{"id":62452,"date":"2024-11-23T13:03:19","date_gmt":"2024-11-23T10:03:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=62452"},"modified":"2024-11-23T13:03:19","modified_gmt":"2024-11-23T10:03:19","slug":"balkanlarin-derin-tarihi-pliska-kazilarinin-isiginda-kayi-boyu-damgalari-ve-turk-kimligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/balkanlarin-derin-tarihi-pliska-kazilarinin-isiginda-kayi-boyu-damgalari-ve-turk-kimligi\/","title":{"rendered":"Balkanlar&#8217;\u0131n Derin Tarihi: Pliska Kaz\u0131lar\u0131n\u0131n I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Kay\u0131 Boyu Damgalar\u0131 ve T\u00fcrk Kimli\u011fi"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: x-large;\"><b>\u0130brahim SOYT\u00dcRK<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">Bulgaristan&#8217;da 1961 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Pliska kaz\u0131lar\u0131, yaln\u0131zca arkeolojik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tarihsel kimlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir. Bu kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan yap\u0131lar, duvarlar ve e\u015fyalar, binlerce y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f medeniyetlere dair \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunmakla kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk tarihiyle ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir. Pliska&#8217;dan \u00e7\u0131kan en dikkat \u00e7ekici buluntulardan biri, \u00fczerinde Kay\u0131 boyu damgas\u0131 bulunan bronz bir y\u0131ld\u0131zd\u0131r. Bu buluntunun, o d\u00f6nemdeki O\u011fuz T\u00fcrklerinin izlerini ta\u015f\u0131yor olmas\u0131, b\u00f6lgedeki etnik ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: x-large;\">Pliska&#8217;da bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck, yedi kollu bronz y\u0131ld\u0131z, kaz\u0131lar\u0131n en ilgi \u00e7ekici ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc kal\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r. Y\u0131ld\u0131z\u0131n tam ortas\u0131nda, Kay\u0131 boyunun damgas\u0131 yer almakta, her kolunda ise O\u011fuz boylar\u0131na ait benzer damgalar bulunuyor. Bu buluntu, sadece bir arkeolojik eser olman\u0131n \u00f6tesinde, k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi bir ba\u011f\u0131n i\u015fareti olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ancak ilgin\u00e7tir ki, Bulgar bilim insanlar\u0131 bu bulgular\u0131 uzun y\u0131llar boyunca kamuoyundan gizlemi\u015f ve 16 y\u0131l sonra, 1977&#8217;de Bulgar Arkeolog S. Vaklinov taraf\u0131ndan yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: x-large;\">Yay\u0131mlanan bu damgalarla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fler ise zaman i\u00e7inde farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermi\u015ftir. <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">Baz\u0131 Bulgar ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, damgalar\u0131n \u00c7uva\u015f T\u00fcrk\u00e7esi&#8217;ne ait oldu\u011funu savunmu\u015fken, di\u011ferleri bu sembollerle ilgili daha mistik yorumlar yapm\u0131\u015f, hatta bu simgelerin eski Bulgarlar\u0131n &#8220;Tangra&#8221; ad\u0131 verdikleri Tanr\u0131&#8217;yla ili\u015fkilendirildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">Bir grup bilim insan\u0131, damgalar\u0131n Orhun Yaz\u0131s\u0131\u2019na benzer bir yaz\u0131 dili ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Ancak, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u00e7o\u011fu zaman T\u00fcrk kimli\u011finden ka\u00e7mak ad\u0131na, buluntular\u0131n k\u00f6keni konusunda daha temkinli bir yakla\u015f\u0131m sergileyen Bulgar tarih\u00e7ileri taraf\u0131ndan dillendirildi\u011fini unutmamak gerekir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: x-large;\">Bug\u00fcn gelinen noktada, Pliska kaz\u0131lar\u0131nda bulunan bu damgalar\u0131n, asl\u0131nda T\u00fcrk\/O\u011fuz boylar\u0131n\u0131n damgalar\u0131 oldu\u011fu net bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">\u00d6zellikle, 1430&#8217;larda yaz\u0131lm\u0131\u015f olan Tevarih-i Al-i Sel\u00e7uk adl\u0131 eserde yer alan O\u011fuz boylar\u0131n\u0131n damgalar\u0131yla birebir \u00f6rt\u00fc\u015fen