{"id":65250,"date":"2026-08-10T14:06:08","date_gmt":"2026-08-10T11:06:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=65250"},"modified":"2026-08-10T14:06:08","modified_gmt":"2026-08-10T11:06:08","slug":"murekkep-kan-ve-medeniyet-gelecegin-savasi-bilgiyle-kazanilacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/murekkep-kan-ve-medeniyet-gelecegin-savasi-bilgiyle-kazanilacak\/","title":{"rendered":"M\u00dcREKKEP, KAN VE MEDEN\u0130YET: GELECE\u011e\u0130N SAVA\u015eI B\u0130LG\u0130YLE KAZANILACAK"},"content":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK<\/p>\n<p>\u201c\u0130lim \u00f6\u011frenenin kaleminden akan m\u00fcrekkep, Allah yolunda \u015fehit olanlar\u0131n kan\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde aktar\u0131lan s\u00f6z, hadis olarak kesin bir h\u00fck\u00fcmle sunulmasa da \u0130slam medeniyetinin ilme, d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve bilgi \u00fcretimine verdi\u011fi de\u011feri anlatan son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sembold\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6z\u00fcn as\u0131l anlam\u0131n\u0131 yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fin d\u00fcnyas\u0131nda de\u011fil, bug\u00fcn\u00fcn k\u00fcresel rekabet d\u00fczeninde de okumak gerekir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k sava\u015f meydanlar\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bir zamanlar devletlerin kaderi ordular\u0131n say\u0131s\u0131yla, k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n keskinli\u011fiyle ve kalelerin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belirlenirdi. Bug\u00fcn ise \u00fclkelerin kaderini yaln\u0131zca asker\u00ee g\u00fc\u00e7 de\u011fil; bilim, teknoloji, veri, yapay zek\u00e2, enerji, siber g\u00fcvenlik, uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fc belirlemektedir.<\/p><div id=\"bghab-3501581715\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu y\u00fczden ilim art\u0131k yaln\u0131zca ki\u015fisel bir erdem de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>\u0130lim, mill\u00ee g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h2>\u0130lk Emir: Oku<\/h2>\n<p>\u0130slam\u2019\u0131n insanl\u0131\u011fa y\u00f6neltti\u011fi ilk b\u00fcy\u00fck \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n \u201cOku\u201d olmas\u0131 son derece anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk emir zengin olmak de\u011fildi.<\/p>\n<p>\u0130lk emir h\u00fckmetmek de\u011fildi.<\/p><div id=\"bghab-2298040717\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130lk emir sava\u015fmak de\u011fildi.<\/p>\n<p><strong>Okumakt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc insan \u00f6nce \u00f6\u011frenir.<\/p>\n<p>Sonra d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Sonra ay\u0131rt eder.<\/p><div id=\"bghab-2596493753\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Sonra karar verir.<\/p>\n<p>Ve sonunda medeniyet kurar.<\/p>\n<p>Bilgisiz g\u00fc\u00e7 insan\u0131 felakete g\u00f6t\u00fcrebilir.<\/p>\n<p>Bilgisiz cesaret toplumu maceraya s\u00fcr\u00fckleyebilir.<\/p>\n<p>Bilgisiz siyaset zulme d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p><div id=\"bghab-1023281452\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bilgisiz dindarl\u0131k taassup \u00fcretebilir.<\/p>\n<p>Ama bilgi; ahlakla, vicdanla ve hikmetle birle\u015fti\u011finde insan\u0131 y\u00fckseltir.<\/p>\n<p>Bu nedenle ger\u00e7ek ilim yaln\u0131zca diploma sahibi olmak de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek ilim, insan\u0131n bildik\u00e7e sorumlulu\u011funun artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>\u015eehidin Kan\u0131 Vatan\u0131 Korur, \u00c2limin M\u00fcrekkebi Gelece\u011fi Kurar<\/h2>\n<p>\u015eehitlik, \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde \u00e7ok y\u00fcksek bir makamd\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-706166897\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Vatan\u0131n\u0131, milletini, inanc\u0131n\u0131 ve masumlar\u0131 korumak u\u011fruna hayat\u0131n\u0131 ortaya koyan insan\u0131n fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez.<\/p>\n<p>Buradaki m\u00fcrekkep ve kan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 da bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck yar\u0131\u015f\u0131 olarak okumamak gerekir.<\/p>\n<p>As\u0131l mesaj \u015fudur:<\/p>\n<p><strong>Kan, vatan\u0131n bedelidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fcrekkep ise o vatan\u0131n gelece\u011fini yazan g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2489754559\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Asker s\u0131n\u0131r\u0131 korur.<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretmen zihni korur.<\/p>\n<p>Asker ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 savunur.<\/p>\n<p>Bilim insan\u0131 teknolojik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kurar.<\/p>\n<p>Asker \u00fclkenin bedenini savunur.<\/p><div id=\"bghab-3122848899\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u00c2lim, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve e\u011fitimci o \u00fclkenin ruhunu ve haf\u0131zas\u0131n\u0131 korur.<\/p>\n<p>Bir milletin ikisine de ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Cehalet de Bir \u0130\u015fgaldir<\/h2>\n<p>\u0130\u015fgal denildi\u011finde akl\u0131m\u0131za genellikle tanklar, askerler ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 gelir.<\/p>\n<p>Oysa modern \u00e7a\u011fda \u00e7ok daha sessiz i\u015fgaller vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir toplum kendi tarihini bilmiyorsa,<\/p><div id=\"bghab-1029976541\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>dilini koruyam\u0131yorsa,<\/p>\n<p>bilim \u00fcretemiyorsa,<\/p>\n<p>teknolojisini s\u00fcrekli d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131yorsa,<\/p>\n<p>gen\u00e7leri d\u00fc\u015f\u00fcnmek yerine yaln\u0131zca t\u00fcketiyorsa,<\/p>\n<p>kendi hik\u00e2yesini ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 kaynaklardan \u00f6\u011freniyorsa,<\/p><div id=\"bghab-1658743167\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>o toplumun zihinsel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zay\u0131flamaya ba\u015flam\u0131\u015f demektir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bir \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 yerinde olabilir ama verisi, teknolojisi, enerjisi ve bilgi altyap\u0131s\u0131 tamamen ba\u015fka merkezlerin kontrol\u00fcnde olabilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kavram\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlamak zorunday\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, bilimsel ve teknolojik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla desteklenmedi\u011fi s\u00fcrece eksik kal\u0131r.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h2>Sava\u015f Meydan\u0131 Art\u0131k Laboratuvardad\u0131r<\/h2>\n<p>Modern sava\u015flara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcyoruz ki bir f\u00fczenin arkas\u0131nda yaln\u0131zca metal yoktur.<\/p><div id=\"bghab-1207969424\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Matematik vard\u0131r.<\/p>\n<p>Fizik vard\u0131r.<\/p>\n<p>Kimya vard\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m vard\u0131r.<\/p>\n<p>Uydu teknolojisi vard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3750293875\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Malzeme bilimi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Elektronik vard\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fchendislik vard\u0131r.<\/p>\n<p>Yani sava\u015f meydan\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz silah\u0131n ger\u00e7ek ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 fabrika de\u011fil, <strong>okuldur.