{"id":60495,"date":"2024-02-02T22:55:57","date_gmt":"2024-02-02T19:55:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=60495"},"modified":"2024-02-03T22:04:02","modified_gmt":"2024-02-03T19:04:02","slug":"bulgaristandan-diyarbakira-gocmenlerin-hikayesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristandan-diyarbakira-gocmenlerin-hikayesi\/","title":{"rendered":"Bulgaristan\u2019dan Diyarbak\u0131r\u2019a g\u00f6\u00e7menlerin hik\u00e2yesi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Resmiye Tokg\u00f6z<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerine; Trakya\u2019ya, Edirne\u2019ye, Bursa\u2019ya, \u0130zmir\u2019e, hatta Anadolu\u2019nun i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na Balkan \u00fclkelerinden, Bulgaristan\u2019dan gelip yerle\u015fen g\u00f6\u00e7menlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Ancak Balkan topraklar\u0131ndan Diyarbak\u0131r\u2019a g\u00f6\u00e7 eden Bulgaristan g\u00f6\u00e7menlerinin T\u00fcrkler oldu\u011funu ka\u00e7 ki\u015fi bilir?<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cA be! Kapitan Aga, hep dalgal\u0131k tepelerden g\u00f6t\u00fcr\u00fcp durursun gemiyi. Azc\u0131k da nadasl\u0131ktan, d\u00fczl\u00fck yerlerden, s\u00fcrsene be ya! K\u0131zanc\u0131klar, kusup dururlar, baksana bi!\u201d<\/em><\/p>\n<p>Bu c\u00fcmlelerin bir film sahnesinden al\u0131nt\u0131lanan kurgulanm\u0131\u015f replikler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z yan\u0131l\u0131yorsunuz. Bir gemi yolcusunun y\u0131llar \u00f6ncesinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan bu s\u00f6zleri, ya\u015fanm\u0131\u015f ger\u00e7ekli\u011fin kendini ifadesidir.<\/p>\n<p>Balkanlardaki topraklar\u0131n kaybedilmesiyle, y\u00fczy\u0131llard\u0131r bu topraklarda ya\u015fayan T\u00fcrklere etnik, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi bask\u0131lar uygulanm\u0131\u015f, g\u00f6\u00e7e zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7ler, Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n imzalanmas\u0131 ve Cumhuriyet\u2019in ilan edilmesiyle birlikte art\u0131\u015f kaydetmi\u015ftir. T\u00fcrklerin en \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Bulgaristan\u2019la 1925 y\u0131l\u0131nda \u2018T\u00fcrk-Bulgar \u0130kamet S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 imzalanm\u0131\u015f,1934 tarihli \u2018\u0130sk\u00e2n Kanunu\u2019na g\u00f6re de g\u00f6\u00e7menlerin kabul ve isk\u00e2n i\u015flemleri y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gelen g\u00f6\u00e7menler T\u00fcrkiye\u2019nin bir\u00e7ok iline ve Anadolu\u2019nun n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funun az oldu\u011fu, i\u015flenmesi gerekli topraklar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgelere isk\u00e2n edilmi\u015ftir. Hem kara hem de deniz yolu ile gelen g\u00f6\u00e7menlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de Diyarbak\u0131r\u2019a yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2536196618\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4605 size-full lazyautosizes lazyloaded aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al%C4%B1nt%C4%B1s%C4%B1d.png?resize=414%2C710&#038;ssl=1\" sizes=\"auto, 414px\" srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al\u0131nt\u0131s\u0131d.png 414w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al\u0131nt\u0131s\u0131d-175x300.png 175w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al\u0131nt\u0131s\u0131d-245x420.png 245w\" alt=\"\" width=\"414\" height=\"710\" data-src=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al%C4%B1nt%C4%B1s%C4%B1d.png\" data-srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al\u0131nt\u0131s\u0131d.png 414w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al\u0131nt\u0131s\u0131d-175x300.png 175w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ekran-Al\u0131nt\u0131s\u0131d-245x420.png 245w\" data-sizes=\"auto\" data-eio-rwidth=\"414\" data-eio-rheight=\"710\" \/><\/p>\n<p>Dalgal\u0131k tepelerden de\u011fil de nadasl\u0131k d\u00fcz yerlerden s\u00fcr\u00fclmesi istenen gemi; 1938 y\u0131l\u0131n\u0131 1939\u2019a ba\u011flayan son ayda Bulgaristan\u2019\u0131n Deliorman ve \u015eumnu y\u00f6relerinden Anadolu\u2019ya g\u00f6\u00e7mek i\u00e7in Varna Liman\u0131\u2019ndan ayr\u0131lan ve Diyarbak\u0131r k\u00f6ylerine yerle\u015fecek olan g\u00f6\u00e7men yolcular\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan gemidir.<\/p>\n<p>Ya\u015far Kemal\u2019in, 3 Temmuz 1951 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yer alan \u201c<em>Diyarbak\u0131r\u2019daki g\u00f6\u00e7men k\u00f6ylerini gezerken neler g\u00f6rd\u00fcm?<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131 yay\u0131mlanan ilk r\u00f6portaj\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Varna Liman\u0131\u2019ndan yola \u00e7\u0131kan bu gemideki yolcular\u0131n, Diyarbak\u0131r k\u00f6ylerine isk\u00e2n edildikten sonraki durumunu anlatan yaz\u0131s\u0131d\u0131r. T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck ismi Ya\u015far Kemal, g\u00f6\u00e7menleri anlatt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde:\u00a0<em>\u201cTavuklu k\u00f6y\u00fc mezarl\u0131\u011f\u0131nda 15 kadar yepyeni mezar sayd\u0131m. K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131nda da o kadar var. Dediklerine bak\u0131l\u0131rsa, hepsi veremden gitmi\u015f\u2026 Bu y\u0131l bir, gelecek y\u0131l iki, b\u00f6yle giderse diki\u015f tutturamayacaklar buradaki g\u00f6\u00e7menler\u2026\u201d\u00a0<\/em>diye yazar.