{"id":50099,"date":"2020-10-25T21:42:29","date_gmt":"2020-10-25T18:42:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=50099"},"modified":"2020-10-25T21:43:14","modified_gmt":"2020-10-25T18:43:14","slug":"k-canpolat-ile-bulturk-baskani-rafet-uluturk-roportaji-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/k-canpolat-ile-bulturk-baskani-rafet-uluturk-roportaji-2\/","title":{"rendered":"K.CANPOLAT \u0130LE BULT\u00dcRK BA\u015eKANI RAFET ULUT\u00dcRK R\u00d6PORTAJI -2-"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye Bulgaristan ili\u015fkilerinde eksikler nelerdir? Neler yap\u0131ld\u0131? Eksik kalan nedir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong> Bulgaristan T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa\u2019ya a\u00e7\u0131lan kap\u0131 kom\u015fusudur. Bir halk olarak 17. Y\u00fczy\u0131lda Osmanl\u0131 ba\u011fr\u0131nda mayalan\u0131p uyanarak bi\u00e7imlendikleri toplumsal ortama ilgileri b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Tarihsel k\u00fclt\u00fcrel ge\u00e7mi\u015fimiz ayn\u0131 topraklar \u00fczerine bina edilmi\u015ftir. <\/strong><\/p>\n<p>Ayn\u0131 kald\u0131r\u0131mlar \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, ayn\u0131 \u00e7e\u015fmelerden su i\u00e7mi\u015fiz.<\/p>\n<p>Zahari Stoyanov gibi Bulgar klasiklerin eserlerinde<strong> <em>\u201cBulgar topraklar\u0131nda T\u00fcrklere ebediyen yer olacak\u201d<\/em> <\/strong>s\u00f6zlerine yer verilmi\u015ftir. Bulgar komitalar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 Vasil Levski, Bulgaristan Cumhuriyetinde karde\u015f\u00e7e beraber ya\u015fayacaklar\u0131 milletler aras\u0131nda T\u00fcrkleri birinci yere koymu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan Cumhuriyeti 1878 y\u0131l\u0131nda Berlin Konferans\u0131 kararlar\u0131yla Osmanl\u0131 devletine ba\u011fl\u0131 bir prenslik olarak kurulmu\u015ftur.<\/strong> 1885\u2019te Do\u011fu Rumeli\u2019yi ilhak etmesine de sava\u015f a\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2550476565\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>1908\u2019de ilan edilen Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk tan\u0131yan Osmanl\u0131 devleti olmu\u015ftur.<\/strong> 1912\u2019de Balkan Birli\u011fi kurarak Edirne\u2019ye sald\u0131ran ve \u00c7atalca\u2019ya inen Bulgar Ordusu, 1914\u2019ten sonra Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve 1918\u2019de Ruslara kar\u015f\u0131 Dobruca cephesinde birlikte sava\u015fan Osmanl\u0131 ordular\u0131 T\u00fcrk ve Bulgar halklar\u0131n\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck say\u0131da \u00f6rnekler vermi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan i\u00e7 politikas\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlarla ilgili siyasetin dalgal\u0131 geli\u015fmesine asla seyirci kalmayan Osmanl\u0131 devleti ve Mustafa Kemal Atat\u00fcrk y\u00f6netimindeki T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kom\u015fusuyla bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ve dostane i\u015fbirli\u011fi ili\u015fkileri geli\u015ftirmeye her zaman \u00f6nem vermi\u015ftir. <\/strong><\/p>\n<p>1990\u2019a kadar Var\u015fova Pakt\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 kalesi olan ve 3 500 tank ve Rus SS 23 f\u00fczeleri \u00fcslendiren Bulgaristan\u2019\u0131n 2004\u2019te NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131na garant\u00f6r olan T\u00fcrkiye\u2019dir. 1990\u2019da derin mali ve ekonomik bunal\u0131ma d\u00fc\u015fen Bulgaristan\u2019a el uzatan, altyap\u0131 tesisleri kurulmas\u0131na etkin kat\u0131lan, a\u011f\u0131r ve hafif sanayi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapan, ikili ticaret hacmini 5 milyar Avroya \u00e7\u0131karak, Edirne\u2019de Bulgar \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131 a\u00e7an T\u00fcrkiye\u2019dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da bir sel facias\u0131nda battaniye da\u011f\u0131tan Vidin\u2019de t\u0131r\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir kad\u0131n \u00e7\u0131k\u0131p TV\u2019lerde <strong><em>\u201cBEN\u0130M DEVLET\u0130M GELMEDEN BANA ULA\u015eAN BURSA BELED\u0130YES\u0130NE TE\u015eEKK\u00dcR EDER\u0130M\u201d<\/em><\/strong> diyordu. Bu at\u0131l\u0131ml\u0131 geli\u015fmeleri sa\u011fl\u0131m, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr, sanat dallar\u0131nda izliyoruz.<\/p><div id=\"bghab-3292764312\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>21.Y\u00fczy\u0131l Bulgar alg\u0131s\u0131nda en yak\u0131n dost, en g\u00fcvenilir kimlik ve huzur kalesi T\u00fcrkiye olacakt\u0131r. Daha neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini zaman g\u00f6sterecektir. B\u00fcy\u00fckleri bu laflar\u0131 hi\u00e7 unutulmamal\u0131d\u0131r <strong><em>Bulgaristan\u2019a g\u00fcne\u015f her zaman T\u00fcrkiye \u00fczerinden do\u011fummu\u015f ve do\u011fmaya devam edecektir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye Bulgaristan aras\u0131 ticari durum nedir? \u0130ki tarafta i\u015f adamlar\u0131n\u0131n beklentiler nelerdir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong> Bulgar ve T\u00fcrk halklar\u0131 ayn\u0131 tarihsel, \u00fcretim, t\u00fcketim ve k\u00fclt\u00fcrel geleneklerinden geldi\u011finden dolay\u0131 Serbest Pazar ko\u015fullar\u0131nda ticaret hacminin s\u00fcrekli art\u0131\u015f kaydetmesi do\u011fald\u0131r. Sosyalizm y\u0131llar\u0131nda \u00f6zel \u00fcretim ve ticaretin yasaklanm\u0131\u015f oldu\u011fundan T\u00fcrkiye Bulgaristan ticareti devlet kurumlar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131l\u0131yordu. Ana kalemler enerji, kimya sanayi, siyah ve renkli metaller, makine sanayi \u00fcr\u00fcnleri, tekstil ve hafif sanayi makine ve hammaddeleriydi.<\/p>\n<p>1990\u2019dan sonra Bulgaristan\u2019da tar\u0131m\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesiyle T\u00fcrkiye\u2019ye b\u00fcy\u00fck say\u0131da canl\u0131 hayvan ihra\u00e7 edildi. Yemlik ve ekmeklik bu\u011fday da \u00f6nemli bir kalemdir.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda Bulgaristan <strong><em>\u201cT\u00fcrk Ak\u0131m\u201d<\/em><\/strong> ve TANAK gaz boru hatlar\u0131na ba\u011fland\u0131. Devlet mal\u0131 olan Bulgaristan a\u011f\u0131r ve hafif sanayinin \u00f6zelle\u015ftirilirken \u00e7\u00f6kmesiyle hem a\u011f\u0131r hem de hafif sanayi fason i\u015fleme dallar\u0131ndaki hammadde ihtiya\u00e7lar\u0131na kom\u015fu kap\u0131s\u0131 daha a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu arada kara ve hava insan ve kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015fbirli\u011fi ortakl\u0131klar\u0131 geli\u015fti.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fine \u00fcreten bir\u00e7ok T\u00fcrk \u015firketi i\u015flerini Bulgaristan T\u00fcrk b\u00f6lgelerine aktard\u0131. <strong><em>\u201c\u015ei\u015fe Cam\u201d \u201cTEKLAS\u201d<\/em><\/strong> bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda olanlard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1198272133\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru: <\/strong><strong>Bulgaristan\u2019da siyasi partilerin T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 bak\u0131\u015flar\u0131 nas\u0131ld\u0131r? H\u00fck\u00fcmetin ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131 nedir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde Bulgaristan\u2019da 400\u2019den fazla siyasi parti kuruldu. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 politik sahneye 1944\u2019te yasaklanan monar\u015fi d\u00f6nemi partilerinin devam\u0131, baz\u0131lar\u0131 maske tak\u0131p renk de\u011fi\u015ftiren kom\u00fcnist parti t\u00fcrevleri ve bir\u00e7ok da yeni liberal ve pop\u00fclist partiler olarak sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. <\/em><\/p>\n<p><strong>1944\u2019te fa\u015fizmin ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, 1990\u2019da da kom\u00fcnizmin ve kom\u00fcnist partisinin lanetlenmesiyle, siyasi alan liberalizme ve sosyal demokrasiye kald\u0131. <\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u201cBerlin Duvar\u0131\u201d<\/em><\/strong><em>n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131yla \u00e7\u00f6ken kom\u00fcnist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yerine post modern, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, varolu\u015f\u00e7u ve pop\u00fclist g\u00f6r\u00fc\u015f ve ideolojiler Do\u011fu\u2019ya, bu arada Bulgaristan\u2019a akt\u0131. Bunlar\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 Georg Soros, Konrad Adenauer, Fridrich Nauman vb. vak\u0131flar, \u015firket ve ajanslarla olurken, \u00f6rne\u011fi Bulgaristan ile Rusya aras\u0131ndaki eski ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k durumunu korumak amac\u0131yla 500 Rus \u015firketi de geldi. \u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Ne var ki, monar\u015fi-fa\u015fist ve kom\u00fcnist-totaliter yarg\u0131 de\u011ferleri ve ya\u015fam ilkeleri sistemini toplumsal maneviyattan s\u00f6m\u00fcr\u00fcp atmak ve yerine \u00f6rne\u011fin Avrupa Birli\u011fi de\u011ferlerini a\u015f\u0131lamak zor oldu. <\/em><\/p><div id=\"bghab-104267106\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>Bu y\u00f6nelimde en b\u00fcy\u00fck engellerden biri 1991 Anayasas\u0131n\u0131n Bulgar dilinde <strong>\u201ch\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctler\u201d<\/strong> ad\u0131yla bilinen sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin ideolojik ve politik etkinliklerde bulunmas\u0131n\u0131, az\u0131nl\u0131k partileri kurulmas\u0131 vb yasaklamas\u0131 oldu. <\/em><\/p>\n<p><strong><em>Kurulan siyasi partiler 1989\u2019dan sonra kurulan siyasi partiler tek dilli, tek k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, tek milletli Bulgar devleti olu\u015fturma \u00f6deviyle y\u00fcklendi. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Bulgaristan\u2019da %4 se\u00e7im baraj\u0131n\u0131 a\u015fan ve meclise giren partiler devlet yemli\u011fine ba\u011flan\u0131yor, ald\u0131klar\u0131 her oy i\u00e7in 28 y\u0131l boyunca her oy i\u00e7in 11 leva prim ald\u0131lar, 2018\u2019den sonra da bu 8 levaya d\u00fc\u015ft\u00fc. Bulgaristan\u2019daki Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi daha sonra bu partiden ayr\u0131lanlar\u0131n kurdu\u011fu siyasi partiler T\u00fcrk kimli\u011fi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, T\u00fcrkiye ile daha yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi gibi temel isteklerle \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131nca hep g\u00fcd\u00fck kald\u0131lar. Kasim Dal taraf\u0131ndan y\u00f6netilen H\u00fcrriyet ve \u015eeref Halk Partisi<\/em> (H\u015eHP)<em> ile L\u00fctfi Mestan taraf\u0131ndan y\u00f6netilen DOST partisi Bulgar liberal partileriyle i\u015fbirli\u011fine se\u00e7enek ar\u0131yor. H\u00d6H partisi, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n fa\u015fizm ve totalitarizm zulm\u00fcne, T\u00fcrk kimli\u011fini de\u011fi\u015ftirip T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc eritme, soyk\u0131r\u0131m denemesine kar\u015f\u0131 toplu direni\u015f enerjisinden do\u011fmu\u015ftur.<\/em><\/p>\n<p><strong>20.Y\u00fczy\u0131lda uyanan Bulgaristan T\u00fcrk bilincinin toplu \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan Osmanl\u0131 ruhunun canl\u0131 oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><em>Bu parti, kendi topra\u011f\u0131 \u00fczerinde ya\u015fayan, devlet d\u0131\u015f\u0131nda kendini ya\u015fat\u0131p ya\u015fatabilen, ama hi\u00e7bir k\u00fclt\u00fcrel hakk\u0131 olmayan, dilinin, dilinin, geleneklerinin ve istedi\u011fi gibi ya\u015fama hakk\u0131n\u0131n yok edilmesine kar\u015f\u0131 f\u0131\u015fk\u0131ran politik g\u00fcc\u00fcn kendili\u011finden yap\u0131lanmas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p><div id=\"bghab-1476055535\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>Bulgar devleti, gizli politik polis kimli\u011finde, bu T\u00fcrk partisini Bulgar devletinden uzak tutmak, ezmek ve etkisiz k\u0131lmak, git gide tamamen \u00fclkeyi tamamen T\u00fcrks\u00fcz-le\u015ftirme siyasetine devam etmek i\u00e7in H\u00d6H y\u00f6netimini ele ge\u00e7irip incir a\u011fac\u0131 g\u00f6reviyle Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131 bu partiye Ba\u015fkan atam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n<\/em><em>A.Do\u011fanc\u0131 \u00f6z\u00fc T\u00fcrk milli davam\u0131za hainlik dolu sonradan yeti\u015ftirilen parti politik y\u00f6netimi ile Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011fda\u015fmaz \u00e7eli\u015fki ki, parti y\u0131ldan y\u0131la k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye ve da\u011f\u0131tmaya devam ediyor. Konuya bu kadar uzun bir giri\u015f yapmam\u0131n sebebi \u015fudur.<\/em><\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019da 400 k\u00fcsur sicilli siyasi parti var desem de, asl\u0131nda siyasi parti niteliklerine sahip sadece 2 parti var. <\/strong><\/p>\n<p><em>Bunlardan birisi 130 ya\u015f\u0131nda olup 5 defa isim ve program de\u011fi\u015ftirmi\u015f, \u015fimdi de Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP) ve Avrupal\u0131 Bulgaristan Vatanda\u015flar\u0131 (GERB) partisi ile Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi (H\u00d6H) partisidir. 1878 Berlin Konferans\u0131 kararlar\u0131nda ana n\u00fcfus olarak H\u0131ristiyan Bulgarlardan ve M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerden s\u00f6z ediliyor. O zamanki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde Yunanlar Varna\u2019y\u0131 istediler, Yahudiler de Osmanl\u0131dan ayr\u0131lmam\u0131za izin verilmesi \u015feklinde istekte bulunmalar\u0131yla tutanaklara ge\u00e7mi\u015f ve Yahudiler 1948\u2019de \u0130srail\u2019e topluca g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. Daha 1879da T\u0131rnova\u2019ya toplanan Birinci Y\u00fcce Halk Meclisi, o zaman s\u0131n\u0131fla\u015f\u0131p bi\u00e7imlenmi\u015f Bulgar burjuvazisi olmasa da halk\u00e7\u0131, radikal, demokrat, liberal vs. halk taban\u0131 ve ideolojisi olmayan pop\u00fclist partiler meclise dolmu\u015flard\u0131. Onlar ayn\u0131 isimlerle 1989\u2019dan sonra politik sahneye Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi (CDC) olarak birle\u015fip meclise girseler de, maddi menfaatlerine yenik d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve da\u011f\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.Son 