<\/strong><\/p>\n<p>Bir sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ilk \u00e7izgisi bir m\u00fchendislik fak\u00fcltesinde at\u0131l\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3702293869\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bir f\u00fczenin matemati\u011fi s\u0131n\u0131fta \u00f6\u011frenilir.<\/p>\n<p>Bir uydu program\u0131n\u0131n ilk hayali belki de g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakan bir \u00e7ocu\u011fun zihninde do\u011far.<\/p>\n<p>Bu nedenle savunma sanayisini konu\u015furken sadece fabrikalar\u0131 konu\u015fmak yetmez.<\/p>\n<p><strong>E\u011fitim sistemini de konu\u015fmak zorunday\u0131z.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h2>Bir Milletin \u0130lk Savunma Hatt\u0131 Okuldur<\/h2>\n<p>Stratejik a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir \u00fclkenin savunmas\u0131 s\u0131n\u0131r karakolunda de\u011fil, okulda ba\u015flar.<\/p><div id=\"bghab-547320772\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frencisi yar\u0131n\u0131n:<\/p>\n<p>m\u00fchendisi,<\/p>\n<p>subay\u0131,<\/p>\n<p>doktoru,<\/p>\n<p>diplomat\u0131,<\/p>\n<p>yaz\u0131l\u0131mc\u0131s\u0131,<\/p>\n<p>istihbarat uzman\u0131,<\/p>\n<p>akademisyeni,<\/p>\n<p>devlet y\u00f6neticisidir.<\/p>\n<p>E\u011fitim sisteminiz sorgulayan, ara\u015ft\u0131ran ve \u00fcreten insan yeti\u015ftiremiyorsa d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f silahlar\u0131n\u0131 sat\u0131n alsan\u0131z bile ger\u00e7ek anlamda ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011filsinizdir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc sat\u0131n al\u0131nan teknoloji eskir.<\/p>\n<p>Ama teknoloji \u00fcretme kabiliyeti s\u00fcrekli yeni g\u00fc\u00e7 \u00fcretir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte stratejik \u00fcst\u00fcnl\u00fck budur.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Gelece\u011fin En B\u00fcy\u00fck Silah\u0131: Yeti\u015fmi\u015f \u0130nsan<\/h2>\n<p>Bug\u00fcn \u00fclkeler u\u00e7ak, f\u00fcze, tank ve gemi \u00fcretiyor.<\/p>\n<p>Ama bunlar\u0131n arkas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmeyen bir g\u00fc\u00e7 vard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>Yeti\u015fmi\u015f insan.<\/strong><\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m\u0131 insan yazar.<\/p>\n<p>F\u00fczeyi insan tasarlar.<\/p>\n<p>Ekonomiyi insan y\u00f6netir.<\/p>\n<p>Diplomasiyi insan y\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n<p>Savunma doktrinini insan olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Bu nedenle bir \u00fclkenin ger\u00e7ek sermayesi yaln\u0131zca alt\u0131n rezervi, petrol\u00fc ya da fabrikalar\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>En b\u00fcy\u00fck sermayesi iyi yeti\u015fmi\u015f insan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00fclke madenlerini kaybedebilir ve yeniden bulabilir.<\/p>\n<p>Fabrikalar\u0131n\u0131 kaybedebilir ve yeniden kurabilir.<\/p>\n<p>Ama yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybederse yeniden aya\u011fa kalkmas\u0131 \u00e7ok daha uzun s\u00fcrer.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Beyin G\u00f6\u00e7\u00fc Sessiz Bir Stratejik Kay\u0131pt\u0131r<\/h2>\n<p>Bir \u00fclkenin yeti\u015ftirdi\u011fi bilim insanlar\u0131n\u0131n, doktorlar\u0131n, m\u00fchendislerin ve yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ba\u015fka \u00fclkelerde \u00fcretim yapmas\u0131 sadece bireysel bir tercih de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda stratejik bir meseledir.<\/p>\n<p>Bir devlet y\u0131llarca yat\u0131r\u0131m yapar.<\/p>\n<p>\u00c7ocuk okur.<\/p>\n<p>\u00dcniversite bitirir.<\/p>\n<p>Uzmanla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra ba\u015fka bir \u00fclkeye gider ve bilgisini oran\u0131n kalk\u0131nmas\u0131na sunar.