<\/p>\n<p><strong>Neden \u00f6ld\u00fcler? Neden uzun bir ya\u015fam s\u00fcremediler? Bunun nedenleri neydi? G\u00f6\u00e7menlere ne oldu? Ya\u015far Kemal\u2019in r\u00f6portaj\u0131ndan ilham alarak, 1951\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze altm\u0131\u015f dokuz y\u0131l sonra, yar\u0131m asr\u0131 ge\u00e7en bir s\u00fcre\u00e7te Diyarbak\u0131r\u2019daki g\u00f6\u00e7menlerin izini s\u00fcrd\u00fck. G\u00f6\u00e7men k\u00f6ylerinin \u2018hat\u0131ralar\u0131na do\u011fru\u2019 bir yolculuk\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r \u015fehir merkezinden \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Bi\u00e7ilmi\u015f, hasad\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, u\u00e7suz bucaks\u0131z bu\u011fday tarlalar\u0131n\u0131n aras\u0131nda yol al\u0131yoruz. Tam tepedeki g\u00fcne\u015fin ve sapsar\u0131 renge b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f ovan\u0131n, k\u0131zg\u0131n bozk\u0131r s\u0131ca\u011f\u0131n\u0131 hissediyoruz. Bu\u011fday sar\u0131s\u0131ndan, saman sar\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f tarlalarda, yer yer b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanlar otluyor. Tek t\u00fck araca rastl\u0131yoruz, yol boyunca\u2026<\/p>\n<p>Tarlalarda insan hareketlili\u011fi yok. Hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkili oldu\u011fu kadar, t\u00fcm d\u00fcnyada ya\u015fanan koronavir\u00fcs pandemisinin k\u00f6ylerdeki ya\u015fam\u0131 da etkiledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kurban Bayram\u0131\u2019nda ovada sessizlik, sakinlik ve son derece de s\u0131cak bir hava hissediliyor.<\/p><div id=\"bghab-1796640516\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck\u015fehir olmas\u0131yla birlikte; k\u00f6yler, mahalle olarak ge\u00e7iyor. Ama a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak toprak daml\u0131 ve yer yer kerpi\u00e7 duvarl\u0131 evleriyle hal\u00e2 k\u00f6yler\u2026<\/p>\n<p>\u0130lk dura\u011f\u0131m\u0131z olan Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n 21 kilometre do\u011fusunda, Ambar \u00c7ay\u0131\u2019n\u0131n kenar\u0131ndaki K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131\u2019na var\u0131yoruz. 1939 y\u0131l\u0131nda Bulgaristan\u2019dan ilk geldikleri zaman 94 haneye, 500 g\u00f6\u00e7menin yerle\u015ftirildi\u011fi bilgisini aktaran usta yazar Ya\u015far Kemal, K\u00f6yde son 60 hanede 205 n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir.<\/p>\n<p>Acaba, 2020 y\u0131l\u0131nda Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 K\u00f6y\u00fcnde, 60 haneden geriye ne kadar\u0131 kald\u0131? Kalan hanelerde ya\u015fayan n\u00fcfus say\u0131s\u0131 ka\u00e7 ki\u015fi? Veya ya\u015fayan kimse kald\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p><strong>K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131\u2019n\u0131n son g\u00f6\u00e7meni de g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f\u2026<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcn giri\u015findeki bir benzinlikte duruyoruz. Benzinli\u011fin sahibi oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fimiz, Hac\u0131 Seyithan Ercan\u2019la lafl\u0131yoruz biraz. K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 hakk\u0131nda sohbet ediyoruz. G\u00f6\u00e7menleri soruyoruz. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z cevap olduk\u00e7a \u00fcz\u00fcc\u00fc oluyor \u201c<em>Yok<\/em>\u201d diyor. \u201c<em>Kimse kalmad\u0131, g\u00f6\u00e7menlerden.<\/em>\u201d \u00c7o\u011funun ilk geldikleri zaman hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p><div id=\"bghab-980501517\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Kalanlar da zamanla evlerini ve ellerinde kalan tarlalar\u0131n\u0131 satm\u0131\u015f, ba\u015fka illere, en \u00e7ok da Bursa\u2019ya yerle\u015fmi\u015fler. Ge\u00e7en y\u0131l, k\u00f6yde kalan tek ya\u015fl\u0131 g\u00f6\u00e7men de \u00f6l\u00fcnce art\u0131k K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131\u2019nda ya\u015fayan g\u00f6\u00e7men kalmam\u0131\u015f. Bu topraklarda bir \u00f6m\u00fcr ge\u00e7iren ya\u015fl\u0131 g\u00f6\u00e7menin, k\u00f6yde ba\u015flayan hayat yolculu\u011fu mezarl\u0131kta sona ermi\u015f. Bursa\u2019da ya\u015fayan yak\u0131nlar\u0131, cenazesine yeti\u015fememi\u015f, kom\u015fular\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcler defnetmi\u015fler mezarl\u0131\u011fa. \u00c7ocuklar\u0131, \u00e7ok kereler yanlar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 halde; b\u0131rak\u0131p gidememi\u015f, terk etmemi\u015f K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131\u2019n\u0131. K\u00f6y\u00fcn mezarl\u0131\u011f\u0131na defnedilen son g\u00f6\u00e7men olmu\u015f\u2026 K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131; Durmu\u015f Dede (\u00d6zen) ve ailesinin, hayatlar\u0131n\u0131n bahar\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6\u00e7\u00fc kucaklamakla kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda kendisinin ebedi g\u00f6\u00e7\u00fcne de ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>K\u00f6yde ba\u015fka g\u00f6\u00e7menin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince di\u011fer g\u00f6\u00e7men k\u00f6ylerine do\u011fru yola \u00e7\u0131k\u0131yoruz.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4588 size-large lazyautosizes lazyloaded aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0755-1024x649.jpg?resize=640%2C406&#038;ssl=1\" sizes=\"auto, 759px\" srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1024x649.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-300x190.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-768x487.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1536x974.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-2048x1299.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-696x441.