{"id":53333,"date":"2021-03-22T01:40:10","date_gmt":"2021-03-21T22:40:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=53333"},"modified":"2021-03-26T16:28:12","modified_gmt":"2021-03-26T13:28:12","slug":"bellegimiz-yasadikca-yasariz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bellegimiz-yasadikca-yasariz\/","title":{"rendered":"Belle\u011fimiz Ya\u015fad\u0131k\u00e7a Ya\u015far\u0131z."},"content":{"rendered":"<p><strong>Rafet ULUT\u00dcRK<br \/>\nTarih: 22 Mart 2021 <\/strong><\/p>\n<p><em>Bak i\u00e7ime g\u00f6r beni<br \/>\n<\/em><em>Tut elimden yak beni<br \/>\n<\/em><em>\u0130stemezsen bu a\u015fk\u0131<br \/>\n<\/em><em>Otur ba\u015ftan yaz beni<\/em><\/p>\n<p>\u201cBak i\u00e7ime g\u00f6r beni, otur ba\u015ftan yaz beni\u201d diyor ya hani bir \u015fark\u0131m\u0131z! O bak i\u00e7ime dedi\u011fi yer, bak belle\u011fime, g\u00f6r beni anlam\u0131ndad\u0131r. Belle\u011fi bo\u015fsa insan da bo\u015ftur. Toplumsak bellek ortak ge\u00e7mi\u015fimizse ve bo\u015fsa, gelece\u011fimiz tamamen hayaldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka birilerinin an\u0131lar\u0131yla ya\u015fanmaz. Biz, haf\u0131zam\u0131z\u0131n i\u00e7inde ancak kendi an\u0131lar\u0131m\u0131zla var olur ve ya\u015fayabiliriz.<\/p>\n<p><strong>Kolektif kimlik ortak ac\u0131 ve umutlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsano\u011flu i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck felaketlerden biri ortak bellek olu\u015fturamama ya da olu\u015fan ortak belle\u011fin \u00e7atlay\u0131p par\u00e7alanmas\u0131yla birbirine d\u00fc\u015fen par\u00e7alar\u0131n yok olmas\u0131d\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2357297488\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgaristan T\u00fcrklerinin ortak belle\u011fi Bulgar k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131nda olu\u015furken g\u00f6zleri hep Do\u011fuya bakt\u0131. Osmanl\u0131 ba\u011fr\u0131nda olu\u015fan Bulgar kolektif kimli\u011finin g\u00f6zleri ise Bat\u0131\u2019ya a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu ger\u00e7ek, genel Bulgaristan toplumsal kimli\u011finin daha ilk g\u00fcnden farkl\u0131 hedef izleyece\u011fini, fakl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve ideolojik emsaller arayaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Bizim k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131m\u0131zda da, bireysel kimlikler ortak kimlikten \u00f6nce olu\u015ftu. Bulgaristan k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131nda yaln\u0131z Bulgar ortak kimli\u011fi olu\u015fmas\u0131na yol verilmi\u015f, az\u0131nl\u0131k kimlikleri kolektif kimli\u011fe uzand\u0131klar\u0131nda, her defas\u0131nda ancak ulusal Bulgar kimli\u011fi i\u00e7inde, \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ve y\u00f6netiminde yol verilebilece\u011fi \u015fart\u0131 getirilmi\u015ftir. Bulgaristan T\u00fcrklerinin kolektif kimli\u011fi 1951-1957 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrk okullar\u0131nda, T\u00fcrk liseleri, pedagoji okullar\u0131 ve Sofya \u00dcniversitesinin T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim veren fak\u00fcltelerinde yeti\u015fen kadrolarla, T\u00fcrk\u00e7e gazete, dergi, radyo ve tiyatrolarla \u00f6zendirici sanat gruplar\u0131n\u0131n etkinlikleriyle ye\u015feren T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fi budanmas\u0131na hemen ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00d6nc\u00fc kadrolar g\u00f6\u00e7lerle T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7e zorland\u0131 ve bunlar\u0131n yerleri doldurulamad\u0131. Bask\u0131lar art\u0131nca, kolektif T\u00fcrk kimli\u011finde k\u0131r\u0131lmalar ya\u015fand\u0131. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Son 142 y\u0131lda Bulgaristan n\u00fcfusu ayn\u0131 tarihi ama farkl\u0131 ac\u0131lar ya\u015fad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok etnikli n\u00fcfusun t\u00fcm\u00fcn\u00fc kucaklayan bir Bulgar kolektif kimli\u011fi olu\u015fmad\u0131. Bulgar siyasi iradesi, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, farkl\u0131 kimlikli bir toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fck kabul etmezken, devlet kurma ve y\u00f6netme hakk\u0131 yaln\u0131z Bulgarlar\u0131n olacak sav\u0131nda direndi ve etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131 devletten \u00f6tekile\u015ftirerek uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131 se\u00e7ti. Bulgaristan\u2019\u0131 Avrupa Birli\u011fi\u2019nin en yoksul ve \u00e7aresiz \u00fclkesi durumuna getirmenin su\u00e7unu ise kimse \u00fcslenmedi.<\/p>\n<p><strong>Bulgar kolektif kimli\u011finin olu\u015fmas\u0131nda d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin etkisi.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-1042118552\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgaristan\u2019da bireysel ve kolektif kimlik olu\u015fturma s\u00fcreci her zaman d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin etkisinde bulunmu\u015ftur. 19. y\u00fczy\u0131lda din adamlar\u0131 ve komitac\u0131lar Rusya taraf\u0131ndan e\u011fitilmi\u015f, Bulgar halk\u0131n\u0131 T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtanlar\u0131n tamam\u0131 maa\u015fa ba\u011flanm\u0131\u015f ve silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1944\u2019e kadar Kolektif Nazi Gen\u00e7lik Kimli\u011fi ve hemen ard\u0131ndan Bulgar Komunist Kimli\u011fi olu\u015fturmu\u015ftur. <\/strong><\/p>\n<p>1944\u2019e kadar Bulgar gen\u00e7leri Nazi Almanya\u2019s\u0131nda e\u011fitilmi\u015f ve fa\u015fist \u00f6rg\u00fctler Kolektif Nazi Gen\u00e7lik Kimli\u011fi olu\u015fturmu\u015ftur. Ard\u0131ndan Sosyalizm y\u0131llar\u0131nda Moskova\u2019n\u0131n bask\u0131lar\u0131yla Bulgar gen\u00e7lerinin Komsomolcu Kolektif Kimli\u011fi, Bulgar Kom\u00fcnist Kimli\u011fi olu\u015fturulmu\u015ftur ki, enternasyonalizm bayra\u011f\u0131 alt\u0131ndaki bu s\u00fcre\u00e7lerden u\u00e7 Bulgar milliyet\u00e7ili\u011fi, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, asimilasyon ve Bulgarla\u015ft\u0131rma t\u00fcreyece\u011fini hi\u00e7 kimse \u00f6nceden kestirememi\u015fti. Bunun bir \u00f6fkeden d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve soy k\u0131r\u0131m denemesi uygulamas\u0131na ve Kolektif T\u00fcrk kimli\u011finin par\u00e7alanmas\u0131na kadar \u015fiddetlenece\u011fini de \u00f6ng\u00f6rememi\u015ftik.