{"id":50942,"date":"2020-11-19T17:55:09","date_gmt":"2020-11-19T14:55:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=50942"},"modified":"2021-01-31T02:50:14","modified_gmt":"2021-01-30T23:50:14","slug":"bulgaristanda-turk-azinliga-yonelik-unutulmus-uc-buyuk-siyasi-suikast-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanda-turk-azinliga-yonelik-unutulmus-uc-buyuk-siyasi-suikast-2\/","title":{"rendered":"BULGAR\u0130STAN\u2019DA T\u00dcRK AZINLI\u011eA Y\u00d6NEL\u0130K UNUTULMU\u015e  \u00dc\u00c7 B\u00dcY\u00dcK S\u0130YAS\u00ce SU\u0130KAST -2-"},"content":{"rendered":"<p>B\u00fclent YILDIRIM<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci Olay.<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u0131rca Ali ili Ko\u015fukavak\u2019a kasas\u0131na ba\u011fl\u0131 Geran &#8211; Ada Nahiyesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Hac\u0131 H\u00fcseyin O\u011flu Feyzi Efendi Cinayeti. <\/strong><\/p>\n<p>K\u0131rca Ali ili Ko\u015fukavak\u2019a kasas\u0131na ba\u011fl\u0131 Geran &#8211; Ada Nahiyesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Hac\u0131 H\u00fcseyin O\u011flu Feyzi Efendi Cinayeti Hariciye Vek\u00e2leti 2. Daire Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc I. \u015eubesi taraf\u0131ndan Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa g\u00f6nderilen 23.05.1933 tarih ve 426\/338 say\u0131l\u0131 yaz\u0131da yer alm\u0131\u015ft\u0131r. (B.C.A., 030-0-010-000-000-241-628-17 lef 1.).<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da, Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011fa mensup \u00f6nemli bir ki\u015finin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 suikast rapor edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Sofya B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nden gelen 04.05.1933 tarihli bir resmi yaz\u0131ya g\u00f6re K\u0131rca Ali\u2019nin Ko\u015fukavak kazas\u0131 \u201cGeran Ada\u201d nahiyesi m\u00fcd\u00fcr\u00fc Hac\u0131 H\u00fcseyin o\u011flu Feyzi Efendi bilinmeyen \u00fc\u00e7 d\u00f6rt ki\u015fi taraf\u0131ndan nahiye merkezine yar\u0131m saat mesafede, at \u00fcst\u00fcnde tabanca ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mahallinden gelen bilgilere g\u00f6re maktul\u00fcn cesedi ba\u015f\u0131 kesik olarak bulunmu\u015ftur. Sofya El\u00e7ili\u011fi, ahalisi tamamen T\u00fcrklerden olu\u015fan bu b\u00f6lgede yerli ahali \u00fczerinde yap\u0131lan cinayetlerin bu vaka ile ikiye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmektedir. Yine bu olayla ilgili yap\u0131lacak tahkikat\u0131n da daha \u00f6ncekiler gibi neticesiz kalaca\u011f\u0131 ve i\u015fin \u00f6rtbas edilece\u011fi, hatta Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk n\u00fcfusun \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fu bu b\u00f6lgede T\u00fcrkler aleyhine i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n cezas\u0131z kalmas\u0131n\u0131n bir gelenek haline geldi\u011fi ifade edilmi\u015ftir. El\u00e7ilik taraf\u0131ndan verilen bu bilgilerden Bulgaristan y\u00f6netiminin T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 olaylar\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde ele almad\u0131\u011f\u0131, adli soru\u015fturmalar\u0131n bilerek sa\u011fl\u0131kl\u0131<\/p><div id=\"bghab-718571644\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Milli Kongre Bulgaristan T\u00fcrk Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 31 Ekim-3 Kas\u0131m 1929 tarihlerinde Sofya\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ve Bulgaristan\u2019\u0131n her y\u00f6resinden temsilcilerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk kongredir. Kongre ve burada al\u0131nan kararlar hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in bkz. (\u015eim\u015fir, 2012, ss. 120-142).<\/p>\n<p>Tahkikat\u0131n gerekti\u011fi bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fi, olaylar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fcn kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. D\u00f6nemin Bulgar yetkililerinin baz\u0131 siyas\u00ee ama\u00e7lar i\u00e7in bu olaylara bilerek g\u00f6z yumduklar\u0131 da \u00e7\u0131kar\u0131labilecek de\u011ferlendirmeler aras\u0131ndad\u0131r. Cinayetle alakal\u0131 olarak Ko\u015fukavak kazas\u0131 T\u00fcrklerinden bir ki\u015finin T\u00fcrkiye\u2019nin Filibe Konsoloslu\u011fu\u2019na g\u00f6nderdi\u011fi mektup olayla ilgili verdi\u011fi malumat ve b\u00f6lgede ya\u015fayan T\u00fcrklerin hissiyat\u0131n\u0131 