u0131rlan\u0131yor.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00a0Bulgaristan\u2019da yaz aylar\u0131ndaki kitle eylemlerinde temel g\u00fc\u00e7 olan ama \u00fclkeye yeni bir \u00fcretim bi\u00e7imi yerle\u015ftirmeye hen\u00fcz g\u00fcc\u00fc yetmeyen beyaz yakal\u0131lar\u0131n politik \u00f6nc\u00fcs\u00fc hen\u00fcz sahnede yoktur. 4 y\u0131ll\u0131k y\u00f6netimi esnas\u0131nda d\u00f6rt fabrika a\u00e7amayan Boyko Borisov\u2019un tek partili GERB y\u00f6netimi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, demokrasinin ana kural\u0131n\u0131 hen\u00fcz \u00f6\u011frenememi\u015ftir.<\/div>\n
O ise, demokrasiye inanan bir g\u00fc\u00e7, se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na k\u0131zmaz! <\/b>ger\u00e7e\u011fidir.<\/div>\n
Bu modern d\u00fcnyan\u0131n olmazsa olmaz bir kural olup, demokrasinin ana kurallar\u0131ndan biridir ve uyulmas\u0131 \u015fartt\u0131r, uyulmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda anar\u015fi kap\u0131 \u00e7alar. Bu y\u00fczden, Ekim ay\u0131nda \u00a0\u00dcniversite derslerinin boykot edilmesinde kokusu burunlara gelen parayla k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan bir anar\u015fidir..<\/div>\n
<\/div>\n
Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n hem Avrupa hem de Bulgar deneyimleri, okumak i\u00e7in \u00f6zel ve devlet e\u011fitim kurumlar\u0131na toplanan gen\u00e7lerin protestolar\u0131yla, derse girmeme eylemleriyle, g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ve meydan mitingleri d\u00fczenlemekle \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerinin, makinelerin, fabrikalar\u0131n sahibini de\u011fi\u015ftirmesinin olanaks\u0131z oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de, devrimlerin ana g\u00fcc\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, \u00fcretenlerdir. Akademilerde yap\u0131lan eylemlerle Gayr\u0131 Safi Milli Has\u0131la artmaz, para borsalar\u0131n\u0131n bile k\u0131l\u0131 k\u0131p\u0131rdamaz. \u00dcretici kudret \u00fcniversitelilerin ard\u0131nda durmadan de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilemez. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler kozmetik kal\u0131r. Bu konuya daha derin a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek amac\u0131yla Bulgar \u00dcniversitelerinden ve kamuoyundan baz\u0131 bilinen ki\u015filerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc arad\u0131k:<\/div>\n
<\/div>\n
Sofya \u00dcniversitesi\u2019nden tarih\u00e7i prof.dr. \u0130skra Baeva<\/b>: \u201cGen\u00e7ler her \u015feyi birden istiyor. Ne yaz\u0131k ki, hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in evrimin devrimden daha g\u00fcvenli bir yol oldu\u011funu<\/b>, kendilerine iyi anlatamam\u0131\u015f\u0131z.\u201d<\/div>\n
Devrimler \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesiyle<\/b> ger\u00e7ekle\u015fir. \u00dcniversite \u00f6\u011frencileri \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n sahibi de\u011fildir ve olamaz. \u00dcniversiteler devlet b\u00fct\u00e7esi taraf\u0131ndan finanse edilen irfan yuvalar\u0131d\u0131r. Bizde 1990\u2019da Sofya \u00dcniversitesinde patlayan ayaklanmay\u0131 demokratik g\u00fc\u00e7ler birli\u011fi ve toplumsal de\u011fi\u015fiklik isteyen geni\u015f halk kitleleri desteklenmi\u015fti. \u0130\u015fte \u015fimdi de bu \u00fcniversiteleri destekleyen partiler kazan\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
\u015eimdiki \u00f6\u011frenci isyan\u0131n\u0131 yorumlayan bilinen sosyolog Andrey Ray\u00e7ev<\/b> \u015fu tahminde bulunuyor: \u201cYa elit politik duruma hakim olacak ya da hepsi birden \u00e7\u00f6pe gidecekler.<\/div>\n
Bulgaristan\u2019da yeni bir \u015fey olaca\u011f\u0131n\u0131 beklemek hayal olur, \u00e7\u00fcnk\u00fc se\u00e7menlerin yeniden grupla\u015fmas\u0131 cereyan etmiyor<\/b>. Bu h\u00fck\u00fcmet \u00e7ikolata da\u011f\u0131tabilir ama reform yapamaz!\u201d<\/div>\n
