{"id":63077,"date":"2024-12-25T23:46:38","date_gmt":"2024-12-25T20:46:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=63077"},"modified":"2024-12-25T23:46:38","modified_gmt":"2024-12-25T20:46:38","slug":"bulgaristanda-turklerin-sessiz-cigligi-tarih-zulum-ve-direnis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanda-turklerin-sessiz-cigligi-tarih-zulum-ve-direnis\/","title":{"rendered":"Bulgaristan\u2019da T\u00fcrklerin Sessiz \u00c7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131: Tarih, Zul\u00fcm ve Direni\u015f"},"content":{"rendered":"<p>Musa VATANSEVER<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Tahoma, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Tarih, insanl\u0131\u011f\u0131n hem onurlu m\u00fccadelesini hem de derin ac\u0131lar\u0131n\u0131 yazar.<br \/>\nBulgaristan&#8217;\u0131n kurulu\u015fundan bu yana T\u00fcrkler, bu tarihin en a\u011f\u0131r y\u00fcklerinden birini s\u0131rtlanm\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\nOsmanl\u0131\u2019dan sonra Balkanlar\u2019da T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc hazmedilememi\u015f, \u00f6zellikle Bulgaristan\u2019da bir devlet politikas\u0131 haline getirilen asimilasyon ve zul\u00fcm, T\u00fcrklerin kaderini \u015fekillendirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kurulu\u015f y\u0131llar\u0131ndan itibaren Bulgar \u00e7eteleri, T\u00fcrk k\u00f6ylerini basmaya ba\u015flad\u0131. Bu sistemli sald\u0131r\u0131lar, T\u00fcrkleri korkutmak, topraklar\u0131ndan s\u00fcrmek ve onlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na son vermek i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen planl\u0131 bir siyasetti. Ama\u00e7 a\u00e7\u0131kt\u0131: T\u00fcrkler terk etsin, mallar\u0131, topraklar\u0131, evleri Bulgarlar\u0131n olsun. Ne yaz\u0131k ki bu plan k\u0131smen ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131; pek \u00e7ok T\u00fcrk, mal\u0131n\u0131 m\u00fclk\u00fcn\u00fc geride b\u0131rakarak can\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in ana vatan T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrklere y\u00f6nelik zul\u00fcm yaln\u0131zca g\u00f6\u00e7lerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Pomak karde\u015flerimiz bu s\u00fcrecin en b\u00fcy\u00fck ma\u011fdurlar\u0131ndan biri oldular. Onlar\u0131n isimleri tam be\u015f defa zorla de\u011fi\u015ftirildi. \u00c7o\u011fu, bask\u0131 ve zorbal\u0131k alt\u0131nda Hristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Yine de, Pomaklar\u0131n yar\u0131s\u0131 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman kimliklerine sahip \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bu, kimli\u011fe ve inanca ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, direncin en g\u00fczel \u00f6rneklerinden biriydi.<\/p>\n<p>Ancak Bulgaristan T\u00fcrkleri, yaln\u0131zca zulme boyun e\u011fen bir topluluk olmad\u0131lar. 1905 y\u0131l\u0131nda, T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda ilk T\u00fcrk \u00d6\u011fretmenler Birli\u011fi bu topraklarda kuruldu. Ard\u0131ndan gen\u00e7lik te\u015fkilatlar\u0131 ve Turan dernekleri faaliyete ge\u00e7ti. 1933\u2019te yap\u0131lan ilk Bulgaristan T\u00fcrkleri Milli Kongresi, birlik ad\u0131na at\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131. Ne var ki, 1934 darbesi her \u015feyi yerle bir etti. T\u00fcrkler, siyasi bask\u0131 ve ayr\u0131\u015ft\u0131rma politikalar\u0131n\u0131n hedefi oldu.<\/p>\n<p>B\u00f6l-y\u00f6net siyaseti bu tarihten itibaren en etkili silah haline geldi. Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc ve Osmanl\u0131c\u0131 ayr\u0131mlar\u0131 yarat\u0131larak T\u00fcrk halk\u0131 birbirine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Birlik bozuldu, kavgalar bitmedi ve ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkler, toplumsal olarak ilerleyemediler. Bulgaristan y\u00f6netimi, T\u00fcrklerin i\u00e7inden kendi ajanlar\u0131n\u0131, y\u00f6neticilerini \u00e7\u0131karmay\u0131 \u00f6\u011frendi. Ne yaz\u0131k ki, bu tuza\u011f\u0131n fark\u0131nda olmayan ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z hala ayn\u0131 hatalar\u0131 tekrarl\u0131yor.