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bir \u00fclkenin yeti\u015ftirdi\u011fi beyin, ba\u015fka bir \u00fclkenin stratejik kapasitesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu nedenle g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet akl\u0131 sadece insan yeti\u015ftirmekle yetinmez.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsan\u0131 \u00fclkede tutacak bilim, liyakat, \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00fcretim ortam\u0131n\u0131 da kurar.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h2>Yapay Zek\u00e2 \u00c7a\u011f\u0131nda Yeni Cehalet<\/h2>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte cahillik okuyup yazamamak olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda ise cehaletin tan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bir insan \u00fcniversite bitirmi\u015f olabilir.<\/p>\n<p>Ama yapay zek\u00e2y\u0131 anlam\u0131yorsa,<\/p>\n<p>veriyi okuyam\u0131yorsa,<\/p>\n<p>dijital sistemleri \u00e7\u00f6zemiyorsa,<\/p>\n<p>siber d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131m\u0131yorsa,<\/p>\n<p>teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc takip edemiyorsa,<\/p>\n<p>yeni \u00e7a\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalabilir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn gen\u00e7lerin sadece diploma sahibi olmas\u0131 yetmez.<\/p>\n<p>Yapay zek\u00e2,<\/p>\n<p>robotik,<\/p>\n<p>siber g\u00fcvenlik,<\/p>\n<p>biyoteknoloji,<\/p>\n<p>uzay,<\/p>\n<p>enerji teknolojileri,<\/p>\n<p>veri bilimi<\/p>\n<p>gibi alanlar\u0131 anlayabilmesi gerekir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc gelece\u011fin ekonomik ve asker\u00ee rekabeti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu alanlarda \u015fekillenecektir.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ger\u00e7ek Birli\u011fi Bilimde Kurulmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 geni\u015f bir co\u011frafyaya, b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfusa ve ortak tarih\u00ee mirasa sahiptir.<\/p>\n<p>Fakat 21. y\u00fczy\u0131lda yaln\u0131zca ortak ge\u00e7mi\u015f, ortak gelecek i\u00e7in yeterli de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek soru \u015fudur:<\/p>\n<p><strong>Birlikte ne \u00fcretiyoruz?<\/strong><\/p>\n<p>Ka\u00e7 ortak \u00fcniversitemiz var?<\/p>\n<p>Ka\u00e7 ortak ara\u015ft\u0131rma fonumuz var?<\/p>\n<p>Ka\u00e7 bilim insan\u0131n\u0131 birlikte yeti\u015ftiriyoruz?<\/p>\n<p>Ka\u00e7 ortak teknoloji \u015firketimiz var?<\/p>\n<p>Ka\u00e7 ortak patentimiz var?<\/p>\n<p>Ka\u00e7 ortak yapay zek\u00e2 projemiz var?<\/p>\n<p>Ka\u00e7 gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131m\u0131z T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 yaln\u0131zca k\u00fclt\u00fcr ve tarih \u00fczerinden de\u011fil, bilim ve teknoloji \u00fczerinden de b\u00fct\u00fcnle\u015fmelidir.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Bilim ve Teknoloji Havzas\u0131 Kurulmal\u0131<\/h2>\n<p>Gelecek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir vizyon ortaya koymak gerekir:<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Bilim ve Teknoloji Havzas\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Bu havza i\u00e7inde:<\/p>\n<p>ortak ara\u015ft\u0131rma merkezleri kurulmal\u0131,<\/p>\n<p>\u00f6\u011frenci ve akademisyen de\u011fi\u015fimi art\u0131r\u0131lmal\u0131,<\/p>\n<p>gen\u00e7 bilim insanlar\u0131na ortak burslar verilmelidir.