{"id":7610,"date":"2013-10-20T22:55:47","date_gmt":"2013-10-20T19:55:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=7610"},"modified":"2019-07-11T23:45:49","modified_gmt":"2019-07-11T21:45:49","slug":"radyomuz-bulgaristan-capinda-var-olan-tek-yayin-penceresi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/radyomuz-bulgaristan-capinda-var-olan-tek-yayin-penceresi\/","title":{"rendered":"Radyomuz, Bulgaristan \u00e7ap\u0131nda var olan tek yay\u0131n penceresi"},"content":{"rendered":"

Gazeteci Sevda D\u00fckkanc\u0131, TRT T\u00fcrk\u2019e \u00e7al\u0131\u015farak gazetecili\u011finin en y\u00fcksek \u00e7\u0131tas\u0131n\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.\u00a0\"sevda-dukkanci\"<\/a>
\n– \u00c7ocukluk hayalin miydi gazeteci olmak?
\n– Daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan beri bana \u201cb\u00fcy\u00fcy\u00fcnce ne olacaks\u0131n\u201d dediklerinde ben sunucu olaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordum. Tabii, g\u00fcn\u00fcn birinde ger\u00e7ekten sunucu olaca\u011f\u0131ma inanm\u0131yordum. Fakat bir altyap\u0131 olarak diyecek olursak rahmetli babam\u0131n T\u00fcrk dili \u00f6\u011fretmeni, bir T\u00fcrk dili sevdal\u0131s\u0131 oldu\u011funu belirtmek istiyorum. Her \u015feyin temelinde maya derler ya, benim de mayam Hakk\u0131 muallimden. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocukken, k\u00fct\u00fcphanemizde bulunan T\u00fcrk\u00e7e kitaplar\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlat\u0131r annem. T\u00fcrk\u00e7eye olan sevgim, T\u00fcrk\u00e7eye \u00f6nem verildi\u011fi aile ortam\u0131nda, kendili\u011finden ba\u015flad\u0131. Daha sonra T\u00fcrk dili, T\u00fcrk kimli\u011fi ve Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk olman\u0131n getirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn bu sorumluluk ve g\u00f6revler, benim i\u00e7in bir misyon haline geldi. Bunun da tabii ba\u015fl\u0131ca nedenleri var. \u00c7ocuklu\u011fuma dayanan korkular, \u00e7ocuklu\u011fuma dayanan o kara y\u0131llar. Her ne kadar onlar\u0131 hat\u0131rlamak istemesek de. 1985 y\u0131l\u0131nda, bir gece yar\u0131s\u0131 saat ikide, kala\u015fnikoflarla gelen k\u0131rm\u0131z\u0131 berelilerin, babas\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir k\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn. \u0130ki ay hi\u00e7 haber alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, tek su\u00e7u T\u00fcrk oldu\u011funu avaz avaz ba\u011f\u0131rmak olan ve toplama kamp\u0131nda tutulan bir baban\u0131n k\u0131z\u0131n\u0131. Ondan sonra 1989\u2019a vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda babas\u0131 s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilen bir k\u0131z\u0131. \u00c7ok yayg\u0131n bir deyim vard\u0131r, ama ben onu \u015fahsen his setim: T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk olmak kolay, Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk kalabilmek, T\u00fcrk kimli\u011fini koruyabilmek, Bulgaristan toplumu i\u00e7erisinde iyi bir vatanda\u015f olmak \u2013 i\u015fte bu as\u0131l \u00f6nemli olan bizler i\u00e7in.
\n– Misyon; i\u015ften, profesyonellikten farkl\u0131 de\u011fil mi?
\n– Evet, kendi a\u00e7\u0131mdan ben bunu b\u00f6yle benimsedim. Niye diyeceksin \u2013 \u00e7\u00fcnk\u00fc ben Anadolu \u00dcniversitesi\u2019nde tarih okudum, daha sonra Yunanistan\u2019da da kald\u0131m, Atina\u2019da ya\u015fad\u0131m, Berlin\u2019de ya\u015fad\u0131m. \u00c7ok daha iyi konumlarda olabilirdim, ama ben Sofya\u2019y\u0131 tercih ettim. Sofya, sanki b\u00fct\u00fcn bu hedeflerime, ki\u015fisel ve manevi ihtiya\u00e7lar\u0131ma cevap veren bir yer oldu. Bu \u015fahsi bir ama\u00e7 da de\u011fil, sanki babam\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 davay\u0131 devam etme sevdas\u0131yla ba\u015flad\u0131m ve kendili\u011finden \u00f6yle oldu ki, dinleyicilere olan sevgimden, sayg\u0131mdan dolay\u0131 onlar bunu hissetti ve y\u0131llar i\u00e7erisinde ve \u201cradyoda Sevda D\u00fckkanc\u0131\u201d diye beni ba\u011fr\u0131na bast\u0131lar ama bunun nedeni: dinleyicinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ben her zaman \u00f6nce o oluyorum, ondan sonra onun neler dinlemek istedi\u011fini, onun neler duymak istedi\u011fini, onun hangi bilgiye ihtiya\u00e7 duydu\u011funu, onun hayat\u0131n\u0131 ilgilendiren neler bulundu\u011funu tespit ederek vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m bilgileri.
