{"id":7700,"date":"2013-10-25T01:15:23","date_gmt":"2013-10-24T22:15:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=7700"},"modified":"2018-08-19T09:43:10","modified_gmt":"2018-08-19T06:43:10","slug":"kavsaktayiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kavsaktayiz\/","title":{"rendered":"Kav\u015faktay\u0131z"},"content":{"rendered":"<p><i>BULT\u00dcRK ve BGHABER Yazarlar\u0131m\u0131zdan Oya CANBAZO\u011eLU ile Bulgaristan&#8217;daki\u00a0son geli\u015fmeler \u00fcst\u00fcne bir s\u00f6yle\u015fi.<!--more--><\/i><\/p>\n<p><b>Soru: Tarihsel olarak Bulgar toplumunun \u015fimdi bulundu\u011fu yer neresidir?\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t:<\/b> Bug\u00fcn, biz, bir toplum olarak, yollar\u0131n ve \u0131rmaklar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 kav\u015faklar var ya, \u00f6yle bir yerdeyiz. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z ya\u015fay\u0131\u015f\u0131m\u0131zdan memnun de\u011fil, var olan durumdan da memnun de\u011filler, reform yapmak yani d\u00f6n\u00fc\u015fmek i\u00e7in de\u011fi\u015fik se\u00e7enek ve yollar ar\u0131yorlar. Bu \u00e7evirimsel olarak belirli zaman aralar\u0131yla yani devre devre ortaya \u00e7\u0131kan bir durumdur. Bizde Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra (1914); \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda ve hemen ard\u0131ndan (1939\u20131945) ya\u015fanm\u0131\u015f ve 1990\u2019larda ba\u015flad\u0131 ve halen tekrar etmektedir.<\/p>\n<p><b>Soru: Uzun s\u00fcren bu bunal\u0131mdan \u00e7\u0131kmam\u0131za se\u00e7enek var m\u0131d\u0131r?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Ku\u015fkusuz, kan ve sava\u015flarla simgelenmi\u015f bir d\u00f6nemle \u015fimdiki a\u015famay\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak pek uygun de\u011fil gibi olsa da, bunal\u0131m\u0131n yineledi\u011fi ortadad\u0131r ve biz, dedi\u011fim gibi, <b>yine yeni bir kav\u015faktay\u0131z.<\/b> \u0130ki \u015fey dikkat oda\u011f\u0131ndad\u0131r: <b>1) Halk devaml\u0131 memnuniyetsizlik ortam\u0131nda ya\u015fama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na girmi\u015ftir; 2) Yeni \u00e7a\u011fda toplumumuzda bunal\u0131mlar art\u0131k 3. kez tekrarl\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan toplumsal depremlerde gelecek i\u00e7in se\u00e7enek aranm\u0131\u015ft\u0131. <\/b>Denenen de\u011fi\u015fik yollar\u0131n umutsuz olu\u015fu hep bunal\u0131m yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de benzer bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. <b>23 y\u0131ldan beri ileri gidece\u011fimize dolap beygiri gibi ayn\u0131 yerde dolan\u0131yoruz<\/b>, bunu a\u00e7\u0131klamak, yazmak, bana da a\u011f\u0131r geliyor. Bitip bitmedi\u011fi \u00fczerinde tart\u0131\u015f\u0131lan GE\u00c7\u0130\u015e D\u00d6NEM\u0130 \u00e7ok uzun s\u00fcrd\u00fc. Ne yaz\u0131k ki, toplumumuz, Bulgaristan halk\u0131n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck kesimi i\u00e7in i\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131 olmayan ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin devam eti\u011fi duygusuyla ya\u015f\u0131yor.<\/p><div id=\"bghab-182318049\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Soru: Bulgar toplumunda \u015fu d\u00f6nemde de d\u00fc\u015fmanl\u0131k var m\u0131?