{"id":56904,"date":"2022-03-22T17:31:00","date_gmt":"2022-03-22T14:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=56904"},"modified":"2022-03-22T01:33:00","modified_gmt":"2022-03-21T22:33:00","slug":"bulgaristanda-yiyecek-krizinin-yasanmasi-beklenmiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanda-yiyecek-krizinin-yasanmasi-beklenmiyor\/","title":{"rendered":"Bulgaristan&#8217;da yiyecek krizinin ya\u015fanmas\u0131 beklenmiyor"},"content":{"rendered":"\n<p>Akaryak\u0131t ve ay\u00e7i\u00e7e\u011fiya\u011f\u0131 i\u00e7in upuzun kuyruklar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla da t\u00fcketiciler aras\u0131nda endi\u015felerin ya\u015fanmas\u0131 ard\u0131ndan f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k ku\u015fkular\u0131 duyulmaya ba\u015flad\u0131. F\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k var m\u0131 ve devletin farkl\u0131 mekanizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ana \u00fcr\u00fcnlerin zamlanmas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr acaba?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu soruyu \u015eumen Radyosu&#8217;ndan i\u015f arkada\u015f\u0131m\u0131z Nevena Nikolova &#8220;Aktif T\u00fcketiciler&#8221; Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Bogomil Nikolov&#8217;a sordu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Verece\u011fim cevap sizi \u015fa\u015f\u0131rtabilir, ama benim yan\u0131t\u0131m &#8220;hay\u0131r&#8221;. F\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k, ticaret kurallar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi yerde ortaya \u00e7\u0131kar. Yani sabit veya d\u00fczenleme ile belirlenen fiyatlar varsa ve biri onlara uymazsa, bunun ad\u0131 f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k olur. Fakat fiyat olu\u015fumu serbest olunca, ticaret yapan herkes tek ba\u015f\u0131na hesaplama yapabilir. \u00c7ok y\u00fcksek fiyat sunan b\u00fcy\u00fck ihtimalle sat\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmez ve kazan\u00e7l\u0131 olmaz&#8221; diyen Bogomil Nikolov, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durum, Covid krizi ve Ukrayna sava\u015f\u0131 gibi bize ba\u011fl\u0131 olmayan sebeplerden dolay\u0131 bilinmezliklerle dolu oldu\u011fu i\u00e7in olu\u015fan gerginlik fiyatlar\u0131n d\u00fcnya borsalar\u0131nda hareketlenmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekledi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/static.bnr.bg\/gallery\/cr\/abbeca7b895ef28fcb9096b22593af6c.jpg?w=640\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hal b\u00f6yle olunca ticaret yapanlar, fiyatlarla oynamaya ba\u015flar, fakat sonu\u00e7ta her \u015feyi yerine oturtan piyasa olur. Panik derecesine varan belirli bir gerginlik ya\u015fand\u0131ysa da birka\u00e7 g\u00fcnden uzun s\u00fcrmedi. Her zaman daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar sunmak yolu ile para kazanma gayesinde olan f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131 ak\u0131l yoluna d\u00f6nd\u00fcren sat\u0131c\u0131lar var. Maalesef bu sefer indirimler \u00e7ok \u00e7irkin olaylara, kavgalara, hatta \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bence f\u0131sta\u00e7\u0131l\u0131ktan bahsetmek yerine piyasan\u0131n b\u00f6yle bir durumu kald\u0131r\u0131p kald\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 izlemek gerekir. Piyasa mekanizmalar\u0131 yetersiz kal\u0131rsa o zaman devletin ba\u015fvuraca\u011f\u0131 ba\u015fka ara\u00e7lar da var. Devlet taraf\u0131ndan izlenmesi gereken \u015fey, vatanda\u015flar\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Yani bir insan\u0131n maa\u015f\u0131 veya emekli ayl\u0131\u011f\u0131 ile ne kadar litre ay\u00e7i\u00e7e\u011fi ya\u011f\u0131 almak durumunda oldu\u011fu \u00f6nemli. Al\u0131m g\u00fcc\u00fcm\u00fcz azald\u0131\u011f\u0131 zaman da devletin m\u00fcdahalesi, fiyatlar\u0131 d\u00fczenlemek \u015feklinde de\u011fil, al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc tazmin edecek derecede gelirleri at\u0131rmak \u015feklinde olmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc yar\u0131n fiyatlar\u0131 sabitleyecek olursak o zaman k\u0131tl\u0131k veya kara borsa ortaya \u00e7\u0131kar. Ge\u00e7mi\u015fte, bundan 25-30 sene \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu durumun tekerr\u00fcr etmesinin bir anlam\u0131 yok, diyen &#8220;Aktif T\u00fcketiciler&#8221; Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131, daha \u00e7ok k\u00fcmelerle m\u00fccadele etmek gerekti\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc.<img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/static.bnr.bg\/gallery\/cr\/7afb3e2c03dc21b4c54a32f1e87ae66c.jpg?w=640\" alt=\"Bogomil Nikolov\">Bogomil Nikolov<\/p><div id=\"bghab-2784578484\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p>&#8220;02\/44&#8221; &#8220;Ticaret yapanlar aras\u0131nda koordineli zam anla\u015fmas\u0131 olursa, o zaman serbest piyasa olmaz ve daha tehlikeli olan asl\u0131nda budur&#8221; diyen Bogomil Nikolov, ya\u015fanan bu k\u00f6t\u00fc olaylar\u0131n g\u00fczel taraf\u0131n\u0131n da oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. S\u00f6zlerine g\u00f6re bu \u015fekilde test veren piyasa, durumu ba\u015far\u0131 ile d\u00fczenleyebilece\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nikolov, bundan sadece 2 y\u0131l \u00f6nce ticaret zincirlerinin \u00f6n\u00fcnde tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131 ve baz\u0131 di\u011fer mallar i\u00e7in yine uzun s\u0131ralar\u0131n