\n– Bunu g\u00f6revin gere\u011fi mi yap\u0131yorsun?
\n– Kim demi\u015fti, hayat\u0131nda bir g\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmak istemiyorsan sevdi\u011fin i\u015fi yap, diye. Ben asl\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorum, ben \u00e7ok sevdi\u011fim insanlarla i\u00e7 i\u00e7e, \u00e7ok sevdi\u011fim insanlara mikrofondan sesleniyorum, \u00e7ok sevdi\u011fim insanlara yaz\u0131yorum, telefonda konu\u015fuyorum. Dolay\u0131s\u0131yla daha \u00e7ok g\u00f6revden ziyade benim i\u00e7in bu bir ileti\u015fim arac\u0131, insanlar\u0131n ihtiyac\u0131 olan bir ses.
\n– Bahsetti\u011fin o radyocu ile dinleyici aras\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131k hala devam ediyor mu? Eskiden kalma, bug\u00fcn art\u0131k demode olan bir olay de\u011fil mi?
\n– Evet, herkes \u00e7ok demode oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir bak\u0131yorsun ki, dijital bir ortamday\u0131z, radyomuzun art\u0131k internet sayfas\u0131 var, programlar\u0131m\u0131z internetten de yay\u0131nlan\u0131yor. Ama, bir \u00c7ernik\u2019ten Al\u0131 Falc\u0131, Pravda\u2019dan Naciye, Bogdantsi\u2019den Gafur a\u011fabeyin bildi\u011fi bir radyo var. \u00c7oban k\u0131rdan, i\u015f\u00e7i i\u015f yerinden, saat 15 oldu mu canl\u0131 yay\u0131n\u0131 a\u00e7ar dinler. Telefonlar\u0131 ezbere biler ve gerekti\u011finde radyoyu arar. O, onun bildi\u011fi tek adresidir. Radyomuz, medya ortam\u0131nda Bulgaristan \u00e7ap\u0131nda var olan tek bir yay\u0131n penceresi. Biz, bu pencereden bakan, pencerenin i\u00e7erisinde ya\u015fayan insanlar olarak, dinleyicilerimize bu pencereyi bilgi, k\u00fclt\u00fcr, \u015fark\u0131, t\u00fcrk\u00fcler i\u00e7in a\u00e7makla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz. 1960\u2019lardan ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek uzanan binlerce Rumeli t\u00fcrk\u00fcs\u00fc Bulgaristan Alt\u0131n Ar\u015fivi\u2019nde bulunuyor. \u00c7ok az ki\u015fi bilir, Sofya Radyosu olarak bilinen o program 1947\u2019de yay\u0131na ba\u015fl\u0131yor. Yani b\u00f6yle bir tarihi olan, ge\u00e7mi\u015fi, k\u00f6k\u00fc olan bir yer. Bir zamanlar sosyalist rejimin arac\u0131 olsa da, buradaki k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ana kayna\u011f\u0131yd\u0131 radyo.
\n– Alt\u0131n Ar\u015fiv dedin, bu ar\u015five yeni eserler ekleniyor mu?
\n– Ne kadar da az olsa 1995 y\u0131l\u0131ndan beri canlanan folklorumuza \u00f6zen g\u00f6steriyoruz. Ba\u015fta i\u015f arkada\u015f\u0131m \u015eevkiye \u00c7ak\u0131r ile ben, \u00f6rne\u011fin Ardino\u2019da d\u00fczenlenen T\u00fcrk folklor festivali, Loznitsa, Dulovo\u2019da d\u00fczenlenen folklor festivallerine kat\u0131l\u0131yor, canl\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131yoruz. Yeni yeni yeti\u015fen sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, korolar\u0131m\u0131z\u0131n, sazc\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, halk oyunlar\u0131 seslendiren gruplar\u0131m\u0131z\u0131n kayd\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. Zaman\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f bir Kadriye Latif, bir Osman Aziz, bir S\u0131d\u0131ka Ahmet kay\u0131tlar\u0131 gibi \u00e7ok profesionel olmasa da biz yine neslin, folklora s\u0131cakl\u0131k g\u00f6sterdi\u011fine tan\u0131k oluyoruz.