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Nereye gitti\u011fimizi bile a\u00e7\u0131k olarak bilmeden ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131za, Bulgaristan halk\u0131 i\u00e7in her zaman y\u0131k\u0131c\u0131 olan, D\u00dc\u015eMANLIK yine yerle\u015fti. Bu Bulgar T\u00fcrk ya da Bulgar Rom d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. Tarihimize bak\u0131l\u0131rsa Bulgar toplumunda en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanl\u0131k <b>1923 Eyl\u00fcl Ayaklanmas\u0131nda<\/b>, yani bundan 90 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Gelecek sene, toplumumuzda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck gerilim birikiminin patlamas\u0131 sonucu kanl\u0131 ge\u00e7en <b>9 Eyl\u00fcl 19<\/b><b>44<\/b> \u2018\u00fcn 70. y\u0131l\u0131na rastl\u0131yor. Bu iki olay\u0131, toplum i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczeye vurmas\u0131 \u015feklinde de yorumlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Buradaki temel \u00e7eli\u015fki s\u0131n\u0131fsald\u0131r. Yani s\u00f6z\u00fc edilen husumet, s\u0131n\u0131fsal bir d\u00fc\u015fmanl\u0131kt\u0131r. Bug\u00fcn de Bulgar toplumunda d\u00fc\u015fmanl\u0131k var, fakat 3 aydan beri s\u00fcren g\u00f6sterilerde onun toplumdaki temel itici g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu iddia edemeyiz.<\/p>\n<p><b>Soru: \u015eimdiki sosyal karamsarl\u0131\u011f\u0131n ana nedeni nedir?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Bulgar toplumunda politik sistemden ve politik s\u0131n\u0131ftan <b>tiksinme<\/b> birikmi\u015ftir. Sokak g\u00f6sterilerini k\u00f6r sokaktan \u00e7\u0131kma denemesi olarak kabul ediyorum. G\u00f6steriler sivil ortam\u0131 s\u0131hhile\u015ftirme bak\u0131m\u0131ndan Bulgar toplumu i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. Onlar Bulgar Sosyalist Partisi ve Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi politikac\u0131lar\u0131na \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve ak\u0131ll\u0131 olun, i\u015fareti verdi. Harekete ge\u00e7en tabaka toplumumuzun ana \u00fcretici g\u00fcc\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n<p><b>Soru: 2013 yaz eylemlerinden sonra toplumda uzla\u015fmaya gitme yolu a\u00e7\u0131ld\u0131 m\u0131?<\/b><\/p><div id=\"bghab-672808032\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Bulgaristan\u2019da uzla\u015fma sa\u011flanabilmesi i\u00e7in toplumsal silkinmeye, manevi ve etik olarak i\u00e7sel temizlenmeye gerek var ki, uzla\u015fma yolunu a\u00e7acak olan da asl\u0131nda\u00a0 bu ar\u0131nma olacakt\u0131r<b>. <\/b>2000 y\u0131l\u0131 e\u015fi\u011finde Bulgaristan\u2019da sosyal depremin a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Ne yaz\u0131k ki, toplum silkinemedi, yeni\u00a0 bir niteli\u011fe ge\u00e7emedi, arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulamad\u0131.<\/p>\n<p><b>Soru: Yaz aylar\u0131nda hareketlenen dip dalgas\u0131 ne gibi i\u015faretler verdi?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Toplumda temizlenme yani olumsuzlanma ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi ortadad\u0131r. Totalitarizm y\u00fck\u00fc toplumun s\u0131rt\u0131ndad\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere 2000 y\u0131l\u0131ndan beri memnuniyetsizlik, tatmin edilmemi\u015f olan bir durum dibe \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f ve sokakta ba\u015f g\u00f6stermeye ba\u015fl\u0131yor. Bu, Bulgar toplumunun kendi i\u00e7inde ve ge\u00e7mi\u015fe ili\u015fkin \u00f6z an\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan problemli oldu\u011funa i\u015farettir. Biz bug\u00fcn, 1990 y\u0131ll\u0131 ba\u015f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fczle\u015fmenin bir daha k\u0131smen sahnede oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. \u015eimdiki y\u00fczle\u015fmede eski oyuncular da yer al\u0131yor, ama bu direnmenin yap\u0131lanmas\u0131 farkl\u0131yd\u0131. Ya\u015fl\u0131lar, kendileri gelmedik\u00e7e meydanlara davet edilmiyorlar. Bir de, kom\u00fcnist miras\u0131 \u00fcst\u00fcne tart\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 bir\u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirebilir. Gen\u00e7lerimizin gidip AB\u2019yi, ABD\u2019yi g\u00f6rmesi iyi oldu. \u0130ki ki\u015fi bir araya gelip konu\u015fmaya ba\u015flasa Washington\u2019dan \u00f6rnekler sunmas\u0131 ne g\u00fczel oluyor, bir bilseniz. Bizimkiler de T\u00fcrkiye ger\u00e7ekli\u011fini g\u00f6rd\u00fcler.