{"id":62948,"date":"2024-12-19T21:33:22","date_gmt":"2024-12-19T18:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=62948"},"modified":"2024-12-19T21:33:22","modified_gmt":"2024-12-19T18:33:22","slug":"bulgaristan-notasinin-turkiyede-yankisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristan-notasinin-turkiyede-yankisi\/","title":{"rendered":"Bulgaristan Notas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de Yank\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>G\u00fclten RAY\u0130MO\u011eLU<\/b><b><br \/>\n<\/b><br \/>\nBulgaristan\u2019\u0131n 250 bin T\u00fcrk\u2019\u00fc T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmeye zorlamas\u0131, Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fmanl\u0131k politikas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bu hareketin, T\u00fcrkiye\u2019yi Kore&#8217;ye asker\u00ee kuvvet g\u00f6nderme karar\u0131ndan vazge\u00e7irmeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (Sander, 1969: 70). Di\u011fer bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise, Bulgaristan\u2019\u0131n bu hamlesi, T\u00fcrkiye\u2019deki siyasi iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finden yararlanarak yeni h\u00fck\u00fcmeti zora sokmay\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;yi ekonomik olarak zay\u0131flatmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirilmi\u015ftir (Altu\u011f, 1966: 847).<br \/>\nBulgaristan taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin Sofya El\u00e7ili\u011fine g\u00f6nderilen nota, Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fcn eline ge\u00e7erek detayl\u0131 incelemeye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, notan\u0131n diplomatik nezaketten uzak ve iftiralarla dolu oldu\u011funu belirterek, Sofya h\u00fck\u00fcmetinin iyi kom\u015fuluk niyeti g\u00f6steren en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ifade dahi kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 eklemi\u015ftir (Zafer, 28 Eyl\u00fcl 1950: 1-4).<br \/>\nBa\u015fbakan Adnan Menderes, gazetecilerin nota hakk\u0131ndaki sorular\u0131na verdi\u011fi yan\u0131tta, Bulgaristan\u2019\u0131n 250 bin ki\u015filik bir g\u00f6\u00e7 kitlesinin \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019ye kabul edilmesi talebinin bir emrivaki olarak, T\u00fcrkiye\u2019yi zora sokmaya y\u00f6nelik bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu belirtmi\u015f ve bunun dostane bir yakla\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Menderes, T\u00fcrkiye\u2019nin mevcut d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131nda dahi b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6\u00e7 kitlesini kabul etmenin zor olaca\u011f\u0131n\u0131 ancak gelen soyda\u015flar i\u00e7in ellerinden geleni yapacaklar\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Yan\u0131nda bulunan Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc ise, bu durumu bir &#8220;sinir harbi&#8221; olarak nitelendirerek, ama\u00e7lar\u0131n\u0131n huzursuzluk yaratmak oldu\u011funu, ancak h\u00fck\u00fcmetin uyan\u0131k ve tetikte oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (Cumhuriyet, 19 A\u011fustos 1950: 1-4).<br \/>\nMecliste s\u00f6z alan Sinop Milletvekili Server Somuncuo\u011flu, Bulgaristan\u2019\u0131n bu hamlesinin Kore meselesiyle do\u011frudan ili\u015fkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu hareketin arkas\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin bulundu\u011funu savunmu\u015f ve T\u00fcrkiye-Bulgar meselesinin sadece iki \u00fclke aras\u0131ndaki bir mesele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Somuncuo\u011flu, Bulgaristan\u2019\u0131n bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u201cKans\u0131z bir Kore\u201d olarak nitelendirmi\u015ftir (TBMM Tutanak Dergisi, D\u00f6nem: IX, Birle\u015fim: 26: 55, 56).<br \/>\nMilliyet gazetesi, Bulgaristan&#8217;da ya\u015fayan T\u00fcrklere y\u00f6nelik i\u015fkencelere ve g\u00f6\u00e7 ettirilenlerin mallar\u0131n\u0131n sat\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in Bulgar h\u00fck\u00fcmetinin emirler verdi\u011fini, hatta mallar\u0131n\u0131 b\u0131rakmaya raz\u0131 olmalar\u0131 i\u00e7in T\u00fcrklerden senetler al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir (Milliyet, 23 A\u011fustos 1950: 1-5).<br \/>\nAnadolu gazetesi ise, Bulgaristan\u2019dan g\u00f6nderilen 250 bin ki\u015filik g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu say\u0131n\u0131n 800 bin civar\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, Bulgaristan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yi zora sokmak amac\u0131yla bu plan\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r (Ay\u0131n Tarihi, 22 A\u011fustos 1950: 64).