10 y\u0131lda se\u00e7ime kat\u0131lma oran\u0131 %50\u2019dir. Demokrasinin bahar r\u00fczg\u00e2r\u0131 gibi kendili\u011finden gelece\u011fini sananlar\u0131 politik m\u00fccadele saflardan att\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>BSP, 1989\u2019da katil kabu\u011funu at\u0131p ideolojiden vazge\u00e7en kom\u00fcnistlerin sosyalist g\u00fcler y\u00fczl\u00fcl\u00fckle partisidir. Kom\u00fcnist partisini BSP ve 2005\u2019te sahneye \u00e7\u0131kan GERB olarak ikiye b\u00f6len M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 20.yy. boyuna i\u015flenen su\u00e7lar, soyk\u0131r\u0131m denemesinden sorumlulu\u011fu kim \u00fcslenecek kavgas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>Bu ayr\u0131lmada, sivil partililer soldaki (BSP) ve polis, gizli polis ve ordudaki partililer de sa\u011fdaki (GERB) olarak \u015fekillenmi\u015ftir. Bu partilerin ikisi de Rus\u00e7u, ikisi de NATO-cu ve Avrupa Birlik\u00e7idir. BSP Avrupa sosyalistlerine, GERB de Avrupa Halk Partisi\u2019ne ba\u011flanm\u0131\u015f, 2 kurnal\u0131 \u00e7e\u015fme gibidirler. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir ortamda Bulgar toplumunun demirba\u015f\u0131 olan H\u00d6H partisi de ellindeki oyu bir BSP\u2019ye ya da GERB\u2019e satarak politik elit olu\u015ftururken, saraylarda ya\u015fayan bir de hain lider yeti\u015ftirmi\u015ftir. <\/em><\/p><div id=\"bghab-3620773316\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bu partilerin \u00fc\u00e7\u00fc de devlet partisidir.<\/strong><em> Fakat H\u00d6H devlet saray\u0131n\u0131n d\u0131\u015f bek\u00e7isidir. Di\u011fer partilerden hepsi, yok kenar\u0131nda kendili\u011finden biten e\u015fek dikeninden farks\u0131zd\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bulgaristan siyasetinin ana \u00f6devi T\u00fcrk partisini Saray\u0131n i\u00e7ine ta\u015f\u0131mak ve devlet y\u00f6netimine katmakt\u0131r. Bu olmadan demokrasiden, adaletten ve huzurlu gelecekten s\u00f6z edemeyiz.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye\u2019de yeni kurulan partiler konusunda ne diyeceksiniz.<\/strong><\/p>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> T\u00fcrkiye Cumhuriyeti demokratik d\u00fczeni oturmu\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclkedir. T\u00fcrk demokrasisi \u00e7ok partili bir tabana dayan\u0131r. Parlamenter demokrasi, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sisteminin ba\u015far\u0131lar\u0131 pek \u00e7ok \u00fclke ve devlete ilham oluyor.<\/em><\/p>\n<p><em>Bu ortamda AK Parti\u2019den ayr\u0131lan eski ba\u015fbakan ve parti ba\u015fkan\u0131 Prof. Davuto\u011fulu ile eski maliye bakan\u0131 Babacan\u2019\u0131n merkez sa\u011fda siyasi parti kurmalar\u0131n ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir iktidar\u0131 ele\u015ftiri topuna tutmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019de 4 y\u0131l \u00f6nce darbe yapmay\u0131 deneyenlerin uyumad\u0131\u011f\u0131na ve Anadolu ormanlar\u0131nda avlanmaya devam etti\u011fine i\u015farettir.<\/em><\/p>\n<p><em>CHP\u2019den ayr\u0131lan Muharrem \u0130NCE Bizim oralardan gelmi\u015f Bat\u0131 Trakya\u2019l\u0131 bir \u00f6\u011fretmendir. Y\u00fcksek sesle konu\u015fur. Bizim memlekette y\u00fcksek sesle konu\u015fanlar\u0131n hakl\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131 vard\u0131r. 2017 se\u00e7imleri arifesinde damad\u0131 oldu\u011fu K\u0131rca Ali\u2019ye geldi. T\u00fcrk Halk\u0131na hitaben konu\u015fmas\u0131na <strong>\u201cverginizi \u00f6deyin\u201d<\/strong> dedi. Bulgaristan\u2019da sosyalizm y\u0131l\u0131nda her \u015fey devletin oldu\u011fu i\u00e7in kimse vergi \u00f6demezdi. S\u00f6zde demokrasi y\u0131llar\u0131nda vergilendirme sisteminin i\u015flemeye ba\u015flamas\u0131 bir 25 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. <\/em><\/p><div id=\"bghab-1686784320\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>Soyup so\u011fana \u00e7evrilmi\u015f, son lokmas\u0131 elinden al\u0131nm\u0131\u015f insanlar\u0131m\u0131z\u0131 bir ka\u00e7ak\u00e7\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcp vergi \u00f6demeye davet etmek, adama pabucunu ters giydirmektir. B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye daha zengin deneyimli ve soyutlamas\u0131 da y\u00fcksek \u00f6nderler bekliyor. Bizler T\u00fcrkiye\u2019den gelen her \u015feyi seviyoruz amma en b\u00fcy\u00fck iste\u011fimiz bu halk\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kacak ki\u015filerin d\u00fcnya vizyonuna sahip olmalar\u0131d\u0131r. Bizlere Bulgar g\u00f6z\u00fcyle bakmamalar\u0131d\u0131r. Biraz tarih okuyup bizi daha iyi de\u011ferlendirmeleridir. Bu konuda ba\u015fka diyece\u011fim yok.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; Bulgar kom\u00fcnist partisi devletten temizlendi mi, Bulgaristan art\u0131k demokrasiye ge\u00e7ti mi?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi (BKP) zengin deneyimli, k\u00f6kleri derin olan ve ideolojisi milliyet\u00e7ili\u011fe oturan bir parti olarak ayaktad\u0131r. BSP ve GERB olarak solda ve sa\u011fda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ideoloji-sis ve vizyonsuz bir ortamda iktidar ve muhalefet oyununu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. BKP\u2019nin Marksist-Leninist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle yak\u0131ndan uzaktan ilgisi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa sosyalistlerinin PASE \u00e7at\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olarak \u00f6nce <strong>\u201cdemokratik sosyalizmi\u201d<\/strong> bayrak etmi\u015f, son d\u00f6nemde de sol liberalizme sevdalanm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni durum kom\u00fcnist \u00fclk\u00fcs\u00fc \u00e7\u00fcr\u00fck di\u015f gibi \u00e7ektirip att\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/em><\/p>\n<p><em>BKP ideolojisinde, Marks\u2019tan kalan ve ge\u00e7erli olan, insan\u0131 yaratan\u0131n toplumsal ger\u00e7eklik oldu\u011fu inanc\u0131d\u0131r. Bunun biz Bulgaristan T\u00fcrkleri ve di\u011fer az\u0131nl\u0131klar i\u00e7in anlam\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr derinlikte ve \u015f\u00f6yledir: <\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; D\u00f6rt ya\u015f\u0131ndan ba\u015flayarak \u00e7ocuklar anaokulu, \u00f6zel kamp, e\u011fitim yuvalar\u0131 gibi yerlere toplan\u0131p Bulgar bak\u0131c\u0131, e\u011fitmen ve \u00f6\u011fretmenlerin eline verildi\u011finde y\u00fczde y\u00fcz Bulgar milliyet\u00e7isi olarak yeti\u015fir inanc\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Bu deneyim, Nazi Almanya\u2019s\u0131ndan kopyalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong><\/p><div id=\"bghab-3329617796\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>Hitler zaman\u0131nda Alman sosyal demokrat ailelerden \u00e7ocuklar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131, Avusturya, Macaristan ve Polonya gibi \u00fclkelerde kurulan \u00f6zel e\u011fitim kamplar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp orada \u0131rk\u00e7\u0131 Alman \u015fark\u0131lar\u0131 s\u00f6yleterek kahramanl\u0131k efsaneleriyle e\u011fitildi\u011fi ve fa\u015fizme kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Bu ideolojide Lenin\u2019den kalan ise,<\/em><\/strong><em> s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131na amans\u0131z davranma, \u015fimdiki ko\u015fullarda d\u00fc\u015fman milletlerden ne pahas\u0131na olursa olsun kurtulma anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bulgar toplumunda totalitarizm d\u00f6neminden kalan bu inan\u00e7 ve uygulama, s\u00f6zde <strong>\u201cdemokrasi\u201d<\/strong> ko\u015fullar\u0131nda ya\u015famaya devam etmektedir. Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn milli az\u0131nl\u0131klar\u0131n, dillerine ve geleneklerine, din ve k\u00fclt\u00fcrlerine bakmaks\u0131z\u0131n Bulgar ilan edilmi\u015fti ama bunun 1990\u2019da k\u0131nanm\u0131\u015f ve meclisin kabul etti yasalarda lanetlenmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Bulgarlar\u0131n hemen hemen hepsi 30 y\u0131ldan beri hi\u00e7 birinin fikrini de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><em>8 Ekim 2020 tarihinde Avrupa Parlamentosunun (AP) 358 oyluk bir \u00e7o\u011funlukla kabul etti\u011fi Bulgaristan Bildirisinde, Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan ve insan haklar\u0131 gasp edilmi\u015f, \u00f6z kimlikleriyle, anadillerini konu\u015farak ve \u00f6z k\u00fclt\u00fcrleriyle ya\u015famalar\u0131 yasaklanm\u0131\u015f ve haklar\u0131 hala iade edilmemi\u015f olan az\u0131nl\u0131klardan s\u00f6z edilmemi\u015f olmas\u0131 Bulgar kamuoyunda adeta memnuniyet uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu i\u015fin en tuhaf taraf\u0131 ise, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ve T\u00fcrkiye\u2019deki soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n oylar\u0131yla se\u00e7ilip Br\u00fcksel\u2019e giden Avrupa Parlamentosunda oturan H\u00d6H milletvekili grubunun oylamada <strong>\u201ctarafs\u0131z\u201d<\/strong> kalmas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>Bir de Bulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7inde ayd\u0131n\u0131m diye ge\u00e7inen diplomal\u0131 <strong>\u201cayd\u0131nlar\u201d<\/strong> her \u015feyleri konu\u015furlar amma nedense T\u00fcrk Halk\u0131na yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar\u0131 konu\u015fmaz, konu\u015famazlar. <\/em><\/p>\n<p><em>Bu olaylar Bulgaristan\u2019da kom\u00fcnizmin maske de\u011fi\u015ftirerek hem \u00fclkedeki duruma hem de AB ko\u015fullar\u0131na ayak uydurup ya\u015famaya devam etti\u011fini g\u00f6steriyor. Milli az\u0131nl\u0131klar\u0131n do\u011fal haklar\u0131n\u0131n, insan haklar\u0131n\u0131n ve az\u0131nl\u0131k k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131n yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131, Bulgaristan\u2019da kom\u00fcnizm ve fa\u015fizmin el ele vermi\u015f a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ilik ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k \u015feklinde toplumsal \u00fcst yap\u0131n\u0131n t\u00fcm kurumlar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Biz soyda\u015flar\u0131n ve d\u0131\u015f \u00fclkelerdeki gurbet\u00e7ilerimizin se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve se\u00e7imlere istedikleri oy verme usul\u00fcyle kat\u0131lamamalar\u0131 ve ba\u015fka uygulamalar modern \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n bizdeki belirtileridir. Bizler se\u00e7imde oy kullan\u0131r\u0131z amma aday olamay\u0131z. Neden? Avrupa Birli\u011fi i\u00e7inde ba\u015fka bir \u00fclke var m\u0131 oy kullan\u0131p aday olamas\u0131n. Bunu konu\u015fan var m\u0131 yok. Bir Bulgar \u00e7\u0131k\u0131p burada insan hakk\u0131 ihlali var diyen parti, lider, bakan, siyaset\u00e7i var m\u0131? Yok. Peki neden?Ekonomik alanda ise kom\u00fcnizmin devlet\u00e7ilik ve kooperatif\u00e7ilik temelleri s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f ama yerine adil bir serbest Pazar ekonomisi oturamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/p><div id=\"bghab-3900213435\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; Bulgaristan\u2019da \u0131rk\u00e7\u0131 partiler var m\u0131 ve nedir g\u00fc\u00e7leri? Irk\u00e7\u0131 partilerin T\u00fcrklere zararlar\u0131 var m\u0131?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> Bulgaristan\u2019da<\/em> <em>fa\u015fist yap\u0131lanma ve \u0131rk\u00e7\u0131 hareket Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra ba\u015flad\u0131. K\u00f6k\u00fcnde sava\u015ftan d\u00f6nen tutuklular\u0131n ve yaral\u0131lar\u0131n yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131, 1919 Paris \/ Neully Anla\u015fmas\u0131n\u0131n reddi ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n g\u00f6\u00e7 etmesi istekleri vard\u0131. <strong>\u201cRodina Za\u015ftita\u201d<\/strong> (Vatan Savunmas\u0131) \u015feklinde geli\u015fen \u00f6rg\u00fctlenme gen\u00e7leri \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri, ordu mensuplar\u0131n\u0131, t\u00fcccar, esnaf ve zanaat\u00e7\u0131lar\u0131 pe\u015fine takabilmi\u015fti.<\/em><\/p>\n<p><em>1925\u2019te kurulan <strong>\u201cKubrat\u201d<\/strong> \u00f6rg\u00fct\u00fc ise, \u0130talyan fa\u015fistlerini \u00f6rnek alarak, milli program yay\u0131nlad\u0131. Bu programda askeri h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131 ve tek ki\u015filik otokrat y\u00f6netime ge\u00e7ilmesi isteniyordu.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0Bulgar \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n anas\u0131 say\u0131lan <strong>\u201cRodna Za\u015ftita\u201d<\/strong> 1928\u2019de <strong>\u201cNasionalna Zadruga \u2013 Fa\u015fisti\u201d<\/strong> ad\u0131yla ulusal hareket oldu. Kurdu\u011fu fa\u015fist gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fct\u00fc daha sonra Nazi ruhlu <strong>\u201clegion\u201d<\/strong> oldu. Ayn\u0131lar\u0131 1990\u2019dan sonra Sofya sokaklar\u0131nda milliyet\u00e7i-fa\u015fist-\u0131rk\u00e7\u0131 g\u00f6steriler yap\u0131yor.\u00a0 1931\u2019de bu hareket \u0130talyan fa\u015fizminden uzakla\u015f\u0131p Alman Nazilerine yak\u0131nla\u015ft\u0131, partile\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, fakat politik iktidara kat\u0131lamad\u0131. <strong>\u201cLegion\u201d<\/strong> gen\u00e7lik \u00d6rg\u00fct\u00fc 1933\u2019te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 programla Bulgaristan\u2019da antisemitist hareket ba\u015flatt\u0131. 