{"id":55768,"date":"2021-12-20T17:52:09","date_gmt":"2021-12-20T14:52:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=55768"},"modified":"2021-12-20T17:53:33","modified_gmt":"2021-12-20T14:53:33","slug":"turan-daglari-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/turan-daglari-5\/","title":{"rendered":"Turan Da\u011flar\u0131 -5-"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk gen\u00e7 filizleri onlar\u0131n temiz \u00e7abalar\u0131 al\u00e7ak\u00e7a karalan\u0131yordu. Bununla da yetinilmeyerek, <strong>\u201cTuran\u201d<\/strong> derneklerinde \u00f6rg\u00fctlenen gen\u00e7lerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Bulgar makamlar\u0131na al\u00e7akl\u0131k ruhuyla kale al\u0131nm\u0131\u015f jurnaller veriliyordu. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bulgar devletinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00fczerlerinde hissettiriliyordu.<\/strong> <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Bulgaristan T\u00fcrk kimli\u011finin bir u\u00e7tan bir uca damars\u0131z ve olu\u015fturulan bu mermeri i\u015fte bu molla g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc Bulgar\u00a0u\u015faklar\u0131 jurnalciler taraf\u0131ndan ilk defa kendi i\u00e7inden kendi insanlar\u0131 kendi \u00e7ocuklar\u0131 taraf\u0131ndan oyulmaya ve par\u00e7alanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen devam etmektedir.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>31 Ekim &#8211; 3 Kas\u0131m tarihleri aras\u0131nda Sofya\u2019da Bulgaristan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk Milli Kongresi yap\u0131ld\u0131.<\/strong> <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Milli kongre fikri, bilinen bir toplum adam\u0131 olan Mehmet Celil\u2019indi ve Sofya\u2019da onun \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u201cRehber\u201d gazetesinde duyuruldu.<br \/>\nO d\u00f6nem Bulgar parlamentosunda milletvekili olan \u015eumnu mebusu Mehmetali Giray, Eskicuma mebusu Mehmet Sait, Rus\u00e7uk mebusu Haf\u0131z Sad\u0131k ve Pa\u015fmakl\u0131 (Smolyan) mebusu A\u011fu\u015fo\u011flu Haf\u0131z emin bey Ulusal Kongre \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131n\u0131 desteklediler.<br \/>\n<strong>Haz\u0131rl\u0131k komitesi kuruldu.<\/strong> Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na Haf\u0131z Sad\u0131k ve Genel Sekreterli\u011fine Mehmet Celil getirildiler. <\/span><\/p><div id=\"bghab-1470775620\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><strong><span style=\"color: #000000;\">18 May\u0131s 1929 g\u00fcnl\u00fc say\u0131s\u0131nda <em>\u201cRehber\u201d<\/em> gazetesi \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: <\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Bulgaristan\u2019\u0131n kurulu\u015fundan beri ge\u00e7en 50 y\u0131l i\u00e7inde Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bir genel toplant\u0131 yapmam\u0131\u015f, kendi sorunlar\u0131n\u0131 birlikte g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp tart\u0131\u015fmam\u0131\u015f ve ortak kararlar almam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, b\u00fcy\u00fck bir eksiklikti. Aman zaman toplant\u0131lar yap\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn Bulgaristan T\u00fcrklerini kapsayacak genel bir kongre ihtiyac\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne artm\u0131\u015ft\u0131. <\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">T\u00fcrk Milli Kongresi, bir meslek, bir s\u0131n\u0131f, bir z\u00fcmre veya parti kongresi olmayacak, b\u00fct\u00fcn Bulgaristan T\u00fcrklerini kapsayacakt\u0131r. Kongrenin amac\u0131, Bulgaristan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek, tart\u0131\u015fmak ve ortak kararlar almak olacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Bunu haz\u0131rlayanlar \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcml\u00fc bir g\u00fcndem d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdir: <\/span><\/strong><br \/>\n<em><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Bulgaristan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k okullar\u0131 <\/span><\/em><br \/>\n<em><span style=\"color: #000000;\">\u2022 T\u00fcrklerin dini kurumlar\u0131 ve vak\u0131flar <\/span><\/em><br \/>\n<em><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Hay\u0131r dernekleri. <\/span><\/em><br \/>\n<strong><em><span style=\"color: #000000;\">Bunlar, T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ana sorunlar\u0131d\u0131r. <\/span><\/em><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Ana konu Bulgaristan T\u00fcrklerinin varl\u0131\u011f\u0131, g\u00fc\u00e7lenmesi ve ilerlemesiydi. Bulgaristan T\u00fcrk kimli\u011finin ayakta kalmas\u0131, okullara, dini kurumlara ve hay\u0131r cemiyetlerine ba\u011fl\u0131yd\u0131. T\u00fcrk okullar\u0131 sorunu ele al\u0131n\u0131rken, onlar\u0131n idaresi, programlar\u0131, kitap sorunu, Bulgar e\u011fitim yasalar\u0131yla T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi konular g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecekti. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Din kurumlar\u0131 ve vak\u0131flar b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde,<\/strong> Bulgar h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015f ve T\u00fcrk olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunan m\u00fcft\u00fcl\u00fcklerin kurtar\u0131lmas\u0131 konusu da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecekti.<br \/>\nM\u00fcft\u00fcl\u00fcklere ba\u011fl\u0131 olan imamlar\u0131n ve hatiplerin T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131na daha yararl\u0131 olabilmeleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131. T\u00fcrk cemaatleri ve vak\u0131flar\u0131 da Bulgarlar\u0131n eline d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlar\u0131 da kurtarmak i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131lacak, sava\u015f\u0131lacakt\u0131. Milli Kongre, yeni bir T\u00fcrk kurumu veya \u00f6rg\u00fct\u00fc de kuracakt\u0131. Bu da g\u00fcndemin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc maddesinde hay\u0131r dernekleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecekti.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><strong><span style=\"color: #000000;\">Burada s\u00f6z konusu olan yeni tip bir siyasi yap\u0131lanmayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Demek oluyor ki, b\u00fct\u00fcn Bulgaristan T\u00fcrklerini kapsayacak bir b\u00fcy\u00fck hay\u0131r derne\u011fi kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Bu dernek, en k\u00fc\u00e7\u00fck T\u00fcrk k\u00f6y\u00fcne kadar dal budak salacak, ad\u0131m ad\u0131m olu\u015facak ve sonunda bir Genel Merkeze ba\u011flanacakt\u0131. Yap\u0131lanma dikey ve yatay \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Belki ilerde bir Emekli Sand\u0131\u011f\u0131 gibi hizmet verecekti. Bulgaristan T\u00fcrklerinin bir Sosyal Sigorta Kurumu, bir \u00c7ocuk Esirgeme Kurumu veya bir K\u0131z\u0131l Aya \u00e7ok ihtiyac\u0131 vard\u0131. <\/span><\/p><div id=\"bghab-3519664095\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">O zaman Bulgaristan T\u00fcrklerinin sosyal sigortalar\u0131, sosyal g\u00fcvenceleri, emeklilik haklar\u0131 yoktu. Kurulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen hay\u0131r derne\u011fi b\u00fct\u00fcn bu bo\u015fluklar\u0131 doldurmal\u0131yd\u0131. Milli Kongreye g\u00f6nderilen delegeler demokratik usulle se\u00e7ilmi\u015flerdi. K\u00f6yler