<br \/>\nAli Naci Karacan, T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u015fans\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n Sovyet Rusya ve Bulgaristan ile kom\u015fu olmas\u0131 oldu\u011funu belirterek, Bulgaristan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik bu hamlesinin amac\u0131 zay\u0131flatmak ve T\u00fcrkiye\u2019yi y\u0131kmakt\u0131 \u015feklinde bir de\u011ferlendirme yapm\u0131\u015ft\u0131r (Milliyet, 24 A\u011fustos 1950).<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019nin Sofya El\u00e7isi \u015eefkati \u0130stinyeli ise, bu konuda verdi\u011fi beyanatta, Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerin say\u0131s\u0131n\u0131n 250 bin de\u011fil, 850 bin oldu\u011funu ifade etmi\u015f ve h\u00fck\u00fcmetin bu konuda hassasiyetle hareket edece\u011fini belirtmi\u015ftir (Milliyet, 13 A\u011fustos 1950).<br \/>\nAbidin Daver, Bulgaristan\u2019\u0131n 250 bin T\u00fcrk\u2019\u00fcn acil olarak T\u00fcrkiye\u2019ye kabul edilmesi talebinin, K\u0131z\u0131l Bulgar h\u00fck\u00fcmetinin T\u00fcrkiye ile \u201cyavuz h\u0131rs\u0131z rol\u00fc\u201d oynamak istedi\u011fini ifade etmi\u015f ve bu hamlenin, T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir dil s\u00fcr\u00e7mesi oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, T\u00fcrkiye, gelen soyda\u015flar\u0131 kesinlikle geri \u00e7evirmeyecek ve ellerinden geleni yapacaklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir (Cumhuriyet, 12 A\u011fustos 1950: 1-3).<br \/>\nBalkanlar uzman\u0131 Prof. Wolff, Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrk n\u00fcfusunun y\u0131llara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6zetlerken, 1940 \u00f6ncesi 600 bin olan T\u00fcrk n\u00fcfusunun, G\u00fcney Dobruca\u2019n\u0131n Romanya\u2019dan Bulgaristan\u2019a ge\u00e7mesiyle 150 bin artarak 750 bine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. T\u00fcrk kaynaklar\u0131na g\u00f6re ise, bu say\u0131 Pomaklarla birlikte 900 bin ile 1 milyon civar\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r (Oran, 2001: 72). Bu veriler, Bulgaristan\u2019\u0131n nota g\u00f6nderdi\u011fi 250 bin ki\u015filik g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<br \/>\nKas\u0131m G\u00fclek, T\u00fcrkiye\u2019nin bu g\u00f6\u00e7men meselesini sadece T\u00fcrkiye\u2019nin meselesi olarak de\u011fil, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir sorun olarak g\u00f6rmesi gerekti\u011fini, bu meselenin mill\u00ee bir dava olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir (Ulus, 2 Ekim 1950: 1-3).<br \/>\nM\u00fcmtaz Faik Fenik, Bulgaristan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye sundu\u011fu bahanelerin hi\u00e7birinin ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Bulgaristan h\u00fck\u00fcmetinin tek amac\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ho\u015fnutsuzluk yaratmak oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir (Zafer, 12 A\u011fustos 1950: 1-8). Bir \u0130ngiliz dergisi ise, Bulgar h\u00fck\u00fcmetinin verdi\u011fi karar\u0131n alicenapl\u0131k maskesi alt\u0131nda kom\u00fcnist bir hile oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (Zafer, 14 Eyl\u00fcl 1950: 1-4). Bulgaristan notas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck bir tepkiyle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve Sovyet Rusya&#8217;n\u0131n emriyle g\u00f6nderildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye, 250 bin g\u00f6\u00e7menin ma\u011fdur olmamas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle yard\u0131mc\u0131 olma s\u00f6z\u00fc vermi\u015ftir.<br \/>\n<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"bghab-900030082\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fclten RAY\u0130MO\u011eLU Bulgaristan\u2019\u0131n 250 bin T\u00fcrk\u2019\u00fc T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmeye zorlamas\u0131, Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fmanl\u0131k politikas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bu hareketin, T\u00fcrkiye\u2019yi<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":62533,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-62948","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/gulten-rayimoglu.jpg?fit=813%2C996&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-gni","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62948"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62948\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}