<\/p>\n<p><b>Soru: Toplumsal uzla\u015fmaya se\u00e7enek var m\u0131? Bu nas\u0131l olabilir? Eski kitab\u0131 bir daha okuyup ebediyen kapayarak m\u0131, yoksa her \u015feyi unutup arkaya bakmadan ileri \u00e7ekilerek mi? Biliyorsunuz \u0130talya, \u0130spanya, Yunanistan bu yolu y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Bizim derdimize \u015fifa olacak \u00f6rnekler var m\u0131?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>An\u0131msayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00fczere, Yunanistan ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nmemek \u00fczere ajan dosyalar\u0131n\u0131 yakt\u0131. \u0130spanya halk\u0131 ise Fa\u015fist Franko d\u00f6nemi dahil, her \u015feyi tarihe g\u00f6md\u00fc. Simeon Sakskoburggotski 50 y\u0131l sonra Bulgaristan\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde sanki ikinci yolu se\u00e7mi\u015ftik. Neredeyse her \u015feyi unutarak ileri gitmeye haz\u0131rd\u0131k. \u0130spanya bu yoldan ar\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn art\u0131k bu modelin i\u015flemedi\u011fini, iflas etti\u011fini g\u00f6rmeyen kalmad\u0131. Bizde tarih yeniden okunup farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve yorum da aranmad\u0131. Totalitarizm demokraside eritilemedi. Kendi yolumuzu bulmak ve tarihimizle hesapla\u015fma cesaretini bulamad\u0131k. Sorun, bizdeki toplumsal ayr\u0131\u015f\u0131m\u0131n problemli olu\u015fundad\u0131r. Bulgar toplumu ge\u00e7mi\u015finden silkinemiyor, hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f ve bizim ya\u015flanan nesil ge\u00e7mi\u015fin illetlerinden kurtulmadan tarih olaca\u011fa benziyor. Kan akmadan yenilenemezsek bu b\u00f6yle biraz daha s\u00fcr\u00fcn\u00fcr gider. Yine de ba\u015far\u0131l\u0131y\u0131z. Yugoslavya \u00f6rne\u011fini g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz.<\/p><div id=\"bghab-243767472\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Soru:Tarihin bir daha okunmas\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011funu siz de biliyorsunuz, fakat bir de \u015fu var, tarih de\u011fi\u015fik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan okunabilir, de\u011fil mi?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Evet, ama ge\u00e7mi\u015fin de\u011fi\u015fik versiyonlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala \u00e7ok etkin. Ya\u015fay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 her y\u00f6n\u00fcyle etkiliyor. Bu y\u00fczden, Bulgaristan\u2019da yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz iki silkinme bi\u00e7iminin \u2013Yunan ve \u0130spanyol &#8211; birle\u015ftirilmesinden olu\u015facak olan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir model uygulanabilir, diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu birle\u015fmeyi ne yaz\u0131k ki bizim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131z belki de yapamayacakt\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck \u00f6dev, son 23 y\u0131lda bocalayarak yeti\u015fen yeni neslin b\u00fcy\u00fck \u00f6devi olacakt\u0131r. Bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bulgar toplumu \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra Almanya\u2019da olanlar\u0131, orada yap\u0131lan toplumsal sorgulamay\u0131 neredeyse tekrar ediyor. Alman \u00f6rne\u011fi Bulgar toplumuna yak\u0131n ve olas\u0131 geliyor.