\n– Radyoda \u015fu anda st\u00fcdyo kay\u0131tlar\u0131 yap\u0131lm\u0131yor mu?
\n– St\u00fcdyo kay\u0131tlar\u0131 yok. Ama biz gitti\u011fimiz yerde st\u00fcdyo kayd\u0131n\u0131 aratt\u0131rmayacak bir teknikle kay\u0131tlar yapabiliyoruz. Biz onlar\u0131n aya\u011f\u0131na gidiyoruz.
\n– Bu kay\u0131tlar\u0131 sonra programlar\u0131n\u0131zda kullan\u0131yor musunuz?
\n– Evet, kullan\u0131yordu da, \u015funu da belirtmek istiyorum \u2013 sabah yar\u0131m saatlik, ak\u015fam yar\u0131m saatlik, \u00f6\u011fle bir satlik, hafta sonlar\u0131 da 3 saatlik bir yay\u0131n\u0131n\u0131z var. \u00c7o\u011fu da tematik oldu\u011fu i\u00e7in yerli ses sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131za ne yaz\u0131k ki, yeterince zaman kalm\u0131yor.
\n– Bence, radyodaki T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlar, az da olsa, halk\u0131m\u0131z\u0131n benimsedi\u011fi bir medya.
\n– \u00c7o\u011fu ki\u015fiye g\u00f6re eskide kalm\u0131\u015f Sofya radyosu. Siyasilerimiz aras\u0131nda bile \u201ckim dinliyor sizi, sadece nineler dedeler dinliyor\u201d diyenler var. Ben onlara buradan, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ay\u0131p ettiklerini s\u00f6ylemek istiyorum. O nineler dedeler bizim ninelerimiz dedelerimiz. O alay ettikleri Rumeli t\u00fcrk\u00fcleri bizim \u00f6z\u00fcm\u00fcz. Yeni T\u00fcrk pop \u015fark\u0131lar\u0131 \u00e7ok g\u00fczel ama onlar gelip ge\u00e7ici, kal\u0131c\u0131 olan, insan\u0131m\u0131z\u0131n tarihi \u00f6z\u00fcn\u00fc veren folklordur.
\n– Gazetecilik hayat\u0131n\u0131 radyoda ba\u015flad\u0131n, sonra televizyon geldi. Sesiyle irtibat kurdun, sonra g\u00f6r\u00fcnt\u00fc de ileti\u015fim arac\u0131 oldu.
\n– \u0130\u015fte o g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ayr\u0131 bir \u00f6nemi var. BNT T\u00fcrk\u00e7e Haberlerde \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m daha ikinci haftada \u201ca, biz seni g\u00f6rd\u00fck\u201d demeye ba\u015flad\u0131lar. Oysa ben bundan \u00f6nce 12 y\u0131ldan beri radyoda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum.
\n– Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re, y\u00fczlerce T\u00fcrk kanal\u0131 izleyebilen halk\u0131m\u0131z i\u00e7in BNT\u2019deki T\u00fcrk\u00e7e haberler bo\u015funa.
\n– Ben onu kesinlikle kabul etmiyorum. Bu, Bulgar medyalar\u0131nda da s\u0131k s\u0131k yans\u0131yor. \u201cHer evin \u00e7at\u0131s\u0131nda zaten bir \u00e7anak anten var\u201d diyorlar. Hay\u0131r! Bulgaristan Devlet Televizyonu, en g\u00fcvenilir ve tarafs\u0131z haber sunan kaynakt\u0131r. Ve bizler de o 10 dakikal\u0131k haberleri en iyi \u015fekilde, \u00f6nemli haberleri se\u00e7erek veriyoruz, Bulgaristan\u2019\u0131n g\u00fcndemini veriyoruz. Biz Bulgaristan vatanda\u015f\u0131y\u0131z ve buradaki haberleri, ana dilinde sunan bir yay\u0131n penceresi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz yine.
\n– Ya kalite olarak?
\n– \u00c7o\u011fu ki\u015fi bizi seyredip hemen ele\u015ftirmeye ba\u015fl\u0131yor. \u201cDo\u011fru d\u00fcr\u00fcst T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan yok mu aran\u0131zda, siz niye \u015fivenizi d\u00fczeltmediniz\u201d. Bizim, \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esiyle, diksyonumuzla en iyi olmak gibi bir zorunlulu\u011fumuz yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta biz Balkan T\u00fcrk\u00fcy\u00fcz. Evet, ben de TRT e\u011fitimliyim, benim diksyon hocam Sevim Canbaz. K\u00f6ylere gitti\u011fimde ben T\u00fcrk\u00e7e haberleri \u00e7ok da izlediklerini g\u00f6rm\u00fcyorum. Onlar\u0131n izledikleri \u015fov programlar\u0131, diziler, magazin programlar\u0131. Ben de bundan \u00e7ok \u015fikayet\u00e7iyim. K\u00f6ye gitti\u011fimde kad\u0131nlar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n toplan\u0131p dizinin bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve bir sonraki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ne olaca\u011f\u0131n\u0131 konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Halk\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcndemini de\u011fi\u015ftiriyor televizyon.