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1068x677.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-662x420.jpg 662w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1320x837.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-750x476.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1140x723.jpg 1140w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"406\" data-src=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0755-1024x649.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1024x649.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-300x190.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-768x487.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1536x974.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-2048x1299.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-696x441.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1068x677.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-662x420.jpg 662w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1320x837.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-750x476.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0755-1140x723.jpg 1140w\" data-sizes=\"auto\" data-eio-rwidth=\"1024\" data-eio-rheight=\"649\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>K\u00f6y kad\u0131nlar\u0131 kuyudan su \u00e7ekmekten kurtulmu\u015f<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7evre k\u00f6ylerde ve Tavuklu\u2019da S\u00fct\u00e7\u00fc Hamit olarak herkesin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, Bulgaristan g\u00f6\u00e7meni, Hamit Langal\u2019a ula\u015f\u0131yoruz. 1939 y\u0131l\u0131nda Bulgaristan\u2019dan gelen g\u00f6\u00e7men ailenin bir ferdi olarak, 1962 y\u0131l\u0131nda Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n Tavuklu k\u00f6y\u00fcnde do\u011fmu\u015f. Evli ve d\u00f6rt \u00e7ocu\u011fu olan Langal, ailesiyle birlikte k\u00f6yde ya\u015famaya devam ediyor.<\/p><div id=\"bghab-3202189644\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Hamit Langal ve e\u015fini, kom\u015fular\u0131yla evlerinin \u00f6n\u00fcnde sohbet ederken buluyoruz.<\/p>\n<p>\u201c<em>Ne yapal\u0131m? Bayramla\u015fmalar b\u00f6yle kap\u0131 \u00f6n\u00fcnde oluyor, vir\u00fcs var ortal\u0131kta<\/em>\u201d diyorlar. Koronavir\u00fcs k\u00f6yde \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmemi\u015f; ancak k\u00f6yl\u00fcler tedirgin ve temkinliler.<\/p>\n<p>Langal, bizi evinin bah\u00e7esine davet ediyor. Geni\u015f, b\u00fcy\u00fck tertemiz bir avlu. Evin o\u011flu her yeri tazyikli suyla y\u0131k\u0131yor. Evin bah\u00e7e avlusuna, suyun verdi\u011fi taze bir serinlik esiyor. Ya\u015far Kemal, Tavuklu k\u00f6y\u00fcne de yer verdi\u011fi r\u00f6portaj\u0131nda \u201c<em>K\u00f6y\u00fcn su kuyusunu g\u00f6rd\u00fcm, kad\u0131nlar y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015flar kuyunun ba\u015f\u0131na. S\u0131ras\u0131yla su \u00e7ekiyorlar.<\/em>\u201d diye yazar.<\/p>\n<p>Y\u0131llar \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi k\u00f6y kuyusundan kovalarla su \u00e7ekilmiyor. Evin avlusundaki \u00e7e\u015fmeden ak\u0131yor. Geni\u015f bah\u00e7e avlusunun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne sebze; saks\u0131larda ve saks\u0131 olabilecek her \u015feye de \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit sardunyalar, begonyalar dikilmi\u015f, \u00e7i\u00e7ekler mis gibi kokuyorlar\u2026<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Tavuklu\u2019 da ve di\u011fer k\u00f6ylerde, kimse suyu kuruyan kuyular\u0131n ba\u015f\u0131nda beklemiyor art\u0131k. Su da var, elektrik de\u2026 Peki ya g\u00f6\u00e7menler?<\/p><div id=\"bghab-73295279\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Varna Liman\u0131\u2019ndan, Diyarbak\u0131r\u2019a uzanan bir muhacirlik \u00f6yk\u00fcs\u00fc\u2026<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4589 size-large lazyautosizes lazyloaded aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0757-1024x733.jpg?resize=640%2C458&#038;ssl=1\" sizes=\"auto, 759px\" srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1024x733.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-300x215.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-768x550.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1536x1100.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-2048x1466.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-696x498.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1068x765.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-587x420.jpg 587w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1320x945.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-120x86.jpg 120w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-350x250.jpg 350w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-750x537.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1140x816.jpg 1140w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"458\" data-src=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0757-1024x733.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1024x733.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-300x215.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-768x550.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1536x1100.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-2048x1466.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-696x498.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1068x765.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-587x420.jpg 587w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1320x945.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-120x86.jpg 120w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-350x250.jpg 350w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-750x537.