<\/p>\n<p>Yapay zek\u00e2 ve dil teknolojileri konusunda ortak projeler geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n<p>Savunma, enerji, uzay, sa\u011fl\u0131k ve tar\u0131m teknolojilerinde ortak ara\u015ft\u0131rma programlar\u0131 olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk leh\u00e7eleri dijital d\u00fcnyada g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde temsil edilmelidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc dilinizi gelece\u011fin teknolojisine ta\u015f\u0131yamazsan\u0131z k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcz\u00fc de gelece\u011fe ta\u015f\u0131makta zorlan\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Ge\u00e7mi\u015fle \u00d6v\u00fcnmek Yetmez, Yeni \u00c2limler Yeti\u015ftirmek Gerekir<\/h2>\n<p>\u0130slam medeniyeti ge\u00e7mi\u015fte \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bilim insanlar\u0131 yeti\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u0130bn Sina,<\/p>\n<p>Farab\u00ee,<\/p>\n<p>Harezm\u00ee,<\/p>\n<p>Bir\u00fbn\u00ee,<\/p>\n<p>\u0130bn Haldun,<\/p>\n<p>Ali Ku\u015f\u00e7u&#8230;<\/p>\n<p>Bu isimleri gururla anmak elbette \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Ama as\u0131l mesele \u015fudur:<\/p>\n<p><strong>Bug\u00fcn\u00fcn \u0130bn Sina\u2019s\u0131 nerede?<\/strong><\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn Harezm\u00ee\u2019si nerede?<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019su nerede?<\/p>\n<p>Bir medeniyet yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fteki \u00e2limleriyle \u00f6v\u00fcn\u00fcyorsa ama yeni \u00e2limler yeti\u015ftiremiyorsa zamanla m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f bize \u00f6zg\u00fcven vermelidir.<\/p>\n<p>Ama gelece\u011fin yerine ge\u00e7memelidir.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Kalem Ahlaktan Ayr\u0131l\u0131rsa Felaket Getirebilir<\/h2>\n<p>Bilginin g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6verken \u00f6nemli bir ger\u00e7e\u011fi de unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Her bilgi hayra d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<p>Bilgi ahlaktan koparsa zulm\u00fcn arac\u0131na da d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n<p>Atom enerjisi insanl\u0131\u011fa hizmet edebilir.<\/p>\n<p>Ama atom bombas\u0131 da \u00fcretilebilir.<\/p>\n<p>Yapay zek\u00e2 insan hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<p>Ama kitleleri manip\u00fcle etmek i\u00e7in de kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Biyoteknoloji hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Ama k\u00f6t\u00fc niyetli ama\u00e7lara da hizmet edebilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle bizim arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaln\u0131zca bilim insan\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Ahlak sahibi bilim insan\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Sadece m\u00fchendis de\u011fil,<\/p>\n<p>vicdan sahibi m\u00fchendis.<\/p>\n<p>Sadece siyaset\u00e7i de\u011fil,<\/p>\n<p>adalet sahibi siyaset\u00e7i.<\/p>\n<p>Sadece akademisyen de\u011fil,<\/p>\n<p>hakikati arayan akademisyen.<\/p>\n<p>\u0130lim ile irfan\u0131n birle\u015fmesi tam da burada \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>\u00dcniversite Bir Diploma Fabrikas\u0131 De\u011fildir<\/h2>\n<p>\u00dcniversiteyi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.<\/p>\n<p>\u00dcniversite sadece gen\u00e7lerin diploma ald\u0131\u011f\u0131 bina de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00dcniversite bir \u00fclkenin d\u00fc\u015f\u00fcnce kararg\u00e2h\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu sorular\u0131n cevaplar\u0131 \u00fcniversitelerde aranmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>On y\u0131l sonra d\u00fcnya nereye gidiyor?<\/p>\n<p>Hangi teknolojiler kritik h\u00e2le gelecek?<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye hangi alanlarda \u00f6ne \u00e7\u0131kabilir?<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak stratejik sekt\u00f6rleri hangileridir?<\/p>\n<p>Hangi meslekler d\u00f6n\u00fc\u015fecek?<\/p>\n<p>Hangi yeni uzmanl\u0131k alanlar\u0131 do\u011facak?<\/p>\n<p>\u00dcniversiteler bu sorulara cevap vermiyorsa \u00fclkenin gelece\u011fini ba\u015fka merkezler planl\u0131yor demektir.