{"id":5692,"date":"2013-08-29T00:51:33","date_gmt":"2013-08-28T21:51:33","guid":{"rendered":"http:\/\/bghaber.org\/bghaber\/?p=5692"},"modified":"2016-09-18T14:29:35","modified_gmt":"2016-09-18T11:29:35","slug":"rodoplarda-xix-yuzyilda-kurulan-turk-devletleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/rodoplarda-xix-yuzyilda-kurulan-turk-devletleri\/","title":{"rendered":"Rodoplar\u2019da XIX. Y\u00fczy\u0131lda kurulan T\u00fcrk devletleri"},"content":{"rendered":"

Ey k\u00f6r ! Bu yer, bu g\u00f6k, bu y\u0131ld\u0131zlar bo\u015ftur bo\u015f !
\nB\u0131rak onu bunu da g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f tut ho\u015f !
\n\u015eu durmadan kurulup da\u011f\u0131lan evrende
\nBir nefestir alaca\u011f\u0131n, o da bo\u015ftur bo\u015f !
\n<\/p>\n

\"Rafet<\/a>
Rafet Ulut\u00fcrk<\/figcaption><\/figure>\n

T\u00fcrk Milletinin tarihi milattan \u00f6nceki y\u00fczy\u0131llara kadar gider. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n tespitlerine g\u00f6re T\u00fcrk Milleti 116 T\u00fcrk devleti kurmu\u015ftur. 1990 sonras\u0131 da T\u00fcrk Cumhuriyetlerinden Azerbaycan, Kazakistan, T\u00fcrkmenistan, Tacikistan, K\u0131rg\u0131zistan ve \u00d6zbekistan ile T\u00fcrk Milleti g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar 122 devlet kurmu\u015ftur. Rodoplar\u2019da kurulan 3 T\u00fcrk Devleti ve KKTC de bunlar\u0131n aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.
\nBilindi\u011fi gibi Rodoplar\u2019da kurulan ilk T\u00fcrk Devleti Ahmet A\u011fa\u2019n\u0131n Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Bat\u0131 Trakya Rodop T\u00fcrk Devleti\u2019dir. Bu devlet 1878 y\u0131l\u0131ndan 5.Nisan 1886 y\u0131l\u0131na kadar devam etmi\u015ftir.
\nBurada Rodoplarda 2. Devlet ise 31.08.1913 y\u0131l\u0131nda Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 E\u015fref Beyin y\u00f6netimindeki Bat\u0131 Trakya T\u00fcrk Cumhuriyeti kurulmu\u015f ve bu devlet de 25.10.1913\u2019e kadar devam etmi\u015ftir. Son 3. Devleti de Pe\u015ftereli Tefik Bey ve Fuat Balkan\u2019\u0131n y\u00f6netiminde merkezi Hemetli olan 3. Bat\u0131 Trakya T\u00fcrk Devleti kurulmu\u015ftur. Bu devlette M\u00fcttefik devletlerin bask\u0131lar\u0131yla y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

1.RODOP\u2019LARDA BATI TRAKYA T\u00dcRK DEVLET\u0130NE G\u0130R\u0130\u015e<\/strong>
\n19.y.y. sonlar\u0131na do\u011fru Rusya \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 Balkanlar’daki Ortodokslar\u0131n hamili\u011fini elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken panslavist fikirlerini de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Bulgar ba\u011f\u0131ms\u0131z kilisesinin kurulmas\u0131 Slav az\u0131nl\u0131klarda Panslavizm\u2019in yay\u0131lmas\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rtmalar ile ayaklanmalar bir birini izliyordu.