\n– Balkan T\u00fcrk\u00e7esi dedin, ama sen i\u015fte TRT\u2019de canl\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131yorsun. Demek onlar senin \u015fivende sorun g\u00f6rm\u00fcyorlar.
\n– Tabi, ben bunu kendim i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7erli oldu\u011funu sanm\u0131yorum. Dedi\u011fim gibi hem TRT e\u011fitimim var, hem T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitim alm\u0131\u015f bir ki\u015fiyim, hem y\u0131llardan beri bu i\u015fi yapan bir ki\u015fi olarak en az\u0131ndan bu konuda iyi oldu\u011fumu iddia edebilirim. Benim dilim soft, yal\u0131n, ciddi bir T\u00fcrk dili. T\u00fcrk\u00e7em, fazla yumu\u015fatmaya gitmeden, fazla melodi katmadan.
\n– Sence Bulgaristan\u2019da ya\u015fan bir T\u00fcrk\u00fcn, bir T\u00fcrkiyeli gibi konu\u015fabilme \u015fans\u0131 var m\u0131? T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitim g\u00f6rmediyse.
\n– Evet, az \u00f6nce \u015fikayet etmeme ra\u011fmen, bu art\u0131k T\u00fcrk televizyonlar\u0131 sayesinde m\u00fcmk\u00fcn. T\u00fcrklerin yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeleri s\u0131k\u00e7a dola\u015f\u0131yorum ve \u015funu g\u00f6r\u00fcyorum ki, gen\u00e7ler \u00e7ok g\u00fczel bir T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fuyor. Belki T\u00fcrkiye\u2019ye hi\u00e7 gitmemi\u015f. Bu T\u00fcrk televizyonlar\u0131n\u0131n bir olumlu etkisi de diyebiliriz.
\n– Asl\u0131nda radyo ve televizyon pasif medya. Yemek haz\u0131rlarken dizini de takip edebiliyorsun. Gazete, dergi, kitap okumak \u00e7aba gerektiriyor. Bulgaristan\u2019da ka\u00e7 ki\u015fi T\u00fcrk\u00e7e kitap okuyabiliyor?
\n– Kitap okuman\u0131n, yaln\u0131z eski nesil i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu s\u00f6ylesem herhalde \u015fa\u015f\u0131rtmam seni de. Son d\u00f6nemlerde \u201cabla, i\u015fte ben bu kitab\u0131 okudum, bu yazar\u0131 okudum, bu \u015fiiri okudum\u201d diyeni duymad\u0131m. Okumayan, yaln\u0131z t\u00fcketen, haz\u0131r kayna\u011f\u0131 alarak ona g\u00fcvenerek yorumlayan bir gen\u00e7 nesil var. Hatta Sofya\u2019da bile \u00e7o\u011fu arkada\u015f Elif \u015eafak\u2019\u0131, Orhan Pamuk\u2019u Bulgarca okudu\u011funu anlat\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu daha kolay geliyor.
\n– Ondan m\u0131 bizim g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yaz\u0131l\u0131 medyam\u0131z yok?
