{"id":63218,"date":"2025-01-06T08:10:19","date_gmt":"2025-01-06T05:10:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=63218"},"modified":"2025-01-06T08:10:19","modified_gmt":"2025-01-06T05:10:19","slug":"1989dan-4-ocaka-bir-halkin-drami-ve-siyasi-manipulasyonun-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/1989dan-4-ocaka-bir-halkin-drami-ve-siyasi-manipulasyonun-tarihi\/","title":{"rendered":"1989\u2019dan 4 Ocak\u2019a: Bir Halk\u0131n Dram\u0131 ve Siyasi Manip\u00fclasyonun Tarihi"},"content":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK<\/p>\n<p>1989 y\u0131l\u0131, Bulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7in derin yaralar b\u0131rakan ve k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimlere sahne olan bir d\u00f6nemdir. Bu d\u00f6nem, sadece bir halk\u0131n hak m\u00fccadelesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasi hesaplar\u0131n, manip\u00fclasyonlar\u0131n ve g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelelerinin sahnesi olmu\u015ftur. 1989 Ayaklanmas\u0131 ve ard\u0131ndan gelen B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7, Berlin Duvar\u0131\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nce Balkanlarda ba\u015flayan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Ancak bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131k, yaln\u0131zca bir rejime kar\u015f\u0131 halk\u0131n direni\u015fini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda derin bir siyasi plan\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 da temsil ediyordu.<\/p>\n<p><strong>1989 Ayaklanmas\u0131 ve B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7: Derin Bir Hesapla\u015fma<\/strong><\/p>\n<p>1989 y\u0131l\u0131nda, Bulgaristan T\u00fcrkleri \u00fczerindeki bask\u0131lar zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130sim de\u011fi\u015ftirme kampanyalar\u0131, dini ve k\u00fclt\u00fcrel yasaklar, toplumsal d\u0131\u015flanma, bir halk\u0131n kimli\u011fini yok etme giri\u015fimleriydi. Ancak bu bask\u0131lar, halk\u0131n sessiz kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131. May\u0131s ay\u0131nda ba\u015flayan protestolar, rejime kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir direni\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Fakat bu kalk\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan gelen B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7, yaln\u0131zca fiziksel bir yer de\u011fi\u015ftirme de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Bulgaristan T\u00fcrkleri \u00fczerinde oynanan b\u00fcy\u00fck bir oyunun da par\u00e7as\u0131yd\u0131. T\u00fcrkiye\u2019ye do\u011fru yola \u00e7\u0131kan y\u00fcz binlerce insan, yerlerinden edilirken, Bulgaristan\u2019da liderlik yapabilecek pek \u00e7ok ki\u015fi \u00f6nceden tespit edilip Avrupa\u2019ya y\u00f6nlendirildi. Bu insanlar \u00f6nce Avrupa\u2019ya, sonra baz\u0131lar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7ti. Bu stratejik hamle, Bulgaristan T\u00fcrklerinin hem i\u00e7erde hem d\u0131\u015farda organize olmas\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek bir liderlik olu\u015fturmas\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131 ta\u015f\u0131yordu.<\/p><div id=\"bghab-3411891217\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>4 Ocak 1990: Bir S\u00f6zde T\u00fcrk Partisinin Do\u011fu\u015fu<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7\u2019\u00fcn ard\u0131ndan, 4 Ocak 1990\u2019da Bulgaristan\u2019da s\u00f6zde T\u00fcrk partisi olan DPS\u2019nin (Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi) kurulu\u015fu ilan edildi. Bu parti, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in kurulmu\u015f olsa da, arkas\u0131nda eski Bulgaristan istihbarat\u0131 olan D\u0131rjavna Sigurnost\u2019un (DS) izleri vard\u0131r. Kurucular listesi 33 ki\u015fi olarak ge\u00e7se de, bu 33 ki\u015finin kim oldu\u011fu h\u00e2l\u00e2 bilinmiyor. Bu isimlerin hi\u00e7bir zaman a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, partinin kurulu\u015fundaki karanl\u0131k noktalar\u0131 daha da belirginle\u015ftiriyor.