1940\u2019da mecliste <strong>\u201cUlusu Koruma Yasas\u0131\u201d<\/strong> tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken antisemit kavram\u0131 geni\u015fletildi, kapsam\u0131 T\u00fcrkleri, \u00c7ingeneleri, Yunanlar\u0131 ve Yahudileri kapsayan <strong>\u201cksenefobi\u201d<\/strong> az\u0131nl\u0131klar\u0131 \u00f6tekile\u015ftirme kavram\u0131 kullan\u0131ld\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Bulgaristan fa\u015fizmi 1878\u2019den sonra 3. ku\u015fak Bulgarlarda, a\u011f\u0131r ekonomik bunal\u0131m i\u00e7inde, Bat\u0131 y\u00f6nelimli bir hareket olarak, d\u0131\u015f etki alt\u0131nda beliriyor. <\/em><\/p>\n<p><em>Ayn\u0131 d\u00f6nemde Bulgaristan\u2019da lise \u00f6\u011frencileri aras\u0131nda <strong>\u201cRatnik\u201d<\/strong> ve <strong>\u201cBrannik\u201d<\/strong> adl\u0131 bir fa\u015fist gen\u00e7lik hareketi daha kuruluyor. Bu hareketler Neully Antla\u015fmas\u0131n\u0131n revize edilmesi, anti-kom\u00fcnist \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ve 1938-39\u2019da Almanya\u2019daki <strong>\u201ckistal geceleri\u201d<\/strong> \u2013 Yahudi d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131 gibi olaylar\u0131 ve bildiri da\u011f\u0131tma gibi fa\u015fist propaganday\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131nca \u00c7ar III. Boris taraf\u0131ndan 1939\u2019da kapat\u0131ld\u0131lar. Yahudilere kar\u015f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 kanun mecliste onaylanmazdan ve 1942\u2019de Yahudiler d\u00fc\u015f\u00fck \u0131rk, Bulgarlar da <strong>\u201c\u00fcst\u00fcn \u0131rk\u201d<\/strong> ilan edilmezden \u00f6nce yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalarda \u015fu rakamlar \u00fczerinde durulmu\u015ftur: <strong>\u201cBulgar end\u00fcstrisinin % 56\u2019ini, ithalat\u0131n % 55\u2019ini ve ihracat\u0131n da % 35\u2019ini elinde tutuyor. Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan bir Yahudi\u2019nin geliri bir Bulgar\u2019\u0131n gelirinden 26 defa daha y\u00fcksektir.\u201d<\/strong> <\/em><\/p><div id=\"bghab-2899991833\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>\u00dczerinde durulan bir fikir de, sadece sanayi ve ticaretle u\u011fra\u015fan Yahudilerin Bulgarlar\u0131 devlet y\u00f6netiminden giderek d\u0131\u015flamas\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Fa\u015fist \u00f6rg\u00fct ve partiler 1944\u2019ten sonra yasakl\u0131 kald\u0131. Fakat 1990\u2019dan sonra Bulgar milliyet\u00e7ili\u011fi, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fi ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ye\u015ferdi. 2014\u2019te Avrupa Konseyi taraf\u0131ndan <strong>\u201cfa\u015fist\u201c<\/strong> olarak nitelendirildi. Bunlar <strong>\u201cUlusal Yurtsever Cephe\u201d<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015fen, <strong>\u201cBulgaristan\u2019\u0131 Kurtarmak \u0130\u00e7in Milli Cephe\u201d<\/strong> (NDSV), \u0130\u00e7 Makedon Devrim Hareketi (VMRO) ve <strong>\u201cAtaka\u201d<\/strong> partileridir ve birlik olup 2017 se\u00e7imlerinde iktidara t\u0131rmanmay\u0131 ba\u015fard\u0131, ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131l\u0131klar\u0131na ce savunma bakanl\u0131\u011f\u0131 gibi en \u00f6nemli bakanl\u0131klara oturmu\u015flard\u0131r. Bulgaristan\u2019daki <strong>\u201cTrakya G\u00f6\u00e7menleri\u201d <\/strong>dernekleri, subay kul\u00fcpleri, sosyalist ordudan ayr\u0131lan politik subay birimleri vb hep bunlar\u0131n taban\u0131n\u0131 olu\u015fturur. <\/em><\/p>\n<p><em>Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n 1989 sonunda isimlerinin ve din haklar\u0131n\u0131n geri verilmesine kar\u015f\u0131 milli \u00e7apta tepkinin \u00f6nc\u00fcleri ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131lar\u0131 bunlard\u0131r. H\u00d6H partisi ile VMRO partisi aras\u0131nda <strong>\u201cmilli \u00e7\u0131karlar\u201d<\/strong> esas\u0131nda gizli i\u015fbirli\u011fi oldu\u011fu biliniyor. H\u00d6H ve VMRO y\u00f6netimi gizli polis (DS) k\u00f6kenli, GERB partisi temelinin de polis ve subay dayanakl\u0131 olmas\u0131 bu \u00fc\u00e7l\u00fc aras\u0131nda gizli dayan\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi taban\u0131nda bulunur. <\/em><\/p>\n<p><em>Bulgarlar her zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n yan\u0131nda olmak ister. Osmanl\u0131\u2019dan sonra Rusya \u0130mparatorlu\u011funun (1917) y\u0131k\u0131lmas\u0131yla Bat\u0131ya d\u00f6nd\u00fcler. Fa\u015fizmin belinin k\u0131r\u0131lmas\u0131yla (1944) y\u0131l\u0131nda yeniden Sovyet esaretine d\u00fc\u015ft\u00fcler ve <strong>\u201cBerlin Duvar\u0131\u201d<\/strong> y\u0131k\u0131lmas\u0131 olay\u0131ndan sonra NATO ve AB\u2019ye y\u00f6neldiler ve \u015fimdi AB\u2019nin sorumlu oldu\u011funu ke\u015ffedince Birle\u015fik Amerika\u2019ya sar\u0131ld\u0131lar. T\u00fcrk\u00fcye Cumhuriyetinin Balkanlar\u0131n ve Yak\u0131n Do\u011fu\u2019nun en g\u00fc\u00e7l\u00fc devleti olunca, T\u00fcrk ve \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutup T\u00fcrkiye\u2019nin boynuna sar\u0131lacaklar\u0131ndan y\u00fczde y\u00fcz eminim. Biraz Sab\u0131r, sab\u0131r! Az kald\u0131\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; Bulgar milli bayram\u0131 ile ilgili itirazlar\u0131n\u0131z vard\u0131 nedir bu konu? Hatta internet haber sayfan\u0131z \u201cbghaber\u201din son yaz\u0131lar\u0131ndan birinde 3 Kas\u0131m 1839 olsun diye \u00f6neriniz var ne diyeceksiniz?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> Her halk\u0131n tarihinde milli bayram \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fcnd\u00fcr. Vatanda\u015flar\u0131 ayn\u0131 bayrak alt\u0131na toplayan ve d\u00fc\u011f\u00fcmlerin a\u00e7\u0131l\u0131p s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcn olan Milli Bayram Milli ruhun do\u011fdu\u011fu g\u00fcnd\u00fcr de diyebiliriz. Ne yaz\u0131k ki Bulgaristan halk\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir birle\u015ftirici gurur g\u00fcn\u00fc yok. <\/em><\/p><div id=\"bghab-2494675024\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>3 Mart 1878 tarihinde Osmanl\u0131 devleti ile Rusya \u0130mparatorlu\u011fu aras\u0131nda \u0130stanbul \/ Ye\u015fil K\u00f6y (San Stefano) ge\u00e7ici bar\u0131\u015f protokol\u00fcn\u00fcn imzaland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ve imza t\u00f6renine herhangi bir Bulgar yetkili veya temsilci kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bulgarlar i\u00e7in \u00f6nemli olan bu tutanakta Osmanl\u0131 devletinin 1872\u2019de Do\u011fu Ortodoks Ba\u015fpiskoposlu\u011funa tesis etti\u011fi topraklar\u0131 yeniden teyit etmesidir. Ortada ve belgede taraf olan bir Bulgar ya da Makedon devleti yoktur. Ayr\u0131ca 3 ay sonra, 1878\u2019,n Temmuzunda toplanan Berlin Konferans\u0131nda protokol ge\u00e7ersiz k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tarihsel a\u00e7\u0131dan 3 Mart 1878\u2019in Rusya ve Osmanl\u0131 imparatorluklar\u0131 i\u00e7in oldu\u011fu gibi, Bulgar halk\u0131 i\u00e7inde bir anlam\u0131 yoktur. Bir defa o tarihte bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan Topraklar\u0131nda ya\u015fayan n\u00fcfusun %52\u2019si M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u2019t\u00fcr ve 3 Mart\u0131 bir milli bayram olarak kabul etmeleri s\u00f6z konusu olamaz. <\/em><\/p>\n<p><em>O zaman stat\u00fckolar\u0131 de\u011fi\u015fmedi\u011finden dolay\u0131 Makedonlar i\u00e7in de anlam y\u00fckl\u00fc olmayan bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00dclkeye 1930\u2019larda gelen Ulahlar ve Osmanl\u0131da ge\u00e7imlerinden gayet memnun olan Romenler ve M\u00fcsl\u00fcman Millet i\u00e7inde \u00f6nemli bir g\u00fcn say\u0131lmaz. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir ortamda yaln\u0131z devlet makam g\u00f6revlilerinin ve papazlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 resmige\u00e7itle ya da \u00e7elenk koymakla an\u0131lan milli bayram g\u00fcn\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015ftirilmesini Bulgarlar kendileri de istemi\u015f ve defalarca de\u011fi\u015ftirmi\u015f, fakat halk istemese de 1991 anayasas\u0131yla yine de 3 Mart\u2019ta bilin\u00e7li olarak T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ka\u015f\u0131mak i\u00e7in d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/em><\/p>\n<p><em>Asl\u0131nda 3 Mart Bulgaristan\u2019da ya\u015fayanlar\u0131n Rus esaretine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnd\u00fcr. Bu ger\u00e7ek Bulgaristan\u2019da bilin\u00e7 oldu. Ruslar, Tuna nehrini Bulgarlar\u0131 <strong>\u201ckurtarmak\u201d<\/strong> i\u00e7in de\u011fil, s\u0131cak denizlere \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ge\u00e7mi\u015flerdi. Sonunda onlar\u0131n istedikleri de olmad\u0131. Son y\u0131llarda Bulgaristan\u2019daki 180 Rus ve Sovyet an\u0131t\u0131n\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve hurdaya verilmesi i\u00e7in bir hareket de g\u00fc\u00e7 topluyor. Sonunda Plovdiv\u2019te Saat Tepe art\u0131k eski haline getiriliyor. Devlet 2 milyon leva ay\u0131rm\u0131\u015f Razgrat Parkal\u0131 Camii onar\u0131l\u0131yor, Meri\u00e7 \u00fczerindeki <strong>\u201cMustafa Pa\u015fa\u201d<\/strong> K\u00f6pr\u00fcs\u00fcne de el at\u0131lacak. <\/em><\/p>\n<p><em>Baz\u0131 konularda ger\u00e7ekten geri d\u00f6nmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funa Ba\u015fbakan Boyko Borisov da inanm\u0131\u015f ki, <strong>\u201cba\u015fa d\u00f6nelim, ba\u015ftan ba\u015flayal\u0131m\u201d<\/strong> dedi. Bulgar uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131n Payisiy Hilendarski\u2019nin 1762\u2019de bir hayal olarak \u00e7imdikledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, Osmanl\u0131n\u0131n reform kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve Bulgar bilin\u00e7 ve kimli\u011finin mayaland\u0131\u011f\u0131 3 Kas\u0131m 1839 tarihi neden milli bayram olmas\u0131n? Bulgaristan\u2019\u0131 seven Bulgarlar i\u015f ba\u015f\u0131na ge\u00e7erse bu i\u015f olur\u2026<\/em><\/p>\n<p><strong>\u0130lk Bulgar Okulu Osmanl\u0131\u2019da a\u00e7\u0131ld\u0131, ilk Bulgarca gazete Osmanl\u0131\u2019da \u00e7\u0131kt\u0131, Bulgarlar Kilise ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na Osmanl\u0131da kavu\u015ftu, Bulgar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve ald\u0131n z\u00fcmresi de Osmanl\u0131 devrinde olu\u015ftu. Bulgar uyan\u0131\u015f ve devrini Osmanl\u0131\u2019da ya\u015fad\u0131\u2026<\/strong><\/p><div id=\"bghab-418468099\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>Fransa <strong>\u201cMarsellez\u201d<\/strong>in ilk \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 1792\u2019yi anm\u0131yor mu? Avrupa Birli\u011finin Milli Mar\u015f\u0131 Beerhoven\u2019in 1824\u2019te besteledi\u011fi 9.Senfoni de\u011fil mi? Schiller\u2019in 1785 tarihli <strong>\u201cNe\u015feye \u015eark\u0131s\u0131\u201d<\/strong> AB mar\u015f\u0131na g\u00fcfte de\u011fil mi!? Herkes ba\u015fa d\u00f6nm\u00fc\u015f biz neden d\u00f6nmeyelim. Ger\u00e7ekleri kabul etsek yollar kendili\u011finden a\u00e7\u0131lmaz m\u0131? Herkesin seve seve kutlad\u0131\u011f\u0131 bir bayram olsa, sorunlar kendili\u011finden ortadan kalkmaz m\u0131?<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye\u2019de eski yeni g\u00f6\u00e7menler aras\u0131 problemler oldu\u011fu s\u00f6yleniyor bu do\u011fru mu?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> \u0130lk \u00f6nce \u015funu bir ayd\u0131nlatal\u0131m. Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler Osmanl\u0131 ile giden T\u00fcrkler ve kuzeyden ge\u00e7en T\u00fcrkler olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Osmanl\u0131 ile gidenler burada T\u00fcrkiye\u2019dekiler ile ayn\u0131d\u0131r. Kuzeyden giden T\u00fcrkler ise Gagauzlar, Pomaklar, Bulgarlar, K\u0131r\u0131m sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Tatarlard\u0131r, bunlar\u0131n hepsi T\u00fcrk soyludur. Yani bizler karde\u015f di\u011ferleri karde\u015f \u00e7ocuklar\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. <\/em><\/p>\n<p><em>Rus T\u00fcrk harbinden sonra zaten Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc ismi de o sava\u015ftan sonra verilecektir Bulgaristan\u2019da kalanlara. Sava\u015ftan sonra T\u00fcrkiye\u2019de art\u0131k 6. Ku\u015fak Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc muhacir soylar\u0131 var. Bu ser\u00fcven \u015fimdiki Bulgaristan topraklar\u0131nda ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman ailelerden gen\u00e7lerin 1877-78 Zvi\u015ftovi (Svi\u015ftov), Plevne (Pleven), <strong>\u201c\u015eipka\u201d<\/strong> (\u015eipka Tepesi), Eski Zara (Stara Zagora) sava\u015flar\u0131na kat\u0131lmas\u0131ndan sonra ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Edirne, K\u0131rklareli, \u00c7atalca, Gelibolu ve \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131na kat\u0131lanlar ailelerini al\u0131p g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. <\/em><em>\u0130<\/em><em>kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan hemen sonra Stalin\u2019in Bulgaristan\u2019dan 250 000 T\u00fcrk\u00fcn hemen T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7e zorlanmas\u0131 emri \u00fczerine 1951 g\u00f6\u00e7\u00fcyle 150 000 ki\u015fi memleketini terk etmi\u015f, 1964\u2019te ba\u015flayan ve 10 y\u0131l s\u00fcren par\u00e7alanm\u0131\u015f aileleri birle\u015ftirme s\u00f6zle\u015fmesi gere\u011fince de bir o kadar g\u00f6\u00e7 ettikten sonra, 1989 milli T\u00fcrk kimli\u011fi ayaklanmas\u0131ndan sonra da 360 bin T\u00fcrk ata topraklar\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp vatan\u0131m\u0131zdan d\u0131\u015flan\u0131rken ard\u0131ndan Bulgaristan\u2019da ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f derinle\u015fince 150 bin ki\u015fi de ekonomik g\u00f6\u00e7 neticesinde T\u00fcrkiye\u2019de s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f ve yerle\u015fmi\u015ftir. Biz \u015fu 30 y\u0131ldan beri gelen ve hepsi \u00e7ifte vatanda\u015f olan soyda\u015flar\u0131m\u0131za <strong>\u201cyeni gelenler\u201d<\/strong> diyoruz. Hepimiz ayn\u0131 k\u00f6kten, ayn\u0131 soydan, ayn\u0131 ruhun par\u00e7alar\u0131y\u0131z. G\u00f6nl\u00fcm\u00fczde ayr\u0131 gayr\u0131 yoktur. <\/em><\/p>\n<p><em>Ne var ki, zaman ve mek\u00e2n\u0131n, toplumsal ortam\u0131n, ya\u015fanan olaylar\u0131n ve tarihin insan ruhu \u00fczerinde farkl\u0131 etkileri oldu\u011funa i\u015faret etmeden edemeyiz. <\/em><\/p>\n<p><strong>Konumuz 5 ku\u015fakt\u0131r. \u0130nsan ruhunun 3 ku\u015fakta bir birikim yenilendi\u011fini ve ar\u0131nm\u0131\u015f nitelikler kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, olu\u015fan farkl\u0131l\u0131klar\u0131n \u00f6z belirleyici oldu\u011funu kabul etmeliyiz. <\/strong><\/p><div id=\"bghab-874944710\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>\u015eu da var, ilk 4 ku\u015fak g\u00f6\u00e7ler, hep 1877-78 Rusya ve Osmanl\u0131 imparatorluklar\u0131 aras\u0131 b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131n ard\u0131 ard\u0131na gelen darbeler sonucudur. Osmanl\u0131l\u0131k ve T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn maddi ve manevi izlerini yok etme, camilerden kilise yapma, t\u00fcrbeleri y\u0131ka, \u00e7e\u015fmeleri kurutma, kuyulara domuz ba\u015f\u0131 atma, 2700 okulu kapatma, T\u00fcrk dilini yasaklama, kabristanlar\u0131 s\u00fcrme, \u00fczerine parlamento yapma, camileri 5 defa kapat\u0131p alt\u0131 defa a\u00e7ma, \u00f6l\u00fcleri Fatiha s\u0131z g\u00f6mme vs vs zul\u00fcm bi\u00e7imleri g\u00f6\u00e7 birikimi yapt\u0131. 