be\u015fer, kasabalar da be\u015fer ki\u015fi se\u00e7tiler. Se\u00e7ilenler de il\u00e7e merkezlerinde toplanarak kendi aralar\u0131nda be\u015fer delege se\u00e7tiler ve kongreye g\u00f6nderdiler. <\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Bu be\u015f ki\u015fi Sofya Kongresi\u2019nde o il\u00e7eyi temsil ediyordu. Ayr\u0131ca cemaat enc\u00fcmenleri ile okul enc\u00fcmenleri kendi aralar\u0131ndan birer delege se\u00e7tiler. \u00dcye say\u0131s\u0131 50\u2019nin \u00fczerinde olan T\u00fcrk dernekleri de kendi \u00fcyeleri aras\u0131ndan birer delege se\u00e7ip kongreye kat\u0131ld\u0131lar. B\u00f6ylece kongreye, \u00fclkenin de\u011fi\u015fik y\u00f6relerinden se\u00e7ilen 450 delege yolland\u0131. Kongre i\u00e7in iyi haz\u0131rl\u0131k yap\u0131ld\u0131. Tarih \u00f6n\u00fcnde s\u0131nav verilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. <\/span><br \/>\n<strong><span style=\"color: #000000;\">Yar\u0131m as\u0131r sonra T\u00fcrkler ilk kez T\u00fcrk kimli\u011finde bulu\u015farak birle\u015fiyorlar ve beraber y\u00fcr\u00fcme karar\u0131 al\u0131yorlard\u0131. <\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Onlara kar\u015f\u0131 olanlar olsa da, Bulgaristan T\u00fcrkl\u00fck davas\u0131 ana yolunu se\u00e7iyordu. \u0130lk T\u00fcrk Kongresinden y\u00fcz ak\u0131yla \u00e7\u0131kmaya karar verildi. \u201cRehber\u201d gazetesi b\u00fcrosu haz\u0131rl\u0131k b\u00fcrosu gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><strong><span style=\"color: #000000;\">1929 Ekim sonlar\u0131nda Bulgaristan\u2019\u0131n d\u00f6rt buca\u011f\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131p gelen fesli, \u015fapkal\u0131, sar\u0131kl\u0131, ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k, kalpakl\u0131 renk renk k\u0131l\u0131kta T\u00fcrk delegeleri Bulgar ba\u015fkentine dolu\u015ftular. 31 Ekim 1929 Sofya\u2019n\u0131n \u201cHumus\u201d sinema salonunda Birinci Milli T\u00fcrk Kongresi a\u00e7\u0131ld\u0131. <\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><em><strong>Divan olu\u015ftu:<\/strong> <\/em>Ba\u015fkan E\u011fridere delegesi Bekir S\u0131dk\u0131 Bey; \u0130kinci Ba\u015fkan Provad\u0131 delegesi Dr. Sabri Bey, Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Rus\u00e7uk delegesi Peynircizade S\u00fcleyman Bey ile K\u0131rca Ali Delegesi Hasan Sabri Efendi. Ba\u015fkan Bekir S\u0131rk\u0131 Bey, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda Bulgar h\u00fck\u00fcmetine verdikleri izin i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr etti. <\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><strong><em>Kongrede 6 komisyon kuruldu.<\/em><\/strong> Kongre \u0130\u00e7 T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc kabul edildi. M\u00fcft\u00fcl\u00fckler konusu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcrken, il m\u00fcft\u00fclerinin cemaat taraf\u0131ndan se\u00e7ilecek, \u00c7ar iradesiyle atanacak ve keyfi olarak azledilemeyecekleri. M\u00fcft\u00fc adaylar\u0131 Hukuk veya N\u00fcvvap\u2019\u0131n Y\u00fcksek b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirmi\u015f olanlar aras\u0131ndan se\u00e7ilecekti. Ba\u015fm\u00fcft\u00fc\u2019n\u00fcn de M\u00fcft\u00fclerce se\u00e7ilmesi \u00f6nerildi. Delegeler M\u00fcft\u00fcl\u00fckler i\u015fini enine boyuna de\u015ftiler. \u015eeriye Mahkemeleri ile ilgili bir y\u00f6netmeli\u011fin tez elden haz\u0131rlanmas\u0131 gerekti\u011fini, hukuk\u00e7u m\u00fcft\u00fclerin yeti\u015ftirilmesine ihtiya\u00e7 oldu\u011funu, \u015eeriye Mahkemeleri\u2019nin \u00fc\u00e7 yarg\u0131\u00e7l\u0131 olmas\u0131 ekti\u011fi gibi bir\u00e7ok noktaya parmak bast\u0131lar. Kongrede bu konuda kesin karara var\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>T\u00fcrk okullar\u0131 sorunu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. <\/strong>T\u00fcrk okullar\u0131nda yeni T\u00fcrk harfleriyle \u00f6\u011frenim yap\u0131lmas\u0131 konusunda tart\u0131\u015fma oldu. