Tarih: 19 Nisan 2021<\/p>\n
Bulgaristan se\u00e7imleri \u00f6yle ilgin\u00e7ti ki, bir\u00e7ok ki\u015fiye dudak \u0131s\u0131rtt\u0131.<\/strong> Yeni bile\u015fim, hemen mevcut durum partileri ve de\u011fi\u015fiklik isteyen yeni g\u00fc\u00e7ler olarak ikiye ayr\u0131ld\u0131. Stat\u00fckocu grubu olu\u015fturan siyasiler: <\/strong> 5 Nisan\u2019dan beri Bulgaristan\u2019da sorulan soru: Bu \u00fc\u00e7 deneyimli parti ortak h\u00fck\u00fcmet kurabilir mi? Cevab: HAYIR! \u0130mk\u00e2ns\u0131z.<\/strong> D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri bu kadar farkl\u0131 ve ba\u011fda\u015fmaz, plans\u0131z, programs\u0131z<\/strong> olan pop\u00fclist g\u00fc\u00e7lerin 45. Bulgar meclisinde bir araya gelmesinin birinci ve ba\u015fat sebebi, Bulgar tarihsel siyasi birikiminin haml\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bulgar tarihi, 142 y\u0131l \u00f6nce Berlin Konferans\u0131nda ve T\u0131rnova Vali Kona\u011f\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f, \u00f6nce \u00c7arl\u0131k fa\u015fizm, ard\u0131ndan kom\u00fcnist totalitarizm taraf\u0131ndan k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve 1990\u2019da s\u00f6zde demokratik Bulgaristan in\u015faat\u0131na bir kamyon moloz olarak getirilip d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 2004\u2019te T.C. garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde Bulgaristan NATO\u2019ya al\u0131nmasayd\u0131 ve 2007\u2019de Avrupa Birli\u011fi\u2019ne \u00fcye al\u0131nmasa ve 29 milyar Avro enjekte edilmemi\u015f olsayd\u0131, bug\u00fcne kadar devlet olarak da\u011f\u0131labilirdi\u2026.<\/p>
\nHemen bir \u00f6rnekle ba\u015flayay\u0131m.
\nGERB Haskovo listesinden birinci s\u0131rada milletvekili \u00e7\u0131kan, daha \u00f6nce siyasette kom\u015fu bile olmayan, Ermeni as\u0131ll\u0131, s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131 \u201cKapitan Andreyevo\u201d TIR park yerlerinin babas\u0131 olarak bilinen , \u201cAmi\u201d ad\u0131yla \u00fcnl\u00fc Razmir Kekone \u00c7akiryan \u00e7\u0131kt\u0131. Se\u00e7imden \u00f6nce bir do\u011fum g\u00fcn\u00fc kutlamas\u0131 yapan \u00c7akiryan, iki katl\u0131 pastan\u0131n etraf\u0131na tomar tomar 500\u2019l\u00fck Avro dizerek dillere d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7uval\u0131n a\u011f\u0131z\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla, Haskovo se\u00e7im sand\u0131klar\u0131ndan \u00c7ak\u0131ryan lehinde 12 bin i\u015faretlenmi\u015f oy \u00e7\u0131kt\u0131.
\nBu olay\u0131n anlam\u0131 \u015fuydu: \u201cBiz istersek her zaman ve her yerde se\u00e7iliriz!\u201d<\/strong>
\nHaskovo olay\u0131 \u201cparan\u0131n g\u00fcc\u00fc bizdedir\u201d<\/strong><\/em> \u015feklinde yay\u0131ld\u0131.
\nBu geli\u015fmeleri dikkate almayan Cumhurba\u015fkan\u0131 Radev, 19 Nisan g\u00fcn\u00fc Avrupal\u0131 Bulgaristan Vatanda\u015flar\u0131 GERB, Sosyalist parti BSP, Var, B\u00f6yle bir Halk \u0130TN ve Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi H\u00d6H-DPS meclis heyetlerini kabul etti ve Bulgaristan\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc ve g\u00fcvenilir bir h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131n\u0131 istedi.
\nH\u00fck\u00fcmet kurmak i\u00e7in haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 beyan eden partiler aras\u0131nda, 4 Nisan se\u00e7imlerinde 840 000 oy alan GERB partisinden, 2014 y\u0131l\u0131nda D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakan\u0131 olan milletvekili, GERB Ba\u015fbakan aday\u0131 olarak 20 Haziranda Cumhurba\u015fkan\u0131 Rumen Radev taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilecektir.
\nVar B\u00f6yle Bir Halk Partisi ve BSP mecliste 75 sandalyesi olan GERB h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131 bildirdiler. DPS partisi de ayn\u0131 y\u00f6nde g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131klad\u0131.