<\/p>\n<p><b>Soru: Almanya \u00f6rne\u011fini biraz daha a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Almanya\u2019da Naziler ge\u00e7mi\u015finin yeniden de\u011ferlendirilmesinden, olup bitenle toplumun i\u00e7sel hesapla\u015fmadan, olanlar\u0131n olabilmesinin nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131ndan ve Alman toplumunun sava\u015f ve nasyonal sosyalizm illeti ile neden bu kadar ge\u00e7 hesapla\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi konular \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalardan s\u00f6z ediyorum. Asl\u0131nda bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n hem Federal Almanya\u2019da hem de Do\u011fu Almanya\u2019da y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vakit Almanya\u2019da nazizm art\u0131k g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f, sava\u015f da bitmi\u015fti, fakat ayn\u0131 zamanda toplumsal ya\u015famda \u00f6nemli ve etkin bir fakt\u00f6r olarak tesirini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyordu.<\/p>\n<p>Ben Bulgaristan\u2019da 1989\u2019dan sonra yeti\u015fen gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fle hesapla\u015fmak i\u00e7in bu sorunu Bulgar toplumu g\u00fcndemine \u00e7ekece\u011fine ve iki metodu birle\u015ftirerek sorunun \u00fcstesinden gelece\u011fine inan\u0131yorum. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ekileri yeni ku\u015fa\u011f\u0131 ezmedi\u011finden dolay\u0131 o bu sorunla hesapla\u015facakt\u0131r.\u00a0 Bu arada etnik sorun konular\u0131 da \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmal\u0131d\u0131r. Hele kalabal\u0131kla\u015fan Romlar\u0131n \u00f6z sorunlar\u0131 toplumu zorlayabilir.<\/p><div id=\"bghab-3413547131\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>\u015eu da \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ge\u00e7mi\u015fimiz, gerek 1923 Ayaklanmas\u0131, gerek 1944 darbesi, gerekse \u00e7ok uzun s\u00fcren \u201cBulgarla\u015ft\u0131rma\u201d trajedisi toplumumuzda \u00e7ok derin bir ayr\u0131m \u00e7izgisi olu\u015fturdu, izleri silenemedi, an\u0131lar hen\u00fcz canl\u0131d\u0131r. Tabii, BSP ne istedi\u011fini kesin a\u00e7\u0131klamadan, her y\u0131l binlerce insan\u0131 Buzluca Tepesine toplamaya devam ettik\u00e7e, 9 Eyl\u00fcl 1944 zaferini gizlice kutlad\u0131k\u00e7a, ATAKA camilere sald\u0131r\u0131 planlad\u0131k\u00e7a ayr\u0131m \u00e7izgileri derinle\u015fecektir, deyenler de var. Toplumumuz ve halk\u0131m\u0131z hem partilere, hem etnik belirtilere g\u00f6re derin ayr\u0131m i\u00e7indedir ve bu a\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/b><\/p>\n<p>Tabii Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketinin de, Sosyalist Partinin de parti t\u00f6renleri d\u00fczenleme hakk\u0131 vard\u0131r. Tarihleri olsa bunu GERB ve ATAKA da yapard\u0131. Ne ki, bug\u00fcnk\u00fc sosyalistlerimiz (BSP) hem 1891\u2019de Blagoev Dede\u2019nin kurdu\u011fu Sosyal Demokrat Partisi\u2019nin hem de 1989\u2019da iktidardan devrilen kom\u00fcnist partisinin miras\u00e7\u0131s\u0131 olmak istiyorlar. \u0130ki mirasa birden talep ise \u00e7atal ba\u015fl\u0131k yarat\u0131yor. \u0130ki sevgilisinin de g\u00f6nl\u00fcnde taht\u0131 oldu\u011funu iddia edenler \u00f6rne\u011fi gibi bir \u015fey.\u00a0 Burada \u00f6nem kazanan bu konuya \u0131\u015f\u0131k tutulmas\u0131 gere\u011fidir. Toplum bilgilendirilmelidir. \u00d6rne\u011fin, Bulgar T\u00fcrk ve Pomaklar\u0131n\u0131n Blagoev partisiyle al\u0131p veremedi\u011fi bir \u015fey yoktur. Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u00f6z kimliklerine sald\u0131rmas\u0131 sorun yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Sosyalizm y\u0131llar\u0131nda Bulgaristan\u2019da iktidar olan kom\u00fcnist partisinin sosyal demokrat fikirlerle uzaktan yak\u0131nda ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, BSP\u2019nin hangi fikirlerin ve ge\u00e7mi\u015fin miras\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu konusunda \u015feffafl\u0131\u011fa tez varmas\u0131 gerekli oldu. Etnik az\u0131nl\u0131k konusunun da Br\u00fcksel\u2019de falan de\u011fil, t\u00fcm sorunlar\u0131n Bulgaristan i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekiyor. Ge\u00e7mi\u015fin y\u00fck\u00fcnden kurtulmadan ilerleyemeyiz, bu ise, \u00f6ncelikle kararl\u0131l\u0131k istiyor. Ta\u00e7\u00e7a \u00e7\u0131km\u0131\u015f topla gol at\u0131lamaz. Sorunlar\u0131 y\u00fcz y\u00fcze \u00e7\u00f6zmeliyiz.<\/p>\n<p><b>Soru: H\u00d6H y\u00f6netimi bu kav\u015faktan \u00e7\u0131kabilir mi?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t:<\/b> G\u00f6n\u00fcl ister. Fakat siz de biliyorsunuz ki, onlar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc araba bug\u00fcn durdu. \u0130lerleyemiyor. Yol almas\u0131 olanaks\u0131z. Ne olacak, ya \u015fof\u00f6r de\u011fi\u015fecek ya araba, 50 sene yerinde sayacak de\u011filiz. Her ku\u015fa\u011f\u0131n kendi zaman\u0131 var, gelecek gen\u00e7lerin oldu\u011fu i\u00e7in onlar\u0131 birer iki\u015fer \u015fof\u00f6r yapal\u0131m da arabay\u0131 s\u00fcrs\u00fcnler. Bu i\u015f, Ahmet, Mehmet i\u015fi de\u011fil, senin benim de de\u011fildir, toplumsal bir davad\u0131r, irade halk\u0131nd\u0131r, se\u00e7menindir.<\/p>\n<p><b>Soru: Se\u00e7im sistemi de\u011fi\u015fse yenilenme s\u00fcreci h\u0131zlan\u0131r m\u0131?<\/b><\/p><div id=\"bghab-3284086470\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>\u015eimdi uygulanan orant\u0131l\u0131 sistemdir. Se\u00e7men oyunu parti listesine verir. Se\u00e7men se\u00e7ti\u011fi vekili g\u00f6revlendirip politik sahneden iner. Politikaya dolays\u0131z etki yapma hakk\u0131 yoktur. Biz Bulgaristan T\u00fcrkleri ve T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan ve Bulgaristan se\u00e7imlerine kat\u0131lan soyda\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7o\u011fulcu sistem daha yararl\u0131 olur kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bu sistemde se\u00e7men vekilini tan\u0131r. Oyunu verdi\u011fi adam\u0131 bilir ve ondan hesap sorabilir. Se\u00e7ilen milletvekili oyunu ald\u0131\u011f\u0131 kitleden fazla kopamaz, verdi\u011fi s\u00f6zleri yerine getirmek zorundad\u0131r. \u015eimdiye kadar bir T\u00fcrkiye\u2019de oyumuzu veriyorduk ve oylar, \u00f6rne\u011fin Dobri\u00e7 se\u00e7im b\u00f6lgesinde vekil aday\u0131 g\u00f6sterilen bir H\u00d6H\u2019l\u00fcye gidiyordu. Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00f6rmedi\u011fimiz bir ki\u015fi bizim oylar\u0131m\u0131zla parlamentoya giriyor ve se\u00e7menle tan\u0131\u015fmadan s\u00fcresi doluyor ve \u00e7ekip gidiyordu. Bu i\u015fin i\u00e7inde bir adaletsizlik oldu\u011funu sezen se\u00e7men sand\u0131ktan uzakla\u015ft\u0131. \u0130ki sistem de i\u015flemelidir.<\/p>\n<p><b>Soru: Parlamentoda i\u015flerin pekiyi durumda olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karak, ge\u00e7ici de olsa fakl\u0131 bir y\u00f6netim sistemi aransa ne dersiniz.<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Demokrasinin yuvas\u0131 parlamentodur. H\u00fck\u00fcmeti meclis se\u00e7er. Bulgaristan parlamenter bir cumhuriyettir. Bu sistemin de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi gerekir. Ba\u015fkanl\u0131k ya da yar\u0131 ba\u015fkanl\u0131k Cumhuriyet y\u00f6netimi gibi uygulamalar demokrasi kurumlar\u0131n\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksel olmayan \u00fclkede diktat\u00f6rl\u00fck do\u011furabilir. Parlamenter demokrasi ve Parlamenter Cumhuriyet geleneklerine ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131 iyi olur.