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Birle\u015fik Amerika gibi dev bir g\u00fcc\u00fcn etkisi alt\u0131nday\u0131z. <\/strong><\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi, Rusya ve T\u00fcrkiye de Bulgaristan\u2019daki kimliklerin k\u00fclt\u00fcrel s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemede \u00f6nemli b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerdir. T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fc\u00e7lenmesi ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olmas\u0131yla Bulgaristan T\u00fcrkleri Kolektif Kimli\u011finin politik haklar\u0131n\u0131 ve Bulgar devletinde yerini alaca\u011f\u0131na inanc\u0131m\u0131z ve \u00fcmidimiz de her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.<\/p><div id=\"bghab-3410134625\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Yeni Avrupa Birli\u011finin Kimlik \u00e7izgileri.<\/strong><\/p>\n<p>Son y\u0131llardaki geli\u015fmeler memleketimizde yeni tip bir Avrupa kimli\u011fi olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. 2007\u2019de Br\u00fcksel bizi bir Bulgar milli kaps\u00fcl\u00fc olarak kabul etti ve kaps\u00fcl\u00fc a\u00e7mad\u0131. Belgelerin alt\u0131nda Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ad\u0131na hain-Ahmet Do\u011fan imzas\u0131 vard\u0131. Do\u011fan Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi s\u00f6zde devrimcileri ile Bulgaristan sosyalistleri gibi devrim kar\u015f\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda denge sa\u011flamakla me\u015fhur oldu. Bulgaristan Kolektif T\u00fcrk kimli\u011fini Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak Bulgar Kimli\u011fi kuyusuna att\u0131. T\u00fcrk partisi d\u0131\u015f\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman kolektif Kimli\u011fi isteyenleri i\u015fsiz b\u0131rakt\u0131, partiden att\u0131 ve vatandan kovdu. Kendini Bulgaristan T\u00fcrk Kimli\u011fi \u00fczerinde tek s\u00f6z sahibi olarak kabul ettirerek hain ilan edildi. Bulgar Ba\u015f Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zel korumas\u0131 alt\u0131nda politik ya\u015fam\u0131na devam ediyor.<\/p>\n<p>Tarafl\u0131 belgelere inanan Br\u00fcksel Bulgaristan\u2019da etnik kimlikler sorunu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti. Bulgaristan T\u00fcrklerinin kolektif kimli\u011fini yasalla\u015ft\u0131rma davalar\u0131 hep has\u0131ralt\u0131 edildi. 2020\u2019de Bulgaristan Makedon az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 istekleri Avrupa Birli\u011fi y\u00f6netim organlar\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131, ne var ki hen\u00fcz kesin bir sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131. Bulgaristan\u2019da Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi \u00e7ad\u0131r\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Kolektif T\u00fcrk Kimli\u011fi olu\u015fturulmas\u0131 davas\u0131nda, ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu halde, Makedon Kolektif kimli\u011fi emsal al\u0131nabilir.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi\u2019nin kendi i\u00e7inde etnik kolektif kimlikleri eritme siyaseti var. Hele 2011 \u0130stanbul Anla\u015fmas\u0131yla geleneksel aileyi de yads\u0131yan yeni k\u00fclt\u00fcrel ve medeniyet \u00e7izgileri dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oluyoruz. Cinsiyetsiz, ana dilsiz, etnik k\u00fclt\u00fcrs\u00fcz yeni kimlik olu\u015fturmada ba\u015f\u0131 \u00e7eken Birle\u015fik Amerika senatosu ilgili yasalar\u0131 art\u0131k onaylad\u0131. Avrupa Birli\u011fi makamlar\u0131 \u00fczerinden bask\u0131lar\u0131n Bulgaristan\u2019a da \u00e7ullanmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>Yeni s\u00fcre\u00e7ler 2011 <em>\u201cArap Bahar\u0131\u201d<\/em> ve 2016 T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015far\u0131s\u0131z darbe denemesi sonras\u0131nda ideolojik olarak Avrupa\u2019y\u0131 ku\u015fatan \u0130slam\u2019\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131n kesilmesi dalgas\u0131 geldi. 2020 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin b\u00f6lgesel ba\u015far\u0131lar\u0131yla Avrupa\u2019da ba\u015flayan gerilemeyi izliyoruz. Bulgaristan\u2019da camiler a\u00e7\u0131k olsa da M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinden bask\u0131lar kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk okullar\u0131 kapal\u0131d\u0131r. T\u00fcrk kimli\u011finin olu\u015fturucu \u00f6\u011feleri olan anadil, anadilde e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim, k\u00fclt\u00fcrel geleneklerin canlanmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki setler kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. Standart formlu uygulamalar \u015feklinde gelmesi beklenen bask\u0131 seline tepki g\u00f6sterenler yeni sel dalgas\u0131 ba\u015flatabilir.<\/p><div id=\"bghab-1558590362\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bulgar toplumsal kimli\u011finin k\u00f6kleri ve yap\u0131lanmas\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>2021\u2019de \u00e7\u0131kan Bulgar kitaplar\u0131nda Bulgar toplumsal bellek ve kimli\u011finin 200 y\u0131l \u00f6nce yani 1820\u2019lerde ba\u015flayarak olu\u015ftu\u011fu kaydedilirken, yap\u0131la\u015fma a\u015famalar\u0131na i\u015faret ediliyor.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 devleti, etniklerin k\u00fclt\u00fcrel kimlik olu\u015fturma kabu\u011funu 1836 Reform Ferman\u0131yla \u00e7atlatt\u0131. Bulgarlar gibi \u00fcmmet ipini koparanlar h\u0131zla yol ald\u0131. \u0130lk Bulgar okullar\u0131 1920\u2019lerde a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00c7akan k\u0131v\u0131lc\u0131mlar alevlendi. Ate\u015flerin kendi kendini s\u00f6nd\u00fcremedi\u011fi bilinir.<\/p>\n<p>Ortak bellek birlikte ya\u015fananlarla olu\u015fur ve haf\u0131zada ya\u015far. Nedeni ya\u015fanan ac\u0131 veya sevinci de olabilir. \u00d6rne\u011fin ba\u015f komitac\u0131 Vasil Levski Bulgar\u2019da ortak bellek olu\u015fturma i\u00e7inde ac\u0131 ya\u015fatmay\u0131 de\u011fil, umut a\u015f\u0131lamay\u0131 se\u00e7mi\u015ftir. Silah paras\u0131 toplarken makbuz kesip rozet takm\u0131\u015f. Ortak umut insanlar\u0131 ayn\u0131 ufka y\u00f6neltir. Kader ortakl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu, Osmanl\u0131\u2019da mayalanan Bulgar toplumsal kimli\u011finde \u00f6z olmu\u015ftur. Bulgar toplumsal belle\u011finde k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam alan\u0131 ve \u00f6z g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 da b\u00f6yle do\u011fmu\u015ftur. Buna ra\u011fmen Bulgar kolektif kimli\u011fi her zaman d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015f, hi\u00e7bir zaman \u00f6zne olamam\u0131\u015f, her zaman nesne kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bulgar toplumsal kimli\u011findeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-1398673665\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Hayat\u0131m\u0131z bize Bulgar k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131nda \u00f6zg\u00fcnl\u00fckler oldu\u011funu defalarca g\u00f6sterdi ve kan\u0131tlad\u0131. Bunlardan en b\u00fcy\u00fc, jeopolitik bir co\u011frafya alan\u0131 olarak memleketimizin Roma imparatorluklar\u0131 topraklar\u0131 \u00fczerinde as\u0131rlarca egemenlik kuran Osmanl\u0131 \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden sonra, H\u0131ristiyan ve \u0130slam k\u00fclt\u00fcrlerinin bo\u011fu\u015fma alan\u0131 olarak kalmas\u0131nda ve bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck kavgas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de devam etmesinde ifadesini bulmu\u015ftur. Bulgar kavminin Osmanl\u0131dan kopmas\u0131ndan sonraki 142 y\u0131lda Bulgar milli \u00fcst kimli\u011fi bi\u00e7imlenemedi. Defalarca k\u0131r\u0131ld\u0131 \u015fekil de\u011fi\u015ftirdi. \u00dclkedeki etnik n\u00fcfusun bireysel ve toplumsal kimli\u011fini tan\u0131mad\u0131. Az\u0131nl\u0131k kimlikleri de Bulgar milli kimli\u011fini kabul etmeyince, ortak k\u00fclt\u00fcrel alan olu\u015fmad\u0131 ve \u00e7eli\u015fkiler kaynad\u0131. Bulgaristan topraklar\u0131nda \u00e7arp\u0131\u015fan \u0130slam ve H\u0131ristiyan k\u00fclt\u00fcrel dini alanlar konumlar\u0131ndan \u00f6d\u00fcn vermiyor. Memlekette kiliseden fazla cami, H\u0131ristiyan\u2019dan fazla M\u00fcsl\u00fcman ve bir o kadar da dinsiz var.<\/p>\n<p><strong>Bulgar k\u00fclt\u00fcr alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abalar\u0131n\u0131n y\u00fczy\u0131l\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>20.y\u00fczy\u0131l Bulgar co\u011frafyas\u0131 b\u00f6lgesini Bulgar k\u00fclt\u00fcr alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abalar\u0131n\u0131n y\u00fczy\u0131l\u0131d\u0131r. Toplam 2 700 T\u00fcrk okulunun, medreselerin, kuran kurslar\u0131n\u0131n, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr derneklerinin, sportif ve \u00f6zenci sanat kolektiflerinin, Turan derneklerinin, \u00f6\u011fretmen birliklerinin ve di\u011fer kurulu\u015flar\u0131n yok edilmesi yaln\u0131z bu amaca hizmet etmi\u015ftir. Dere tepe, k\u00f6y ve kentlerin, T\u00fcrklerin, Pomaklar\u0131n, \u00c7erkezlerin ve Gagavuzlar\u0131n T\u00fcrk isimlerinin zorla de\u011fi\u015ftirilmesi, i\u015f sava\u015f ve soyk\u0131r\u0131m denemesi, binlerce ki\u015finin s\u00fcr\u00fclmesi, tutuklanmas\u0131, <em>\u201cBelene\u201d<\/em> \u00d6l\u00fcm kamp\u0131 zulm\u00fc, hapishanelere t\u0131k\u0131lanlar\u0131n kaderi, yarg\u0131s\u0131z idamlar hep \u015fu Bulgar K\u00fclt\u00fcr alan\u0131 olu\u015fturma i\u015flerinden halkalard\u0131.<\/p>\n<p>Son hedefte Bulgarla\u015ft\u0131rma zul\u00fcm y\u0131llar\u0131 devlet politikas\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlendi. Monar\u015fi hem de sosyalizm y\u0131llar\u0131nda ayn\u0131 hedefler, ayn\u0131 zorbal\u0131klar ayn\u0131 y\u00f6ntemlerle devlet siyaseti olarak izlendi.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 topraklar\u0131ndan s\u00f6k\u00fclemedi. T\u00fcrklerin ki\u015fisel ve toplu belle\u011fi bo\u015falt\u0131lamad\u0131. Bulgar ve T\u00fcrk belle\u011fi, H\u0131ristiyan ve \u0130slam toplumsal kimli\u011fi kayna\u015fmad\u0131.<\/p><div id=\"bghab-2401417993\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bulgar Ortak Belle\u011fini ve Toplumsal Kimli\u011fini Olu\u015fturan Simalar.<br \/>\n<\/strong><strong>Bulgar ortak belle\u011fini ve toplumsal kimli\u011fini tarih\u00e7iler yaratmad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>200 y\u0131ll\u0131k Bulgar tarihinden bellek ve kimlik \u00f6z\u00fc yaratan \u015fair ve yazarlard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve tarih\u00e7ilerin yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130van Vazov, Zahari Sroyanov, Simeon Radev ve Georgi Markov yaratt\u0131. Bulgar belle\u011fi, Bulgar toplumsal kimli\u011fi, milliyet\u00e7ili\u011fi, Bulgar doktrini, milli menfaatlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131, fa\u015fizm ve sosyalizmi yads\u0131yarak \u00e7a\u011fda\u015f liberalizmi hayata \u00e7a\u011f\u0131rmak bu 4 ki\u015finin yarat\u0131c\u0131d\u0131r. \u00d6z\u00fcnde koyu milliyet\u00e7ilik olan bu olgu, e\u011fer bu 4 yarat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan de\u011fil de, Yordan Yovkov, \u00c7udomir, Elin Pelin gibi yazarlar\u0131n simalar\u0131yla bina edilseydi, Bulgaristan\u2019da \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, farkl\u0131 kimlikli bir k\u00fclt\u00fcrel alan m\u0131 olu\u015furdu sorusu akt\u00fceldir.<\/p>\n<p>Ne yaz\u0131k ki, Bulgar de\u011ferlerini yaratanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u015fair ve yazar \u0130van Vazov gelir. 12 lirik \u015fiirden olu\u015fan \u201cUnutulanlar\u0131n Destan\u0131\u201d Bulgar milli kimli\u011finde kilit ta\u015f\u0131 eserdir. 1762\u2019de Bulgar \u0130slav Tarihini kaleme alan Paisiy Hilendask\u0131\u2019den, Vasil, Levski, Hristo Botes, Geogi Benkovski, 1876 Ayaklanmas\u0131 ile 1878 \u015eipka\u2019ya \u00d6vg\u00fc \u015fiirleri Osmanl\u0131ya ve T\u00fcrklere kar\u015f\u0131, Bulgar ve Rus kan ve ruhunu y\u00fckseltmek amac\u0131yla kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. 70 y\u0131ldan beri T\u00fcrk\u00e7e okutulmayan Bulgar okullar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman \u00f6\u011frencilerde Bulgar belle\u011fi olu\u015fturma program\u0131nda bu destan ezberletilir. Bu destan temelinde ve toplumsal kimli\u011findeki olmazsa olmazd\u0131r. Bulgarlar\u0131n ve Ruslar\u0131n <em>\u201cyenilmezli\u011fine\u201d<\/em> ve <em>\u201c\u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne\u201d<\/em> \u00f6vg\u00fc destan\u0131d\u0131r. Bulgaristan T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131nda Bulgar kimli\u011fi olu\u015fturma \u015e\u0131pka\u2019da dedelerimize k\u0131yanlara hayranl\u0131k duyarak <em>\u201ckurtar\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z\u201d<\/em> olduklar\u0131n\u0131 haf\u0131zalar\u0131na i\u015flemekle ba\u015flar. Bu i\u015fte Vazov, Bulgar edebiyat\u0131nda tek klasiktir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 devrinde ve daha sonra Bulgar milli kimli\u011finin ve k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 bir yasal s\u00fcre\u00e7 olarak anlatan ise, 1876 Ayaklanmaya kat\u0131lan ve komitac\u0131 ba\u015flar\u0131ndan biri ve daha sonra da Sofya meclisi ba\u015fkan\u0131 olan Zahari Stoyanov\u2019tur. Bulgar milli duygusunun kabarmas\u0131n\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rtmalara kap\u0131larak patlayan 1876 Nisan Ayaklanmas\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Olay\u0131n derinlerine inildi\u011finde Bulgar milli olu\u015fumunun Osmanl\u0131\u2019dan ayr\u0131lma veya ayr\u0131lmama, Ruslarla olma veya olmama ikileminde kanayan bir yara etraf\u0131nda mayaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n<p><strong>Bu bak\u0131ma, bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tarihi olan 1878\u2019de, do\u011frunun do\u011frusu Bulgar kalbi bir bo\u015f sayfad\u0131r.