\n– Niye bir medyam\u0131z yok? Sen de biliyorsun, gazetecilik hayat\u0131m\u0131za ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kalemler vard\u0131. Kazim Memi\u015f, Muharrem Tahsin, Halit Da\u011fl\u0131, Ahmet Ali gibi isimler, onlar ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel gazeteler, dergiler \u00e7\u0131k\u0131yordu. Ama zamanla ilgi de azald\u0131, ve bu gazeteleri, dergileri ayakta tutanlar da, kaynaklar da \u00e7ekildi. Kald\u0131 ki, H\u00d6H\u2019\u00fcn \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gazete, ki okunan bir gazeteydi, ekonomi, edebiyat sayfalar\u0131yla g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gazeteydi, Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 bir kaynakt\u0131. Muharrem Tahasin gitti Filiz gitti. Kazim Memi\u015f vefat etti onunla birlikte Balon gitti, G\u00f6n\u00fcl gitti. B\u00f6ylece, g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk gazetelerine, T\u00fcrk dergilerine hasret kald\u0131. Ama hasret kalan sen, benim. Sanki bunun eksikli\u011fi hissedilmiyor. Filiz dergisi, neredeyse belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n, muhtarlar\u0131n dayatmas\u0131yla okurlara veriliyordu. \u00c7ok ac\u0131 bir olay. Ve \u015fimdi de haz\u0131r kart vizit gibi diyorlar ki, ana dili e\u011fitimimizi engelliyorlar, siyasiler hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yormu\u015f, veya H\u00d6H\u2019e y\u00fckl\u00fcyorlar b\u00fct\u00fcn su\u00e7u. Kesinlikle kat\u0131lm\u0131yorum. \u00d6rne\u011fin, bir L\u00fctfi Mestan 20 seneden beri ana dili e\u011fitimi konusunu devaml\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. K\u00f6ye gitti\u011fimde ka\u00e7 defa ben annelerle babalarla b\u00f6yle m\u00fcnaka\u015faya girdi\u011fim var, onlar diyorlar ki \u201c\u00e7ocuklar\u0131m\u0131z T\u00fcrk\u00e7eyi zaten biliyorlar\u201d. O T\u00fcrk\u00e7e bir ithal T\u00fcrk\u00e7e, o, grameri olan, temeli olan bir T\u00fcrk\u00e7e de\u011fil. Oturup, klasik bir yazar\u0131n kitab\u0131n\u0131 okuyacak kadar yetecek bir T\u00fcrk\u00e7e de\u011fil.
\n– Talep yok, arz da yok. Eski ku\u015fak ile gen\u00e7ler aras\u0131nda bir kopukluk ya\u015fanmad\u0131 m\u0131 sence? Eski nesil bayra\u011f\u0131 gen\u00e7lere teslim edemedi.
\n– Belki onlar\u0131n da bir hatas\u0131 vard\u0131r. Ama \u00e7ok da kat\u0131lm\u0131yorum, Ahmet Ali, Muharrem Tahsin elimden tuttular, k\u0131z\u0131m k\u0131z\u0131m diye hitap ettiler bana. Bizim bir ara ku\u015fak olarak \u015fans\u0131m\u0131z vard\u0131. Sen \u00e7ok iyi biliyorsun Halit Da\u011fl\u0131\u2019yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131n, Kazim Memi\u015f\u2019le beraber \u00e7ok g\u00fczel dergiler \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z. Ama bizden sonrakiler isimlerini sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu insanlar\u0131 bilmiyor. \u015e\u00f6yle bir durum var, yeni yeti\u015fen gazeteciler genelde T\u00fcrkiye e\u011fitimli. As\u0131l kopukluk orada olu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar orada gazetecilik kurallar\u0131na g\u00f6re bir gazetecilik okudular ve teorik bir kal\u0131p olarak buraya uygulamak istediler. Olmuyor. Neden olmuyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc burada toplumun yap\u0131s\u0131n\u0131 bilmen laz\u0131m. Onun gereksinimleri biraz farkl\u0131. Onun \u00e7ok magazine ihtiyac\u0131 yok. En \u00fcst d\u00fczey siyasi yorumlara da ihtiyac\u0131 yok, biraz al\u0131\u015ft\u0131ra al\u0131\u015ft\u0131ra, haberi biraz kafas\u0131na g\u00f6re yo\u011furarak, harmanlayarak, onun anlayaca\u011f\u0131 dile getirerek vermek laz\u0131m.
\n– 20 y\u0131ll\u0131k gazetecilik hayat\u0131nda, \u201cbana ne, zaten kimsenin umurunda de\u011fil\u201d dedi\u011fin oldu mu?
\n– \u00c7ok yak\u0131nda, radyoda. Biraz da k\u0131rg\u0131n oldu\u011fumu s\u00f6ylemem gerekiyor. Radyoda, anlat\u0131yorum, anlat\u0131yorum, i\u015fte protestolar\u0131, y\u00fcksek elektrik faturalar\u0131na kar\u015f\u0131 protestolar\u0131. Protestolara gidip insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini ald\u0131m, sonra yay\u0131nday\u0131z, telefonlar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k, ve diyorum ki, buyrun fikrinizi s\u00f6yleyin. Arayan, do\u011fum g\u00fcn\u00fc olan yengesini selamlamak istiyor. Bunlar tabii ki \u00f6nemli ve bizim \u00fczerinde durdu\u011fumuz olaylar. \u00d6nemli siyasi olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda kay\u0131ts\u0131z kalmalar\u0131 beni hayat k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frat\u0131yor. Ve baz\u0131n her halk kendi kaderini hakkediyor dedi\u011fim de olmu\u015ftur.
\n– Biz kendi ya\u011f\u0131m\u0131zda kavrulabilir miyiz, yoksa T\u00fcrkiye\u2019den bize arka dayak olmalar\u0131n\u0131 m\u0131 beklemeliyiz?
