{"id":52877,"date":"2021-02-22T20:52:59","date_gmt":"2021-02-22T17:52:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=52877"},"modified":"2021-03-26T18:42:36","modified_gmt":"2021-03-26T15:42:36","slug":"levski-148-kez-anilirken-tartisilan-gecmis-ve-gelecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/levski-148-kez-anilirken-tartisilan-gecmis-ve-gelecek\/","title":{"rendered":"Levski, 148. Kez An\u0131l\u0131rken Tart\u0131\u015f\u0131lan Ge\u00e7mi\u015f ve Gelecek"},"content":{"rendered":"<p>\u0130brahim SOYT\u00dcRK<br \/>\nTarih: 21 \u015eubat 2021<\/p>\n<p>Vasil Levski gibi, her y\u0131l\u0131n 19 \u015eubat tarihinde t\u00f6renlerle, top at\u0131\u015flar\u0131yla, t\u00f6rensel konu\u015fmalar, demet demet \u00e7i\u00e7ek ve \u00e7eleklerle an\u0131lan <em><strong>\u201cen b\u00fcy\u00fck\u201d<\/strong><\/em>\u00a0 milli sembol\u00fcn derinle\u015ftik\u00e7e derinle\u015fen bir tart\u0131\u015fma konusu oldu\u011funu bilenler bilir.<\/p>\n<p>Konu\u015fma, deme\u00e7 ve yaz\u0131lar\u0131n hepsinde, anma t\u00f6renlerinde okunan \u015fiirlerde vurgulanan \u201c<strong>Levski as\u0131ld\u0131<\/strong>\u201d ifadesidir. V. Levski 18 \u015eubat 1873 tarihinde hayata g\u00f6zlerini yummu\u015ftur. Devrin tarih\u00e7isi Zahari Stoyanov \u201d<strong>Bulgar Ayaklanmalar\u0131ndan Notlar<\/strong>\u201d eserinde Levski\u2019nin Sofya tutuk eci mahzeninde ba\u015f\u0131n\u0131 ta\u015f duvara vurarak d\u00fcnya de\u011fi\u015ftirdi\u011fini\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 2020\u2019de Do\u00e7ent Dr. Stefan De\u00e7ev\u2019in \u201c<strong>Gizli Tarih<\/strong>\u201d ve Y\u00fcksek mimar \u2013 tarih yazar\u0131 L\u00fcdmil Leonidov\u2019un\u00a0 \u201c<strong>Levski Olay\u0131<\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yeni kitaplar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve olaya farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirildi.<\/p>\n<p>Stefan De\u00e7ev eserini yazmazdan \u00f6nce V. Levski hakk\u0131nda yaz\u0131lan t\u00fcm eserleri ve ara\u015ft\u0131rma belgelerini okudu\u011funu belirtirken, Levski davas\u0131n\u0131 g\u00f6ren Sofya Mahkemesi\u2019nin <strong>\u00f6l\u00fcm cezas\u0131 verme hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na<\/strong> i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>L\u00fcdmil Leonidov ise eserinde, 2 y\u0131l \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019deki Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinden istenen olayla ilgili t\u00fcm belgeleri inceledi\u011fini ve d\u00f6neme ili\u015fkin ar\u015fiv belgelerinde Vasil Levski\u2019nin ad\u0131n\u0131n ge\u00e7medi\u011fine ve d\u00f6nemin Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 Abdul Aziz\u2019in imzas\u0131yla onaylanm\u0131\u015f bir Vasil Levski \u0130dam Karar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131yor.<\/p><div id=\"bghab-1325339727\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Konuyla ilgili yap\u0131lan TV ve Radyo yay\u0131nlar\u0131nda, Levski\u2019nin hayat\u0131na son vermesi nedenlerinin ba\u015f\u0131nda onun \u201c<strong>B\u0130Z\u0130 KURTARAN, \u0130\u015eGAL EDECEKT\u0130R!<\/strong> S\u00f6zleri yeniden \u00f6nem kazand\u0131. Bu s\u00f6zler ilk kez, Bulgar milli kurtulu\u015f davas\u0131n\u0131n ideolo\u011fu olan Georg\u0131 Sava Rakovski taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015f, yaz\u0131lm\u0131\u015f ve halka duyurulmu\u015ftur. Bu yakla\u015f\u0131m sonucu, Osmanl\u0131 devrinde Bulgarlar Rusofiller ve Rusofoblar olmak \u00fczere, ikiye b\u00f6lm\u00fc\u015f ve bu par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k bug\u00fcne kadar kapanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Biz Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrkler ya \u201cVasil Levski\u201d okulunda, ya <strong><em>\u201cVasil Levski\u201d<\/em><\/strong> K\u00fclt\u00fcr Evinde ya da <em><strong>\u201eVasil Levski\u201d<\/strong><\/em> semtinde veya soka\u011f\u0131nda yeti\u015ftik. Ne ki Levski\u2019nin ger\u00e7ek hayat\u0131n\u0131, davas\u0131n\u0131 ve bu dalgal\u0131 m\u00fccadele y\u0131llar\u0131ndaki \u00f6zel durumlar\u0131 1990\u2019dan sonra baz\u0131 Bulgar ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazarlar\u0131n ve gazetecilerin yazd\u0131klar\u0131ndan \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenebildi\u011fimiz en yeni bilgilerin ba\u015f\u0131nda gelen ise, Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 Abd\u00fclaziz\u2019den ve Sofya Mahkemesinden Vasil Levski\u2019nin mutlaka \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 almas\u0131n\u0131 isteyen \u0130stanbul\u2019daki Rus B\u00fcy\u00fck El\u00e7isi Graf Nikolay \u0130gnatiev\u2019tir. Levski\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Petersburg\u2019a \u201c<strong>i\u015f bitti<\/strong>\u201d telgraf\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir. \u00a0Bir ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen Bulgar devleti kurulmas\u0131na ve bu devlette Ruslarla di\u011fer halk az\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n uyumlu bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrmesine kesin kar\u015f\u0131 olan Rusya \u0130mparatorlu\u011fu Levski\u2019yi \u00f6ld\u00fcrme plan\u0131n\u0131 b\u00f6ylece ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 sinsice sava\u015fan Ruslar m\u00fck\u00e2fats\u0131z kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131na<\/strong>\u201d kar\u0131lan gaziler taraf\u0131ndan 1929\u2019da Sofya\u2019da \u00e7\u0131kar\u0131lan, \u201c<strong>1877-1878 Rus Gazilerin Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131ndan An\u0131lar\u0131<\/strong>\u201d eserinden bir al\u0131nt\u0131 veriyorum:<\/p><div id=\"bghab-3126284025\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em><strong>\u201cBulgar Prensli\u011finde 1883-1884 y\u0131llar\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z Ba\u015fbakan olan Dragan Tsankov, \u201cKurtulu\u015f Sava\u015f\u0131na\u201d kat\u0131lan Rus Subaylar\u0131na 2 000-er lava gazi maa\u015f\u0131, d\u00fcnya de\u011fi\u015ftirmelerinden sonra e\u015flerine bu paran\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131, Bulgar Prensli\u011fi sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden bedava yararlanma ve Bulgaristan sayfiye merkezlerinde bedava konaklama hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p>1926-1931 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yine ba\u011f\u0131ms\u0131z ba\u015fbakan g\u00f6revinde bulunan Andrey Lyap\u00e7ev\u2019 \u201cRus gazilerin bu haklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015f, gazi maa\u015flar\u0131n\u0131 2 500 leva yapm\u0131\u015f ve \u00f6zel olarak Graf \u0130ngnatiev\u2019in o\u011flu Graf\u2019a da babas\u0131 kadar 2500 leva gazi maa\u015f\u0131 ba\u011flam\u0131\u015f ve t\u00fcm \u00f6teki haklar\u0131 da kendisine \u00f6zel olarak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonra Sofya\u2019n\u0131n en g\u00f6zde ticaret soka\u011f\u0131na Graf. N. \u0130ngnatiev ad\u0131 verilmi\u015f, \u015fimdi de yine Sofya\u2019da bir \u201c<strong>\u0130gnatiev An\u0131t\u0131<\/strong>\u201d dikilmek isten\u015fiyor.