yans\u0131tmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekicidir (B.C.A., 030-0-010-000-000-241-628-17 lef 3.):<\/p>\n<p>Sanca\u011f\u0131m\u0131zda yeni ve herkesi ac\u0131lara bo\u011fan bir vaka olmu\u015ftur. Ko\u015fukavak kazas\u0131n\u0131n Geran Ada nahiyesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Hac\u0131 H\u00fcseyin o\u011flu Feyzi Efendi k\u00f6y\u00fcne giderken \u00fc\u00e7 d\u00f6rt bilinmeyen kimse taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6l\u00fc kat\u0131ra ba\u011flanarak sal\u0131verilmi\u015ftir. Bu suretle Feyzi Efendi\u2019nin v\u00fccudu peri\u015fan edilmi\u015ftir. \u00d6ld\u00fcrenlerin Trakyal\u0131lar oldu\u011fundan katiyen \u015f\u00fcphe yoktur. Feyzi Efendi ise, gayet mert tabiatl\u0131 ve m\u00fcd\u00fcr\u00fc bulundu\u011fu nahiye halk\u0131nca \u00e7ok sevilen bir adamd\u0131r. Kendisinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile b\u00fct\u00fcn sancak halk\u0131 pek fazla korkuya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Herkesin konu\u015ftu\u011fu art\u0131k buralarda ya\u015fayamayaca\u011f\u0131z s\u00f6zleridir. Kasaba i\u00e7erisinde de geceleri baz\u0131 kimtelerin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131lmakta kendilerine hakaret yap\u0131lmaktad\u0131r. Bir ka\u00e7 gece evvel Haf\u0131z Emin ad\u0131ndaki ihtiyar\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karak sakallar\u0131n\u0131 \u00e7ekmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi mektupta cinayetin nas\u0131l pusu kurulmak suretiyle i\u015flendi\u011fi ve cinayetten sonra da cesede dahi i\u015fkence yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. Suikast yap\u0131lan ki\u015finin konumu ve cinayetten sonra da ac\u0131mas\u0131zca cesede i\u011fren\u00e7 metotlarla zarar verilmesi, cinayeti ger\u00e7ekle\u015ftirenlerin amac\u0131n\u0131n sadece Feyzi Efendi\u2019yi \u00f6ld\u00fcrmek de\u011fil, b\u00f6lgede ya\u015fayan T\u00fcrklere \u00a0b\u00fcy\u00fck bir korku ve panik havas\u0131 vermek oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Feyzi Efendi\u2019nin b\u00f6lge halk\u0131nca sevilen mert ve maddi durumu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015fi olmas\u0131 hedef se\u00e7ilmesinde etkili olmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Onun gibi bir ki\u015fiye yap\u0131lan cinayet ve i\u015fkencenin b\u00f6lgedeki T\u00fcrkleri y\u0131ld\u0131rarak T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmelerini sa\u011flamak i\u00e7in olduk\u00e7a etkili olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f olmal\u0131d\u0131r. Filibe Konsoloslu\u011fu\u2019ndan gelen 25.4.1933 tarihli resmi yaz\u0131da da konsoloslu\u011fa gelen bu mektuba dayan\u0131larak Feyzi Efendi\u2019nin gayet mert tabiatl\u0131 ve m\u00fcd\u00fcr\u00fc bulundu\u011fu nahiye halk\u0131nca \u00e7ok sevilen bir adam oldu\u011fu belirtildikten sonra y\u00f6redeki T\u00fcrklerin bu olay ile nas\u0131l \u00a0bir hissiyata kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. Feyzi Efendi\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile b\u00fct\u00fcn sancak halk\u0131n\u0131n \u00a0b\u00fcy\u00fck bir korkuya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve herkesin dilinde \u201cart\u0131k buralarda ya\u015famayaca\u011f\u0131z\u201d s\u00f6zlerinin duyuldu\u011fu zikredilmektedir. Ayr\u0131ca kasaba i\u00e7erisinde de geceleri baz\u0131 kimselerin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131larak kendilerine hakaret edildi\u011fi, bir ka\u00e7 gece evvel Haf\u0131z Emin ad\u0131ndaki bir ihtiyar\u0131n yolu kesilerek sakallar\u0131n\u0131n \u00e7ekildi\u011fi nakledilmi\u015ftir (B.C.A., 030-0-010-000-000-241-628-17 lef 2.).<\/p>\n<p>Verilen bu bilgilerden Filibe Konsoloslu\u011fu\u2019nun b\u00f6lgede T\u00fcrklerle ilgili geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etti\u011fi, y\u00f6redeki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k ile irtibat halinde oldu\u011fu da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Feyzi Efendi cinayeti de Hasan Efendi cinayetinde oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de Edirne yerel \u00a0bas\u0131n\u0131nda Edirne Postas\u0131 gazetesinde \u201cSon Telgraflar\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde verilen haberler aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Haber gazetede \u201cBulgaristan\u2019da Bir Hadise Daha! Bir T\u00fcrk Bask\u0131na U\u011frat\u0131larak \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda verilmi\u015ftir. Bu haberde yer alan bilgilere g\u00f6re Ada nahiyesi m\u00fcd\u00fcr\u00fc Feyzi A\u011fa birka\u00e7 g\u00fcn evvel bir i\u015f i\u00e7in kaza merkezine davet edilmi\u015f, Feyzi A\u011fa nahiyeden ayr\u0131l\u0131p yar\u0131m saat kadar yol ald\u0131ktan sonra Babalar k\u00f6y\u00fc deresinde farkl\u0131 noktalardan silahla a\u00e7\u0131lan ate\u015f sonucu d\u00f6rt be\u015f yerinden yaralanarak hayata veda etmi\u015ftir. Gazete yer alan bilgiye g\u00f6re bir \u00f6nceki nahiye m\u00fcd\u00fcr\u00fc Apti A\u011fa da benzer \u015fekilde \u015fehit edilmi\u015ftir (Edirne Postas\u0131, 1933, s. 1).