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-715980639\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>142 y\u0131ldan beri diriltilen \u00f6l\u00fc d\u00fc\u015flerin vatana hizmetleri anlat\u0131larak an\u0131tlar\u0131 dikilmi\u015ftir. Bu i\u015fin en k\u00f6t\u00fc taraf\u0131 ise, hepsinin T\u00fcrklere d\u00fc\u015fmanca bakmas\u0131, yarat\u0131lan ruhun devrim yasall\u0131klar\u0131na g\u00f6re de\u011fil, Rusya ve Bat\u0131\u2019n\u0131n Osmanl\u0131y\u0131 ve T\u00fcrkleri d\u00fc\u015fman g\u00f6rmesine uygun hareket etmesidir. Bundan dolay\u0131 bu anlat\u0131m\u0131n tarih bilimine, felsefe ve h\u00fcmanizm ilkelerine uygun bir taraf\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ilgin\u00e7 olan d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131yla beslenen bir edebiyatta dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00d6zetle, Bulgar belle\u011fine doldurulan ve ortak Bulgar kimli\u011fini ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131n\u0131 olu\u015fturan tarihten s\u00fcz\u00fclen de\u011fil, edebiyatla yarat\u0131land\u0131r.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 ba\u011fr\u0131ndaki Bulgar ruhu \u00f6nce Yunanlar ve Bulgarlar aras\u0131na k\u0131rm\u0131z\u0131\u00e7izgi \u00e7ekmi\u015ftir. Ard\u0131ndan T\u00fcrklerle iyi kom\u015fuluk kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015ft\u0131r. Kendini merkez \u00e7eken, devlet kuran g\u00fc\u00e7 olarak tan\u0131t\u0131rken, i\u00e7te ve d\u0131\u015fta yak\u0131n ve uzak d\u00fcnyadan kopmu\u015ftur. 19. Ve 20. Y\u00fczy\u0131lda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015flar\u0131n hepsini yitirir. Fakat geni\u015fleme, b\u00fcy\u00fcme ve ele ge\u00e7irdi\u011fi topraklardaki n\u00fcfusu Bulgarla\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131ndan vaz ge\u00e7mez.<\/p>\n<p>Bulgar ki\u015fisel ve toplumsal kimli\u011fi yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en 4 yazar\u0131n eserlerinde emsalsiz bir bi\u00e7imde bina edilmi\u015ftir. Vurgulanmas\u0131 gereken nokta, Bulgar milliyetinin t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131 kucaklayan bir k\u00fclt\u00fcr alan\u0131 ve bir uygarl\u0131k do\u011furamam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nce Osmanl\u0131 medeniyetinden kopar\u0131rken, Rus medeniyetinin de boynuna sar\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131\u2019ya y\u00fcr\u00fcrken ise hep yar\u0131 yolda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bulgar K\u00fclt\u00fcr alan\u0131 Balkanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 bir zaman etkili olamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lerleme yolunda hep dura\u011fan kalm\u0131\u015f ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin kendisini bir y\u00f6ne \u00e7ekmesini (ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131) beklemi\u015ftir. Bulgar maneviyat\u0131, tarihte \u00f6zne olamam\u0131\u015f, her zaman bir nesne kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yerinde sayan Bulgar k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fi, ancak bir yerlere s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman i\u00e7inde bi\u00e7imlenmi\u015ftir. 1878\u2019de Bulgar milleti kimli\u011fi \u015fekillenememi\u015f sakatlanm\u0131\u015ft\u0131r. N\u00fcfusun daha fazlas\u0131 k\u00f6yl\u00fc ve M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r, ki tarihinde g\u00f6sterdi\u011fi gibi onlar\u0131n Bulgar kimli\u011finde yeri yoktur.<\/p>\n<p>1878\u2019den sonra Bulgar milleti 3 devlet i\u00e7inde \u2013 Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti ve Bulgaristan Cumhuriyeti \u2013 var olmu\u015ftur. Bu devletlerin aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar tarihsel a\u015fama ve ideolojik k\u0131staslar \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Bulgar tarih\u00e7ilerinin anlat\u0131m\u0131nda olay 3 a\u015famal\u0131 bir sarmal, devreli bir y\u00fckseli\u015f de\u011fildir. De\u011fi\u015fik etaplar\u0131n aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 da zordur. \u00d6rne\u011fin \u00c7arl\u0131k devrinin son a\u015famas\u0131 olarak III.Boris\u2019in otokrat, monar\u015fi fa\u015fist y\u00f6ntemlerle y\u00f6netmesi ile 1944 sonras\u0131 yeni ba\u015flang\u0131c\u0131n mukayesesi zordur. \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde Bulgar belle\u011finde 12 bin \u00f6l\u00fc, istila edilen topraklar, katledilen kitleler, toplama kamplar\u0131 ve Holokost varken, ikinci a\u015famada da 25 bin \u00f6l\u00fc, 168 toplama kamp\u0131, s\u00fcrg\u00fcn ve g\u00f6\u00e7ler belirleyici olsa da, nedenleri de\u011fi\u015fiktir. Olu\u015fan 2 toplumsal kimlik birbirinin tam z\u0131tt\u0131d\u0131r. Bulgar yazar S. Radev bu tipleri Bulgar nasiyonalizmi ve liberal demokrasi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde birle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2189769401\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bulgar yazarlar\u0131n, 3 Bulgar devletinin <\/strong><strong><em>\u201c3 Bulgar devrimi sonucunda belirdi\u011fine\u201d<\/em><\/strong><strong> kat\u0131lm\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu <\/strong><strong><em>\u201c\u00fc\u00e7 devrim\u201d<\/em><\/strong><strong> i\u00e7in Bulgar toplumunda i\u00e7 devrim ko\u015fullar\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler hep d\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131n sonucu olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. <\/strong><\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fim 1878\u2019deki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, s\u0131cak denizlere \u00e7\u0131kmak isteyen Ruslar\u0131n Osmanl\u0131ya vah\u015fi sald\u0131r\u0131s\u0131 gibi bir d\u0131\u015f etken sonucudur. Bulgarlar esaret alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri yetmezmi\u015f gibi, bir de Rus k\u00fclt\u00fcr alan\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnce, uzun zaman toplumsal kimlik olu\u015fturamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Nazi Almanya\u2019s\u0131 ordular\u0131n\u0131 inlerine kovalarken 1944\u2019te <em>\u201cK\u0131z\u0131l Ordu\u201d<\/em> Tuna\u2019ya dayanm\u0131\u015f ve Bulgar \u00c7arl\u0131k rejimi silah patlamadan devrilmi\u015ftir. Burada bir devrimden s\u00f6z edilemedi\u011fi gibi, Bulgar k\u00fclt\u00fcr alan\u0131 yeniden Rusya\u2019ya y\u00f6nelmi\u015f ve Nazi k\u00fclt\u00fcr alan\u0131ndan \u00e7\u0131karken Bulgar kimli\u011fi yeniden Moskova\u2019ya y\u00f6nelmi\u015ftir. Bulgar ekonomik kalk\u0131nma y\u00fck\u00fcn\u00fc s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131yan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklere kendi k\u00fclt\u00fcr alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturma ve T\u00fcrk kimli\u011fi ile y\u00fccelme olanaklar\u0131 tan\u0131nmazken, \u201csoya d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d s\u00fcreci ba\u015flat\u0131larak bir i\u00e7 sava\u015f ve soyk\u0131r\u0131m denemesi ve B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir hamlede 360 bin T\u00fcrk Bulgar k\u00fclt\u00fcr alan\u0131n\u0131 terk etmi\u015f ve anavatan T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1989\u2019da ise, <em>\u201cBerlin Duvar\u0131\u201d<\/em> y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, Do\u011fu Avrupa \u00fclkeleri d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, Sovyetler Birli\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp da\u011f\u0131lmaya y\u00fcz tutunca Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 sosyalizmi her bak\u0131ma yenmi\u015fti. Rejim de\u011fi\u015fimi T\u00fcrk Ayaklanmas\u0131 ve Kom\u00fcnist Partisi y\u00f6netiminde kozmetik de\u011fi\u015fikliklerle ger\u00e7ekle\u015firken, Bulgar toplumsal kimli\u011fi bir silkinmeyle Moskova\u2019n\u0131n k\u00fclt\u00fcr alan\u0131ndan koparak, 2004\u2019ten sonra NATO, Avrupa Birli\u011fi ve Birle\u015fik Amerikan\u2019\u0131n k\u00fclt\u00fcr alan\u0131na girmi\u015ftir ki, bu ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye ve \u0130slam medeniyetinin de k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet alan\u0131na kaymas\u0131 anlam\u0131na gelir. 1990\u2019da beliren <em>\u201ckarma n\u00fcfuslu\u201d<\/em> b\u00f6lgeler terimi, tam da Bulgar n\u00fcfusun az\u0131nl\u0131k oldu\u011fu yerle\u015fim yerlerini ve \u015fehirleri belirler.<\/p>\n<p>Yukardaki \u00f6rneklerde Bulgar toplumunun aktif sosyal s\u00fcre\u00e7ler ya\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131, devrimci birikim yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayabiliriz. Demek oluyor ki, jeopolitik d\u0131\u015f fakt\u00f6r olmadan, Bulgaristan\u2019daki d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli de\u011fi\u015fim isteyen hareketin devrim patlatacak g\u00fc\u00e7te olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 her defas\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Bundan dolay\u0131 Bulgaristan\u2019a 3 kez rejim ve ideolojik de\u011fi\u015fim dayatan g\u00fc\u00e7, her defas\u0131nda d\u0131\u015f bask\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Vurgulanmas\u0131 gereken, gelen de\u011fi\u015fikliklerin ancak detaylarda olmas\u0131, devlet yap\u0131s\u0131, i\u015flevleri ve gerek\u00e7elerinin de\u011fi\u015fmeden kalmas\u0131d\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2815873284\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 ve Halk Cumhuriyeti jeopolitik yani d\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikler sonucu hemen son verirken, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde olmak \u00fczere, varolu\u015funa Bulgar k\u00fclt\u00fcrel etkinlik alan\u0131nda devam etmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fru yol gibi uzayan bir geli\u015fim \u00e7izgisi olmayan bu gidi\u015f, de\u011fi\u015fmeyen tempolu bir dairesel geli\u015fimdir. Her defas\u0131nda d\u0131\u015ftan ta\u015f\u0131nan Bulgar modernle\u015fmesini halk \u00f6z\u00fcmsenememi\u015ftir. \u0130deolojik olarak k\u0131s\u0131r oldu\u011fundan beklenen sonu\u00e7lar da al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7arl\u0131k rejiminin Osmanl\u0131 medeniyetini reddetmesi, \u00f6te yandan sosyalist rejimin \u00c7arl\u0131k monar\u015fi rejimini kabul etmemesi toplumsal bellekte kesintiler yarat\u0131rken \u00e7eli\u015fkiler de do\u011furmu\u015ftur. Halk tarihsel s\u00fcre\u00e7leri kesintisiz bir do\u011fru olarak g\u00f6r\u00fcrken, dip kitlelerdeki durgunlu\u011fu dikkate almaz, olaylar\u0131n belleklere depolanmas\u0131 i\u015fini edebiyata, yaz\u0131l\u0131 belgelere, ar\u015fivlere ve okullar gibi devlet kurumlar\u0131na b\u0131rak\u0131r. Olaya toplumsal uzla\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti\u2019nin Monar\u015fi \u00c7arl\u0131k rejimini yok etti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu iki farkl\u0131 sistem aras\u0131nda uzla\u015fmadan s\u00f6z edilebilir mi? De\u011fi\u015fik \u015fiddette devlet zulm\u00fc hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti ile Bulgaristan Cumhuriyeti aras\u0131nda bir uzla\u015fma g\u00fcndeme gelebilir mi? Toplum bu sorulara yan\u0131t bekliyor. Totalitarizmin s\u00f6k\u00fclmesini, kom\u00fcnistlerin ve gizli polisin devlet yap\u0131s\u0131ndan s\u00f6k\u00fclmesini isteyenler de\u011fi\u015fiklik istiyor. Ne var ki halk\u0131n istekleri Bat\u0131 g\u00fc\u00e7leri ve hatta Moskova taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nm\u0131yor, yerli milli egemenlik ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00e7\u0131karlar\u0131 ile d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin menfaatleri uyu\u015fmuyor. Arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z huzuru ge\u00e7mi\u015f veremez, maziden baz\u0131 \u00f6zelliklere yeniden hayat hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131ndan huzur do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek bo\u015f bir hayaldir.<\/p>\n<p>Tan\u0131mak zorunday\u0131z, 1878\u2019den sonra birbirine d\u00fc\u015fen toplumlarda orta direk olu\u015fturmada \u0130van Vazov \u201cUnutulanlar Destan\u0131\u201d ile taraflar\u0131 bulu\u015fturmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015fan 2021 se\u00e7imlerinde politik ulusun 31 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. 