<\/p>\n<p>Bulgaristan kahraman\u0131 V. Levski\u2019nin katilleri i\u015fte b\u00f6yle \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir. Bulgaristan\u2019\u0131 esaret alt\u0131na alanlara ve topraklar\u0131m\u0131zda ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen bir devlet kurulmas\u0131n\u0131 engelleyenlere \u00f6denen bu paralar fakir fukara halk\u0131m\u0131zdan toplanan vergilerden ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p><div id=\"bghab-2710789276\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Asl\u0131nda Bulgar toplumundaki \u00e7atlama 21 Temmuz 1774\u2019te Rusya \u0130mparatorlu\u011fu ile Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu aras\u0131nda K\u00fc\u00e7\u00fck Kaynarca \u2013 Dobruca Antla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131yla boy atm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anla\u015fmayla Rus \u00c7ar\u0131 Osmanl\u0131 tebaas\u0131 H\u0131ristiyanlar \u00fczerinde hak iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ne ki Osmanl\u0131 o zaman art\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc Bat\u0131ya \u00e7evirmeye ba\u015flarken 1839\u2019da Tanzimat Ferman\u0131 ile 1856 Islahat Ferman\u0131 Bulgarlar\u0131n kendi dillerinde okullar a\u00e7mas\u0131na olanak sa\u011flam\u0131\u015f, \u0130lkokullar daha 1820\u2019lerde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, \u00a0Bulgar gen\u00e7ler \u0130stanbul kolejlerinde yeti\u015ftikten sonra Bat\u0131 Avrupa y\u00fcksekokullar\u0131nda ve \u00fcniversitelerinde uzmanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1820\u2019lerden sonra \u00fclkenin k\u00f6y ve kasabalar\u0131nda ilk, orta ve lise \u00f6\u011frenimi veren Bulgar okullar\u0131nda milli ruh olu\u015furken, 1972\u2019de Osmanl\u0131 devletinin Do\u011fu Ortodoks Bulgar kilisesini Yunan Piskoposlu\u011fundan ar\u0131nd\u0131rmas\u0131, Bulgar dilinin kilise dili olarak tan\u0131nmas\u0131, kiliseye ba\u011fl\u0131 okullar\u0131n Bulgarca tedrisata ge\u00e7mesi \u00f6nemli geli\u015fmelere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 1864\u2019te Karlovo Belediyesine ba\u011fl\u0131 Voynyagovo k\u00f6y okullunda V. Levski de halk\u0131 ayd\u0131nlatan bir \u00f6\u011fretmen olarak ders odas\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7ok ilgin\u00e7tir, d\u0131\u015f \u00fclkelerden m\u00fcdahale yap\u0131lmadan, esaret alt\u0131na d\u00fc\u015fmeden, egemen ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Bulgar devleti, halk iktidar\u0131 kurulmas\u0131 yolunda komitac\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fcten Vasil Levski, Osmanl\u0131 ko\u015fullar\u0131nda T\u00fcrklerle iyi kom\u015fuluk ve yard\u0131mla\u015fma i\u00e7inde huzurlu ya\u015fayan Bulgar k\u00f6ylerine girememi\u015f, Bulgar k\u00f6yl\u00fcleri imparatorlu\u011fun de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7leri d\u0131\u015f\u0131nda, evrim ve devrim istememi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu bak\u0131ma Bulgar uyan\u0131\u015f ve dirili\u015f hareketi egemen ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Bulgaristan sevdas\u0131 olarak mayalanm\u0131\u015ft\u0131r. Levski, komitalar\u0131n\u0131 bu inan\u00e7la kurmu\u015ftur. Yazd\u0131\u011f\u0131 ilk siyasi program\u0131n esas\u0131nda, cumhuriyet rejiminden ve gelece\u011fin Bulgaristan\u2019\u0131nda T\u00fcrkler de dahil b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n karde\u015f\u00e7e birli\u011finden s\u00f6z edilir. Avrupa \u00f6rne\u011finden ilham al\u0131r. \u0130talya\u2019ya ve \u0130ngiltere\u2019ye gidip gelir. Giuzeppe Garibaldi ve Alfred Nobel gibi \u015fah\u0131slarla tan\u0131\u015f\u0131r. Manchester\u2019da y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, komitac\u0131lar\u0131n silah e\u011fitimini sa\u011flamak i\u00e7in kurulan, karde\u015fleriyle birlikte kendisinin de e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 \u201c<strong>Belgrat Legiyas\u0131<\/strong>\u201d kurulmas\u0131na \u0130ngiliz mali kayna\u011f\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Y\u00fcze Divan\u0131 \u00fcyesi olup, 1873\u2019te Levski Sofya\u2019da tutuklu yarg\u0131lan\u0131rken Mahkeme Heyeti Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan Stef\u00e7o Hac\u0131pen\u00e7ovi\u00e7 Vasil Levski\u2019yi Mason Locas\u0131na \u00f6nermi\u015ftir. \u00dcstelik Hacipen\u00e7ovi\u00e7, Bulgar Devrim Komitelerine kat\u0131l\u0131r ve Levski\u2019ye devrim i\u00e7in 100 alt\u0131n verir.