<\/p>\n<p><b>Soru: \u015e\u00f6yle bir sorum daha var. Bulgar halk\u0131n\u0131n tarihsel belle\u011fi var m\u0131d\u0131r? <\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t:<\/b> Bulgaristan halk\u0131 gelecekte kendisine yararl\u0131 olabilecek olaylar\u0131, delil ve simalar\u0131 bile tez unutan bir millettir. Bu tespite Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkleri ve t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da dahil edebiliriz. Kendi masal ve \u00f6yk\u00fclerimizle \u00f6z tarihimizi ya\u015fatma sanat\u0131m\u0131z zay\u0131ft\u0131r. Ele\u015ftirilmeyi de pek sevmeyiz. Ele\u015ftirinin ele\u015ftirisinden ger\u00e7ek do\u011far saptamas\u0131 do\u011frudur ama bize uygulanmasa iyi olur anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z esast\u0131r. \u00d6yle ki, \u015fu devresel yineleme i\u00e7inde oldu\u011fumuzdan bug\u00fcn de her \u015fey yineliyor. Bunun tarifi zor tabii, bu bir daha g\u00f6rme, bir filme ikinci defa bakma gibi bir \u015fey oluyor.<\/p><div id=\"bghab-2347150105\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Soru: Devre devre, \u00e7evirmeli ya da daha y\u00fcksek bir devrede tekrar etme mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir az a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Daha y\u00fcksek bir devrede ya da d\u00fczeyde yineleme derken, bu tekrar etmenin tarihsel a\u00e7\u0131dan bir daha olu\u015fmas\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r<b>. <\/b>Burada s\u00f6z konusu olan yerinde d\u00f6nmek de\u011fildir. Yerinde d\u00f6nen, dervi\u015fler gibi d\u00fc\u015fer ve bilin\u00e7 kayb\u0131na u\u011frar. Bu a\u00e7\u0131dan biz devreyi daha y\u00fcksek bir vites olarak alg\u0131lamak zorunday\u0131z. Bu bi\u00e7im anlat\u0131m, ters \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m ya da \u00e7eli\u015fki uyand\u0131rmas\u0131n l\u00fctfen. Soru netice mant\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bir geli\u015fmedir.<\/p>\n<p><b>Soru: Politik \u015fahsiyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan Bulgaristan\u2019\u0131n \u015fans\u0131 a\u00e7\u0131k m\u0131d\u0131r? \u00dclkeyi \u015fimdiki bunal\u0131mdan \u00e7\u0131karabilecek liderleri g\u00f6rebiliyor musunuz?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t:<\/b> Olumlu bir \u015fey s\u00f6yleyemem. Bu h\u00fck\u00fcmette de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm motorlar\u0131 yok. Bulgar politik d\u00fc\u015f\u00fcnce oda\u011f\u0131 XIX. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda olu\u015fabildi.\u00a0 Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Bulgar politik sahnesinde Stambolov, Aleksand\u0131r Malinov, Petko Karavelov, Andrey Lyap\u00e7ev, Nikola Mu\u015fanov gibi ki\u015filik sahibi, \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc ve zeki, \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini ba\u015far\u0131l\u0131 savunan politik ki\u015filikler ba\u015far\u0131l\u0131 rol oynad\u0131. Bulgaristan T\u00fcrk ve Pomaklar\u0131ndan yak\u0131n d\u00f6neme kadar \u00f6n plana \u00e7\u0131km\u0131\u015f politikac\u0131m\u0131z yoktur. Bir imparatorluktan s\u0131yr\u0131l\u0131p ba\u011f\u0131ms\u0131z cumhuriyet fikirleriyle politika yapmak bizde ger\u00e7ekle\u015fen uyan\u0131\u015f devrinin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bunu, dev g\u00fc\u00e7lere ba\u011fl\u0131 kalmadan, egemen yapmak ise, bug\u00fcnk\u00fc ana \u00e7eli\u015fkinin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bulgaristan Rus etki alan\u0131ndan ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f ve Bat\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 entegre olamam\u0131\u015f bir hasta gibidir. Yenilenmenin \u00f6z\u00fcnde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 koparmak ve onlardan s\u0131yr\u0131lmak da vard\u0131r. Ya\u015fanan\u0131 olumsuzlamadan bekledi\u011fimiz yenilenme hayat ortam\u0131 bulamaz.