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0757-1140x816.jpg 1140w\" data-sizes=\"auto\" data-eio-rwidth=\"1024\" data-eio-rheight=\"733\" \/>Hamit Langal\u2019a, \u201c<em>K\u00f6yde g\u00f6\u00e7menlerden ka\u00e7 hane kald\u0131? Ka\u00e7 ki\u015fi ya\u015f\u0131yor?<\/em>\u201d diye soruyoruz. \u201c<em>Tavuklu\u2019 da ben, a\u011fabeyim ve bir g\u00f6\u00e7men aile daha olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 hane var. \u00dc\u00e7 hanede toplam yirmi iki muhacir n\u00fcfus kald\u0131k. Al\u0131\u015ft\u0131k art\u0131k buralara.<\/em>\u201d diye yan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130lk geldikleri y\u0131llarda al\u0131\u015famam\u0131\u015flar kuru s\u0131ca\u011fa, uyum sa\u011flayamam\u0131\u015flar. \u00c7o\u011fu, yollarda hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f. T\u00fcrkiye genelini etkileyen kurakl\u0131k, k\u0131tl\u0131k d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenler \u00e7ok olmu\u015f. Sa\u011f kalanlar\u0131n kimi Diyarbak\u0131r merkeze, kimileri de yurdun bat\u0131s\u0131ndaki ba\u015fka \u015fehirlere g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fler. Ba\u015fta Bursa olmak \u00fczere yurdun d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Langal\u2019\u0131n babas\u0131 ve aile b\u00fcy\u00fckleri, Deliorman b\u00f6lgesi, \u015eumnu \u2018Yeni Pazar\u2019dan gelmi\u015f. 50 dereceye varan s\u0131caklar\u0131 g\u00f6rmemi\u015fler hi\u00e7 hayatlar\u0131nda. G\u00f6renler de \u00e7ok ya\u015famam\u0131\u015f zaten. Kavrulmu\u015flar s\u0131caklardan. Anlat\u0131rken bir ara derinlere dal\u0131yor Hamit Langal\u2019\u0131n g\u00f6zleri. Devam ediyor anlatmaya: \u201c<em>Babam Tavuklu k\u00f6y\u00fcne g\u00f6\u00e7men olarak geldi\u011finde, on alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f. Annem ve ailesi de oradan g\u00f6\u00e7 edenlerden. Babam ve annem; geli\u015f yolculuklar\u0131n\u0131, neler ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, nelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131rlard\u0131 hep.<\/em>\u201d<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019dan nas\u0131l gelmi\u015fler? Neler ya\u015fam\u0131\u015flar?<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2984126016\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Langal: \u201c<em>Bulgaristan, Osmanl\u0131 topra\u011f\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131nca T\u00fcrklere \u00e7ok eziyetler etmi\u015fler, istememi\u015fler. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra; Atat\u00fcrk, m\u00fcbadele ile balkanlardaki T\u00fcrkleri, yurdun bir\u00e7ok iline yerle\u015ftirmi\u015f. Bize de buralar nasip olmu\u015f. Dedemlerle birlikte babam, Varna Liman\u0131\u2019ndan gemilere binmi\u015fler. Tuzla Liman\u0131\u2019na gelmi\u015fler. Gemi yolculu\u011fu desen, o da ba\u015fka bir macera olmu\u015f onlar i\u00e7in.<\/em>\u201d Hatta, babas\u0131n\u0131n her zaman anlatt\u0131\u011f\u0131 bir an\u0131y\u0131, hi\u00e7 unutmam\u0131\u015f. Bize de anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201c<em>Varna Liman\u0131\u2019ndan ba\u015flam\u0131\u015f bizimkilerin muhacirli\u011fi\u2026 Ne deniz bildikleri var ne de gemi yolculu\u011fu. Ne bilsinler. Deniz dalgal\u0131, gemi ha bire sallan\u0131yor. G\u00fcvertedeki ya\u015fl\u0131 g\u00f6\u00e7menlerden biri kaptana seslenmi\u015f: \u201cA be! Kapitan Aga, hep dalgal\u0131k tepelerden g\u00f6t\u00fcr\u00fcp durursun gemiyi. Azc\u0131k da nadasl\u0131ktan, d\u00fczl\u00fck yerlerden, s\u00fcrsene be ya! K\u0131zanc\u0131klar, kusup dururlar, baksana bi!\u201d Burada duraks\u0131yor Hamit Amca, \u00e7ay\u0131ndan bir yudum al\u0131yor\u2026 \u201cB\u00f6yle i\u015fte, akl\u0131ma geldik\u00e7e g\u00fclsem mi a\u011flasam m\u0131? Bilemem\u2026\u201d<\/em>\u00a0diyor.<\/p>\n<p><strong>Peki ya sonra?<\/strong>\u00a0diyoruz, g\u00f6zleri uzaklara, y\u0131llar \u00f6ncesine dal\u0131yor.<\/p>\n<p>Langal: \u201c<em>\u0130stanbul tren gar\u0131ndan, Diyarbak\u0131r\u2019a, babamlar\u0131n tren yolculu\u011fu ba\u015fl\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019ye k\u0131\u015f\u0131n gelmi\u015fler. Hava so\u011fuk. Devletin g\u00f6\u00e7menlere yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 evler bitmemi\u015f, yar\u0131m. \u0130sk\u00e2n g\u00f6revlileri g\u00f6\u00e7menleri; evlerin yap\u0131m\u0131 tamamlanana kadar, Elaz\u0131\u011f\u2019\u0131n Maden il\u00e7esinde evlere yerle\u015ftiriyor. Devlet \u0130a\u015felerini kar\u015f\u0131l\u0131yor. Madenliler yer veriyor, ekmeklerini payla\u015f\u0131yor. O k\u0131\u015f, g\u00f6\u00e7menlerden bir ki\u015fi bile hayat\u0131n\u0131 kaybetmiyor<\/em>.\u201d diyerek devam ediyor kald\u0131\u011f\u0131 yerden.<\/p>\n<p>\u201c<em>Sonra, bahara do\u011fru isk\u00e2n edildikleri k\u00f6ylere geliyorlar. Otuz d\u00f6n\u00fcm tarla, bir \u00e7ift \u00f6k\u00fcz, tohumluk bu\u011fday verilmi\u015f.\u00a0 Tarlalar\u0131 ekip bi\u00e7ene kadar, ge\u00e7imlerini sa\u011flayacak yeterli paralar\u0131 da yok. Ne elde var ne avu\u00e7ta. Babam, bir tand\u0131r ekme\u011fi almak i\u00e7in bir yorgan verildi\u011fini s\u00f6ylerdi. O zamanlar herkes yoksul. T\u00fcrkiye genelinde kurakl\u0131k vurmu\u015f memleketi, k\u0131tl\u0131k ba\u015f g\u00f6stermi\u015f. \u0130nsanlar a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lm\u00fc\u015f. Hatta benim anne taraf\u0131mdan ninem de \u015eemami k\u00f6y\u00fc, diye bir yer var, orada a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lm\u00fc\u015f. O k\u00f6yde kimse ya\u015fayamam\u0131\u015f, bar\u0131namam\u0131\u015f. Bo\u015faltm\u0131\u015flar k\u00f6y\u00fc.