1960\u2019larda 500 000 Bulgaristan T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik ve konsolosluklardan g\u00f6\u00e7 vizesi istemesi de \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r. 1984\u2019te i\u015f sava\u015f \u015fiddetiyle ba\u015flayan, soyk\u0131r\u0131m denemesi \u015feklinde geli\u015fen ve 5 sene s\u00fcren Bulgarla\u015ft\u0131rma zulm\u00fcnden g\u00f6\u00e7 se\u00e7ene\u011fi do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 devlet bekliyordu.<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6\u00e7e zorlayan uygulamalar her d\u00f6nemde Bulgar devlet politikas\u0131yd\u0131. <\/em><\/p>\n<p><strong>1989\u2019da ayaklanan 5. T\u00fcrk ku\u015fa\u011f\u0131yd\u0131 prenslik, monar\u015fi, fa\u015fizm, kom\u00fcnizm ve totaliter Bulgar diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc z\u00fcl\u00fcm y\u00fck\u00fc alt\u0131nda ezilen atalar\u0131n\u0131n \u00f6fke ve nefretiyle patlam\u0131\u015f ve f\u0131\u015fk\u0131ran bilin\u00e7li T\u00fcrk kudreti Bulgar devletini devirmi\u015fti. <\/strong><\/p>\n<p><em>Anavatana y\u00f6nelen T\u00fcrk seli son sava\u015fta galip gelen bir ordunun g\u00fc\u00e7 tazelemek i\u00e7in k\u0131\u015flaya toplanmas\u0131 gibi bir \u015feydi. Ve sorunuza cevaben, 4 ku\u015fak <strong>\u201cgeldik kurtulduk\u201d<\/strong> demi\u015fti. Bu 5. ku\u015fak Bulgar topraklar\u0131nda zaferle sonu\u00e7lanan b\u00fcy\u00fck bir ulusal ayaklanmad\u0131r. Kom\u00fcnist totaliter devletle 1984-1989 aras\u0131 5 sene aras\u0131z sava\u015ft\u0131ktan, soyk\u0131r\u0131m zincirlerini k\u0131rarak, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyarak, gelirken Bulgar s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131n\u0131 kopar\u0131p gidi\u015fim geli\u015fim senin de\u011fil benim elimde demi\u015ftir. Ayr\u0131ca \u00e7ok farkl\u0131 bir maneviyat, peki\u015fmi\u015f bir irade ve y\u00fcksek kimlik birikimiyle, bir de ard\u0131nda dikey olu\u015fumu ve iradesi olu\u015fmu\u015f bir politik yap\u0131lanma b\u0131rakarak gelmi\u015fti. Bu, ancak k\u0131namak ve lanetlemekle yetinen ve kinini \u00f6fkesini sava\u015f meydan\u0131nda d\u00f6km\u00fc\u015f insanlar\u0131n aras\u0131ndaki farkt\u0131. Son gelenler vatan davas\u0131nda \u00f6nc\u00fcl\u00fck rol\u00fcn\u00fc daha T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olmadan kucaklad\u0131lar. <\/em><\/p>\n<p><em>\u015eehitlere sayg\u0131 mitingleri, T\u00fcrk mezar ta\u015flar\u0131ndan atalar\u0131m\u0131z\u0131n isimleri kaz\u0131n\u0131rken, \u015fehit an\u0131tlar\u0131 dikmek, kahraman \u00e7e\u015fmelerinden umut ak\u0131tmak, kahramanlar\u0131n isimlerini sokak ve meydanlara, k\u00fct\u00fcphane, kahve ve spor komplekslerine vermek, kahramanlar\u0131m\u0131za mevlitler yapmak, yeni camiler in\u015fa ederken, eski camilerden bir\u00e7o\u011funu onarmak, k\u00f6fteciler ve d\u00f6nercilerle T\u00fcrk kokusu da\u011f\u0131ld\u0131 ve baklava ve k\u00fcnefecilerle a\u011f\u0131z tatland\u0131rmak sosyal havay\u0131 de\u011fi\u015ftirdi.<\/em><\/p>\n<p><strong>Bu g\u0131pta edilecek, k\u0131skan\u0131lacak bir durumdur. <\/strong><\/p>\n<p><em>Tabi ki eski g\u00f6\u00e7menlerimize faydas\u0131 da b\u00fcy\u00fck oldu. Pek \u00e7oklar\u0131 Bulgar vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yenilerken Avrupa Birli\u011fi vatanda\u015f\u0131 olmay\u0131 da hak ettiler. Bu bir \u00e7eli\u015fki de\u011fil 5. Ku\u015fa\u011f\u0131n Bulgaristan T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kayna\u015fmas\u0131na sunulan paha bi\u00e7ilmez bir hizmettir. T\u00fcrkiye\u2019deki soyda\u015f kayna\u015fmas\u0131 Bulgaristan T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcne b\u00f6ylece kendili\u011finden kudret kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. G\u00f6\u00e7ler \u00e7eli\u015fkisi dedi\u011finiz asl\u0131nda g\u00f6\u00e7ler kayna\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye\u2019de en \u00e7ok Bulgaristan T\u00fcrkleri n\u00fcfusu nerede? Se\u00e7imlerde birlikte hareket edebiliyorlar m\u0131?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> T\u00fcrkiye\u2019de Bulgaristan g\u00f6\u00e7meni dendi\u011finde Bursa akla gelir amma sadece \u0130stanbul\u2019da &#8211; 1 500 000 (bir bu\u00e7uk milyon) n\u00fcfusla ilk s\u0131radad\u0131r. Ard\u0131ndan Bursa &#8211; 600 000, \u0130zmir &#8211; 450 000 vs civar\u0131ndad\u0131r, t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de 8 milyon civar\u0131nda Bulgaristan g\u00f6\u00e7meni bulunmaktad\u0131r. Balkan g\u00f6\u00e7menlerinin en b\u00fcy\u00fck m\u00fcfrezesi biziz. T\u00fcrkiye\u2019deki k\u00fclt\u00fcrel birikimimizi Bulgaristan T\u00fcrk kimli\u011fine y\u00fcklemek en \u00f6nemli \u00f6devlerimizden biridir. Balkanlarda ye\u015feren yeni T\u00fcrk kimli\u011finde Bulgaristan T\u00fcrklerinde orta direk ve ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olma \u00f6zellikleri belirleyici olacakt\u0131r bunu \u00e7ok yak\u0131n bir zamanda herkes g\u00f6recektir. Bu g\u00fcne kadar T\u00fcrkiye\u2019ye gelenler kar\u0131\u015fm\u0131\u015flar ve memleket meselesine pek \u00f6nem vermemi\u015fler, tabi bu g\u00fcc\u00fc de ortaya \u00e7\u0131kartan \u00f6zellikle 89 g\u00f6\u00e7menleri oldu.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; Bulgaristan T\u00fcrkleri hangi partiye oy veriyorlar Bulgaristan\u2019da veya T\u00fcrkiye\u2019de? <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> 1990\u2019dan sonra Bulgaristan T\u00fcrkeri\u2019nin siyasi uyan\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok zor oldu. Bulgaristan 45 y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra, kom\u00fcnist partisinin her se\u00e7imi % 99 kazand\u0131\u011f\u0131 tek partili siyasi matrisi k\u0131r\u0131ld\u0131 ve 10 Haziran 1990\u2019da \u00e7ok partili sistemle ilk defa 2 sistemli se\u00e7ime gidildi. <\/em><\/p>\n<p><em>Bu se\u00e7ime Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 topluca Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi\u2019ne oy verdiler. Y\u00fcce Halk Meclisi se\u00e7ildi ve ilk kez Bulgaristan T\u00fcrkleri 23 milletvekilli ile meclis grubu kurdular. \u00c7ok ilgin\u00e7tir o se\u00e7imleri kom\u00fcnistler kazanm\u0131\u015ft\u0131 ve ayn\u0131 y\u0131l 2 h\u00fck\u00fcmet kurdular. Demek oluyor ki, Bulgaristan halk\u0131n\u0131n bilincinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f ve ruhu da yenilenmeyi kabul etmiyordu. Bu s\u00fcre\u00e7 Bulgaristan\u2019da ya\u015fam\u0131n de\u011fi\u015fmesi sonucu bilincin etkilenmesiyle ger\u00e7ekle\u015fmeye a\u00e7\u0131ld\u0131. <\/em><\/p>\n<p><em>1992 y\u0131l\u0131nda tar\u0131mda kooperatifler da\u011f\u0131ld\u0131 \u00f6zele ge\u00e7ildi, 1995-2001 aras\u0131nda ekonomide devlet m\u00fclkiyeti, bankac\u0131l\u0131k, ekonomiyi ve ticareti y\u00f6neten devlet kurumlar\u0131 yok edildi. Bulgaristan\u2019da \u00f6zel sermay<strong>e<\/strong>ye ve serbest Pazar ekonomisine dayal\u0131 demokratik \u00e7ok partili sistemi 5. ku\u015fak