{"id":63233,"date":"2025-01-06T23:20:52","date_gmt":"2025-01-06T20:20:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=63233"},"modified":"2025-01-06T23:20:52","modified_gmt":"2025-01-06T20:20:52","slug":"1984-bulgaristan-turklerinin-drami-sessiz-ciglik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/1984-bulgaristan-turklerinin-drami-sessiz-ciglik\/","title":{"rendered":"&#8220;1984 Bulgaristan T\u00fcrklerinin Dram\u0131: Sessiz \u00c7\u0131\u011fl\u0131k&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fclten RAY\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">1980&#8217;lerin ba\u015f\u0131, Balkan co\u011frafyas\u0131n\u0131n kaderine yeniden kanla, zul\u00fcmle yaz\u0131lm\u0131\u015f bir sayfa daha ekliyordu. Bulgaristan\u2019da, 1984-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik, tarihe \u201czorunlu asimilasyon\u201d veya halk aras\u0131nda \u201cBulgarla\u015ft\u0131rma\u201d s\u00fcreci olarak ge\u00e7en bir insanl\u0131k dram\u0131 ya\u015fand\u0131. Peki, bu zulm\u00fcn ard\u0131nda ne vard\u0131 ve neden tarihin tozlu sayfalar\u0131na g\u00f6m\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131?<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Kimliksizle\u015ftirmenin Ba\u015flang\u0131c\u0131<br \/>\nBulgaristan&#8217;daki T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 as\u0131rlar \u00f6ncesine dayan\u0131yor. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun bu topraklara yerle\u015fmesinin ard\u0131ndan T\u00fcrkler, Balkanlar\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Ancak, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren Bulgaristan&#8217;da milliyet\u00e7i s\u00f6ylemler g\u00fc\u00e7 kazanmaya ba\u015flad\u0131. Sosyalist rejimle birlikte kimlik politikas\u0131n\u0131 tek tiple\u015ftirme \u00fczerine in\u015fa eden Bulgar h\u00fck\u00fcmeti, \u00fclkenin T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman topluluklar\u0131n\u0131 hedef ald\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">1984 y\u0131l\u0131, bu bask\u0131lar\u0131n doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdi. Todor Jivkov y\u00f6netimindeki Bulgar h\u00fck\u00fcmeti, T\u00fcrklerin isimlerini zorla de\u011fi\u015ftirerek onlar\u0131 \u201cBulgarla\u015ft\u0131rma\u201d \u00e7abas\u0131na giri\u015fti. \u201c\u0130sim de\u011fi\u015fikli\u011fi kampanyas\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda binlerce T\u00fcrk\u2019\u00fcn kimli\u011fi silinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Cemaatlerin ibadet etmesi yasakland\u0131, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmak su\u00e7 say\u0131ld\u0131 ve insanlar\u0131n etnik k\u00f6kenini hat\u0131rlatan ne varsa ortadan kald\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Do\u011fan \u00e7ocuklara T\u00fcrk\u00e7e isim verilmesi yasaklanm\u0131\u015f, mezar ta\u015flar\u0131na dahi m\u00fcdahale edilmi\u015fti.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Bir Halk\u0131n Direni\u015fi: K\u00fclt\u00fcrel Soyk\u0131r\u0131ma Kar\u015f\u0131 Sessiz \u00c7\u0131\u011fl\u0131k<br \/>\nBulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7in bu s\u00fcre\u00e7, sadece isimlerinden de\u011fil, kimliklerinden de kopar\u0131lma s\u00fcreciydi. Ancak zul\u00fcm ve bask\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda direni\u015f g\u00f6steren bu insanlar, kimliklerine sahip \u00e7\u0131kmay\u0131 bir onur meselesi haline getirdi. Gizlice Kur&#8217;an-\u0131 Kerim okuyan, \u00e7ocuklar\u0131na ana dillerini \u00f6\u011freten aileler, ya\u015fanan trajedinin g\u00f6lgesinde sessiz ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir m\u00fccadele verdiler.<br \/>\nBinlerce ki\u015fi bu bask\u0131lara daha fazla dayanamay\u0131p T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131. 