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u015eumnu delegesi Haf\u0131z Abdullah Efendi: <\/strong>\u201cYeni harflerle yazan Bat\u0131 T\u00fcrkleri ile Asya T\u00fcrkleri aras\u0131nda bir fark yoktur. Asya T\u00fcrklerinin bir\u00e7oklar\u0131 da yeni harfleri kabul etmi\u015flerdir. Biz e\u011fer di\u011ferlerinin gitti\u011fi yoldan ayr\u0131lacak olursak yar\u0131n di\u011fer kitle ile temas edemeyiz. Lisan\u0131m\u0131z\u0131 kaybedece\u011fiz. Burada hayat yeni yaz\u0131y\u0131 \u00f6\u011frenmeye devam etmeye bizi mecbur eder.\u201d <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Yambol delegesi:<\/strong> \u00d6\u011fretmen Halit Bey. \u201cBulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7in eski harf laz\u0131m de\u011fildir. E\u011fitim yeni harflerle yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk\u2019\u00fcz. T\u00fcrkl\u00fc\u011fe uymak laz\u0131md\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta hem Bulgarca, hem T\u00fcrk\u00e7e hem de Arap harfleriyle tedrisat nas\u0131l kabul ediliyor. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za Kuran\u0131 Kerim dersleri hususi okutulsun.\u201d <\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">\u201cBug\u00fcn 100 y\u0131l gecikmeyle Orta Asya TURAN d\u00fcnyas\u0131 Cumhuriyetlerinde Kiril Alfabesinden Latin Alfabesine ge\u00e7ilme \u00e7abalar\u0131n\u0131 izliyoruz ve Bulgaristan T\u00fcrklerinin bu davay\u0131 Atat\u00fcrk ile birlikte kucaklamalar\u0131ndan gurur duyuyoruz. <\/span><\/p><div id=\"bghab-876664385\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Bizim, TURAN d\u00fcnyas\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 edebiyat dilinin T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi olmas\u0131 \u0131srar\u0131m\u0131z, T\u00fcrk edebiyat, sanat ve k\u00fclt\u00fcr dilinin zenginli\u011fine inanc\u0131m\u0131zdan kaynaklan\u0131r.\u201d <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u015eumnu delegesi \u015einasi Efendi:<\/strong> \u201cBulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir sorun vard\u0131r. Bulgaristan T\u00fcrkleri \u00fc\u00e7 yaz\u0131 \u00f6\u011frenmek zorundad\u0131r. Bunlar\u0131n hepsini \u00f6\u011frenmek gerek. Arap harflerini de \u00f6\u011frenmeliyiz, Latin heriflerini \u00f6\u011frenmeden olmaz. Bulgarca da laz\u0131md\u0131r. Bizim i\u00e7in en gerekli olan Arap harfleridir. Sebebi Kuran\u0131 Kerimin Latin harfleriyle yaz\u0131lamamas\u0131d\u0131r. Arap harfleri bizim dini ve milli i\u015flerimizi g\u00f6r\u00fcyor. Arap harfleri muhafaza edilsin.\u201d <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Vidin delegesi Hasip Safveti Bey:<\/strong> \u201cOkullarda Kuran tedrisi \u00e7ok zor oluyor. Kuran\u0131 Kerin 3. ve 4. S\u0131n\u0131flarda okutulsun, fakat manas\u0131 verilerek, anlat\u0131larak okunsun ki \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z \u00fczerinde bir tesiri olsun. Birinci ve ikinci s\u0131n\u0131fta T\u00fcrk harflerini \u00f6\u011frendikten sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta Arab yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretelim. Latince okunmuyor. Latin alfabesinin esaslar\u0131ndan al\u0131narak yeni T\u00fcrk alfabesi olu\u015fturulmu\u015f ve T\u00fcrk yaz\u0131s\u0131 bu suretle kurulmu\u015ftur. Orada Latin harfleri yoktur. T\u00fcrk harfleri vard\u0131r. Arap elifleri de Kuran\u0131 Kerim i\u00e7in laz\u0131md\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta Arap harflerinin kabul\u00fc esas kabul edilsin.