\u00a0 Bir tek dedem, talandan korumak, k\u00f6ydeki evlerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u015eemami k\u00f6y\u00fcnde bek\u00e7i olarak kalm\u0131\u015f. Dedem de rahmete erince hi\u00e7 kimse kalmam\u0131\u015f.\u201d<\/em><\/p><div id=\"bghab-625898254\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Hamit Langal\u2019\u0131n, \u015eemami k\u00f6y\u00fcnde bir tek bek\u00e7i olarak dedesinin kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi ile b\u00fcy\u00fck bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla, tarihe dokundu\u011fumuz hissini ya\u015f\u0131yoruz. Edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck kalemi Ya\u015far Kemal\u2019in, r\u00f6portaj\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131: \u201c<em>Bu g\u00f6\u00e7men k\u00f6ylerden bir \u015eemami k\u00f6y\u00fc var. Onun maceras\u0131 ayr\u0131. Bu k\u00f6ye gelen g\u00f6\u00e7menler, burada bir ay, iki ay, bir y\u0131l, iki y\u0131l kalm\u0131\u015flar; sonra k\u00f6y\u00fc terk etmi\u015fler; bir daha da d\u00f6nmemi\u015flerdir. \u015eimdi k\u00f6y bombo\u015f. Bir bek\u00e7isi var<\/em>.\u201d c\u00fcmleleri yerini buluyor. \u015eemami k\u00f6y\u00fcn\u00fcn \u201c<em>Bir bek\u00e7isi var.<\/em>\u201d diye yazan Ya\u015far Kemal\u2019in, bahsetti\u011fi bek\u00e7inin, y\u0131llar sonra torunuyla, fark\u0131nda olmadan r\u00f6portaj yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anl\u0131yoruz. \u015eemami k\u00f6y\u00fcnde 1951 y\u0131l\u0131nda kalan tek bek\u00e7inin torunu Hamit Langal, anlat\u0131yor, biz notlar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131yoruz.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7menler geldiklerinde \u00e7o\u011fu hastalanm\u0131\u015f. Hava de\u011fi\u015fimi yaramam\u0131\u015f. Zat\u00fcrreye, vereme yakalanm\u0131\u015flar. Veremden \u00f6len \u00e7ok olmu\u015f. Langal\u2019\u0131n dedi\u011fine g\u00f6re; s\u0131tma salg\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p ge\u00e7irmi\u015f g\u00f6\u00e7menleri. Babas\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 bizimle payla\u015f\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201c<em>Hastal\u0131ktan, s\u0131tmadan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u00e7am\u0131yorduk, o\u011fulca\u011f\u0131z\u0131m. Herkes \u00f6l\u00fcyordu. K\u00f6yden bir g\u00fcnde d\u00f6rt cenaze \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 oluyordu. Art\u0131k \u00f6lenlere mezar kazacak, defnedecek ne halimiz ne de takatimiz kalm\u0131\u015ft\u0131. Biz de hastay\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bacaklar\u0131m\u0131z tutmaz olmu\u015ftu hastal\u0131ktan. Dizlerimizde derman, kollar\u0131m\u0131zda hal kalmam\u0131\u015ft\u0131. Ayakta duram\u0131yorduk, bacaklar\u0131m\u0131z titriyordu. \u00c7o\u011fu \u00f6lenleri de birka\u00e7 g\u00fcn sonra, biz de \u00f6lmezsek e\u011fer, s\u0131tma n\u00f6betlerimizi atlatt\u0131ktan sonra g\u00f6mebiliyorduk<\/em>.\u201d diye aktar\u0131yor.<\/p>\n<p>Ya\u015far Kemal r\u00f6portaj\u0131nda k\u00f6yde herkesin hasta oldu\u011funu, \u00f6l\u00fclerini bile kald\u0131ramad\u0131klar\u0131n\u0131, yazar. Y\u0131llar \u00f6ncesinde g\u00f6\u00e7menlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, babas\u0131n\u0131n ifadeleriyle dile getiren Langal,\u00a0\u00a0 r\u00f6portajda yaz\u0131lanlar\u0131n canl\u0131 tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Ger\u00e7ekleri do\u011frulukla dile getiren yazar, tarih\u00e7i ve gazetecilerin aradan uzun y\u0131llar ge\u00e7se bile, tarih hakk\u0131n\u0131 teslim ediyor. Shakespeare\u2019in dedi\u011fi gibi \u201c<em>Hi\u00e7bir miras do\u011fruluk kadar zengin de\u011fildir<\/em>.\u201d Yazarlar, gazeteciler de tarihin canl\u0131 tan\u0131klar\u0131d\u0131rlar. \u00d6nemli olan bu tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, do\u011frulukla gelece\u011fe miras b\u0131rakabilmektir.<\/p>\n<p>Zamanla atlatm\u0131\u015flar zorlu g\u00fcnleri, hayata tutunmu\u015flar ama Tavuklu\u2019 da \u00e7ok az ki\u015fi kalm\u0131\u015flar. A\u00e7l\u0131k, yoksulluk, salg\u0131n hastal\u0131klar bir yana o d\u00f6nemlerde en a\u011f\u0131rlar\u0131na giden \u015fey kendilerinin Bulgar san\u0131lmas\u0131 olmu\u015f. Hamit Langal: \u201c<em>Bizler Fatih zaman\u0131nda Anadolu\u2019dan balkanlara yerle\u015ftirilen Karamano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi T\u00fcrklerindeniz. Babam ve dedelerim \u2018asl\u0131n\u0131z\u0131n nerden geldi\u011fini unutmay\u0131n\u2019 derlerdi. Biz de hi\u00e7 unutmad\u0131k.<\/em>\u201d diye de s\u00f6zlerine ekliyor.<\/p><div id=\"bghab-743283781\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yerle\u015ftikleri b\u00f6lgede, y\u00f6re insanlar\u0131yla, k\u00f6yl\u00fcleriyle, kom\u015fular\u0131yla uyum sorunu ya\u015famam\u0131\u015flar. S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, buhranl\u0131 y\u0131llar\u0131 birlikte atlatm\u0131\u015flar. K\u00fclt\u00fcrel ileti\u015fim ve geli\u015fim sa\u011flayarak sosyal hayatta s\u0131cak dostluklar kurmu\u015flar. Ancak farkl\u0131 co\u011frafyalarda ya\u015faman\u0131n getirdi\u011fi farkl\u0131 gelenek ve g\u00f6reneklerin olmas\u0131 (o y\u0131llarda y\u00f6rede yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen \u00e7ok e\u015flilik ve yak\u0131n akraba evlilikleri) gibi nedenlerle, daha \u00e7ok kendi i\u00e7lerinde evlilik ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi tercih eden g\u00f6\u00e7menler; zamanla k\u0131z al\u0131p k\u0131z vermi\u015fler. G\u00fc\u00e7l\u00fc akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 kurmu\u015flar. \u015eimdi d\u00fc\u011f\u00fcnleri, bayramlar\u0131, h\u00fczn\u00fc ve sevinci birlikte ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Siz gitmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? diye sordu\u011fumuzda, \u201c<em>\u015eimdilik d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz; ama zaman ne g\u00f6sterir, bilinmez?