\nBosna Hersek-1873-75; Karada\u011f ve S\u0131rbistan 22.07.1976\u2019da Osmanl\u0131ya sava\u015f a\u00e7\u0131yorlar. Fakat sonu\u00e7 S\u0131rplar\u0131n istedi\u011fi gibi olmuyor. Osmanl\u0131 S\u0131rplar\u0131 \u00fcst \u00fcstte bozguna u\u011frat\u0131yor. S\u0131rplar\u0131n bar\u0131\u015f istekleri sonucunda \u0130stanbul\u2019da b\u00fcy\u00fck devletlerin g\u00f6zetiminde bir Konferans topland\u0131. B\u00fcy\u00fck Devletler bu konferansa Osmanl\u0131 delegelerini almad\u0131lar. \u00d6nce kendi aralar\u0131nda anla\u015farak bir \u00f6n anla\u015fma tasar\u0131s\u0131 haz\u0131rland\u0131. Bu tasar\u0131y\u0131 da zorla Osmanl\u0131 devletine kabul ettirmeye kalk\u0131\u015f\u0131rlar. Red cevab\u0131n\u0131 al\u0131nca da, \u0130stanbul konferans\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131. B\u00fcy\u00fck devletler, yine kendi aralar\u0131nda 1877\u2019de de Londra Protokol\u00fc\u2019n\u00fc imzalad\u0131lar. Bu protokole g\u00f6re, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funda az\u0131nl\u0131klar\u0131n durumunun d\u00fczeltilmesi, bu d\u00fczeltmenin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kontrol edilmesi, Osmanl\u0131 Devletinin silahlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, Karada\u011f ile zorunlu bar\u0131\u015f yap\u0131lmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.
\nRuslar ise, Londra Protokol\u00fc\u2019n\u00fcn Osmanl\u0131lar taraf\u0131ndan reddi halinde bunu sava\u015f nedeni sayacaklar\u0131n\u0131 ilan etmi\u015flerdir. Osmanl\u0131 11.04.1877\u2019de bu Protokol\u00fc reddetti.
\nBunun \u00fczerine \u00f6nceden Romanya ile anla\u015fm\u0131\u015f olan Rusya 24.04.1877 Tuna nehrini a\u015farak Osmanl\u0131 topraklar\u0131na girdi. B\u00fcy\u00fck devletler tarafs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ettiler.
\n\u0130ngiltere ise \u0130stanbul ve Suvey\u015f kanal\u0131n\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesi s\u00f6z konusu olursa tarafs\u0131z kalamayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.
\nKarada\u011f ile sava\u015f s\u00fcr\u00fcyordu, 11.08.1877\u2019de Romanya da T\u00fcrkiye\u2019ye Osmanl\u0131ya sava\u015f ilan etti. Bir s\u00fcre sonra S\u0131rbistan\u2019da sava\u015fa girdi. Sava\u015f gittik\u00e7e aleyhimize geli\u015fti. Bu sava\u015fta birka\u00e7 ba\u015far\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 ordular\u0131 tam bir hezimete u\u011frad\u0131lar.
\nPlevne m\u00fcdafaas\u0131 ve Rodoplar\u2019daki direni\u015f ise bu sava\u015f\u0131n unutulmayan kahramanl\u0131k destanlar\u0131d\u0131r.
\n1878 ocak ay\u0131nda Osmanl\u0131 delegeleri Rus ordu karargah\u0131na g\u00f6nderildi. G\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u00fcrerken Rus birlikleri, Edirne\u2019yi alarak Ege ve \u00c7atalca\u2019ya kadar ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Bu arada Rodoplar\u2019da Ruslara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele devam ediyordu. Daha sonra 3.03.1878 tarihinde Ayastefanos (Ye\u015filk\u00f6y) Antla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131. \u00c7ok a\u011f\u0131r \u015fartlar\u0131 olan bu antla\u015fmaya g\u00f6re, t\u00fcm Balkanlar tan\u0131nmayacak \u015fekilde par\u00e7alan\u0131yor, geriye kalan Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131n birbiri ile ba\u011flant\u0131s\u0131 dahi kesiliyordu. Bu anla\u015fmaya g\u00f6re, Adriyatik denizi, Karadeniz ve Tuna nehri aras\u0131nda B\u00fcy\u00fck Bulgaristan Devleti kuruluyordu. Ayr\u0131ca Karada\u011f ve S\u0131rbistan, topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fleterek tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavu\u015ftular.<\/p>\n

Rodop T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti Kurucular\u0131<\/strong>
\nRodoplar\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler bu anla\u015fmay\u0131 kabul etmeyerek, ayaklan\u0131yorlar ve Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmeye devam ediyorlar. Rodoplar merkez olmak \u00fczere, bir h\u00fck\u00fcmet kuruluyor. K\u0131rcaalili Abdullah Efendi, Hidayet pa\u015fa, Ahmet a\u011fa, Hac\u0131 \u0130smail Efendi, Hac\u0131 M\u00fcmin, Hac\u0131 Halil, Kara Yusuf ve Ali A\u011fa bu Rodop Trakya Devletinin kurucular\u0131 idiler.