\n– Derneklerin son d\u00f6nemlerde yo\u011fun oldu\u011funu biliyoruz. \u0130ki sene \u00f6nce dernekler hakk\u0131nda biraz sert bir yaz\u0131 yazm\u0131\u015f ve ondan sonra t\u00fcm ele\u015ftirileri \u00fczerime alm\u0131\u015ft\u0131m. Ama hakl\u0131 oldu\u011fumu da s\u00f6yleyenler oldu. Uzaktan davulun sesi ho\u015f gelirmi\u015f. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlar buradan biraz uzakla\u015fm\u0131\u015f ki\u015filer. 1989\u2019da B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7\u2019te gitmi\u015fler. \u0130\u015fte hemen niye gazete yok, niye dergi yok, niye k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ya\u015fatm\u0131yorsunuz, ele\u015ftirilerine ge\u00e7iyorlar. Oysa bizler burada evella \u015funu belirtmek gerekiyor \u2013 burada bir hayat s\u00fcrd\u00fcrebilmen i\u00e7in iki\u015fer \u00fc\u00e7er i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmak zorunday\u0131z, ondan sonra ayn\u0131 zamanda her ne kadar \u00e7ok olmasa da Bulgarlar\u0131n baz\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131yla bo\u011fu\u015fmak zorunday\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir T\u00fcrk merkezi diyerek, bir T\u00fcrk yay\u0131n\u0131, diyerek biz hala ba\u011f\u0131rarak, a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k yapam\u0131yoruz. Neden, yasak oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, ondan sonra do\u011furacak olumsuzluklar\u0131 bildi\u011fimiz i\u00e7in. Ama biz kendi \u00e7ap\u0131m\u0131zda elbette yap\u0131yoruz, son zamanlarda Sofya \u00e7ap\u0131nda da, Timur Halilov\u2019la birlikte, Kadriye Latifova kimdir, Nuri Adal\u0131 kimdir, Recep K\u00fcp\u00e7\u00fc kimdir, T\u00fcrk folkloru nedir, T\u00fcrk \u015fairleri nedir, a\u015f\u0131klar kimlerdir diye biliyorsun nas\u0131l programlar yap\u0131yoruz. Ve gen\u00e7ler onlara kat\u0131l\u0131yor. Ge\u00e7enlerde yine iki gen\u00e7 durdurdu ve \u201cSevda han\u0131m, yeni program yapmayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d dedi. Biz az \u00f6nce dedi\u011fimiz o kopuklu\u011fu gidermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, hem ayn\u0131 zamanda Sofya\u2019da bulunan T\u00fcrk camias\u0131n\u0131 bir araya getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ama korkar\u0131m ki, Sevda gibi sevdal\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 az.
\n– Bu programlar\u0131 devam ettirecek misiniz?
\n– Evet, devam edece\u011fiz. Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk folkloruy\u015fa ilgili bir program d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ayn\u0131 zamanda biz insanlar\u0131m\u0131z\u0131n sesi de olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Son program\u0131m\u0131zda bir bak\u0131yorsun ki, i\u015fte Razgrad k\u00f6ylerinden Habil Kurt, Silistra\u2019dan Naim Bako\u011flu, Omurtag taraf\u0131ndan Mustafa Ke\u00e7ici geliyor. Yani bunlar hi\u00e7 kimsenin duymad\u0131\u011f\u0131 isimler. Ama onlar\u0131n \u00e7ok g\u00fczel \u015fiirleri var. Onlar\u0131n \u00e7ok g\u00fczel eserleri var, kendi hayatlar\u0131n\u0131 yans\u0131tan. Ve biz oradaki sesleri Sofya\u2019ya getirerek, onlar\u0131 gen\u00e7lerle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Ben dernek deyince, \u015fu \u00e7alga \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn programlar\u0131nda yer almas\u0131na, May\u0131s ay\u0131nda isim de\u011fi\u015ftirme anma t\u00f6renlerinde dahi onlar\u0131n kat\u0131lmas\u0131na kesinlikle kar\u015f\u0131y\u0131m. Uzun y\u0131llardan sonda bu sene tekrar Demir Baba tekkesine gittim. \u015euna \u015fahit oldum \u2013 hi\u00e7 kimse neden topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dahi bilmiyordu. Bir yandan siyasi partinin oradaki s\u00f6ylemleri, \u00f6te yandan herkes de b\u00f6yle bayram, seyran, bira kebap\u00e7e