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Yeni Bir \u0130lim Seferberli\u011fi Ba\u015flat\u0131lmal\u0131<\/h2>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrk ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n belki de en b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131 yeni bir <strong>ilim seferberli\u011fidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu seferberlik sadece yeni \u00fcniversiteler a\u00e7mak anlam\u0131na gelmemelidir.<\/p>\n<p>Nitelik art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklara ezber de\u011fil d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00f6\u011fretilmelidir.<\/p>\n<p>Bilim olimpiyatlar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yetenekli \u00f6\u011frenciler erken ya\u015fta ke\u015ffedilmelidir.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00fc\u00e7l\u00fc destek verilmelidir.<\/p>\n<p>\u00dcniversite-sanayi i\u015f birli\u011fi geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n<p>Yapay zek\u00e2 okuryazarl\u0131\u011f\u0131 temel e\u011fitimden ba\u015flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bilim insan\u0131n\u0131n toplumdaki itibar\u0131 y\u00fckseltilmelidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc toplum hangi insanlara de\u011fer veriyorsa \u00e7ocuklar da \u00e7o\u011fu zaman onlara \u00f6zenir.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Kalemi G\u00fc\u00e7l\u00fc Olmayan\u0131n K\u0131l\u0131c\u0131 da Ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p>Bir \u00fclke bilim \u00fcretmiyorsa silah\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131r.<\/p>\n<p>Teknoloji \u00fcretmiyorsa sistemini d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131m \u00fcretmiyorsa dijital altyap\u0131s\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130la\u00e7 geli\u015ftiremiyorsa sa\u011fl\u0131kta ba\u011f\u0131ml\u0131 olur.<\/p>\n<p>Enerji teknolojisi geli\u015ftiremiyorsa enerjide ba\u011f\u0131ml\u0131 olur.<\/p>\n<p>Bu nedenle kalem ile k\u0131l\u0131\u00e7 birbirinin rakibi de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>G\u00fc\u00e7l\u00fc kalem, g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131l\u0131c\u0131n arkas\u0131ndaki ak\u0131ld\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Modern ordular\u0131n arkas\u0131nda yaln\u0131zca asker yoktur.<\/p>\n<p>M\u00fchendis vard\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131mc\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Fizik\u00e7i vard\u0131r.<\/p>\n<p>Kimyager vard\u0131r.<\/p>\n<p>Siber g\u00fcvenlik uzman\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Uydu m\u00fchendisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Yapay zek\u00e2 uzman\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Gelece\u011fin Sava\u015flar\u0131 Zihinlerde Verilecek<\/h2>\n<p>\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelesi sadece toprak \u00fczerinde olmayacak.<\/p>\n<p>Veri \u00fczerinde olacak.<\/p>\n<p>Teknoloji \u00fczerinde olacak.<\/p>\n<p>Enerji \u00fczerinde olacak.<\/p>\n<p>Dil \u00fczerinde olacak.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr \u00fczerinde olacak.<\/p>\n<p>Alg\u0131 \u00fczerinde olacak.<\/p>\n<p>Ve en \u00f6nemlisi:<\/p>\n<p><strong>Zihinler \u00fczerinde olacak.<\/strong><\/p>\n<p>Bu nedenle bir \u00f6\u011fretmenin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha stratejiktir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ocu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6\u011freten \u00f6\u011fretmen asl\u0131nda \u00fclkesinin gelece\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bir bilim insan\u0131 yeni teknoloji geli\u015ftirirken sadece bilim yapm\u0131yor, \u00fclkesinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p>Bir tarih\u00e7i milletinin haf\u0131zas\u0131n\u0131 korurken sadece ge\u00e7mi\u015fi anlatm\u0131yor, gelece\u011fin kimli\u011fini savunuyor.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Sonu\u00e7: M\u00fcrekkebi Olan Gelece\u011fini Yazar<\/h2>\n<p>Bir milletin kahramanlar\u0131 vatan\u0131 kurtarabilir.