1984-1989 zulm\u00fcnden ve B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7ten sonra Biz T\u00fcrklere Orta Direk olarak dayat\u0131lan Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, onun her \u015feyiyle yalanc\u0131 ve yabanc\u0131 oldu\u011funu anlay\u0131nca \u00e7atlad\u0131k, yeniden par\u00e7alanmaya ba\u015flad\u0131k, b\u00f6l\u00fcnmeye devam ediyoruz.<\/p>\n<p><strong>4 Nisan\u2019da 2021\u2019de yap\u0131lacak genel se\u00e7imlerle ilgili herkes dilini yutmu\u015f, bir \u015fey s\u00f6ylersem, yalan ortaya \u00e7\u0131kar diye korkuyor.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2072508724\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Zafer sembol\u00fcm\u00fcz bir tek T\u00fcrkan \u00c7e\u015fme An\u0131t\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f 30 y\u0131lda Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi 30 adet T\u00fcrkan \u00c7e\u015fme mitingi yapt\u0131 fakat Bulgarlar ile T\u00fcrkler, H\u0131ristiyanlar ile M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcrel, ideolojik ve uygarl\u0131k farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 anlatamad\u0131, beraber ya\u015fayabilmemize gerekli ortak de\u011ferleri ve farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin uzla\u015f\u0131p yak\u0131nla\u015fmas\u0131 \u00f6rnekleri sunamad\u0131. T\u00fcrklerden yerle\u015fim yerlerinde kalmalar\u0131 istenirken, k\u00fclt\u00fcr ve kimliklerinin s\u00f6nerken tamamen kurumam\u0131z bekleniyor.<\/p>\n<p>19 Mart 2021 itibar\u0131yla, \u0130van Vazov\u2019un yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015eipka Tepesi Sava\u015f\u0131 Kahraman Simgesi olan <em>\u201ckurtar\u0131c\u0131\u201d<\/em> Rus askerinin kimli\u011fi de art\u0131k de\u011fi\u015fti. Bulgaristan bir y\u0131lda 3 defa Rus casusu tutuklad\u0131. <em>\u201cCasus\u201d<\/em> d\u00fc\u015fman eridir. Hen\u00fcz edebiyatta i\u015flenmeyen ama tarihle birlikle kurtar\u0131c\u0131 kimli\u011fi de de\u011fi\u015firken \u015e\u0131pka\u2019da S\u00fcleyman Pa\u015fa\u2019y\u0131 <em>\u201cyenen\u201d<\/em> art\u0131k Ruslar de\u011fil, Bulgar g\u00f6n\u00fcll\u00fcler ve belleklere dolduruluyor.<\/p>\n<p>Aralar\u0131ndan su s\u0131zmayan <em>\u201cebedi karde\u015fler\u201d<\/em> zehir i\u00e7ti. Toplumsal bellek art\u0131k par\u00e7aland\u0131. Se\u00e7im listelerinde, k\u00fcrs\u00fclerinde sand\u0131kta art\u0131k bir\u00e7ok ba\u015fka bir toplumsal kimlik var. Rusofil, Rusufob, NATO-cu, Amerikanc\u0131, S\u0131rp ve Makedon-cu ve ba\u015fka. Bu se\u00e7imle ilgili Moskova\u2019dan gelen Bulgar milletvekili adaylar\u0131 \u201cMoskof\u2019dan ba\u015fka kurtar\u0131c\u0131m\u0131z olamaz. \u0130\u015fgal edildik. Yok oluyoruz.\u201d Diyorlar.<\/p>\n<p>\u00dcz\u00fcnt\u00fc yaratan esaslar var. 1950\u2019den sonra Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk toplumsal kimli\u011fini pratikte yaratt\u0131k, fakat edebiyat\u0131m\u0131za i\u015fleyemedik, \u015fanl\u0131 Bulgaristan T\u00fcrkleri tarihini yazamad\u0131k. T\u00fcrk kimli\u011fi mar\u015f\u0131ndan, g\u00f6k kubbemizden sonra Toplumsal kimli\u011fimizi, ortak belle\u011fimizin t\u00fcm zenginli\u011fini dile getirmemiz zaman\u0131 geldi.<\/p>\n<p>Bulgar kolektif kimli\u011finin olu\u015fturulmas\u0131nda Nisan 1976 Silahl\u0131 Ayaklanmas\u0131 da yine \u0130van Vazov taraf\u0131ndan <em>\u201cortak yara\u201d<\/em> olarak \u015fiirle\u015ftirildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortak yaras\u0131 olmayanlar\u0131n, ayn\u0131 ac\u0131y\u0131 \u00e7ekmeyenlerin, ayn\u0131 \u00e7ileyi birlikte ya\u015famayanlar\u0131n, ortak, kolektif kimli\u011fi ve belle\u011fi olamaz. Plevne, \u015eipka, Rusya Osmanl\u0131 Sava\u015f\u0131, 1876 Nisan Ayaklanmas\u0131, Batak olaylar\u0131 <em>\u201cac\u0131s\u0131 dinmeyen ve kapanmayan\u201d<\/em> bir sahte de\u011ferler dizisi, Bulgar g\u00f6n\u00fcll\u00fclerinin <em>\u201ckahramanl\u0131klar\u0131\u201d<\/em> a\u00e7\u0131s\u0131ndan efsanele\u015ftirilirken, ortak Bulgar kimlik ve belle\u011fi olu\u015fturulmu\u015ftur. Yarat\u0131lan trajik Bulgar kimlik an\u0131t\u0131, Bulgarlar\u0131 Orient kimli\u011finden uzakla\u015ft\u0131r\u0131rken, toplumun t\u00fcm unsurlar\u0131n\u0131 Ortak ge\u00e7mi\u015fi kabul edip, mazide birle\u015fme sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 has\u0131ralt\u0131ndan su gibi s\u00fcrekli y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Burada, Bulgar ge\u00e7mi\u015fi tarihinden kopar\u0131l\u0131rken, ayn\u0131 kaderi payla\u015fmayanlar\u0131n, T\u00fcrklerin, Pomaklar\u0131n, Makedonlar\u0131n, Ulahlar\u0131n, \u00c7erkez ve Gagauzlar\u0131n &#8211; Bulgar tarihi konusunda s\u00f6zde uzla\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 dayat\u0131l\u0131yor. \u201cBulgaristan T\u00fcrklerinin Osmanl\u0131 devrinde zorla \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Bulgarlar oldu\u011fu!?\u201d \u201cPomaklar\u0131n isimlerinin ve dinlerinin zorla de\u011fi\u015ftirildi\u011fi!?\u201d \u201cMakedonlar\u0131n Tarihte Bulgarlarla ayn\u0131 tarihi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131!?\u201d \u201cMakedon dilinin Bulgar dili oldu\u011fu!?\u201d ve daha bir\u00e7ok uydurmalar sanki tabula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, sonunda 3 milyon vatanda\u015f\u0131n memleketi terk etti\u011fini, her y\u0131l 45-50 bin Bulgaristan yurtta\u015f\u0131n\u0131n d\u00f6nmemek \u00fczere \u00fclkeden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, Covid salg\u0131n\u0131 360 bin gencimizi soka\u011fa att\u0131\u011f\u0131n\u0131, Kuzey Makedon Cumhuriyeti ile k\u0131z\u0131\u015fan tarih, dil, kimlik kavgas\u0131 ile Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan Makedon az\u0131nl\u0131k, Makedon az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n dili ve kimli\u011fi gibi konular \u00fclkemizi tamamen izole ediyor. Neticede bu uydurma olaylardan dolay\u0131 d\u0131\u015f siyasette araba devriliyor. \u00dczg\u00fcn\u00fcz. T\u00fcm bu \u00e7arp\u0131kl\u0131klar asl\u0131nda ki\u015fisel, az\u0131nl\u0131k ve toplumsal belleklerin i\u00e7inde kaynayan \u00e7eli\u015fkiler, k\u00fckreyi\u015fler ve isyan olu\u015fuyor.