{"id":52614,"date":"2021-02-03T09:29:00","date_gmt":"2021-02-03T06:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=52614"},"modified":"2021-02-03T01:31:16","modified_gmt":"2021-02-02T22:31:16","slug":"ismail-fenni-ertugrul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/ismail-fenni-ertugrul\/","title":{"rendered":"\u0130smail Fenni Ertu\u011frul"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin \u00f6nemli ismi T\u0131rnova do\u011fumlu \u0130smail Fenni Ertu\u011frul<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrk mutasavv\u0131f, m\u00fctefekkir, felsefeci, yazar, \u00e7evirmen, musiki\u015finas ve bestekar \u0130smail Fenni Ertu\u011frul&#8217;un vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 75 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ertu\u011frul, T\u0131rnova mahalli idare meclisi azas\u0131 Mahmud Bey&#8217;in o\u011flu olarak, Bulgaristan T\u0131rnova&#8217;da 1855&#8217;de d\u00fcnyaya geldi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lk \u00f6\u011frenimine Hac\u0131 Ahmet Ami\u015f Efendi&#8217;nin nezaretindeki s\u00fcbyan mektebinde ba\u015flayan Ertu\u011frul, medrese e\u011fitiminin yan\u0131 s\u0131ra tahsiline T\u0131rnova R\u00fc\u015fdiyesi&#8217;nde devam etti. Sanat\u00e7\u0131, r\u00fc\u015fdiyeden mezun olduktan sonra da Arap\u00e7a, Fars\u00e7a ve \u0130slami ilim dersleri almay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ertu\u011frul, hen\u00fcz 15 ya\u015f\u0131ndayken yaz\u0131s\u0131 g\u00fczel olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla T\u0131rnova sanca\u011f\u0131 muhasebe kalemine memur oldu. G\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda muhasebeyi \u00f6\u011frenen Ertu\u011frul, Dede Efendi&#8217;nin talebelerinden Meytabzade&#8217;nin \u00f6\u011frencisi olan Cudi Efendi&#8217;den de musiki dersleri ald\u0131.<\/p><div id=\"bghab-2616097142\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, Frans\u0131zca ve \u0130ngilizce dillerini \u00f6\u011frendi<br>Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131 sebebiyle, Balkanlardaki istilalardan dolay\u0131 20 ya\u015f\u0131nda \u0130stanbul&#8217;a giden \u0130smail Fenni Ertu\u011frul, burada bir\u00e7ok memuriyet g\u00f6revinde bulundu. Daha sonra Ertu\u011frul, Frans\u0131zca resmi yaz\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctecek memurlar\u0131 yeti\u015ftirmek \u00fczere devlet taraf\u0131ndan kurulan &#8220;Dil Mektebi&#8221;nden 1886&#8217;da mezun oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ertu\u011frul, Dil Mektebi sonras\u0131 4 y\u0131l da \u0130ngilizce dersleri alarak, 1899&#8217;da Divan-\u0131 Muhasebat \u00fcyesi oldu. Ard\u0131ndan da Mabeyn-i H\u00fcmayun b\u00fct\u00e7esini haz\u0131rlayan komisyona al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devlet hizmetinde titiz, d\u00fcr\u00fcst ve \u00e7al\u0131\u015fkan biri olarak tan\u0131nan Ertu\u011frul, ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan dolay\u0131 korgenerale mukabil sivil r\u00fctbe payesi, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc dereceden mecidi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dereceden Osmanl\u0131 ni\u015fan\u0131 gibi \u00f6d\u00fcllere de\u011fer g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sanat\u00e7\u0131, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra memuriyet hayat\u0131 s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok terfiye de lay\u0131k g\u00f6sterilmekle birlikte, kendi ifadesiyle &#8220;arzuke\u015f oldu\u011fum m\u00fctaalaya vakit bulmak ve yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 eserleri ikmale muvaffak olmak i\u00e7in teka\u00fcd\u00fcm\u00fc istida ettim.