<\/p>\n<p>Ama o vatan\u0131n gelece\u011fini \u00e2limler, \u00f6\u011fretmenler, m\u00fchendisler, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ve bilim insanlar\u0131 in\u015fa eder.<\/p>\n<p>\u015eehidin kan\u0131 bize \u00fczerinde \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z topra\u011f\u0131 b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c2limin m\u00fcrekkebi ise o topra\u011f\u0131n \u00fczerinde nas\u0131l bir medeniyet kuraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Biri s\u0131n\u0131r\u0131 korur.<\/p>\n<p>Di\u011feri zihni.<\/p>\n<p>Biri vatan\u0131 savunur.<\/p>\n<p>Di\u011feri gelece\u011fi in\u015fa eder.<\/p>\n<p>Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za yaln\u0131zca kahramanl\u0131k hik\u00e2yeleri anlatmak yetmez.<\/p>\n<p>Onlara \u015funu da s\u00f6ylemeliyiz:<\/p>\n<p><strong>Oku.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ara\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sorgula.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00dcret.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yaz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bilime katk\u0131 sa\u011fla.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Milletine faydal\u0131 ol.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc gelece\u011fin d\u00fcnyas\u0131nda yaln\u0131zca topra\u011f\u0131 olan de\u011fil, bilgisi olan g\u00fc\u00e7l\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yaln\u0131zca n\u00fcfusu fazla olan de\u011fil, nitelikli insan\u0131 olan s\u00f6z sahibi olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fi b\u00fcy\u00fck olan de\u011fil, gelece\u011fi tasarlayabilen milletler y\u00fckselecektir.<\/p>\n<p>Ve belki de \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli stratejik ger\u00e7e\u011fi \u015fudur:<\/p>\n<p><strong>Kalemi ba\u015fkas\u0131n\u0131n elinde olan\u0131n gelece\u011fini ba\u015fkas\u0131 yazar.<\/strong><\/p>\n<p>Bu y\u00fczden kendi ilmimizi \u00fcretmek zorunday\u0131z.<\/p>\n<p>Kendi teknolojimizi geli\u015ftirmek zorunday\u0131z.<\/p>\n<p>Kendi gen\u00e7lerimizi yeti\u015ftirmek zorunday\u0131z.<\/p>\n<p>Kendi medeniyet tasavvurumuzu kurmak zorunday\u0131z.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc kan bir vatan\u0131 kurtarabilir.<\/p>\n<p>Ama o vatan\u0131 y\u00fczy\u0131llarca ya\u015fatacak olan \u015fey;<\/p>\n<p><strong>ilimdir, ahlakt\u0131r, ak\u0131ld\u0131r ve medeniyettir.<\/strong><\/p>\n<h3>SON S\u00d6Z<\/h3>\n<p><strong>\u015eehidin kan\u0131 vatan\u0131n bedelidir.<br \/>\n\u00c2limin m\u00fcrekkebi gelece\u011fin teminat\u0131d\u0131r.<br \/>\nKalem sustu\u011funda cehalet konu\u015fur.<br \/>\n\u0130lim y\u00fckseldi\u011finde millet y\u00fckselir.<\/strong><\/p>\n<p>Ve unutmayal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>Gelece\u011fin en b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rda de\u011fil, zihinlerde;<br \/>\nen b\u00fcy\u00fck silah ise bilgi olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<div id=\"bghab-1534352563\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK \u201c\u0130lim \u00f6\u011frenenin kaleminden akan m\u00fcrekkep, Allah yolunda \u015fehit olanlar\u0131n kan\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde aktar\u0131lan s\u00f6z, hadis olarak kesin bir h\u00fck\u00fcmle sunulmasa da \u0130slam<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":65164,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-65250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-gYq","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/rafet-soylu.jpg?fit=1600%2C783&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65250"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65251,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65250\/revisions\/65251"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}