\u201d <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>2 Kas\u0131m 1929\u2019da Sofya meclis ba\u015fkan\u0131 Al. Tsankov Milli T\u00fcrk Kongresini kutlad\u0131,<\/strong> e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda ba\u015far\u0131lar diledi. \u00c7ar II. Boris de Kongreyi bir telgrafla kutlad\u0131. <strong><em>Telegraf T\u00fcrk\u00e7e Terc\u00fcme Edilerek Okundu. <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Milli Kongre\u2019nin yedinci ve son oturumunda konu\u015fan Ba\u015fkan Bekir S\u0131dk\u0131 Bey:<\/strong> \u201cBulgaristan\u2019da b\u00fcy\u00fck bir T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011funu ve bu Kongre ile Milli T\u00fcrk Kimli\u011fimize do\u011fru ilk ad\u0131m\u0131 atm\u0131\u015f bulunuyoruz\u201d dedi. Kongrede Bulgaristan\u2019da bir T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve bu kitlenin ulusal kimlik aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel y\u00fckseli\u015f yolunda genel temellerin at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. <\/span><\/p><div id=\"bghab-151844405\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kongre bas\u0131nda geni\u015f yer ald\u0131.<\/strong> Tart\u0131\u015fma ve kararlar halka iletildi. \u201cRehber\u201d gazetesi \u201cG\u00fcne\u015f Do\u011facak!\u201d m\u00fcjdesi verirken, \u201cDeliorman\u201d gazetesi \u201cBulgaristan T\u00fcrkleri tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131\u201d diye yazd\u0131. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Alman \u201cVolkes Deutscher Dienst\u201d ajans\u0131,<\/strong> kongreyi kapsaml\u0131 bir \u015fekilde yans\u0131t\u0131rken, Bulgaristan\u2019da ilk Milli T\u00fcrk Kongresi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkede 780 bin T\u00fcrk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, n\u00fcfusun be\u015fte birinin T\u00fcrk oldu\u011funu yazd\u0131. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Kongre Bulgaristan T\u00fcrklerinin okullar\u0131 konusunda ola\u011fan\u00fcst\u00fc duyarl\u0131 oldu\u011funu, Bulgaristan T\u00fcrk kamuoyunun T\u00fcrkiye\u2019deki yeni geli\u015fmeleri yak\u0131ndan izledi\u011fini, T\u00fcrk harfleriyle e\u011fitime karar verildi\u011fini, T\u00fcrk kimli\u011finin Bulgaristan T\u00fcrkleri halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden g\u00fc\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6rt yana duyurdu. Kongrede devam eden g\u00f6\u00e7 sorunlar\u0131na da de\u011finildi. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">\u00d6zellikle \u201cDobruca ve Deliorman\u2019da yerli M\u00fcsl\u00fcmanlara g\u00f6\u00e7 bask\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, zulm\u00fcn boynuz g\u00f6sterdi\u011fi vurgulan\u0131rken, bask\u0131 ve ter\u00f6re son verilmesi kesin kararla istendi. Kongrede, ilk kez bir milli forumda, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i ve \u015foven Bulgarlar\u0131n g\u00fc\u00e7 kullanarak \u00fclkede etnik temizlik yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, \u0131rk ayr\u0131m\u0131na, \u0131rk\u00e7\u0131 hortlamalara son verilmesi istendi. G\u00f6\u00e7e zorlanan T\u00fcrklerin m\u00fclk\u00fcyle zengin olma dalgas\u0131 y\u00fckseliyor, dendi ve k\u0131nand\u0131. G\u00f6\u00e7e zorlananlar\u0131n emlaklerini yok pahas\u0131na satmak zorunda kald\u0131klar\u0131 ve T\u00fcrk mallar\u0131n\u0131n de\u011ferinin alt\u0131nda fiyatlarla Bulgarlara ge\u00e7mesi lanetlendi.\u201d <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bulgaristan T\u00fcrkleri sesinin ilk kez duyuldu\u011fu kongrede al\u0131nan kararlar\u0131n yerine getirilmesi i\u00e7in Bulgar h\u00fck\u00fcmeti acele etmedi.