{"id":6570,"date":"2013-09-21T15:03:05","date_gmt":"2013-09-21T12:03:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=6570"},"modified":"2019-07-14T19:30:45","modified_gmt":"2019-07-14T17:30:45","slug":"balkan-savaslari-gunlugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/balkan-savaslari-gunlugu\/","title":{"rendered":"Balkan Sava\u015flar\u0131 G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc – Bogdan Filov"},"content":{"rendered":"
Bulgar arkeolog Bogdan Filov\u2019un Balkan Sava\u015flar\u0131 G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kitab\u0131, hem yazar\u0131n\u0131n duygu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 hem Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Balkanlardaki k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6nemli. Balkan Sava\u015flar\u0131n\u0131n co\u011frafyaya ve k\u00fclt\u00fcre etkilerini g\u00f6stermesi ayr\u0131ca \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir ba\u015fka y\u00f6n.<\/div>\n
\n
\"balkan-savaslari-gunlugu\"<\/a><\/div>\n
Son zamanlarda sava\u015f hat\u0131ralar\u0131n\u0131n, cephelerde ve cephe gerisinde tutulan g\u00fcnl\u00fcklerin yay\u0131nlanmas\u0131nda bir art\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmekte. Eskiden yay\u0131nlanm\u0131\u015f olanlar da yeniden bas\u0131l\u0131yor. Bu durum asl\u0131nda olduk\u00e7a faydal\u0131. Sava\u015flar\u0131, o d\u00f6nemleri bire bir ya\u015fayanlar\u0131n o anki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, hissettikleri, duygu d\u00fcnyalar\u0131 \u00f6nem arz ediyor. Ya\u015fananlara birebir tan\u0131k olmak, daha sonraki d\u00f6nemlerde ortaya \u00e7\u0131kan tarihsel yorumlar\u0131n etki alan\u0131na girmeyen ya da \u00e7ok az etkilenen bir anlat\u0131m\u2026 Bir tan\u0131kl\u0131k\u2026<\/div>\n
Bogdan Dimitrov Filov<\/strong>\u2019un \u00f6nce \u201cRumeli\u2019nin Esaret G\u00fcnleri<\/strong>\u201d ad\u0131yla yay\u0131nlanan, daha sonra \u201cBalkan Sava\u015flar\u0131 G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong>\u201d ad\u0131n\u0131 alan \u201c1912-1916 Y\u0131llar\u0131nda Trakya, Rodop ve Makedonya Gezileri\u201d kitab\u0131 I. Balkan, II. Balkan ve I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda Do\u011fu Trakya, Ege ve Makedonya\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 gezi notlar\u0131ndan meydana geliyor. Gezi arkeolojik maksatl\u0131. Bulgaristan Ulusal Arkeoloji M\u00fczesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc olan Filov, gezdi\u011fi yerlerdeki tarih\u00ee eserleri, arkeolojik ve etnografik materyalleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r, inceler, yerlerini tespit eder, al\u0131n\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi gereken eserleri Ulusal Arkeoloji M\u00fczesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Gezilerin maksad\u0131 kitapta da bahsedildi\u011fi gibi buralarda kurulacak devlet d\u00fczeninin do\u011fru bir y\u00f6nde geli\u015fmesini, bunun yan\u0131nda daha sonralar\u0131 uluslar aras\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde Bulgar devletinin menfaatlerini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde savunacak verilerin elde edilmesini i\u00e7erir.<\/div>\n
Gitti\u011fi yerlerdeki \u00f6nemli yap\u0131 ve materyalleri foto\u011fraflam\u0131\u015f<\/strong>
\nFilov, arkeoloji alan\u0131nda uzman bir ki\u015filik. Akademik ve bilimsel alanda parlak bir kariyere sahip. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 yaparken objektif bak\u0131\u015f\u0131 yitirmez. \u00d6nyarg\u0131l\u0131 ve ba\u011fnaz bir zihn\u00ee yap\u0131n\u0131n \u00f6tesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcnl\u00fcklerine kaydeder. Yeri geldi\u011finde tarih\u00ee yap\u0131lara gerekli \u00f6zeni g\u00f6stermeyen yerel ve ulusal kurumlar\u0131 k\u0131yas\u0131ya ele\u015ftirir. Zaten kitab\u0131 okurken bunu g\u00f6rebiliriz. Gezilerine ba\u015flamadan \u00f6nce gidece\u011fi yerler hakk\u0131nda derinlemesine ara\u015ft\u0131rma yapan Filov, b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131 inceleyerek i\u015fe ba\u015flar. Gitti\u011fi yerlerdeki b\u00fct\u00fcn tarih\u00ee eserleri ayr\u0131m yapmaks\u0131z\u0131n inceler.
\nTarih\u00ee yap\u0131lar\u0131n tahrip edilmesi, bozulmas\u0131, ya\u011fmalanmas\u0131 en \u00e7ok ele\u015ftirdi\u011fi konulardand\u0131r. Kavala\u2019da Alaca Cami\u2019yi ziyaret ederken buran\u0131n Yunanl\u0131lara ait bir kilise oldu\u011fu iddias\u0131na kesin bir dille kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Ayr\u0131ca Bulgar Milli E\u011fitim Bakan\u0131\u2019na yazd\u0131\u011f\u0131 bir raporda kendi askerlerinin ve insanlar\u0131n T\u00fcrk camilerindeki hal\u0131lar\u0131, yazma eserleri ve de\u011ferli e\u015fyalar\u0131 ya\u011fmalad\u0131klar\u0131ndan bahseder. \u00c7ok de\u011ferli hal\u0131lar\u0131n devlet dairelerine serilerek, katlanarak, ayakkab\u0131larla \u00e7i\u011fnenerek bozuldu\u011funu belirtir. \u0130ske\u00e7e\u2019de incelemelerde bulunurken Aziz Boris Kilisesi\u2019ne \u00e7evrilen B\u00fcy\u00fck Cami\u2019nin \u00f6nceden kilise oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r. Filov, bunun imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.