&#8221; diyerek, ilmi \u00e7al\u0131\u015fmalara vakit ay\u0131rmak arzusundan dolay\u0131 1909&#8217;da g\u00f6revinden istifa etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>D\u00f6nemin d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131 ve ele\u015ftirilerini \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile k\u0131yas etti<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3258369866\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emeklilik hayat\u0131n\u0131 38 sene s\u00fcrd\u00fcren \u0130smail Fenni Ertu\u011frul, ilmi gayesini hat\u0131rat\u0131nda, &#8220;Ben acizane 90 senelik \u00f6mr\u00fcm\u00fc, ilme ve g\u00fczel sanatlara verdim. Do\u011fu ve Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce alemini, bunlar\u0131n birle\u015ftikleri, ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 ve birbirlerini \u015fiddetle reddeder g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri noktalar\u0131 inceledim. Eserlerimle, vard\u0131\u011f\u0131m hakikatleri, bug\u00fcn\u00fcn ve yar\u0131n\u0131n nesillerine anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.&#8221; \u015feklinde beyan etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son d\u00f6nem bir Osmanl\u0131 m\u00fctefekkiri olarak g\u00f6sterilen \u0130smail Fenni, kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eserlerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin ilmi geli\u015fmelerini de yak\u0131ndan takip etti ve elde etti\u011fi yeni bilgilerle, fikirlerinin de\u011fi\u015fmesinde veya geli\u015fmesinde bir mahsur g\u00f6rmeyerek, d\u00f6nemin d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131 ve ele\u015ftirilerini \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile k\u0131yas etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130smail Fenni Ertu\u011frul, tasavvufa olan merak\u0131yla da, tasavvuf d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6nemini anlatmak ve vahdet-i v\u00fccud (sufi metafizi\u011fi) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn inceliklerini a\u00e7\u0131klamak \u00fczere &#8220;\u00fcstad\u0131m&#8221; diye bahsetti\u011fi \u0130bn Arabi&#8217;yi savunan bir eser yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8220;&#8216;Vahdet-i V\u00fccud&#8217; isimli kitab\u0131n\u0131n ruhunu kendisine ya\u015fama d\u00fcsturu yapt\u0131&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Ziyaeddin Fahri F\u0131nd\u0131ko\u011flu, bir yaz\u0131s\u0131nda Ertu\u011frul&#8217;un T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlerden \u015f\u00f6yle bahsetmi\u015fti:<\/p><div id=\"bghab-621878180\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Onun felsefe faaliyeti \u00e7ok erken ba\u015flar. Tabiat ile temas\u0131 daima muhafaza eden bir hayat sistemine sahipti. 96 ya\u015f\u0131nda \u00f6l\u00fcm\u00fc, bu ya\u015fta bile daima yaratmak pe\u015finde ko\u015fu\u015fu ve &#8216;B\u00fcy\u00fck Filozoflar&#8217; ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir k\u00fclliyat haz\u0131rlamas\u0131, vasati \u00f6m\u00fcr ya\u015f\u0131 pek a\u015fa\u011f\u0131 olan memleketimizde, bilhassa bir entelekt\u00fcel bahis mevzu olunca \u00e7ok dikkate de\u011fer. Yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerden biri olan &#8216;Vahdet-i V\u00fccud&#8217; isimli kitab\u0131n\u0131n ruhunu kendisine ya\u015fama d\u00fcsturu yapt\u0131. T\u00fcrk felsefecileri aras\u0131nda onu pek az kimse tan\u0131rd\u0131. Bizde bir m\u00fctefekkirin tan\u0131nmas\u0131, fikirler politikay\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fil midir ? \u0130smail Fenni ise bu z\u00fcmreden de\u011fildi. Ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l sessiz ise \u00f6l\u00fcm\u00fc de sedas\u0131z ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Terc\u00fcman-\u0131 Hakikat&#8221; gazetesinde yazd\u0131\u011f\u0131 makalelerle, T\u00fcrk bas\u0131n\u0131nda eme\u011fi ge\u00e7en en eski yazarlardan biri olarak da tan\u0131nan Ertu\u011frul&#8217;un eserlerinin bir k\u0131sm\u0131 kendisi vefat ettikten sonra yay\u0131nlanmakla birlikte, bir k\u0131sm\u0131 ise halen bas\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">200 civar\u0131nda beste, saz semaisi ve pe\u015freve imza att\u0131<br>Musikiye de \u00f6zel bir ilgi duyan ve bu alanda zengin bilgi birikime sahip olan Ertu\u011frul, 200 civar\u0131nda beste, saz semaisi ve pe\u015freve imza att\u0131. Bir\u00e7ok \u015fiir ve gazel de kaleme ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ertu\u011frul, hen\u00fcz T\u0131rnova&#8217;dayken keman ve kanun dersleri de ald\u0131. Sanat\u00e7\u0131, \u0130stanbul&#8217;a geldikten sonra da tanburi Ali Efendi, kemani Aleksan A\u011fa, Hac\u0131 Faik Bey ve bestekar \u015eevki Bey gibi musiki \u00fcstatlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencisi oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Abd\u00fclhamit d\u00f6nemi Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131 ar\u015fivinde ve Cumhuriyet d\u00f6neminde ar\u015fiv tasnif vazifelerini icra eden Mahmut Kemal \u0130nal, sanat\u00e7\u0131 hakk\u0131nda &#8220;Fenni Bey, halk ile kar\u0131\u015fmaktan beyhude laflarla vakit kayb\u0131ndan \u00e7ekinen, daima ilim ile me\u015fgul, tevazu ile meluf, m\u00fcstakim, halim, selim, nazik, edepli, bir ehli kemaldir.&#8221; ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p><div id=\"bghab-932395712\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnzevi, g\u00f6steri\u015fsiz bir hayat s\u00fcrd\u00fcren ve hi\u00e7 evlenmeyen Ertu\u011frul, 29 Ocak 1946&#8217;da 96 ya\u015f\u0131ndayken \u0130stanbul&#8217;da hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Usta m\u00fctefekkir, vefat\u0131ndan \u00f6nce Ca\u011falo\u011flu ve B\u00fcy\u00fckada&#8217;daki evleriyle, bas\u0131lmam\u0131\u015f eserlerini ve b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n\u0131n bas\u0131m hakk\u0131n\u0131 Dar\u00fc\u015f\u015fafaka&#8217;ya ba\u011f\u0131\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ertu\u011frul, bas\u0131l\u0131 eserlerinin n\u00fcshalar\u0131n\u0131 m\u00fcft\u00fcl\u00fcklere da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na b\u0131rakt\u0131. 9 bin 50 kitapl\u0131k k\u00fct\u00fcphanesini ise Beyaz\u0131t Devlet K\u00fct\u00fcphanesi&#8217;ne verdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130smail Fenni Ertu\u011frul&#8217;un yay\u0131nlanm\u0131\u015f eserleri \u015f\u00f6yle:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;L\u00fcgat\u00e7e-i Felsefe&#8221; (Felsefe Terimleri S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc), &#8220;Maddiyyun Mezhebinin \u0130zmihlali&#8221; (Materyalizmin \u0130flas\u0131 ve \u0130slam), &#8220;Kitab\u0131-\u0131 \u0130zale-i \u015e\u00fckuk&#8221; (\u015e\u00fcpheleri Giderme Kitab\u0131), &#8220;Vahdet-i V\u00fccud ve Muhiddin-i Arabi&#8221;, &#8220;K\u00fc\u00e7\u00fck Kitapta B\u00fcy\u00fck Mevzular&#8221; (\u0130man Suallere Cevaplar), &#8220;Enver-i Hakikat&#8221; (Hakikat Nurlar\u0131)&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>AA<\/p><div id=\"bghab-3829667492\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-382387487\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin \u00f6nemli ismi T\u0131rnova do\u011fumlu \u0130smail Fenni Ertu\u011frul T\u00fcrk mutasavv\u0131f, m\u00fctefekkir, felsefeci, yazar, \u00e7evirmen, musiki\u015finas ve bestekar \u0130smail Fenni Ertu\u011frul&#8217;un vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 75<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":52615,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1132,1],"tags":[30],"class_list":["post-52614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyografiler","category-haberler","tag-bulgaristan"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-dGC","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Turk-dusunce-tarihinin-onemli-ismi-Tirnova-dogumlu-Ismail-Fenni-Ertugrul.jpg?fit=864%2C486&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52614"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52614\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}