<\/p>\n<p>O y\u0131llarda Rus \u00c7ar\u0131 Bulgaristan\u2019da \u00fccretli ajan a\u011f\u0131 \u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isteyen Levski\u2019yi de s\u0131ms\u0131k\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Devrim Komitesi \u00fcyesi 25 ki\u015fiden, Levski d\u0131\u015f\u0131nda, 24\u2019\u00fcn\u00fcn Rus istihbarat\u0131ndan maa\u015f ald\u0131\u011f\u0131 daha sonraki y\u0131llarda a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2967977791\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Levki\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egene Bulgar Cumhuriyeti slogan\u0131 y\u00fckseltti\u011fi y\u0131llarda, Ruslar\u0131n tasavvurunda bir Bulgar devleti yoktur.\u00a0 \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeyi ve \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131ndan s\u0131cak denizlere a\u00e7\u0131lmay\u0131 hayal eden Rus \u00c7ar\u0131, \u00a0Bulgaristan\u2019a her zaman bir Tuna boyu eyaleti olarak bakm\u0131\u015f, bir Bulgar devleti kurulmas\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131n\u0131n ucundan bile ge\u00e7irmemi\u015flerdir. Ruslar\u0131n s\u0131cak denizlere \u00e7\u0131kma planlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde Ukrayna, Moldova ve Romanya gibi devletler dizilirken, bir de ba\u011f\u0131ms\u0131z Bulgar devleti dikilmesi i\u015fleri ancak g\u00fc\u00e7lendirebilirdi. Bundan Dolay\u0131 1878 San Stefano protokol\u00fcnde Bulgarlar\u0131n ad\u0131 ge\u00e7memi\u015f, Protokol imzalama g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine hi\u00e7bir Bulgar davet edilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Vasil Levski\u2019nin soluk ge\u00e7en 148. \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde de, tart\u0131\u015f\u0131lan ana konu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck havarisi V. Levski\u2019yi ele veren Bulgar hain kimdi, oldu. Bulgar milliyet\u00e7iler, \u0131rk\u00e7\u0131lar, \u0130slam ve M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015fmanlar\u0131 Levski davas\u0131na ihanet eden ki\u015finin bir M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk olmas\u0131n\u0131 \u00e7ok istese de, b\u00f6yle birini bulamad\u0131lar, halk\u0131 i\u00e7in yola \u00e7\u0131kan havarinin bir\u00e7ok sad\u0131k T\u00fcrk dostu oldu\u011fu, T\u00fcrk evlerinde konuk kald\u0131\u011f\u0131, Tuna\u2019y\u0131 kay\u0131k\u00e7\u0131 Kemal teknesiyle ge\u00e7ti\u011fi biliniyor. Do\u011fdu\u011fu Karlova \u015fehrinde Levski anas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye gelirken \u015fehre hep S\u0131k A\u011fa\u00e7l\u0131k ve Be\u015f P\u0131nar \u00fczerinden ve M\u00fcsl\u00fcman mahallesinden girdi\u011fi, Balkana \u00e7\u0131karken T\u00fcrkler\u2019in k\u00fcmeslerine uzand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in atalar\u0131m\u0131z ona \u201c<strong>tavuk\u00e7u mom\u00e7e<\/strong>\u201d (pili\u00e7 \u00e7alan Bulgar \u00e7ocu\u011fu) lakab\u0131n\u0131 takm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar yaz\u0131lm\u0131\u015f olan kitaplara, bilgisayar\u0131n\u0131za veya elinizdeki telefonun haf\u0131zas\u0131na sordu\u011funuzda, Levski\u2019yi \u201c<strong>K\u0131krina<\/strong>\u201d han\u0131nda zaptiyelere g\u00f6steren Papaz Krist\u00f6 olmu\u015ftur. Nedeni ise, Papaz\u0131n Rus ajan\u0131 olmas\u0131 ve Levski\u2019nin devrim i\u00e7in halktan toplad\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nlara g\u00f6z koymu\u015f olmas\u0131d\u0131r. <strong>Bu konudaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kesin sonu\u00e7lanmamas\u0131 nedeni ise, \u00a0Bulgaristan\u2019da hem Osmanl\u0131cay\u0131, hem modern T\u00fcrk\u00e7eyi, hem eski Bulgarcay\u0131 ve modern Bulgarcay\u0131 iyi bilen ve Osmanl\u0131 ar\u015fivlerini sayfa sayfa inceleyecek birilerinin olmamas\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Nede olsa son 30 y\u0131lda Bulgaristan\u2019da s\u00fcren ara\u015ft\u0131rmalardan \u201c<strong>Papaz Krist\u00f6 Hikayes<\/strong>i\u201dnden \u00e7ok farkl\u0131 bir ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yeni kan\u0131tlar, 10-11 Eyl\u00fcl 1872\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201c<strong>Araba Konak<\/strong>\u201d ge\u00e7idinde Osmanl\u0131 postas\u0131 soygunu ile ilgilidir. \u201c<strong>Hazine soygunu<\/strong>\u201d olarak bilinen bu silahl\u0131 bask\u0131n Teteven, Elena ve Orhaniye (Botevgrad) \/Lov\u00e7a \u2013 Love\u00e7 ili\/ komitac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan, Vasil Levski\u2019nin emirlerine uymayan, Moskova\u2019dan g\u00f6nderilen komitac\u0131 Dimit\u0131r Ob\u015fti taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131nan para 1 250 Osmanl\u0131 liras\u0131d\u0131r. Soygunla ilgili 65 komitac\u0131 tutuklanm\u0131\u015f ve dava 1873 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda Sofya\u2019da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p><div id=\"bghab-1999300601\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu konuda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar ve tarih\u00e7i \u0130van Trenev\u2019in yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 son ger\u00e7ekler \u015f\u00f6yledir.<\/p>\n<p>Bu soygun karar\u0131 \u201c<strong>\u0130sk\u0131r Han\u0131<\/strong>\u201dnda Dimit\u0131r Ob\u015fti, Teteven Devrim \u00d6rg\u00fct\u00fc kurucusu Hac\u0131 Stan\u00e7ev Radevski ve Petko Stra\u015fnika \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Soygun olay\u0131ndan yarg\u0131lanan ve Diyarbak\u0131r Zindan\u0131na d\u00fc\u015fenlerin yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c<strong>Diyarbak\u0131r Defteri<\/strong>\u201d nde, soygun su\u00e7unun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Bulgaristan\u2019\u0131n Rusya \u00c7ar\u0131 taraf\u0131ndan kurtar\u0131lmas\u0131na ve Rusya\u2019ya ba\u011flanmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Vasil Levski\u2019nin \u00fczerine at\u0131lmas\u0131n\u0131n \u201c<strong>\u0130sk\u0131r Han\u0131<\/strong>\u201d g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde al\u0131nan bir karar oldu\u011funu yaz\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Sofya soru\u015fturma ve duru\u015fmalar\u0131nda Hac\u0131 Stan\u00e7ev Radevski\u00a0 ile Dimit\u0131r Ob\u015fti soygundan sorumlu komitac\u0131n\u0131n Vasil Levski oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p>Levski soygun olay\u0131ndan 46 g\u00fcn sonra Lof\u00e7a yolundaki \u201c<strong>K\u0131krina Han\u0131<\/strong>\u201dnda yakalanm\u0131\u015ft\u0131r. Komitac\u0131n\u0131n bu handa bulundu\u011funu ihbar eden kimdir? Lov\u00e7a b\u00f6lgesine gelece\u011fini kim biliyordu?<\/p>\n<p>1925 y\u0131l\u0131nda Daniel Katsev ad\u0131nda bir tarih\u00e7i Levski\u2019yi ele vereni ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Love\u00e7\u2019e (Lov\u00e7a) gitmi\u015f ve Papaz Georgi Antimov ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrken, Papaz\u2019dan Levski\u2019ye ihanet edenin kiliseye geldi\u011fini ve Levski\u2019yi neden ele verdi\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Papaz, hainin kim oldu\u011funu s\u00f6ylemese de, defterine not etmi\u015ftir. Bu defter, 1954 y\u0131l\u0131nda yerli bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Do\u00e7o Dulev taraf\u0131ndan