\nBilimsel disiplini ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 elden b\u0131rakmayan Filov, Edirne\u2019ye giren Bulgar askerlerin Sultan Selim Camii ve k\u00fct\u00fcphanesini ya\u011fmalamamalar\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 hususunda y\u00f6neticileri uyar\u0131r. Caminin kiliseye \u00e7evrilmemesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Bogdan Filov, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 sadece g\u00fcnl\u00fcklerine yazmaz. Gezdi\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerleri foto\u011fraflarla da \u00f6l\u00fcms\u00fcz k\u0131lar. Gitti\u011fi yerlerdeki \u00f6nemli yap\u0131 ve materyalleri foto\u011fraflam\u0131\u015ft\u0131r. Kitapta g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi bir\u00e7ok foto\u011fraf var. Bu foto\u011fraflar eski ile yeninin k\u0131yaslanmas\u0131 imk\u00e2n\u0131n\u0131 da sunuyor bizlere.<\/div>\n
Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Balkanlardaki k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bir kitap<\/strong>
\nKitab\u0131 okurken bizi h\u00fcz\u00fcnlendiren bir duruma da de\u011finmek gerekir. Zaten Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Balkanlar\u2019dan, Ortado\u011fu\u2019dan, Afrika\u2019dan \u00e7ekilmesi ba\u015ftan sona bir h\u00fcz\u00fcn iklimi de\u011fil mi? Evet, Osmanl\u0131 buralardan \u00e7ekildikten sonra camilerimizin, el yazmas\u0131 kitaplar\u0131m\u0131z\u0131n, de\u011ferli hal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, silahlar\u0131m\u0131z\u0131n, mezar ta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n, t\u00fcrbelerimizin, evlerimizin, tekkelerimizin ba\u015f\u0131na gelenler!.. Y\u0131k\u0131lan, ya\u011fmalanan, yok olan tarihimiz. Filov, bu ac\u0131 ger\u00e7ekleri de hat\u0131rlat\u0131yor ayn\u0131 zamanda. Sahip \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z eserlerimizin yok olmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in elinden geleni yapan bir arkeoloji adam\u0131.
\nKitab\u0131 okuduk\u00e7a muhte\u015fem bir maziden geriye pek fazla bir \u015feyin kalmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ac\u0131 ac\u0131 tebess\u00fcm ediyor bizlere. Daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fimiz foto\u011fraflar i\u00e7imize bir kederi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Kederleniyoruz\u2026
\n“Say\u0131n Generalim, Edirne’nin yak\u0131nda ele ge\u00e7ece\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u0130slam mimarisinin en \u00f6nemli an\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda yer alan Sultan Selim Camisi’nin korunmas\u0131 i\u00e7in gereken her \u015feyin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in emirlerinizi rica ederim. \u00c7ok \u00f6nemli belgeler i\u00e7eren cami k\u00fct\u00fcphanesinin korunmas\u0131na \u00f6zellikle dikkat edilmesi gerekir. Askerimizin Edirne\u2019ye giri\u015fi s\u0131ras\u0131nda bunlar\u0131n her kim taraf\u0131ndan olursa olsun yak\u0131lmamas\u0131 veya y\u0131rt\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in caminin ve ona ait yap\u0131lar\u0131n hemen kapat\u0131lmas\u0131 ve burada toplanan e\u015fyalar\u0131n yetkili ki\u015filerce incelenmesine kadar korunmas\u0131 en do\u011frusu olacakt\u0131r.” diyerek Selimiye Camii\u2019nin korunmas\u0131 i\u00e7in adeta yalvaran Filov, Balkan Sava\u015f\u0131 G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/em> kitab\u0131n\u0131 \u00e7ok zor \u015fartlarda olu\u015fturmu\u015f. S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve baz\u0131 geceler uykusuz yolculuklar\u2026 Trende, istasyonlarda g\u00fcnlerce bekleyi\u015f\u2026 A\u00e7l\u0131k ve hastal\u0131klar\u2026 Bazen \u00e7ok s\u0131cak g\u00fcnler, bazen g\u00fcnlerce ya\u011fan kar\u2026
\nTima\u015f Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n hat\u0131rat serisinden \u00e7\u0131kan Balkan Sava\u015flar\u0131 G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>, hem yazar\u0131n\u0131n duygu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 hem Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Balkanlardaki k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6nemli. Balkan Sava\u015flar\u0131n\u0131n co\u011frafyaya ve k\u00fclt\u00fcre etkilerini g\u00f6stermesi ayr\u0131ca \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir ba\u015fka y\u00f6n. Okumak ve tetkik etmek gerekir.<\/div>\n
<\/div>\n
Muaz Erg\u00fc – D\u00fcnya Bizim<\/div>\n<\/div>\n
Reklamlar<\/div>