<\/div>\n
\u00d6\u011frenci eylemleri konusunda Prof. Dr.Emil Mitev<\/b> ise, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131n\u0131n GERB partisi oldu\u011funa i\u015faret ederken \u015f\u00f6yle diyor: \u201c\u0130ktidar d\u0131\u015f\u0131nda olan bir parti, o art\u0131k iktidar partisi de\u011fildir, fakat yak\u0131n zamanda iktidara d\u00f6nece\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 canl\u0131 tutmak zorundad\u0131r.\u201d<\/b> Prof. Mitev\u2019e g\u00f6re, Bulgar toplumu \u201cya olacak ya olacak\u201d yolundan ge\u00e7memi\u015ftir. \u201cBiz, gen\u00e7 ve g\u00fczellerle pek o kadar gen\u00e7 ve g\u00fczel olmayanlar\u0131n birlikte ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fini hen\u00fcz \u00f6\u011frenemedik<\/b>.\u201d<\/div>\n
<\/div>\n
\u201cPolitik bilimci Dimitar Ganev<\/b> ise konuya \u015fu a\u00e7\u0131dan bak\u0131yor: \u201cAkademik kurumlardaki bunal\u0131m\u0131n geli\u015fmesinde iki \u015f\u0131k belirdi:<\/div>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 \u015eIK:<\/span><\/b> H\u00fck\u00fcmet bundan \u00f6te y\u00f6netmeyi ba\u015faramazsa y\u0131k\u0131l\u0131r!<\/div>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 \u015eIK:<\/span><\/b> H\u00fck\u00fcmet \u00e7o\u011funlu\u011fu da\u011f\u0131labilir. Profes\u00f6re g\u00f6re, h\u00fck\u00fcmet \u00e7o\u011funlu\u011funun istikrar\u0131 ile ilgili oyunbozan\u0131n Volen Siderov oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcmetin ayakta durmas\u0131ndan en fazla \u00e7\u0131kar\u0131 olan parti ATAKA\u2019d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cparlamentoda alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor.\u201d<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
S\u00f6z\u00fc i\u015fitilen bir politik g\u00f6zlemci olan P. Simeyonov\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ise \u015fudur: <\/b><\/div>\n
\u201cBulgaristan\u2019da iki politik, ekonomik ve medya grubu aras\u0131nda \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sava\u015f\u0131 var. Ki\u015filer ve kurumlar olmak \u00fczere n\u00fcfuz sahiplerinin kolektif olarak birbirlerini yok etti\u011fine tan\u0131k oluyoruz. \u015eu durumda Bulgaristan\u2019da ya tamamen sa\u011f yok edilecek ya da uzla\u015fma yolunca ilerlenerek,\u00a0 herhangi bir bi\u00e7imde olmak \u00fczere, bir B\u00dcY\u00dcK KOAL\u0130SYON olu\u015fturulacakt\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
Yukar\u0131daki g\u00f6r\u00fc\u015fler, Plamen Ore\u015farski<\/b> h\u00fck\u00fcmetinin kurulmas\u0131ndan 5 ay sonra ba\u015flayan \u015fimdiki \u00fcniversiteli eylemlerinde tek merkez ya da bir lider ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131, eylemsel uyulmama oldu\u011fu dikkati \u00e7ekmiyor, politik \u00f6rg\u00fctlerle dayan\u0131\u015fma geli\u015ftirilemiyor. 2013\u2019\u00fcn yaz direni\u015flerinde kendili\u011finden olu\u015fan REFORMCU GRUP boykot olaylar\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f beyan etmeden haz\u0131ra bekliyor.<\/div>\n
\u00dcniversite rekt\u00f6rleriyle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde uzla\u015fma sa\u011flanam\u0131yor.<\/div>\n
Sofya \u201cKl. Ohritski\u201d \u00dcniversitesinden ta\u015fan derslere girmeme eylemi, Yeni Bulgar \u00dcniversitesine, Sanat Akademisi NATVIZ\u2019e, Teknik \u00dcniversite\u2019ye, Ulusal ve D\u00fcnya Ekonomisi \u00dcniversitesi (UNSS), T\u0131p Akademisi, G\u00fcney Bat\u0131 \u00dcniversitesi,\u00a0 Plovdiv, Veliko Tarnovo ve Burgas H\u00fcr \u00dcniversitesi\u2019ne yay\u0131lsa da, hala gazete ba\u015fl\u0131klar\u0131na ta\u015f\u0131nmad\u0131, TV\u2019lerde birinci haber de\u011fil.<\/div>\n