bulunmu\u015f ve Lov\u00e7a Kona\u011f\u0131na gidip Vasil Levski\u2019yi ele veren ki\u015finin erkek de\u011fil, Veli\u00e7ka Ha\u015fnova ad\u0131nda, konakta \u00e7al\u0131\u015fan bir Bayan oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015ftir. Levski b\u00f6lgeye geldi\u011finde Ha\u015fnova ailesinde geceliyormu\u015f. Aile, onun b\u00f6lgeye giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile ilgili haberdarm\u0131\u015f ve Veli\u015fka Ha\u015fnova kona\u011f\u0131 bilgilendirmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2647446970\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130hbardan haber alan o y\u0131llar\u0131n Lov\u00e7a zengini, 1992\u2019de Bulgaristan Ba\u015fbakan\u0131 olan Andrey Lukanov\u2019un atas\u0131 Marin Popnikolov, Veli\u00e7ka Ha\u015fnova\u2019n\u0131n evine gitmi\u015f ve \u015fehri hemen terk etmelerini, yap\u0131lan hainli\u011fi halk \u00f6\u011frenirse lin\u00e7 edileceklerini s\u00f6ylemi\u015f ve aileyi korkutmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Veli\u015fka Ha\u015fnova\u00a0 ve e\u015fi Varna k\u00f6ylerinden birine g\u00f6\u00e7 etmi\u015f ve hayatlar\u0131n\u0131n sonuna kadar o k\u00f6yde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Levski\u2019nin remini T\u00fcrk makamlar\u0131na veren ise, \u201c<strong>Araba Konak<\/strong>\u201d soygununa kat\u0131lan ve pay\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra Belgrad\u2019a yerle\u015fen \u00a0L\u00fcben Karavelov\u2019un e\u015fi Bayan Natalya\u2019d\u0131r. Levski\u2019yi sevdalanan Natalya, duygular\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmeyince kara sevdaya yenik d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve Levski\u2019yi devrim komitesi ba\u015fkan\u0131 olarak ele vermi\u015f ve resmini de zaptiyelere uzatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olay Belgrat\u2019ta olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Pek tabii ki, Vasil Levski ayn\u0131 zamanda Moskov ajanlar\u0131n\u0131n \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc a\u011f\u0131n tam ortas\u0131nda, sahte devrimci ve komitac\u0131lar\u0131n aras\u0131nda ya\u015fam kavgas\u0131 vermi\u015ftir. T\u00fcm ger\u00e7e\u011fin b\u00fct\u00fcnsel olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan hen\u00fcz uzak oldu\u011fumuza inan\u0131yorum. Ne yaz\u0131k ki bug\u00fcn de Do\u011fu ile Bat\u0131 aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f ve egemenlik ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k davas\u0131n\u0131n anlam\u0131 \u00fczerinde bocalamaya devam bir Bulgaristan\u2019da ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Bunlar Levski\u2019nin hayat\u0131 ve davas\u0131 \u00fczerine \u00e7ok \u00e7eli\u015fkili g\u00f6r\u00fc\u015fler olmakla birlikte, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bulgaristan ger\u00e7ekli\u011fini etkiliyor ve gelece\u011fimizi daha parlak g\u00f6rebilmemize mani oluyor.<\/p><div id=\"bghab-641594115\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Okuyanlara te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n<div id=\"bghab-60545883\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130brahim SOYT\u00dcRK Tarih: 21 \u015eubat 2021 Vasil Levski gibi, her y\u0131l\u0131n 19 \u015eubat tarihinde t\u00f6renlerle, top at\u0131\u015flar\u0131yla, t\u00f6rensel konu\u015fmalar, demet demet \u00e7i\u00e7ek ve \u00e7eleklerle an\u0131lan<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":34147,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-52877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/ibo11.jpg?fit=952%2C1024&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-dKR","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52877\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}