<\/p><div id=\"bghab-2327576670\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bir de 142 y\u0131ldan beri yarat\u0131lmak istenen Bulgar belle\u011finin yeni Bulgar k\u00fclt\u00fcr alan\u0131 var ki, bu alan bir defa <em>\u201c93 Harbinin\u201d<\/em> y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f alanlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne yay\u0131l\u0131rken, t\u00fcm olaylarda sonu\u00e7 belirleyen unsur olarak haydutlar, \u00e7eteler, g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, papazlar ve sopac\u0131lar en \u00f6nemli unsur oldu. Hepsi tarihte yi\u011fitler olmazdan \u00f6nce edebiyat eserlerinde kahraman oldular. \u00dc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f yeni Bulgar tarihinin her b\u00f6l\u00fcm\u00fc daha \u00f6ncekini reddetse de, 142 y\u0131ldan beri bina edilen Bulgar devletini kuran kimlik tektir, birdir. Hayatta k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ezilmi\u015f, katledilmi\u015f olsa da edebiyat eserlerinde, \u015fiirlerin ruhunda ve m\u00fczik namelerinde hep ayn\u0131 ki\u015fidir.<\/p>\n<p><strong>Sonra \u015f\u00f6yle bir \u015fey daha var. Sanki kaynayan, de\u011fi\u015fimlere zorlanan, boyanan, maskelenen her \u015fey Bulgar belle\u011finin i\u00e7 dinamitleri sonucu olmuyormu\u015f da \u00f6zde olmayan ama jeopolitik d\u0131\u015f geli\u015fme ve de\u011fi\u015fimlerin sonucunda beliren mutasyonlard\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra yenilgilerin ortak yaralar\u0131 birlikte sar\u0131ld\u0131. \u0130kinci B\u00fcy\u00fck Sava\u015fa girmezden \u00f6nce III. Mihvere kat\u0131lma gerek\u00e7eleriyle, Vardar nehri ve Ege B\u00f6lgelerinin i\u015fgaline ili\u015fkin Nazi Ortakl\u0131\u011f\u0131, Yahudileri kovma ve yok etme politikas\u0131, Nazi Bask\u0131lar\u0131 hakl\u0131 g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Stalin, Hru\u015f\u00e7ov ve Brejnev d\u00f6nemlerinde Bulgar belle\u011finden silinen \u201ctemiz Bulgar \u0131rk\u0131\u201d sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 yerine \u201c\u0130slav karde\u015fli\u011fi\u201d doldu. \u201cBerlin Duvar\u0131\u201d devrilince de, Bulgar k\u00fclt\u00fc alan\u0131 Avrupa Birli\u011fi K\u00fclt\u00fcr Alan\u0131na kat\u0131ld\u0131, Rumeli\u2019yi unuttu\u011fumuz gibi Balkanlar\u0131 da be\u011fenmez olduk ve G\u00fcney Do\u011fu Avrupa k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda ba\u015f\u0131 \u00e7eken, neredeyse kendimizi y\u00f6n veren b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 sand\u0131k. Oysa Bulgaristan\u2019da Avrupa\u2019y\u0131 ilgilendiren ve etkileyebilecek bir k\u00fclt\u00fcrel olay olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, istenen sadece hem Osmanl\u0131-T\u00fcrk hem de Rusya g\u00fcne\u015finden ka\u00e7arken, serin Avrupa g\u00f6lgesine giderek al\u0131\u015fmam\u0131zd\u0131. Bulgar belle\u011finin olu\u015fum a\u015famalar\u0131n\u0131n her birinde tekrar eden bu olaylar\u0131n her birinde yenilgi, dirilme ve s\u00f6nme gibi etaplar var ki, her birinin \u00f6mr\u00fc giderek k\u0131s\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Birinci etap 1878 \u2013 1944 aras\u0131, ikinci etap 1945-1989 aras\u0131 ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc 1990 sonras\u0131d\u0131r<\/strong><strong>. <\/strong><\/p>\n<p>Bulgar siyaset\u00e7iler tamamen d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin ve d\u00fcnya siyasetinin etkisi sonucu olu\u015fan bu \u00fc\u00e7 par\u00e7alanmay\u0131 s\u00f6z\u00fcm ona i\u00e7 <em>\u201cdevrimlerin\u201d<\/em> sonucu olarak da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da Bulgaristan\u2019da devrim dalgas\u0131 kabarmam\u0131\u015f, devrim olmam\u0131\u015f ve devrimsel de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fanmam\u0131\u015f, olanlar d\u0131\u015f bask\u0131lar sonucunda, milli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde vuku bulmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-338032420\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u015eu da var, dayat\u0131lan d\u0131\u015f ideolojik doktrinlerle bask\u0131 uygulanarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve modernle\u015fme olarak anlat\u0131lan, Osmanl\u0131dan, Asyal\u0131l\u0131ktan, Rusya\u2019dan kopma s\u00fcre\u00e7leri asl\u0131nda hep ba\u015fa d\u00f6nerek, kaybedilenin yeri her defas\u0131nda bo\u015f bulunarak s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u00f6rnek vermem gerekirse, 1878\u2019den sonra \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde Osmanl\u0131n\u0131n t\u00fcm kal\u0131nt\u0131lardan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, Sofya\u2019da 29 T\u00fcrk mahallesi, medreseler, \u00e7e\u015fmeler, kanal, k\u00f6pr\u00fc, \u00e7ar\u015f\u0131 Pazar, d\u00fckk\u00e2n, kahvehaneler hep y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1944\u2019te Stalin\u2019in dayatmas\u0131yla ba\u015fkent Sofya\u2019n\u0131n merkezi de y\u0131k\u0131l\u0131p yeniden yap\u0131land\u0131, 1990\u2019dan sonra gelenler bir ilk \u00e7a\u011flar harabeli\u011fi \u00fczerinde <em>\u201cLouvre\u201d<\/em> a\u00e7\u0131ld\u0131. Osmanl\u0131 Mezarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcne kurulan Bulgar Halk Meclisi\u2019ni (Parlamento) Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi Binas\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131lar. Sosyalizm y\u0131llar\u0131nda Bulgar k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Kom\u00fcnist Parti g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterebilmek i\u00e7in g\u00f6rkemli Milli K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131 kurdu. Saray kendisi k\u00fclt\u00fcrel alan yaratamad\u0131\u011f\u0131ndan halen i\u00e7i bo\u015f\u2026<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 devri camileri gibi Beylerbeyi kona\u011f\u0131 da \u00f6nce \u00c7ar\u2019\u0131n Saray\u0131 ard\u0131ndan da m\u00fcze oldu. Demek istedi\u011fim, arkeolojik kaz\u0131lar, eski \u00e7a\u011flardan defineler, Bulgar k\u00fclt\u00fcrel kimlik alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmiyor, onlar\u0131 Elen, Trakyal\u0131, Got, \u0130slav Bizansl\u0131 ya da ba\u015fka biri yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ba\u015fka etnikleri ve milletleri asimile ederek de\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcrel kimliklere sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131na da olanak tan\u0131m\u0131yor.