\nRodop \u2013Bat\u0131 Trakya Y\u00f6netimi, Murat A\u011fa\u2019n\u0131n Komutanl\u0131\u011f\u0131 ve Kahramanl\u0131klar\u0131:
\nHerkesin bildi\u011fi gibi Rodop T\u00fcrkleri bilhassa K\u0131rcaali sanca\u011f\u0131, 1877-78 Rus-Osmanl\u0131 sava\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck fedak\u00e2rl\u0131klarda bulunmu\u015flard\u0131. Bu sava\u015fta Tuna nehrini kolayca a\u015fan Rus Ordusu Bulgarlar\u0131n deste\u011fi ile Filibe\u2019yi ge\u00e7erek Rodoplara do\u011furu yol al\u0131yorlard\u0131. Fakat K\u0131rcaali halk\u0131n\u0131n direni\u015fi ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.
\nBurada Ruslara kar\u015f\u0131 direnen Osmanl\u0131 ordusu de\u011fildi, bizzat K\u0131rcaali T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n kendisiydi.
\nK\u0131rcaali\u2019nin F\u0131nd\u0131cak k\u00f6y\u00fcnden Murat A\u011fa S\u00fcleyman Pa\u015fan\u0131n yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcremeyip K\u0131rcaalide b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 silah ve cephanenin yerini biliyordu. Murat A\u011fan\u0131n \u00f6rg\u00fctledi\u011fi Rodoplu delikanl\u0131lar ile Ruslar\u0131n ve Bulgarlar\u0131n Rodoplara ge\u00e7it noktalar\u0131n\u0131 tuttu. Ruslar\u0131n hi\u00e7 beklemedikleri bir noktada kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan bu cesur vatanseverler kar\u015f\u0131s\u0131nda Rus askeri ve Generalleri neye u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar ve Osman Pa\u015fan\u0131n direni\u015finden sonra ikinci bir direni\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda ilk defa b\u00fcy\u00fck bir hezimete u\u011frad\u0131lar.
\nBu direni\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda Ruslar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p verdiler.
\nF\u0131nd\u0131kl\u0131 Murat a\u011fa Ruslar\u0131n tekrar geri d\u00f6nece\u011fini biliyordu, bunun i\u00e7in K\u0131rcaalinin t\u00fcm k\u00f6ylerine adamlar g\u00f6ndererek Yunus o\u011fllar\u0131ndan \u0130smail A\u011fa, Halil A\u011fa, komutas\u0131nda Ahi \u00c7elebi, Mestanl\u0131, E\u011fridere, Ko\u015fukavak, Karag\u00f6zler ve t\u00fcm K\u0131rcaali civar\u0131ndan silahl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc Rodoplu vatanseverleri toplayarak hepsi ko\u015fup geldiler.
\nRodop halk\u0131 ile Rus Ordusu aras\u0131nda m\u00fcti\u015f bir sava\u015f ba\u015flad\u0131. Rus General Hesikov komutas\u0131ndaki Rus piyade alay\u0131 ile bir kozak alay\u0131 taarruza ge\u00e7tiler. Ayr\u0131ca bir alay haline getirilmi\u015f Bulgar \u00e7eteleri de Ruslara yard\u0131m ediyordu. Ruslar Bulgar \u00e7etelerini arkadan ku\u015fatmalar\u0131 i\u00e7in bir plan haz\u0131rlad\u0131lar. Fakat bunu hisseden Murat A\u011fa k\u0131vrak zekas\u0131 ile daha \u00f6nceden davranarak \u00c7etecileri i\u00e7eri \u00e7ekti ve T\u00fcrklerin Hilal takti\u011fi ile hepsini yok etti.