<\/p>\n<p>1970 Roman T\u00fcrkleri, 1972 Pomaklar ve nihayet 1984 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi zulm\u00fcn zirvesini olu\u015fturdu. Sadece isimler de\u011fi\u015ftirilmedi; mezar ta\u015flar\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131, M\u00fcsl\u00fcman cenazeleri gece karanl\u0131\u011f\u0131nda yeniden ve gizlice defnedildi. M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fi yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Okullarda T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131, \u00f6\u011fretmenlerinin ve istihbarat\u00e7\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fcler. \u201cEvde namaz k\u0131l\u0131yor musunuz? Hangi dilde konu\u015fuyorsunuz? S\u00fcnnet olan var m\u0131?\u201d gibi sorularla k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u00e7ocuklardan bilgi topland\u0131. \u00c7ocuklar, anne babalar\u0131 taraf\u0131ndan yalan s\u00f6ylemeye tembih edildi. \u00d6yle bir ortamda b\u00fcy\u00fcd\u00fcler ki, istihbarat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ocuk ya\u015fta \u00f6\u011frendiler.<\/p>\n<p>1984 sonras\u0131, T\u00fcrk\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile yasak hale geldi. Bu, kimli\u011fi yok etmek i\u00e7in yap\u0131lan en a\u011f\u0131r darbeydi. Ama zul\u00fcm her zaman bir direni\u015f do\u011furur. Ve tarih, bunu bir kez daha kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n<p>18 May\u0131s 1989, K\u0131rcaali\u2019den y\u00fckselen direni\u015fin sesi, Bulgaristan\u2019\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na yay\u0131ld\u0131. T\u00fcm T\u00fcrkler ayakland\u0131, mitingler d\u00fczenlendi, i\u015f b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bulgaristan ekonomisi o g\u00fcn sars\u0131ld\u0131 ve bir daha toparlanamad\u0131. O g\u00fcn Bulgaristan, T\u00fcrklerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc anlad\u0131 ama hala kabul etmedi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Bulgaristan, ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn pen\u00e7esinde k\u0131vran\u0131yor. \u00dclkeyi bu batakl\u0131ktan \u00e7\u0131karacak olan, yine T\u00fcrklerdir. T\u00fcrkiye\u2019nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ekonomik, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel destek, Bulgaristan i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu sunuyor. Ama bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmek yerine, T\u00fcrkleri d\u0131\u015flamak ve \u00f6tekile\u015ftirmek, Bulgaristan\u2019\u0131 daha da derin bir \u00e7\u0131kmaza s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, T\u00fcrkleri yan\u0131nda tutan parti, Bulgaristan\u2019\u0131 y\u00f6netir. Tarih boyunca ya\u015fananlar, bu ger\u00e7e\u011fi defalarca kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye, dostluk elini uzatm\u0131\u015f bekliyor. Se\u00e7im Bulgaristan\u2019\u0131nd\u0131r: Ya T\u00fcrkleri d\u0131\u015flayarak \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek, ya da T\u00fcrkiye\u2019nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi kabul ederek birlikte y\u00fckselmek.<\/p>\n<p>T\u00fcrkler bu topraklar\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirebilecek g\u00fc\u00e7tedir. Ve tarih, bunu bir kez daha yazmaya haz\u0131rd\u0131r.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"bghab-268727150\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Musa VATANSEVER Tarih, insanl\u0131\u011f\u0131n hem onurlu m\u00fccadelesini hem de derin ac\u0131lar\u0131n\u0131 yazar. Bulgaristan&#8217;\u0131n kurulu\u015fundan bu yana T\u00fcrkler, bu tarihin en a\u011f\u0131r y\u00fcklerinden birini s\u0131rtlanm\u0131\u015flard\u0131r. Osmanl\u0131\u2019dan<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":20953,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-63077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/musa-vatansever-yk.jpg?fit=1562%2C1961&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-gpn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}