<\/p>\n<p>Ne de olsa, bug\u00fcnk\u00fc Bulgar topraklar\u0131nda son 142 y\u0131lda \u00fc\u00e7 defa de\u011fi\u015fen elitin kendinden \u00f6ncekini kenara itti\u011fini ve yok etti\u011fini gizlemiyor. Belirtilmesi gereken bir ger\u00e7ek bu \u00fc\u00e7 elit g\u00fc\u00e7 de\u011fi\u015firken kar\u015f\u0131s\u0131nda her defas\u0131nda devlette e\u015fit kat\u0131lma ve milli serveti adil payla\u015fma talebiyle kar\u015f\u0131s\u0131nda her defas\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk toplulu\u011funu, iradesini ve ruhunu buldu\u011fu ve onunla 142 y\u0131ldan beri s\u00fcrekli sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Bu sava\u015fta T\u00fcrkler ne kadar yorgun d\u00fc\u015fse, g\u00f6\u00e7 etse de, Bulgarlar da pes ettik\u00e7e ayn\u0131 oranda zay\u0131flam\u0131\u015f ve \u00e7aresiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Olumsuzluklar\u0131n sorumlulu\u011fu da omuzlar\u0131na bindik\u00e7e ezilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>Ku\u015fkusuz politik ve manevi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler her defas\u0131nda Bulgar ekonomisini de \u00e7\u00f6kertmi\u015ftir.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3047317083\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Osmanl\u0131dan Koparken Bulgarlar d\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck imparatorlu\u011fun pazarlar\u0131n\u0131, Sovyetler Birli\u011finden koparken sosyalist d\u00fcnya pazarlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, 2007\u2019den sonra Avrupa Birli\u011fi pazarlar\u0131na hen\u00fcz atlayamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131 2020\u2019de Sofya\u2019da ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerdeki ayd\u0131n kesimde gece g\u00f6sterileri \u015feklinde bir hareketlenme izlemi\u015ftik. Ne var ki, 1878\u2019de devrimci birikimi olmayan, 1944\u2019te Alman bask\u0131s\u0131na tam al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Makedonya\u2019y\u0131 s\u00f6m\u00fcrd\u00fck\u00e7e rahatlayan ve de\u011fi\u015flikler beklemeyen, 1989\u2019da az\u0131nl\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak i\u00e7 s\u00f6m\u00fcrgeci haz\u0131r onculu\u011funa tam al\u0131\u015f\u0131rken gelen de\u011fi\u015fiklikler Bulgar ulusunda bir s\u00fcrpriz olmu\u015ftu. 4 Nisan 2021 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde de d\u00fcmen k\u0131racak bir devrimci birikim yoktur. \u00dclkede Covid-19 r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 esiyor, herkesin korkusu canl\u0131, d\u00fcnyas\u0131 kapanm\u0131\u015f, k\u00f6yl\u00fcler k\u0131\u015f uykusunda, \u015fehirlerin varo\u015flar\u0131 da Avrupa\u2019da ve d\u00fcnyadan ba\u015fa geleceklerin haberini hen\u00fcz almam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kap\u0131 \u00e7alan ideoloji yok. 30 y\u0131ldan beri Pazar Ekonomisinin \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini anlat\u0131yoruz, tezg\u00e2hlar bo\u015f, \u00e7ar\u015f\u0131 pazara maskesiz giri\u015f yasak, zaten zor nefes alan ya\u015fl\u0131lar da\u011farc\u0131ktaki bulgur, fasulye ve tarhana ile durumu idare ederken ara s\u0131ra da mahzendeki kavanoz yedeklerine uzan\u0131yorlar. D\u0131\u015f \u00fclkelere \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekmeyenler d\u0131\u015f\u0131nda kimse Covid a\u015f\u0131 haberleri ile ilgilenmiyor. Akan su yolunu bulur mant\u0131yla g\u00fcn\u00fc g\u00fcn edenler, se\u00e7imlerin muhtemelen ertelenmesinden bile rahats\u0131z olduklar\u0131n\u0131 belli etmiyorlar.<\/p>\n<p><strong>\u00d6zetle, ge\u00e7en a\u015f\u0131r Bulgar k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131na art arda olmak \u00fczere \u00e7ift s\u00fcr\u00fcm\u00fcnde tarlalara inen karakargalar gibi 3 ideolojik doktrin gelip kondu.<\/strong><\/p>\n<p>Bunlardan birisi milliyet\u00e7ilik, ikincisi sosyalizm ve \u015fimdiki de liberal- demokrasidir. Bunlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc de modernle\u015fmemizi hedef g\u00f6sterdi. Birincisi Bat\u0131 modeli modernle\u015fmeyi, ikincisi de Sovyet modeli modernle\u015fmeyi dayatt\u0131.<\/p>\n<p>Her denemeden sonra ba\u015fa d\u00f6nd\u00fck. \u015eimdi dibe yap\u0131\u015fm\u0131\u015f durumday\u0131z ve bir t\u00fcrl\u00fc kopam\u0131yoruz. Memleketi terk edin y\u00fck hafiflesin belki dipten kopar\u0131z umudu da bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere iplerimizin kopmu\u015f u\u00e7lar\u0131 da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n elinde, belki bir rahmet bulutu ge\u00e7er de bizim de g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc serinletir havalar\u0131nday\u0131z.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 dinamitler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, elimizde kalan tek olanak, son hesapta dev g\u00fc\u00e7lere bir \u015feyler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterebilmemiz i\u00e7in bizde de \u015fehrin k\u00f6y\u00fc yutup durgunluktan ve ideolojilerden kurtulmas\u0131 ve bizi yutmaya haz\u0131rlananlara biz haz\u0131r\u0131z, t\u00fcm engelleri kald\u0131rd\u0131k deme zaman\u0131m\u0131z geldi. \u0130\u015fte bu a\u00e7\u0131dan kentlerin k\u00f6pekleri ve kedileriyle birlikte karma b\u00f6lgelerdeki etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131n yerle\u015fim yerlerinden oy isteyen Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketinin yasaklanmas\u0131n\u0131, kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fclerimiz art\u0131k \u0130v. Vazov, Z. Stoyanov, Simiyon Radev gibi kalemlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 Levski, Botev ve Karaca\u2019y\u0131, \u015eipka\u2019da ne oldu\u011funu, \u00c7ar\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131, yaln\u0131zca at ko\u015fullar\u0131nda s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en Todor\u2019u tamamen unutmu\u015f, bir \u015feyler bekliyor ama ne bekledi\u011fini de pek hat\u0131rlayam\u0131yor\u2026<\/p>\n<p><strong>Bellek bu silinmesi de do\u011fal, kimliksizle\u015fme gibi\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte bundan dolay\u0131 4 Nisan se\u00e7imleri \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc tekerle\u011fi \u00e7\u0131km\u0131\u015f araba mutlaka devrilir. Yaz\u0131k olur, devrilen ne de olsa memleketin devletin arabas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Devam edecek.<br \/>\n<\/strong><strong>Bizi izleyiniz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Okuyanlara ve payla\u015fanlara te\u015fekk\u00fcrler.<\/strong><\/p>\n<div id=\"bghab-3153757896\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK Tarih: 22 Mart 2021 Bak i\u00e7ime g\u00f6r beni Tut elimden yak beni \u0130stemezsen bu a\u015fk\u0131 Otur ba\u015ftan yaz beni \u201cBak i\u00e7ime g\u00f6r beni,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-53333","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-dSd","jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53333"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53333\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}