<\/em>\u201d diye yan\u0131tl\u0131yor. Ak\u015fam oluyor. Ek\u015fi hamur mayas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6\u00e7men ekme\u011fi ile kurban etinden olu\u015fan yemeklerle sofra haz\u0131rl\u0131yorlar. \u201c<em>Kal\u0131n, gitmeyin<\/em>.\u201d diyorlar, i\u00e7ten sohbetlerine ve misafirperverliklerine \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederek ayr\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>Bozk\u0131r\u0131n ortas\u0131nda bir f\u0131st\u0131k bah\u00e7esi<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4591 size-large lazyautosizes lazyloaded aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0824-1024x681.jpg?resize=640%2C426&#038;ssl=1\" sizes=\"auto, 759px\" srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-300x199.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-768x511.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-391x260.jpg 391w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-2048x1362.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-696x463.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1068x710.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-632x420.jpg 632w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1320x878.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-750x499.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1140x758.jpg 1140w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"426\" data-src=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0824-1024x681.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-300x199.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-768x511.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-391x260.jpg 391w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-2048x1362.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-696x463.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1068x710.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-632x420.jpg 632w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1320x878.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-750x499.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0824-1140x758.jpg 1140w\" data-sizes=\"auto\" data-eio-rwidth=\"1024\" data-eio-rheight=\"681\" \/>Ertesi g\u00fcn, eskiden k\u00f6y g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise Diyarbak\u0131r merkez Suri\u00e7i il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 mahalle olan Karaba\u015f\u2019a ge\u00e7iyoruz. B\u00fcy\u00fck yazar Ya\u015far Kemal, Karaba\u015f izlenimlerini ise g\u00f6\u00e7men k\u00f6ylerinde yeni dikilmi\u015f bir a\u011fa\u00e7 bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, \u201c<em>K\u00f6yler \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak<\/em>\u201d diye yazar. A\u011fa\u00e7 dikseler iyi ederlerdi, \u015feklinde de d\u00fc\u015f\u00fcncesini belirtir. Karaba\u015f, uzaktan g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde, art\u0131k yemye\u015fil bir k\u00f6y g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde. Sokaklar\u0131nda ve evlerin bah\u00e7elerinde, belli ki k\u0131rk- elli y\u0131l \u00f6nce dikilmi\u015f a\u011fa\u00e7lar var. G\u00f6zlerimiz g\u00f6\u00e7menleri ar\u0131yor, soruyoruz. G\u00f6\u00e7menlerden, son bir hanede ya\u015fayan, tek ki\u015fi kalm\u0131\u015f. Ona da ula\u015fam\u0131yoruz. G\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fler. \u00c7oluk \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce, tarlalardan elde ettikleri gelir, yetmez olmu\u015f. Ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, i\u015f bulamama gibi sorunlar g\u00f6\u00e7lerin devam\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f. Art\u0131k sadece g\u00f6\u00e7menler de\u011fil, ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fayan her k\u00f6yl\u00fc g\u00f6\u00e7\u00fcyor.<\/p>\n<p>K\u00f6yden kentlere g\u00f6\u00e7 meselesi. Mevsimlik i\u015f\u00e7i olarak f\u0131nd\u0131k toplamaya, pamuk toplamaya gidenlerden, geri gelenler olmuyor. Yerle\u015fiyorlar, gittikleri yerlere. Giden gidene\u2026 Herkes g\u00f6\u00e7\u00fcyor\u2026 Hep ayn\u0131 dram: Ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, ekmek kavgas\u0131, ya\u015fam sava\u015f\u0131\u2026 Asl\u0131nda hep bir var olma m\u00fccadelesi, t\u00fcm ya\u015fan\u0131lanlar\u2026 Karaba\u015f\u2019 da g\u00f6\u00e7menlerin ard\u0131nda, harabe olmu\u015f, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f evler kalm\u0131\u015f. K\u0131rm\u0131z\u0131 kiremit \u00e7at\u0131l\u0131, d\u0131\u015f\u0131 beyaz toprak s\u0131val\u0131 g\u00f6\u00e7men haneleri. Y\u0131k\u0131lmamak i\u00e7in direniyorlar. A\u011fa\u00e7lar yemye\u015fil dallar\u0131yla dimdik ayakta. Zamana ve mek\u00e2na, kafa tutuyorlar. Ama kol kanat gerecekleri, g\u00f6lgelerinde serinleyecek g\u00f6\u00e7menleri yok art\u0131k.<\/p><div id=\"bghab-108167671\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bah\u00e7edeki a\u011fa\u00e7lara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6ren bir g\u00f6\u00e7men evinde oturan Karaba\u015fl\u0131; ceviz, f\u0131st\u0131k ve boy boy meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor: \u201c<em>Kuyulardan kova kova \u00e7ektikleri ta\u015f\u0131ma su ile sulam\u0131\u015flar bu a\u011fa\u00e7lar\u0131.\u201d diyor. Evini sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 ya\u015fl\u0131 g\u00f6\u00e7menin gitmeden \u00f6nce h\u00fcz\u00fcnl\u00fc g\u00f6zlerle: \u201cBu a\u011fa\u00e7lar\u0131 sak\u0131n kesmeyin! Onlara iyi bak\u0131n<\/em>!