kavgas\u0131nda. Birazc\u0131k insanlar\u0131m\u0131z\u0131n dini a\u00e7\u0131dan da bilin\u00e7lenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Tabii bu ki\u015fisel bir tercih, ki\u015fisel bir karar, ki\u015fisel bir ihtiya\u00e7. Ama bu konuda da b\u00fcy\u00fck bir katk\u0131m var diyebilirim. Y\u0131llar \u00f6nce Bulgaristan Devlet Radyosu i\u00e7erisinde ilk defa dini bir program ba\u015flatt\u0131m. Cuma \u00d6\u011fleden sonra program\u0131ma ilk \u00f6nce H\u00fcseyin Haf\u0131zov sonra Vedat Ahmet, 10-15 dakikal\u0131k r\u00f6portajlarla kat\u0131ld\u0131lar. Fakat o kadar \u00e7ok be\u011fenildi ki, art\u0131k 50\u2019\u015fer dakikal\u0131k programlar\u0131m\u0131z var Cuma \u00d6\u011fleden Sonra, Ba\u015f m\u00fcft\u00fc yard\u0131mc\u0131s\u0131 Vedat Ahmet\u2019in sundu\u011fu bir program. Ve \u015fu anda en \u00e7ok dinlenilen programlardan oldu. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00f6nlendirmeye de\u011fil bilgilendirmeye ihtiyac\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bundan ba\u015fka gen\u00e7 neslin sadece T\u00fcrk\u00e7elerinin d\u00fczg\u00fcn olu\u015fuyla de\u011fil; art\u0131k en \u00fccra\u011f k\u00f6yde bile \u00fcniversiteye haz\u0131rlanan, notlar\u0131 \u00e7ok iyi olan, iyi g\u00f6r\u00fcnen, iyi giyinen, di\u011fer akrada\u015flar\u0131ndan fazla farkl\u0131 olmayan, Bulgarcay\u0131 iyi konu\u015fan gen\u00e7ler g\u00f6r\u00fcyorum. Ayn\u0131 zamanda Kuran kurslar\u0131na ilginin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz, hatta k\u0131z\u0131m\u0131n bile, Sofya\u2019da do\u011fmu\u015f ve Sofya\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f bir \u00e7ocuk olmas\u0131na ra\u011fmen Ramazan ay\u0131nda bir g\u00fcn bile orucunu b\u0131rakmamas\u0131 ve \u0130ske\u00e7e\u2019de teravih namazlar\u0131na gitmesi \u015fahsen beni mutlu ediyor.
\n– Sen asl\u0131nda ka\u00e7 i\u015fle u\u011fra\u015f\u0131yorsun?
\n– Her zaman \u00e7ok yerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Radyoya ba\u015flad\u0131m, ondan sonra uzun s\u00fcre Makedonya televizyonuna Sofya muhabirli\u011fi yapt\u0131m. Ondan sonra Tek Rumeli\u2019ye devam ettim, ki onun \u00e7ok verimli bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Daha sonra TRT Avaz\u2019\u0131n Balkan Atlas\u0131 program\u0131 benim TRT ufkumu geni\u015fletti diyebilirim. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm Balkan \u00fclkelerini gezebildik, oradaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc tan\u0131ma imkan\u0131m\u0131z oldu. TRT T\u00fcrk ve Kuzey Ajans\u0131 ile ise art\u0131k gazetecili\u011fimin ger\u00e7ekten belki de en y\u00fcksek \u00e7\u0131tas\u0131n\u0131 yakalad\u0131m diyebilirim. D\u00fcnya G\u00fcndemi ve Devri Alem programlar\u0131nda, gazetecilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fimdiye kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m en \u00fcst seviyede bir ekip anlay\u0131\u015f\u0131, \u00fcst seviyede bir haber anlay\u0131\u015f\u0131 buluyorum.
\n– Oradaki \u00e7al\u0131\u015fma temposu da bizdekinden farkl\u0131d\u0131r.
\n– Evet. Haberler olduk\u00e7a olmal\u0131. Verdik\u00e7e vermelisin. Ama \u00e7ok mutluyum. Her yeni haber veya her yeni bir video g\u00f6r\u00fcnt\u00fc benim i\u00e7in yeni bir k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131. \u00d6zellikle de Balkan Atlas\u0131\u2019nda ba\u015flayan ve sonra TRT T\u00fcrk Devri Alem program\u0131nda devam eden benim eski bir sevdam da Balkanlar\u2019da bulunan Osmanl\u0131 eserleri. \u0130\u015fte o programda bunlara bol bol yer verebiliyorum. Onlar\u0131n, b\u00fct\u00fcn Balkanlar\u0131n oldu\u011fu gibi Bulgaristan\u2019\u0131n da tarihi bir zenginli\u011fi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bulgar devleti, onlar\u0131 restore ederek en iyi \u015fekilde d\u00fcnyaya tan\u0131tmal\u0131d\u0131r.