1989 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde yakla\u015f\u0131k 350 bin T\u00fcrk, g\u00f6\u00e7e zorlanarak vatanlar\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131. G\u00f6\u00e7 yollar\u0131 sadece umut de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ac\u0131 doluydu. Evlerini, tarlalar\u0131n\u0131, hat\u0131ralar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p bilinmezli\u011fe do\u011fru yola \u00e7\u0131kan bu insanlar, ya\u015fad\u0131klar\u0131 travmay\u0131 nesiller boyu ta\u015f\u0131d\u0131lar.<\/span><\/span><\/p><div id=\"bghab-3291765721\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Sessizli\u011fin Ard\u0131ndaki \u00c7a\u011fr\u0131<br \/>\nBug\u00fcn, bu ya\u015fananlar\u0131n \u00fczerinden y\u0131llar ge\u00e7se de ac\u0131lar hala taze. 1984 Bulgaristan T\u00fcrklerine y\u00f6nelik asimilasyon politikalar\u0131, modern d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ya\u015fanan bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m olarak tarihe ge\u00e7ti. Ancak d\u00fcnya, bu olaya ne yaz\u0131k ki gereken ilgiyi g\u00f6stermedi. Uluslararas\u0131 toplumun sessizli\u011fi, zulm\u00fcn derinle\u015fmesine neden oldu.<br \/>\nBu ya\u015fananlar, yaln\u0131zca Bulgaristan T\u00fcrklerinin de\u011fil, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak haf\u0131zas\u0131nda bir kara leke olarak duruyor. Zira kimlik, bir insan\u0131n hayata tutunma \u015feklidir. Bir milleti yok etmenin ilk ad\u0131m\u0131, onun kimli\u011fini unutturmaktan ge\u00e7er. Bug\u00fcn bu ya\u015fananlar\u0131 hat\u0131rlamak ve unutmamak, sadece bir etnik grubun de\u011fil, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n sorumlulu\u011fudur.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Bir Daha Asla!<br \/>\n1984 Bulgaristan T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu zul\u00fcm, bir kez daha \u201cinsan haklar\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 kal\u0131n \u00e7izgilerle \u00e7iziyor. D\u00fcn\u00fcn ma\u011fdurlar\u0131, bug\u00fcn\u00fcn tan\u0131klar\u0131 olarak bizlere bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131yor: Kimliklerimizi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc, de\u011ferlerimizi korumak, insan olman\u0131n en temel gere\u011fidir. Ge\u00e7mi\u015ften ders alarak, gelecekte benzer trajedilerin ya\u015fanmamas\u0131 ad\u0131na tarihimizi \u00f6\u011frenmeli, hat\u0131rlamal\u0131 ve anlatmal\u0131y\u0131z.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Unutmayal\u0131m ki; hat\u0131rlamak, adaletin ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r.<br \/>\n1984 Bulgaristan T\u00fcrklerinin sessiz \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131, vicdanlarda yank\u0131lanmaya devam ediyor.<br \/>\nBizler de bu sesi duymazdan gelmemeli ve insanl\u0131k ad\u0131na bir daha b\u00f6ylesi ac\u0131lar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmeliyiz.<br \/>\nBu yaz\u0131, sadece bir d\u00f6nemi anlatmak de\u011fil, o d\u00f6nemde kaybolmaya y\u00fcz tutmu\u015f hayatlara bir vefa borcu \u00f6demek i\u00e7indir.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"bghab-4085703869\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fclten RAY\u0130MO\u011eLU 1980&#8217;lerin ba\u015f\u0131, Balkan co\u011frafyas\u0131n\u0131n kaderine yeniden kanla, zul\u00fcmle yaz\u0131lm\u0131\u015f bir sayfa daha ekliyordu. Bulgaristan\u2019da, 1984-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik, tarihe<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":62578,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-63233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-grT","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/gulten-rzg.jpg?fit=512%2C640&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63233"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63233\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}