\u201d diye tembihledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Karaba\u015fl\u0131 ya\u015fl\u0131 g\u00f6\u00e7men, ayn\u0131 zamanda Diyarbak\u0131r\u2019da \u2018f\u0131st\u0131k yeti\u015fmez\u2019 diyenlere inat, y\u0131llar \u00f6nce bozk\u0131r\u0131n ortas\u0131nda yeti\u015ftirdi\u011fi ilk f\u0131st\u0131k bah\u00e7esiyle tan\u0131n\u0131yor. Bozk\u0131rda ilk f\u0131st\u0131k bah\u00e7esini ye\u015fertmeyi ba\u015farm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Karaba\u015f\u2019 dan ayr\u0131l\u0131yor, Ambar \u00e7ay\u0131 kenar\u0131na kurulmu\u015f olan Ambar K\u00f6y\u00fcne ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n<p><strong>Ambar K\u00f6y\u00fc k\u00fclt\u00fcrel anlamda bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc beldesi olmu\u015f<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4590 size-large lazyautosizes lazyloaded aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0784-1024x681.jpg?resize=640%2C426&#038;ssl=1\" sizes=\"auto, 759px\" srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-300x199.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-768x511.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-391x260.jpg 391w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-2048x1362.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-696x463.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1068x710.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-632x420.jpg 632w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1320x878.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-750x499.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1140x758.jpg 1140w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"426\" data-src=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g%C3%B6%C3%A7menlerDSC_0784-1024x681.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-300x199.jpg 300w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-768x511.jpg 768w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-391x260.jpg 391w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-2048x1362.jpg 2048w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-696x463.jpg 696w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1068x710.jpg 1068w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-632x420.jpg 632w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1320x878.jpg 1320w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-750x499.jpg 750w, https:\/\/gazete.firat.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u00f6\u00e7menlerDSC_0784-1140x758.jpg 1140w\" data-sizes=\"auto\" data-eio-rwidth=\"1024\" data-eio-rheight=\"681\" \/>Ad\u0131n\u0131, Ambar \u00e7ay\u0131ndan alan, muhacirlerin isk\u00e2n\u0131 i\u00e7in 1937 y\u0131l\u0131nda \u00f6nce 40 hane olarak kurulan, daha sonraki g\u00f6\u00e7lerle 200 haneye ve yakla\u015f\u0131k bin be\u015f y\u00fcz g\u00f6\u00e7men n\u00fcfusa ula\u015fan Ambar K\u00f6y\u00fc\u2019ne var\u0131yoruz. Ambar merkezine vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7ift \u015feritli geni\u015f bir cadde \u00fczerine kurulu, planl\u0131 yap\u0131l\u0131 evler, cami ve kahvehanesi ile b\u00fcy\u00fck bir meydan kar\u015f\u0131l\u0131yor bizi. Bir zamanlar k\u00f6y olan Ambar; \u015fimdi, Bismil il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 iki bin n\u00fcfusu a\u015fan bir mahalle\u2026<\/p>\n<p>Meydandaki kahvehaneye oturuyoruz. G\u00f6\u00e7men \u015eaban Okta ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Ailesi 1939 y\u0131l\u0131nda, Bulgaristan\u2019\u0131n, Eski Cuma K\u00f6y\u00fc\u2019nden g\u00f6\u00e7 ederek gelmi\u015f. Genellikle \u015eumnu k\u00f6ylerinden gelen g\u00f6\u00e7menlerden Ambar\u2019da yedi-sekiz hanede ya\u015fayan 50-60 g\u00f6\u00e7men kalm\u0131\u015f.<\/p><div id=\"bghab-1909664251\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ambarl\u0131 Okta: \u201c<em>Son kalanlar bizleriz. Diyarbak\u0131r il merkezine ve T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131na g\u00f6\u00e7t\u00fcler. \u015eehirde ya\u015fayan g\u00f6\u00e7menler hal\u00e2 var. Unutmuyorlar, aray\u0131p soruyorlar buralar\u0131<\/em>.\u201d<\/p>\n<p>Ailesinin y\u0131llar \u00f6nce Mu\u015f-Malazgirt\u2019ten gelerek Ambar\u2019a yerle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyen Metin Barak, sohbete kat\u0131l\u0131yor: \u201c<em>Muhacirler kalabal\u0131klarm\u0131\u015f eskiden. Bize de b\u00fcy\u00fcklerimiz anlat\u0131rd\u0131<\/em>\u201d.<\/p>\n<p><strong>O g\u00fcnlere dair siz neler hat\u0131rl\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p>\u201c<em>\u00c7ok g\u00fczel gelenekleri, g\u00f6renekleri vard\u0131. Gen\u00e7 k\u0131zlar, ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar, \u00e7oluk \u00e7ocuk, H\u0131d\u0131rellez\u2019i kutlarlard\u0131. Tarlalar\u0131nda ailece, kad\u0131n-erkek birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Biz el ora\u011f\u0131yla, bu\u011fday bi\u00e7erken, onlar uzun sapl\u0131 t\u0131rpanla ekinleri bi\u00e7erdi. G\u00f6\u00e7men Saliha Teyzemiz, on erke\u011fin bi\u00e7ebilece\u011fi ekini tek ba\u015f\u0131na bi\u00e7erdi<\/em>.\u201d<\/p>\n<p>Sohbete kat\u0131lanlar Mu\u015f, Bing\u00f6l, Erzurum, Bitlis, Kars, Varto ile \u00e7evre il\u00e7e ve k\u00f6ylerden gelerek Ambar k\u00f6y\u00fcne yerle\u015ftiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. G\u00f6\u00e7menlerle akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 kurmu\u015flar. D\u00fcn\u00fcr olmu\u015flar. Arada bir sohbet esnas\u0131nda birbirlerine hat\u0131rlatmada bulunuyor, \u015faka yollu tak\u0131l\u0131yorlar. \u201c<em>Buran\u0131n ilk yerlileri g\u00f6\u00e7menlerdir<\/em>.