\n– Bu yo\u011fun tempoya nas\u0131l dayan\u0131yorsun?
\n– Her i\u015fi farkl\u0131 seviyorum, ama \u015fu biraz yoruldu\u011fumu seziyorum. Radyoda, inan\u0131r m\u0131s\u0131n, bir hafta iki hafta i\u015fe gitmesem dinleyicilerden hemen sorular al\u0131yorum \u201cneredesin, hastaland\u0131n m\u0131, niye yoksun\u201d gibi. Sanki onlar benim eksikli\u011fimi hissediyorlar gibi geliyor, Sevda D\u00fckkanc\u0131 radyo de\u011fil. Radyo Sevda\u2019s\u0131z da yapabilir. Sanki kula\u011f\u0131 bende olan dinleyiciler var ve onlar\u0131 k\u0131yam\u0131yorum. Onlar\u0131 b\u0131rakmak istemiyorum. TRT T\u00fcrk, dedi\u011fim gibi \u015fimdiye kadar yakalad\u0131\u011f\u0131m en y\u00fcksek \u00e7\u0131ta. Onlara \u00e7al\u0131\u015fmak hem zevk, hem de belki TRT T\u00fcrk\u2019te ilk defa buradaki haberlerimiz sayesinde T\u00fcrk izleyici Bulgaristan\u2019\u0131 bu kadar geni\u015f bir \u015fekilde \u00f6\u011frenebiliyor.
\n– Ve do\u011fru bir \u015fekilde.
\n– Kesinlikle. Do\u011fru, tarafs\u0131z, b\u00fct\u00fcn kaynaklardan elde edilen bilgilerle. E\u011fer parlamentoya gidiyorsam, b\u00fct\u00fcn parlamento g\u00fc\u00e7lerinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc almam\u0131\u015fsam o haberi vermiyorum. \u00d6zellikle i\u015fte, T\u00fcrkleri de temsil eden, \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu T\u00fcrklerin oldu\u011fu bir parti vard\u0131, ikinci \u00e7\u0131kt\u0131. Herkesle de arkada\u015f oldu\u011fumu s\u00f6ylemek istiyorum bunca y\u0131l sonra. Bu konuda da \u00e7ok hassas davran\u0131yorum, birileri, bu veya di\u011fer parti mensubu oldu\u011fumu zannetmesin diye. Ama elbette ki, \u00f6rne\u011fin, Korman \u0130smaillov ile Kasim Dal, g\u00fczel bir i\u015f yapm\u0131\u015flard\u0131r, Reformcu Blok kurmu\u015flard\u0131r, iyi bir etkinlik yapm\u0131\u015flard\u0131r, mutlaka yans\u0131tacaks\u0131n. Veya H\u00d6H, mecliste, halka yararl\u0131 olabilecek bir teklif sunmu\u015f, tabii ki yans\u0131tacaks\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar Bulgaristan siyasetinin bir ger\u00e7e\u011fi.
\n– Kendine de zaman ay\u0131rabiliyor musun?
\n– Bo\u015f zamanlar\u0131m genelde Sofya d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m ve i\u015fle ilgili \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m zamanlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin Kurban Bayram\u0131nda K\u0131rcali\u2019de olaca\u011f\u0131m. K\u0131rcali\u2019den canl\u0131 yay\u0131nlar yapaca\u011f\u0131z. \u0130ki g\u00fcn boyunca \u00e7ok \u00e7ekimimiz olacak. Ben \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m, ama neredeyse onu bir bo\u015f zaman olarak de\u011ferlendiriyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc Sofya\u2019dan \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyorum. Onun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bo\u015f zaman\u0131m oldu\u011funu s\u00f6yleyemem. K\u0131z\u0131m diyor ki \u201cAnne, di\u011fer \u00e7ocuklar annelerine telefon edip, anne bug\u00fcn bana musaka yap diyorlar\u201d onun ne yaz\u0131k ki, b\u00f6yle bir \u015fans\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kendisi ba\u015flad\u0131 evde musaka yapmaya. Onun d\u0131\u015f\u0131nda sen de \u00e7ok iyi biliyorsun, birazc\u0131k araba sevdal\u0131sy\u0131m. Direksiyon ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti\u011fimden itibaren ne yorgunluk kal\u0131yor ne bir \u015fey. Araba s\u00fcrmeyi \u00e7ok seviyorum, evet tabii biraz da h\u0131zl\u0131 arabaysa daha makbul.
\n<\/strong><\/p>\n

\u0130zzet \u0130smailov – Kelimelik<\/strong><\/p>\n

Reklamlar<\/div>