\nMurat A\u011fa kendi y\u00f6netimindeki 354 k\u00f6yde bir idare kurdu.
\nBurada Rodoplu T\u00fcrk kad\u0131nlar\u0131 evinde yapt\u0131klar\u0131 yiyecekleri Kat\u0131rlarla ta\u015f\u0131ya\u015fan Rodop\u2019lu Askerlere ve Gazilere yiyecek ta\u015f\u0131yorlard\u0131.
\nRuslar \u015fiddetli top ate\u015fi ile Rodoplu M\u00fccahitleri y\u0131ld\u0131rmak istediler. Fakat d\u00fc\u015fen top mermileri Rodop da\u011flar\u0131nda par\u00e7alan\u0131yordu, Rodoplu M\u00fccahitler ise bir ad\u0131m bile geri ad\u0131m atm\u0131yorlard\u0131. Rus Generali yine h\u00fccum emri verdi fakat Rodop\u2019lu M\u00fccahitler \u00f6yle bir kur\u015fun ya\u011fmuru ya\u011fd\u0131rd\u0131lar ki Rus taburlar\u0131 peri\u015fan oldu. Rus Askerleri Rodoplu M\u00fccahitlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda duramad\u0131 ve ka\u00e7maktan ba\u015fka \u00e7areleri de kalmam\u0131\u015ft\u0131.
\nBunun \u00fczerine Rus Generali Hersikov Murat A\u011fa\u2019ya haber g\u00f6ndererek kendi ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi\u011fini bildirdi. Murat A\u011fa elinde t\u00fcfe\u011fi ile bir kat\u0131r\u0131n s\u0131rt\u0131nda yaln\u0131z ba\u015f\u0131na Rus Generalin kararg\u00e2h\u0131na gitti. Rus Generali b\u00fct\u00fcn askerlerine emir vererek bu kahraman\u0131 selam ile kar\u015f\u0131lamalar\u0131n\u0131 ister. Murat A\u011fa ile Rus Generali g\u00f6r\u00fc\u015ferek Murat A\u011fa Rodop da\u011flar\u0131ndan bir kar\u0131\u015f topra\u011f\u0131 bile kendilerine teslim etmeyece\u011fini kesin olarak belirtti.
\nBu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden sonra Rus kuvvetleri geri \u00e7ekildi ve Rodoplar kurtuldu.
\nBurada Rodop insan\u0131n\u0131n bu b\u00fcy\u00fck kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse unutmamal\u0131d\u0131r, Rus askerinden herkes ka\u00e7arken Rodop M\u00fccahitlerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ise Rus askerleri ka\u00e7ard\u0131.
\nBerlin\u2019de toplanan kongre Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu par\u00e7a par\u00e7a ederken. K\u0131rcaali sanca\u011f\u0131n\u0131 da Bulgaristan prensli\u011fine d\u00e2hil ediyordu k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde yap\u0131lan bu anla\u015fmadan sonra iki Bulgar taburu K\u0131rcaali\u2019ye geldi\u011fini duyan murat a\u011fa aya kalkt\u0131.
\nK\u0131rcaali\u2019yi teslim almaya gelen Bulgar askerlerinin ellerinden t\u00fcfeklerini alarak, memurlarla birlikte hepsini geri g\u00f6nderdi.
\n\u0130\u015fte bundan sonra K\u0131rcaali\u2019de Trakya Rodop T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti kurulmu\u015f oldu.
\nBu h\u00fck\u00fcmet 1886 y\u0131l\u0131na kadar devam etti. Daha sonra Osmanl\u0131 Devletine ilhak oldu. Bu Rodop T\u00fcrk m\u00fccahitlerinin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu fedak\u00e2rl\u0131klar unutulmamal\u0131 ve unutturulmamal\u0131d\u0131r.
\nBu kahramanlar daha sonra E\u015fref Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131n\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Edirne \u00f6tesi harek\u00e2ta da canla ba\u015fla destek vererek ilk Bat\u0131 Trakya T\u00fcrk Cumhuriyetinin temellerinin at\u0131lmas\u0131nda da \u00f6nc\u00fc olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>