\u201d diyor ve devam ediyor Metin Barak: \u201c<em>Bizler sonradan buraya gelip yerle\u015ftik. Muhacirler, her yeni gelene kucak a\u00e7t\u0131lar. Sonradan gelip yerle\u015fen bizler de bizden sonra gelenlere kucak a\u00e7t\u0131k.<\/em>\u201d diyor.<\/p><div id=\"bghab-1336904236\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ya\u015far Kemal, yaz\u0131s\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Dicle Nehri\u2019nin bir uzant\u0131s\u0131 olan Ambar \u00e7ay\u0131ndan:\u00a0<em>\u201c\u2026Ambar \u00e7ay\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7eltik ekmi\u015fler. \u00c7elti\u011fin ayaklar\u0131 \u00e7aya d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor\u2026<\/em>\u201d diye bahseder.<\/p>\n<p>Zamanla, Ambar \u00e7ay\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7eltik de\u011fil, gelece\u011fin nesillerine b\u0131rakacaklar\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve sayg\u0131ya dayal\u0131 zengin bir k\u00fclt\u00fcrel miras ekmi\u015fler. Dostlu\u011fun, karde\u015fli\u011fin, birlik ve beraberli\u011fin sa\u011flam temellerini atm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7men k\u00f6ylerindeki ziyaretlerimizin sonuncusu olan Ambar\u2019 dan ayr\u0131l\u0131yor, \u015fehre g\u00f6\u00e7enlerin durumunu \u00f6\u011frenmek i\u00e7in il merkezine ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n<p><strong>Diyarbak\u0131r\u2019da bir cadde: \u201cG\u00f6\u00e7menler Caddesi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r\u2019a yerle\u015fen Karaba\u015f k\u00f6y\u00fc 1942 do\u011fumlu Bulgaristan g\u00f6\u00e7meni Saadettin \u00dcrey ile evinde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Babas\u0131n\u0131n, Bulgaristan\u2019\u0131n \u015eumnu kazas\u0131na ba\u011fl\u0131 Yenik\u00f6y, annesinin ise Karaman k\u00f6y\u00fc do\u011fumlu oldu\u011funu anlatan \u00dcrey\u2019e, \u2018Diyarbak\u0131r\u2019a nas\u0131l geldiklerini ve neler ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131\u2019 soruyoruz. \u201c<em>Biz hep g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f\u00fcz. Bizim yolculu\u011fumuz tarihle ba\u015flar<\/em>\u201d diyor ve s\u00f6zlerine devam ediyor: \u201c<em>Osmanl\u0131 Devleti, Karamano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fini kendi topraklar\u0131na kat\u0131nca beyli\u011fe ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkleri ak\u0131nc\u0131lar olarak Balkanlara yerle\u015ftiriyor. Bizler de o d\u00f6nem balkanlara yerle\u015ftirilen ak\u0131nc\u0131 T\u00fcrklerindeniz. Balkanlar, Osmanl\u0131 topra\u011f\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131nca da m\u00fcbadele ile Bulgaristan\u2019dan Diyarbak\u0131r\u2019a g\u00f6\u00e7 ederek yerle\u015fmi\u015fiz<\/em>.\u201d diyor. Bulgaristan\u2019dan karayoluyla Edirne K\u0131rka\u011fa\u00e7\u2019a, oradan da trenle Karaba\u015f k\u00f6y\u00fcne g\u00f6\u00e7men olarak geldikleri bilgisini veriyor.<\/p><div id=\"bghab-1090102423\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>K\u00f6yden, daha iyi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda hayatlar\u0131na devam edebilmek i\u00e7in il merkezine yerle\u015fmi\u015fler. Diyarbak\u0131r merkeze yerle\u015fen g\u00f6\u00e7menler k\u00f6ylerle olan ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmam\u0131\u015flar. Bu nedenle genellikle k\u00f6ylere kolay ula\u015f\u0131m sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan, tren istasyonu civar\u0131na yerle\u015fmi\u015fler. Ba\u011flar semtinde bulunan bu muhitte, g\u00f6\u00e7men mahalleleri olu\u015ftu\u011funu ve zamanla Diyarbak\u0131r\u2019da G\u00f6\u00e7menler Mahallesi olarak bilinen yerdeki caddeye \u201cG\u00f6\u00e7menler Caddesi\u201d ismi verilmi\u015f. Adlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan cadde bug\u00fcn onlar\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015fat\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n\u0131 \u00fcniversitelerde okuttuklar\u0131n\u0131 gen\u00e7lerin genellikle tayinle veya atamayla \u015fehirden ayr\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, memuriyetten emekli olanlar\u0131n da \u201c<em>buralarda akrabalardan kimse kalmad\u0131<\/em>\u201d diyerek Bursa\u2019ya veya yurdun farkl\u0131 illerindeki yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6\u00e7 ettiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. \u201c<em>Fazla kimse kalmad\u0131, hep gittiler<\/em>.\u201d diye de ekliyor.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7menler gitmi\u015fler. Gitmi\u015fler; ama arkalar\u0131nda sayfalara s\u0131\u011fmayacak kadar ac\u0131 tatl\u0131 hat\u0131ralar\u0131n\u0131, Diyarbak\u0131r\u2019a adlar\u0131n\u0131 ve tarihe de derin izlerini b\u0131rakm\u0131\u015flar\u2026<\/p>\n<p><em>Ya\u015far Kemal\u2019in an\u0131s\u0131na sayg\u0131yla\u2026<\/em><\/p>\n<div id=\"bghab-1540729331\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Resmiye Tokg\u00f6z T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerine; Trakya\u2019ya, Edirne\u2019ye, Bursa\u2019ya, \u0130zmir\u2019e, hatta Anadolu\u2019nun i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na Balkan \u00fclkelerinden, Bulgaristan\u2019dan gelip yerle\u015fen g\u00f6\u00e7menlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Ancak Balkan topraklar\u0131ndan Diyarbak\u0131r\u2019a g\u00f6\u00e7<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":60496,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-60495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/diyarbakr-bulgaristan-goc-hikayesi.jpg?fit=696%2C498&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-fJJ","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60495\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}