\nVar B\u00f6yle Bir Halk partisi ise DERB, BSP ve H\u00d6H-DPS partisi gibi stat\u00fcko partileriyle h\u00fck\u00fcmet kurmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. 45. Mecliste yeni partilerin \u2013 Var B\u00f6yle Bir Halk (51), Demokratik Bulgaristan (27) ve Aya\u011f\u0131 Kalk Bulgaristan ve Dazlaklar H\u00fck\u00fcmetten \u00c7\u0131ks\u0131n! (14) \u2013 \u00fc\u00e7 partilerinin toplam 92 oyu var ve meclisin onay\u0131\u015f\u0131 alabilmek i\u00e7in 29 oya ihtiya\u00e7lar\u0131 var. GERB partisi kendilerine 2-3 milletvekili verebileceklerini a\u00e7\u0131klasalar da, \u015fimdilik 26 milletvekiline daha gerek var. Var b\u00f6yle bir hak partisinin program a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in derin analiz yapmaya olanak yok.
\nBulgaristan\u2019da h\u00fck\u00fcmet kurma cabalar\u0131n\u0131n son tarihi 11 May\u0131s 2021<\/strong> tarihidir. Kimse h\u00fck\u00fcmet kuramazsa, bu tarihte Cumhurba\u015fkan\u0131 Radev, se\u00e7im h\u00fck\u00fcmeti ilan edecek ve Anayasaya g\u00f6re 11 Temmuz 2021 tarihini erken se\u00e7im tarihi olarak ilan edecektir.
\nBulgaristan Se\u00e7imlerini nas\u0131l okunmal\u0131?<\/strong>
\nBulgaristan \u00e7ok a\u011f\u0131r ekonomik ve politik bunal\u0131mda bocal\u0131yor.
\nYap\u0131lan se\u00e7im \u00fclkeyi politik olarak kilitledi. Bundan dolay\u0131 analizlerimizin \u00f6zetini \u015f\u00f6yle de\u011ferlendiriyoruz:
\n4 Nisan 2021 tarihinde Bulgaristan\u2019da 45. Ola\u011fan Halk Meclisi se\u00e7imi yap\u0131ld\u0131.<\/strong> Orant\u0131l\u0131 sisteme g\u00f6re d\u00fczenlenen se\u00e7ime 31 siyasi parti, se\u00e7im koalisyonu ve inisiyatif komitesi kat\u0131ld\u0131. N\u00fcfusa g\u00f6re, korona vaka say\u0131s\u0131 ve \u00f6l\u00fcm oran\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Avrupa birincisi olan Bulgaristan\u2019da, pandemi politik aktifli\u011fi engelleyemedi. De\u011fi\u015fiklik istiyoruz ilkesine ba\u011fl\u0131 olanlar % 51.6 kat\u0131l\u0131m kaydetti. 3 parti ve 8 siyasi birim temsil eden 3 koalisyon, 240 sandalyeli mecliste yerlerini ald\u0131. 15 Nisan\u2019da meclis a\u00e7\u0131ld\u0131 ve yap\u0131s\u0131 bi\u00e7imlendi.
\nGERB 75, Var B\u00f6yle Bir Halk 51, BSP 43, H\u00d6H*DPS 30, Demokratik Bulgaristan 27 ve Aya\u011fa kalk Bulgaristan ve Dazlaklar H\u00fck\u00fcmetten S\u00f6k\u00fcls\u00fcn partileri de 14 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131lar.<\/p>\n
\n\u2022 Se\u00e7imde 300 bin oy kaybeden, 2009\u2019dan beri iktidarda olsa da, ancak 75 milletvekili \u00e7\u0131karan, art\u0131k istifa eden Ba\u015fbakan Boyko Borisov\u2019un GERB partisi; Bu parti 2009\u2019dan beri 800 000 oy kaybetmi\u015ftir. Bu se\u00e7imde, ancak devlet memurlar\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n oyunu alm\u0131\u015ft\u0131r. Boyko Borisov ve h\u00fck\u00fcmeti 17 Nisan 1921 tarihinde g\u00f6revinden istifa etti.