<\/p>\n<p>DPS\u2019nin liderli\u011fine getirilen Ahmet Do\u011fan, istihbarat\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve kontrol etti\u011fi bir fig\u00fcrd\u00fc. Halktan uzak, fakat DS i\u00e7in i\u015flevsel olan bu lider, k\u0131sa s\u00fcrede Bulgaristan siyasetinde bir joker haline geldi. Demokratlar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, kom\u00fcnist rejimin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eden DPS, siyasi arenada dengeleri de\u011fi\u015ftirdi. Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131n emirle hareket eden bir lider oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadayd\u0131, ancak bu ger\u00e7ek, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 35 y\u0131l boyunca kand\u0131rmalar\u0131na engel olmad\u0131.<\/p>\n<p><strong>DPS: Demokrasi \u00d6n\u00fcnde Bir Engel<\/strong><\/p>\n<p>DPS\u2019nin kurulu\u015fu, Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmak yerine, kom\u00fcnist rejimin devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan bir ara\u00e7 oldu. Bu parti, Bulgaristan\u2019daki demokrasinin \u00f6n\u00fcnde bir engel haline geldi. Kom\u00fcnistlerin iktidar oyununda kulland\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7 olarak, az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunma iddias\u0131n\u0131 yaln\u0131zca bir maske olarak kulland\u0131.<\/p><div id=\"bghab-2962535719\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Gelece\u011fe Bak\u0131\u015f: Belgeler Ortaya \u00c7\u0131kacak<\/strong><\/p>\n<p>Bug\u00fcn DPS\u2019nin ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey bilinse de, geriye kalan belgeler ve ger\u00e7ekler bir g\u00fcn tamamen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacak. O zaman, bug\u00fcne kadar Ahmet Do\u011fan\u2019a ve bu partiye destek verenlerin nas\u0131l bir y\u00fczle\u015fme ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz. Ancak \u015funu unutmamal\u0131y\u0131z: DPS, yaln\u0131zca bir parti de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Bulgaristan\u2019da demokrasinin \u00f6n\u00fcnde duran en b\u00fcy\u00fck engellerden biridir.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk Halk\u0131n\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Demokrasi M\u00fccadelesi<\/strong><\/p>\n<p>4 Ocak, yaln\u0131zca bir partinin kurulu\u015f tarihi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Bulgaristan T\u00fcrklerinin siyasi manip\u00fclasyonlarla nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da sembol\u00fcd\u00fcr. Bu manip\u00fclasyonlar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 temizlenmeden, Bulgaristan\u2019da ger\u00e7ek bir demokrasinin in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu ger\u00e7ek, yaln\u0131zca Bulgaristan\u2019da de\u011fil, bu oyunlar\u0131n fark\u0131nda olmayan herkes taraf\u0131ndan bilinmelidir. T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n kimli\u011fini ve haklar\u0131n\u0131 koruma m\u00fccadelesi, bir g\u00fcn ger\u00e7ek liderlerin \u00f6nderli\u011finde zaferle sonu\u00e7lanacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu tarih, 4 ocak yaln\u0131zca bir ibret de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir direni\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r.<br \/>\nGer\u00e7ek demokrasi, ancak halk\u0131n kendi kaderini \u00f6zg\u00fcrce belirleyebildi\u011fi g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p><div id=\"bghab-3525085832\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-2240032758\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK 1989 y\u0131l\u0131, Bulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7in derin yaralar b\u0131rakan ve k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimlere sahne olan bir d\u00f6nemdir. Bu d\u00f6nem, sadece bir halk\u0131n hak m\u00fccadelesi de\u011fil,<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":60886,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-63218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-grE","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/rafet-uluturkcrv.jpg?fit=1663%2C2560&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63218"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63218\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}