olu\u015ftu\u011funu ve o s\u0131rada da piyasan\u0131n sadece birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde insanlar\u0131n korkular\u0131n\u0131 bertaraf etti\u011fini ve fazlas\u0131 ile stok olu\u015fturma konseptinden vazge\u00e7irmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Enflasyonun olmas\u0131 ve fiyatlar\u0131n yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc seyir izlemesi, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ya\u015fanan bir problem. Bu geli\u015fmelere yol a\u00e7an sebepler olan Covid krizi ve Ukrayna sava\u015f\u0131 ortadan kalk\u0131nca b\u00fcy\u00fck ihtimalle bildi\u011fimiz sakin duruma d\u00f6neriz. Kalkmay\u0131nca da di\u015f s\u0131k\u0131p baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara katlanmak zorunda olaca\u011f\u0131z&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/static.bnr.bg\/gallery\/cr\/0a2f85ae3e44c3d7cb3978d41e8c3e2b.jpg?w=640\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sendikalar, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda yeni fiyat \u015foku olaca\u011f\u0131, zamlanman\u0131n hem g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde hem di\u011fer t\u00fcr mallarda izlenece\u011fi tahmininde bulundu. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde piyasada fiyatlar\u0131n ne y\u00f6nde seyretmesini bekleyebiliriz?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bu, \u015fu an en zor olan sorudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyadaki durumun seyrini tahmin etmek g\u00fc\u00e7. \u00d6zellikle petrol ve do\u011falgaz olmak \u00fczere yak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki pikin arkada kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit etmek isteriz. Yak\u0131t fiyatlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc seyre ge\u00e7erse e\u011fer, di\u011fer mallara olan enflasyon bask\u0131s\u0131 da azal\u0131r. Tabii yak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki hareket ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnlere olan etkisi aras\u0131nda belirle bir gecikme oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6z konusu enflasyon bask\u0131s\u0131, bir s\u00fcre daha devam edecek. \u00dcmit ederim, bundan 2-3 ay sonra, yaz mevsiminde fiyatlarda istikrarla\u015fma olur ve insanlar pani\u011fe kap\u0131l\u0131p a\u015f\u0131r\u0131 derecede stok olu\u015fturmak gazyesine d\u00fc\u015fmez&#8221; diyen Bogomil Nikolov, yiyecek krizinin ya\u015fanaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde duyulan endi\u015felerin hakl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu \u00fczerine \u015fu cevab\u0131 verdi:<\/p><div id=\"bghab-4210510710\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p>&#8220;\u015eu an hakl\u0131 de\u011fil. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tah\u0131l ve ay\u00e7i\u00e7e\u011fiya\u011f\u0131 piyasas\u0131 olmak \u00fczere iki piyasan\u0131n k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde etkilendi\u011fi mal\u00fcm. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc Ukrayna ve Rusya, \u00e7ok \u00f6nemli, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi ya\u011f\u0131nda ise en b\u00fcy\u00fck \u00fcretici durumunda. Sava\u015ftan dolay\u0131 bu y\u0131l ay\u00e7i\u00e7e\u011fi hasad\u0131n\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla ertesi y\u0131l ay\u00e7i\u00e7e\u011fi ya\u011f\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 korkular\u0131 yay\u0131ld\u0131. Bu y\u00fczden fiyatlar da art\u0131\u015fa ge\u00e7ti. Fakat geli\u015fmeler elveri\u015fli olursa, sava\u015f bu \u00fcretimi etkilemez veya askeri eylemler k\u0131sa s\u00fcrede biterse e\u011fer bu korkular ortadan kalkar ve durum \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015fir bizce, diyen Nikolov, Bulgaristan&#8217;\u0131n g\u0131da maddeleri ihracat\u0131 yapan bir \u00fclke oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek \u00fclke halk\u0131n\u0131n yiyecek krizi tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;D\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucundan gelen ekzotik bir g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc, tedarik g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131 raflardan eksik olabilir. Ama a\u00e7 kalmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz b\u00fcy\u00fck g\u0131da \u00fcreticisiyiz&#8221; dedi &#8220;Aktif T\u00fcketiciler Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131. &#8220;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7eviri: Tanya Blagova \/ Foto: BGNES, ar\u015fiv \/ BNR<\/p>\n<div id=\"bghab-1854164115\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akaryak\u0131t ve ay\u00e7i\u00e7e\u011fiya\u011f\u0131 i\u00e7in upuzun kuyruklar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla da t\u00fcketiciler aras\u0131nda endi\u015felerin ya\u015fanmas\u0131 ard\u0131ndan f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k ku\u015fkular\u0131 duyulmaya ba\u015flad\u0131. F\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k var m\u0131 ve devletin farkl\u0131 mekanizmalar<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":45702,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[9,1],"tags":[],"class_list":["post-56904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-haberler"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/pazar.jpg?fit=610%2C343&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-eNO","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}