bu semboller, tarihsel bir ger\u00e7ekli\u011fi g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bu bulgular\u0131n, Bulgar kimli\u011fiyle ilgili ezberlerin bozulmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131 muhtemeldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bulgaristan&#8217;da Hristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015fin ard\u0131ndan, etnik kimliklerin \u015fekillenmesinde T\u00fcrk kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir yer tuttu\u011fu bir ger\u00e7ektir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: x-large;\">Pliska&#8217;dan \u00e7\u0131kan bu damgalar\u0131n, T\u00fcrk-O\u011fuz k\u00f6kenli oldu\u011fu kabul edilirse, Bulgar tarihinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri olan &#8220;Osmanl\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131&#8221; s\u00f6ylemi de sars\u0131lacakt\u0131r. <\/span><\/p><div id=\"bghab-2698810066\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">\u00d6zellikle, &#8220;IYI&#8221; damgas\u0131n\u0131n Kay\u0131 boyunun simgesi olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n kurucusu olan Kay\u0131 boyunun tarihsel \u00f6nemini yeniden hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Bulgarlar, Hristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7meden \u00f6nce benimsedikleri &#8220;Tangra&#8221; inanc\u0131n\u0131n simgeleri olarak yorumlad\u0131klar\u0131 bu damgalar\u0131n, asl\u0131nda T\u00fcrk tarihine dayanan bir ge\u00e7mi\u015fi i\u015faret etmesi, onlar\u0131n etnik kimlik anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim yaratabilir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: x-large;\">Bu durum, sadece tarihsel bir tart\u0131\u015fma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Balkanlar&#8217;daki halklar\u0131n k\u00f6kenleri ve kimlikleri konusunda derin bir sorgulama ba\u015flatmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn 1930\u2019larda yapt\u0131\u011f\u0131, Balkan milletlerinin Orta Asya k\u00f6kenli oldu\u011funa dair vurgusu, bu bulgularla bir kez daha do\u011frulanmaktad\u0131r. Atat\u00fcrk, Balkan halklar\u0131n\u0131n farkl\u0131 adlar ta\u015f\u0131yor olsalar da, k\u00f6ken olarak ayn\u0131 halklardan geldiklerini, ge\u00e7mi\u015fteki d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n bir kenara b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftu. \u0130\u015fte tam da bu noktada, Pliska kaz\u0131lar\u0131nda bulunan bu T\u00fcrk boyu damgalar\u0131, Balkan halklar\u0131n\u0131n ortak tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-size: x-large;\">Sonu\u00e7 olarak, Pliska kaz\u0131lar\u0131, tarihsel ger\u00e7eklerin ve k\u00fclt\u00fcrel k\u00f6kenlerin pe\u015finden gitmek ad\u0131na bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Bulgarlar\u0131n, Osmanl\u0131&#8217;dan \u00f6nceki T\u00fcrk kimli\u011finden ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 ne kadar yayg\u0131n bir tarihsel e\u011filimse de, bu t\u00fcr buluntular, halklar\u0131n birbirine ne kadar yak\u0131n oldu\u011funu g\u00f6steren somut birer delil sunmaktad\u0131r. Ve belki de, Balkanlar\u2019daki halklar aras\u0131ndaki karde\u015flik ba\u011flar\u0131, bu tarihi ger\u00e7eklerin kabul edilmesiyle \u00e7ok daha sa\u011flam temellere oturacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<div id=\"bghab-2910162672\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130brahim SOYT\u00dcRK Bulgaristan&#8217;da 1961 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Pliska kaz\u0131lar\u0131, yaln\u0131zca arkeolojik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tarihsel kimlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir. Bu kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda ortaya<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":61470,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-62452","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/i%CC%87brahim-soyturk-ky.jpg?fit=438%2C588&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-gfi","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62452"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62452\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}