Sofya\u2019n\u0131n merkez caddelerinden \u201cRakovska\u201d caddesinde yol kesen NATV\u0130Z \u00f6\u011frencileriyle polis aras\u0131nda ilk \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131 ama savrulan yumruklar\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fcleriyle g\u00f6stericiler birbirlerini tartaklad\u0131. Bu eylem hen\u00fcz muhte\u015fem bir hayk\u0131r\u0131\u015f olamad\u0131. Pernik \u00dcniversitesi ile Varna Teknik \u00dcniversitesi boykot eylemlerine kat\u0131lm\u0131yor.<\/div>\n
Yabanc\u0131 \u00f6\u011frencilerin Bulgar dili kurslar\u0131 d\u00fczenli devam ediyor. \u00d6\u011frenci yurtlar\u0131nda hen\u00fcz bir hareketlenme yok.<\/div>\n
<\/div>\n
Geceyi \u00fcniversite salonlar\u0131nda ge\u00e7iren \u00f6\u011frenciler \u015fark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, bel ot oynuyor, aralar\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu arada, de\u011fi\u015fik \u00fcniversitelerden \u00f6\u011frencilerin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc politik istekler \u00e7eli\u015fkili bulunurken, h\u00fck\u00fcmeti istifaya \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131 da pek desteklenmiyor. \u00d6\u011frencilerin birle\u015fti\u011fi ve destek g\u00f6ren ana istek, y\u00fcksekokullarda herkesin \u00f6\u011frenim g\u00f6rebilmesi ve \u00f6\u011frenimin tamamen paras\u0131z olmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n
\u00dcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri \u00f6\u011frencilerin direni\u015f, boykot, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve miting d\u00fczenleme eylemlerine hemen hemen arka \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/div>\n
\u015eumen \u00dcniversitesi\u2019nde bir konu\u015fma yapan Milli E\u011fitim ve Bilim Bakan\u0131 Aneliya Klisarova, \u00dcniversite rekt\u00f6rlerinden boykota son verilmesi yolunu bulmalar\u0131n\u0131 istedi. \u00dcniversitenin bir ulusal kurum olarak politika \u00fcst\u00fc oldu\u011funu belirten bakan, \u00fcniversitelerde politika yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Sofya \u00dcniversitesi rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden kurum i\u00e7i sorunlara ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmelerini istedi.<\/div>\n
Konuyla ilgili bas\u0131na a\u00e7\u0131klama yapan, Plovdiv \u201cPaisiy Hilendarsk\u0131\u201d\u00a0 \u00dcniversitesi Akademik Konsey \u00fcyelerinden prof. Ognyan Saparev<\/b>, \u201c\u00f6\u011frencilerin derslerini politik nedenlerle boykot etmesi ve h\u00fck\u00fcmetin istifa etmesini istemesi yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir h\u00fcrriyet ve anar\u015fidir. Toplumumuz \u00e7arp\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve anar\u015fi anlay\u0131\u015f\u0131na kurban oluyor\u201d dedi.<\/div>\n
Profes\u00f6r Saparev\u00a0 \u201cboykot eyleminin ard\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 GERB partisinin h\u00fck\u00fcmet d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. GERB\u2019in yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 destek bildirisi bunu do\u011fruluyor.<\/div>\n
\u00d6te yandan parlamento \u00f6n\u00fcnde aylardan beri protesto yapanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da GERB partisinden maa\u015f ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmayal\u0131m<\/b>.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/div>\n
<\/div>\n
\u015eimdiki \u00fcniversite boykotlar\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na, sendikalara, kamu kurulu\u015flar\u0131na inemedi, sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler isteyen k\u00f6yl\u00fc \u00fcreticilerin huzurunu bozmayan dip dalgas\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7iremedi, GERB hari\u00e7 politik partilerin ve parlamenterlerin eylem kar\u015f\u0131s\u0131nda sa\u011f\u0131r ve k\u00f6r kalmas\u0131 dikkati \u00e7ekiyor. Kamuoyu olay\u0131, Bulgar dilinde \u00e7ok kullan\u0131lan bir de\u011fim olan \u201cK\u00d6R F\u0130\u015eEK\u201d olarak alg\u0131l\u0131yor.<\/div>\n
Reklamlar<\/div>