\n\u2022 200 bin oy kaybeden, milletvekilleri 80\u2019den 43\u2019e d\u00fc\u015fen sosyalistlerin BSP, se\u00e7imden yenik \u00e7\u0131kt\u0131. Parti y\u00f6netimi istifa etti ve
\n\u2022 2014\u2019e k\u0131yasla oylar\u0131 300 bin azalan, 2017 se\u00e7imlerine g\u00f6re ise, oylar\u0131 22 bin artan, 30 milletvekili \u00e7\u0131karan T\u00fcrklerin Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi H\u00d6H-DPS. Yeni durumda T\u00fcrk partisiyle ortak olmay\u0131 kimse istemiyor. \u0130lk kez Bulgar partilerinden de 7 T\u00fcrk aday meclise girdi. \u201cArabulucu\u201d<\/em><\/strong> ve \u201cdenge sa\u011flay\u0131c\u0131\u201d<\/em><\/strong> gibi i\u015flevlerini kaybeden H\u00d6H-DPS partisinin s\u00f6k\u00fclmesini isteyenler artt\u0131.<\/p>\n
\nBu olanaks\u0131zl\u0131k, GERB\u2019in tutucu, BSP\u2019nin sosyalist, H\u00d6H-DPS\u2019nin de liberal oldu\u011fundan dolay\u0131 de\u011fil. Bir tek H\u00d6H-DPS\u2019nin bir T\u00fcrk partisi olmas\u0131 sebebiyle de, toplam 148 oyu olan bu 3 partinin son 12 y\u0131lda bir h\u00fck\u00fcmette bulu\u015fabilmeleri imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bug\u00fcn art\u0131k tamamen olanaks\u0131zd\u0131r. Nedeni mi? Son 10 y\u0131lda Avrupa\u2019da oldu\u011fu gibi Bulgaristan\u2019da da milliyet\u00e7ilik, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve fa\u015fizm ba\u015fkald\u0131rd\u0131. 2015\u2019te, Avrupa Konseyi\u2019nin \u201cfa\u015fist\u201d<\/em><\/strong> dedi\u011fi 3 Bulgar partisi, \u201cyurtsever cephe\u201d<\/em><\/strong> maskesi ard\u0131na gizlenerek, 2017\u2019de meclise girdi ve istifas\u0131n\u0131 Per\u015fembe g\u00fcn sunan III. B. Borisov h\u00fck\u00fcmetinde 4 y\u0131l ortakt\u0131lar. B\u00f6ylece 1944\u2019ten sonra Bulgar fa\u015fistleri ilk kez Ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131, meclis ba\u015fkan\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131, bakan oldular. Bu se\u00e7imde meclis d\u0131\u015f\u0131 kalsalar da, medya \u201cD\u00fc\u015fman kap\u0131 \u00f6n\u00fcnde!\u201d<\/em><\/strong> Dedi. Bulgar fa\u015fistlerin kiral\u0131k katilleri, Stefan Stanbolov ve Aleksand\u0131r Stanboliysk\u0131 gibi ba\u015fbakanlar\u0131, bakanlar\u0131 katleden, i\u00e7 sava\u015fa, isim de\u011fi\u015ftirme zorbal\u0131\u011f\u0131na, soy k\u0131r\u0131m denemesine, katliamlara kat\u0131lan, hem monar\u015fi, hem de kom\u00fcnist iktidarlarca yasaklanan a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7iler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde at oynat\u0131yor.
\n2020 bahar\u0131ndan beri gece protesto g\u00f6sterileri d\u00fczenleyen, h\u00fck\u00fcmet ve parti binalar\u0131na domates, yumurta f\u0131rlatan, Adalet Saray\u0131 \u00f6n\u00fcne toplananlar, Bulgaristan\u2019\u0131n yeni pop\u00fclist hareketini simgeler. Bu g\u00fc\u00e7ler mali bunal\u0131mda eriyip yok olma korkusuyla 2019 yerel se\u00e7imlerinde b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde hareketlendiler. BSP\u2019nin se\u00e7imlerden \u00e7ekilerek verdi\u011fi gizli destekle Sofya\u2019da 8 belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve Moskova e\u011fitimli, eski BSP milletvekili ve eski ombudsman Bayan Maya Manolova\u2019n\u0131n Sofya B\u00fcy\u00fck \u015eehir Belediyesi Ba\u015fkan\u0131 oylar\u0131n\u0131n % 47\u2019sini almas\u0131yla iyice ate\u015flendiler. 2020 yaz\u0131nda Covid 19 yasaklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Bat\u0131 \u00fclkelerine d\u00f6nemeyen gurbet\u00e7iler ve \u00f6\u011frenciler bu sele kat\u0131l\u0131nca protesto dalgas\u0131 y\u00fckseldi. R\u00fc\u015fvet\u00e7ilikle m\u00fccadele bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda Ba\u015fbakan\u2019\u0131n, h\u00fck\u00fcmetin, ba\u015fsavc\u0131 ile H\u00d6H-DPS\u2019den Ahmet Do\u011fan ile Delyan Peevski\u2019nin istifas\u0131, kovu\u015fturulmas\u0131, tutuklanmalar\u0131 istendi. Anti- T\u00fcrk unsur belirince daha da g\u00fc\u00e7lenen protesto eylemleri yeni parlamentonun % 40\u2019\u0131n\u0131 art\u0131k milletvekili doldurdu.