<\/p>\n<p>Halktan kopukluk gibi g\u00f6r\u00fcnseler de Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi milletvekilleri ve \u00f6nderleri \u00e7a\u011fda\u015f Bulgaristan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne Bulgaristan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 katmakla g\u00f6revlidirler. Bunu yapamazlarsa ilerleyemeyiz, yok oluruz. Onlar\u0131n politik ya\u015fam\u0131ndaki rollari \u00f6nemlidir. Bir an \u00f6nce bunun fark\u0131na varabilmeleri te\u011fmenimdir. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde 10 Bakan ve bir\u00e7ok bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131, meclis ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131lar\u0131 vb. \u00e7\u0131karan H\u00d6H politik ya\u015famda \u00f6nemli yer almaya devam ediyor. Kendini halka sevdirebilmesi i\u00e7in tarihsel y\u00fck\u00fc gen\u00e7lere aktar\u0131rken onlar\u0131 ezmemeye dikkat etmelidir.<\/p><div id=\"bghab-3287859553\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Soru: Ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/b><\/p>\n<p><b>Yan\u0131t: <\/b>Totaliter d\u00f6nemin y\u0131k\u0131lmas\u0131na kat\u0131lan ve demokrasiye ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde ya\u015famaya devam eden daha ya\u015fl\u0131 ku\u015fa\u011fa, devaml\u0131 olarak \u201csiz iyi g\u00fcn g\u00f6rmeden ya\u015fad\u0131n\u0131z\u201d, \u201ch\u00fcrriyet nedir bilmezsiniz\u201d ve \u201cgen\u00e7li\u011finizde haklar\u0131n\u0131z tamamen elinizden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan k\u00f6le gibi ezildiniz\u201d gibi sitemlerde bulunulmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir, herkes kendi zaman\u0131nda kendi hayat\u0131n\u0131 ya\u015far, ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir hayat\u0131n iyi ya da k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu de\u011ferlendirebilecek bir durumda da de\u011fildir. Eski ku\u015fa\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n istemlerine uymad\u0131\u011f\u0131 da sitem edilemez. Su yeralt\u0131nda veya yer \u00fcst\u00fcnde akarken ayn\u0131 sudur. Ge\u00e7mi\u015fte ezilenler bug\u00fcn o y\u0131llar\u0131n ibret dersleriyle ya\u015farken yeti\u015fen ku\u015fa\u011fa nasihatleriyle faydal\u0131 oluyorlar. Hayatta her g\u00fcn her \u015fey iyi ve g\u00fczel olamaz. \u00d6nemli olan toplumun ve bireylerin ge\u00e7mi\u015fin yarars\u0131z y\u00fck\u00fcnden zaman\u0131nda ve beraberce kurtulmalar\u0131, kimilerin yar\u0131 yolda kalmalar\u0131na m\u00fcsaade etmeden,\u00a0 y\u00fcreklerde biriken memnuniyetsizlik ve k\u00f6t\u00fcr\u00fcmlerden s\u0131yr\u0131lmalar\u0131 ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klardan da kurtularak ileriye a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ba\u015f\u0131nda da dedi\u011fim gibi, halen bir yol kav\u015fa\u011f\u0131nday\u0131z, i\u015flerimiz a\u00e7\u0131lmad\u0131. Bulgaristan halen bir se\u00e7enek ar\u0131yor. Bu kav\u015faktansa bir\u00e7ok yol \u00e7\u0131k\u0131yor, hangisinin en iyi ve bize en uygun oldu\u011funu birlikte bulaca\u011f\u0131z. \u00d6devimiz bizi mutlulu\u011fa ve daha iyi g\u00fcnlere g\u00f6t\u00fcrecek yolu bulmak ve hep beraber ilerlemektir.<\/p>\n<div id=\"bghab-3198600385\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BULT\u00dcRK ve BGHABER Yazarlar\u0131m\u0131zdan Oya CANBAZO\u011eLU ile Bulgaristan&#8217;daki\u00a0son geli\u015fmeler \u00fcst\u00fcne bir s\u00f6yle\u015fi.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[30],"class_list":["post-7700","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum","tag-bulgaristan"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-20c","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7700\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}