<\/p><div id=\"bghab-3582348266\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Geran Ada k\u00f6y\u00fcn\u00fcn hemen kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Hask\u00f6y\u2019e (Haskova) ba\u011fl\u0131 olan Hocak\u00f6y\u2019de 1936 tarihinde d\u00fcnyaya gelen Durhan Hatipo\u011flu kendisiyle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmede bizzat babas\u0131ndan ve dedesinden dinledi\u011fi olaylar\u0131 anlatt\u0131. Ada k\u00f6y\u00fcn o d\u00f6nemde \u00a0be\u015f y\u00fcz, alt\u0131 y\u00fcz hanelik b\u00fcy\u00fck bir T\u00fcrk k\u00f6y\u00fc oldu\u011funu belirten Durhan Bey, Feyzi Bey\u2019den \u00f6nceki nahiye m\u00fcd\u00fcr\u00fc Apti A\u011fa\u2019n\u0131n da Ko\u015fukavak\u2019tan d\u00f6nerken Babalar deresinin \u00fczerindeki k\u00f6pr\u00fcde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aile b\u00fcy\u00fcklerinden dinledi\u011fini ifade etti. Durhan Bey ba\u015fka bir hadisede de \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00a0Arda boyu T\u00fcrk k\u00f6ylerinden biri olan Alemdar k\u00f6y\u00fcnde meydana gelmi\u015ftir. Arda nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda \u00a0binlerce d\u00f6n\u00fcm arazisi bulunan ve zengin bir ki\u015fi olan dedesinin asker arkada\u015f\u0131 Sadullah A\u011fa\u2019y\u0131 Trakya \u00e7etecilerinin boynuna k\u0131zg\u0131n sacaya\u011f\u0131 ge\u00e7irerek tehdit ettiklerini, bunun \u00fczerine Sadullah A\u011fan\u0131n bir gecede her \u015feyini geride b\u0131rak\u0131p ailesini faytonla Edirne\u2019ye ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve halen bu ki\u015finin torunlar\u0131n\u0131n Edirne \u0130psala\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Yine anlatt\u0131\u011f\u0131 olaylardan bir tanesi de day\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6y\u00fc ile ilgilidir. Arda boyu k\u00f6ylerinden, tamam\u0131 T\u00fcrklerden olu\u015fan seksen hanelik Neb\u00ee k\u00f6y (Tursko Pole) 1935 y\u0131l\u0131nda her gece Trakya \u00e7etelerinin bask\u0131nlar\u0131na u\u011framakta ve b\u00fct\u00fcn k\u00f6y g\u00f6\u00e7e zorlanmaktad\u0131r. Can ve mal g\u00fcvenli\u011finin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren k\u00f6y\u00fcn tamam\u0131 1936 tarihinde T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmi\u015f. Durhan Bey\u2019in day\u0131s\u0131 da Ke\u015fan\u2019\u0131n Do\u011fanca k\u00f6y\u00fcne yerle\u015fmi\u015ftir. Durhan Bey\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 bu olaylar da o tarihlerde b\u00f6lgede ya\u015fanan geli\u015fmeleri ve Trakya komitac\u0131lar\u0131n\u0131n ama\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frular niteliktedir. (Durhan HAT\u0130PO\u011eLU ile yap\u0131lan m\u00fclakat, dijital ses kayd\u0131 17 Mart 2017.)<\/p>\n<p>Feyzi Efendi cinayeti de Hasan Efendi cinayetinde oldu\u011fu gibi ayd\u0131nlat\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ek su\u00e7lular yakalan\u0131p sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lamam\u0131\u015f, olay adeta \u00f6rtbas edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olay:\u00a0 T\u00fcrk Mebus Hac\u0131 Galip O\u011flu H\u00fcseyin Efendi Cinayeti<\/p>\n<div id=\"bghab-3378880567\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fclent YILDIRIM \u0130kinci Olay. K\u0131rca Ali ili Ko\u015fukavak\u2019a kasas\u0131na ba\u011fl\u0131 Geran &#8211; Ada Nahiyesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Hac\u0131 H\u00fcseyin O\u011flu Feyzi Efendi Cinayeti. K\u0131rca Ali ili Ko\u015fukavak\u2019a<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":50943,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-50942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/bulent-yildirim1.jpg?fit=1066%2C1066&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-dfE","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}