\nYeni meclisteki milletvekillerinden 117-si eski, 123 de yeni vekildir. 190\u2019\u0131 erkek, 50\u2019si de bayand\u0131r. Mecliste 47 hukuk\u00e7u var.
\nYeni meclise ilk yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00f6nerisini sunan GERB partisi se\u00e7im sisteminin de\u011fi\u015ftirilmesini istedi.<\/strong>
\nMeclis Ba\u015fkan\u0131 Var B\u00f6yle bir Halk partisinden se\u00e7ildi. H\u00d6H DPS 45. Meclis Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na Dr. Mukaddes Nalbantova se\u00e7ildi.
\nYeni partileri de tan\u0131yal\u0131m:<\/strong>
\n\u2022 \u015eovmen Slavi Trifonov\u2019un \u201cVar, B\u00f6yle bir Halk\u201d<\/em><\/strong> partisi 51 milletvekili ile mecliste 2. Parti oldu. Umudu anla\u015f\u0131lan birinci parti olmakt\u0131. Oylar\u0131n \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 d\u0131\u015f \u00fclkelerden geldi. Bu parti propagandas\u0131n\u0131 yaln\u0131z TV \u00fczerinden yapt\u0131. Parti program\u0131 yay\u0131nlamad\u0131. \u015eimdilik yaln\u0131z se\u00e7im sisteminin orant\u0131l\u0131dan \u00e7o\u011fulculu\u011fa de\u011fi\u015ftirilmesini isterken, bunu art\u0131k 2016 y\u0131l\u0131nda bir halk oylamas\u0131nda denedi, 2 500 000 oyla destek ald\u0131, fakat GERB ve ortaklar\u0131 taraf\u0131ndan engellendi. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k i\u00e7inde Se\u00e7im Kanunu de\u011fi\u015fikliklerinden sonra bu yeni parti birka\u00e7 ay sonra yeni bir se\u00e7imde birinci parti olaca\u011f\u0131na inan\u0131yor.
\n\u2022 Kadrolar\u0131n\u0131 Jorj Soros\u2019un yeti\u015ftirdi\u011fi \u201cEvet, Bulgaristan!\u201d<\/em> <\/strong>Partisi ile orta\u011f\u0131 \u201cG\u00fc\u00e7l\u00fc Bulgaristan Hareketi\u201d<\/em> <\/strong>(Demokratik Bulgaristan) koalisyonu 27 milletvekili ile 5. Parti oldu ve se\u00e7im sisteminin de\u011fi\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130steklerini Adalet Reformu ve Ba\u015fsavc\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi noktas\u0131na kilitlemi\u015f bulunuyor. Demokratik Bulgaristan koalisyonu e\u015f ba\u015fkan\u0131 olan General Atanas Atanasov ise, eski bir savc\u0131 olarak Razgrat ilinde isim ve kimlik de\u011fi\u015ftirme d\u00f6neminde bir\u00e7ok T\u00fcrk\u00fc toplama kamp\u0131na, \u201cBelene\u201d<\/em><\/strong> \u00f6l\u00fcm adas\u0131na ve hapse atm\u0131\u015f, daha sonra da devlet g\u00fcvenlik (DS) \u00f6rg\u00fct\u00fc ba\u015fkan\u0131 g\u00f6revinde bulunmu\u015ftur. \u015eu da bilinmelidir ki, yeni meclisin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilen \u00f6teki 5 ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 da, Kom\u00fcnist Partisi yani BSP saflar\u0131nda yeti\u015ftirilmi\u015f ve di\u011fer partilere ge\u00e7mi\u015f kadrolard\u0131r.
\n\u2022 Protesto g\u00f6sterilerinde \u201cZehirli \u00dc\u00e7l\u00fc\u201d<\/em><\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan, se\u00e7ime ise \u201cAya\u011fa kalk Bulgaristan!\u201d ve \u201cDazlaklar H\u00fck\u00fcmetten S\u00f6k\u00fcls\u00fcn!\u201d<\/em><\/strong> ortakl\u0131\u011f\u0131 da Bayan Maya Manolova \u00f6nderli\u011finde 6. Parti oldu ve 14 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131. Bu g\u00fc\u00e7 de d\u00fc\u015fen Borisov h\u00fck\u00fcmetinin hesap kitaps\u0131z harcamalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek, 12 y\u0131l geri bir h\u00fck\u00fcmet giderleri denetimi istiyor.<\/p>\n