<\/strong> Hatta rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131. Kongreyi toplayan halk \u00f6nc\u00fclerine h\u00fck\u00fcmet ve makamlar ku\u015fkuyla bakmaya ba\u015flad\u0131lar. <\/span><\/p><div id=\"bghab-211668473\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>1934 askeri darbe h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra ise, Kongreye kat\u0131lan Bulgaristan T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a cephe al\u0131nd\u0131.<\/strong> T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n milli uyan\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 bask\u0131lar azd\u0131. Kilitlerle kapat\u0131lan T\u00fcrk okullar\u0131 bir daha a\u00e7\u0131lmad\u0131. T\u00fcrk \u00f6\u011fretmenler <strong><em>\u201cKemalist\u201d<\/em><\/strong> diye i\u015flerinden at\u0131ld\u0131, kovu\u015fturuldu. Milli kongreye fikirsel ve \u00f6rg\u00fctleyici nitelikleriyle \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden Mehmet Celil\u2019in <strong><em>\u201cRehber\u201d <\/em><\/strong>gazetesi kapat\u0131ld\u0131.<br \/>\n<strong>Kendisi s\u00fcrg\u00fcnden s\u00fcrg\u00fcne yolland\u0131. <\/strong><\/span><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sonunda 1939\u2019da Sofya hapishanesinde t\u00fcyler \u00fcrpertici bir cinayete kurban gitti.<\/strong> \u0130\u015fte Bulgaristan\u2019da T\u00fcrkler i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sonu.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Bulgaristan T\u00fcrklerinin anadiline, T\u00fcrk taban\u0131na, T\u00fcrk edebiyat\u0131na ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayanarak g\u00fc\u00e7 kazanan ve Milli T\u00fcrk Kongresinde yap\u0131lanan siyasi olgunlu\u011fu g\u00fcn gibi do\u011fmu\u015ftu. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Ne yaz\u0131k ki Bulgar h\u00fck\u00fcmeti ve kamuoyu bu kongreyi ve ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131 sinesine sindirebilecek olgunlu\u011fa eri\u015fmemi\u015fti. Ruhu \u0131rksal temizlik hastal\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lan Bulgar toplumu ulus devlet ve faizlenme derdindeydi. Her \u015feye ra\u011fmen Milli T\u00fcrk Kongresi yeni T\u00fcrk harfleri yasa\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rtt\u0131. Ayd\u0131nlanma, bilin\u00e7lenme ve ulusal T\u00fcrk kimli\u011fimizde yap\u0131lanma \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. <\/span><br \/>\n<strong><span style=\"color: #000000;\">Bu d\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck sava\u015flar kimlik sava\u015flar\u0131d\u0131r. <\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Ve bu kimliklerin aras\u0131nda en \u015fereflisi TURAN \u2013 T\u00fcrk kimli\u011fidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">Musa Peygamber, Yahudileri K\u0131z\u0131l Deniz\u2019den kimliklerini korumak i\u00e7in ge\u00e7irdi. Din sava\u015flar\u0131 da kimlik sava\u015f\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc din ki\u015fisel ve milli kimlikten bir olu\u015fturucu par\u00e7ad\u0131r, kimlik d\u0131\u015f\u0131nda var olamaz. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131&#8217;nda\u00a0ve Bulgar \u00e2leminde toprak i\u00e7in ayaklanma ve sava\u015flar da kimlik i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc kimlik var olabilme g\u00fcc\u00fcn\u00fc, tarihten ve topraktan al\u0131r. D\u00fcnyaya yay\u0131lmalar\u0131 g\u00f6\u00e7ebe, (noman) k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile olan TURAN halklar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 halklar\u0131n kimli\u011fine, dil, din ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne el kald\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bulgaristan T\u00fcrklerinin kimlik m\u00fccadelesinin de ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesi,<\/strong> yanl\u0131\u015f ve hainlik olur. Bulgaristan T\u00fcrklerinin kimlik m\u00fccadelesi, Osmanl\u0131 kimli\u011fini reddederken, Bulgar devletinin \u00f6nerdi\u011fi Bulgar kimli\u011fini kabul etmemeye direnirken, B\u00fcy\u00fck Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk kimli\u011fini \u00f6rnek alarak geli\u015fti. Bug\u00fcn bu kimli\u011finde \u00f6z\u00fcnde TURAN kimlik ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rebiliyoruz ve yeniden ayn\u0131 y\u00fcce de\u011ferler etraf\u0131nda toplanmaya, birle\u015fmeye ve y\u00fccelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Birle\u015fmek ve i\u015fbirli\u011fi yaparak birlikte y\u00fccelmek <strong><em>\u201cT\u00fcrk Yolu\u201d<\/em><\/strong> boyu halklar\u0131n\u0131n ortak kaderidir. <\/span><\/p><div id=\"bghab-2724621760\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Kimli\u011fimiz y\u00fcz\u00fc Bat\u0131ya yani modern medeniyete d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Anavatan\u2019a g\u00f6\u00e7 eden karde\u015flerimizin T\u00fcrk kimli\u011fini zenginle\u015ftirerek geli\u015ftirmesi de hepimize \u00f6rnek oldu. Bulgaristan T\u00fcrk kimli\u011fi pek \u00e7ok engelle m\u00fccadele ederek geli\u015fti\u011finden dolay\u0131 dire\u015fken, inanm\u0131\u015f ve y\u0131lmaz bir olgudur. Zulme dayan\u0131kl\u0131, kendini her ko\u015fulda yenileyebilen, ruhsal birlik sa\u011flay\u0131p ayaklanabilen, \u00e7ok dayan\u0131kl\u0131, y\u00f6netici bir kimli\u011fi anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. TURAN ruhuyla <strong><em>\u201cT\u00fcrk Yolu\u201d<\/em><\/strong> T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Birli\u011fini peki\u015ftirmemiz Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk kimli\u011fi m\u00fccadelesinde \u00f6nemli bir ad\u0131m\u0131d\u0131r. <\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><strong>T\u00fcrk kimli\u011finin en g\u00fc\u00e7l\u00fc devleti olan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019<\/strong>ne kom\u015fu Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131, TURAN \u00f6zl\u00fc T\u00fcrk kimli\u011fi olu\u015ftururken \u00e7ok ciddi ve \u00e7e\u015fitli problemler ya\u015fad\u0131 ve ya\u015f\u0131yor. Bulgar ulus devleti ko\u015fullar\u0131nda \u00f6z kimli\u011fini olu\u015fturma yolunda ya\u015fanan \u00e7ok ac\u0131 olaylar\u0131n tekrar etmemesi i\u00e7in Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrkler T\u00fcrkiye\u2019nin yard\u0131mlar\u0131na her zaman muhta\u00e7 oldular. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\">Adalet, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in 1989 May\u0131s Ayaklanmas\u0131 Todor Jivkov rejimini devirdi, Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc Bulgaristan Kom\u00fcnist partisini, anayasa ve totaliter rejimi tarih \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne att\u0131.<\/span><\/p>\n<p align=\"left\">Devam edecek<\/p>\n<div id=\"bghab-4251114040\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk gen\u00e7 filizleri onlar\u0131n temiz \u00e7abalar\u0131 al\u00e7ak\u00e7a karalan\u0131yordu. Bununla da yetinilmeyerek, \u201cTuran\u201d derneklerinde \u00f6rg\u00fctlenen gen\u00e7lerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Bulgar makamlar\u0131na al\u00e7akl\u0131k ruhuyla kale al\u0131nm\u0131\u015f jurnaller<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":55769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-55768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/murat-kosy.jpg?fit=334%2C461&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-evu","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55768\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}