Bulgarlar ger\u00e7ekle\u015ftirebilseydi, fakat \u00fcst yap\u0131da (KGB) s\u00f6k\u00fclemeyen totaliter politik zihniyet mafya, oligar\u015fi ve tek ki\u015filik y\u00f6netime birikim yapt\u0131. Parlamenter demokrasi topluma demokrasi ta\u015f\u0131ma adaletli, e\u015fitlik\u00e7i ve \u00e7o\u011fulcu farkl\u0131l\u0131klara ya\u015fama hakk\u0131 tan\u0131yan bir kurallar matrisi olu\u015fturamad\u0131 ve sanki tarihsel rol\u00fcn\u00fc art\u0131k tamamen yitirdi. Avrupa de\u011ferlerine g\u00f6re yeni bir toplum d\u00fczeni kurmay\u0131 rafa kald\u0131r\u0131p \u00f6zellikle, insan haklar\u0131, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 ev adalet gibi konularda fa\u015fist ve kom\u00fcnist totaliter sistem geleneklerine hayat hakk\u0131 tan\u0131may\u0131 kendine ana \u00f6dev olarak benimsedi. <\/em><\/p>\n<p><strong><em>Bunun en son \u00f6rne\u011fini 8 Ekim tarihinde Avrupa Parlamentosunda Bulgaristan Durum De\u011ferlendirmesi onaylamas\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Makedon olduklar\u0131 i\u00e7in \u00c7arl\u0131k devrinde z\u00fcl\u00fcm g\u00f6ren, sosyalizm y\u0131llar\u0131n\u0131 da ayn\u0131 nedenle hapishanelerde ge\u00e7iren Bulgar Makedonlar\u0131n\u0131n milli kimlik davas\u0131n\u0131n hakl\u0131 oldu\u011funa Strazburg A\u0130HM\u2019den 40 karar \u00e7\u0131kmas\u0131na ve Avrupa Konseyinin \u00f6zel bildiri yay\u0131nlamas\u0131na ra\u011fmen, bu ger\u00e7e\u011fin tan\u0131nmas\u0131na yine de kar\u015f\u0131 oy kullan\u0131lmas\u0131 B\u00fct\u00fcn demokratik Avrupa\u2019y\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtsa da Bulgaristan\u2019da alk\u0131\u015fland\u0131. Bu konuda H\u00d6H milletvekillerinin <strong>\u201ctarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d<\/strong> ise Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 her zaman oldu\u011fu gibi bir kez daha \u015fok etti. Bu \u00f6rnekler \u00fclkede \u00e7ok sert bir bask\u0131 oldu\u011funa, ekonomik liberalle\u015fmenin kendili\u011finden insan haklar\u0131nda ve politik bilin\u00e7te de\u011fi\u015fikliklere g\u00f6t\u00fcrmedi\u011fine kan\u0131tt\u0131r. Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 isimlerini ve dinsel haklar\u0131n\u0131 totaliter kom\u00fcnist diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devirerek elde etmi\u015flerdir. 1990\u2019la gelen yeni sistem az\u0131nl\u0131k hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinde, hatta az\u0131nl\u0131klar\u0131n do\u011fal hakk\u0131 olan anadillerinde konu\u015fma, okuma ve yetilme hakk\u0131na bile yasal ya\u015fam hakk\u0131 tan\u0131mam\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131n\u0131 \u015fiddetlendirerek s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Son 30 y\u0131lda Bulgaristan\u2019da 16 ola\u011fan ve erken meclis se\u00e7imi yap\u0131ld\u0131.<\/em><\/strong><em> 2009 milletvekili se\u00e7ildi. 1992\u2019de Prof. L\u00fcben Berov, 2001\u2019de II. Semeon ve 2005\u2019te Sergey Stani\u015fev ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131nda kurulan h\u00fck\u00fcmetlere bakan ve ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131lar\u0131yla kat\u0131lan H\u00d6H partisi Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n kimlik sorununa ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131na ili\u015fkin hi\u00e7bir \u00f6neriyi meclise veya bakanlar kuruluna ta\u015f\u0131mad\u0131. \u00d6te yandan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ana ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olan t\u00fct\u00fcnc\u00fcl\u00fck ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n dibine kibrit suyu d\u00f6kt\u00fc ki, ac\u0131s\u0131 halk\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcre\u011fini hala da\u011fl\u0131yor. Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk kimli\u011fine nefes alma hakk\u0131 tan\u0131mayan bu tutuma kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131 1993\u2019te H\u00d6H K\u0131rca Ali Milli Konferans\u0131nda Ba\u015fkan Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131n <strong>\u201cebedi ba\u015fkanl\u0131k\u201d<\/strong> talebine kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131yla ba\u015flad\u0131. Bu dava 20 bine yak\u0131n mert T\u00fcrk milliyet\u00e7isinin partiden ayr\u0131lmas\u0131na ve yurdu terk etmesine neden olurken, Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131n bu bask\u0131larda devlet kolluk g\u00fc\u00e7leriyle el ele vermi\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u00e7 protesto partinin 5 kez par\u00e7alanmas\u0131na neden oldu. Kasim Dal ve L\u00fctfi Mestan olaylar\u0131 son \u00f6rneklerdir. 2014 se\u00e7imlerine kadar T\u00fcrkler hem memlekette hem de anavatanda hep H\u00d6H partisine topluca oy verdiler ve milletvekilli say\u0131s\u0131n\u0131 39\u2019a, belediye ve muhtarl\u0131klarda se\u00e7ilmi\u015f kadro say\u0131s\u0131n\u0131 da 1000\u2019e \u00e7\u0131karan T\u00fcrkler, bundan 6 y\u0131l \u00f6nce H\u00d6H\u2019ten siyasi olarak so\u011fudu. 2017\u2019de yap\u0131lan son se\u00e7imlerde iktidar partisi GERB T\u00fcrklerden 150 bin oy ald\u0131 ama o da Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131lar\u0131 T\u00fcrk olacak dese de s\u00f6z\u00fcnde durmad\u0131. 2021 Mart\u0131nda yap\u0131lacak ola\u011fan genel se\u00e7imde <strong>\u201cEvet, Bulgaristan!\u201d<\/strong> ve <strong>\u201cCumhuriyet\u00e7i Bulgaristan\u201d<\/strong> partileri etnik az\u0131nl\u0131klarla yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmaya el uzat\u0131yor.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong><strong> Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye Bulgaristan\u2019a yard\u0131mlarda bulunuyor mu? Halk olarak ve kurumlar olarak. Bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>Cevap Rafet ULUT\u00dcRK;<\/u><\/strong><em> T\u00fcrkiye bir defa Osmanl\u0131 devri geleneklerine ba\u011fl\u0131 kalarak 100 ya\u015f\u0131na uzanan Cumhuriyet devrinde de Bulgaristan\u2019la ili\u015fkileri hassas konu olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u00f6zel bir yerde tutmu\u015ftur. Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk tan\u0131yan Osmanl\u0131 devletidir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Makedonya ve Dobruca Cephesinde iki devlet omuz omuza sava\u015f\u0131rken, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da tabyalardayd\u0131 ve 9 656 \u015fehit verdi. <\/em><\/p>\n<p><em>1913\u2019te Bulgar devletinin zor kullanarak Pomak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 topraklar\u0131ndan kovup di\u011fer yar\u0131n\u0131n da isimlerini de\u011fi\u015ftirip, dinlerini yasaklayarak hepsini H\u0131ristiyan yapmas\u0131 facias\u0131na diplomatik \u00e7\u00f6z\u00fcm bulan Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sofya askeri ata\u015fesi Yarbay Mustafa Kemaldir.<\/em><\/p>\n<p><em>20.Y\u00fczy\u0131l boyunca Pomaklar\u0131n T\u00fcrkleri, Tatarlar\u0131n da isimleri ve Gagavuzlar\u0131n da gelenekleri, tarihsel-k\u00fclt\u00fcrel birikimi, halk medeniyeti reddedilip yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Hem monar\u015fi hem de kom\u00fcnist d\u00f6nemde bask\u0131, ter\u00f6r, zul\u00fcm i\u00e7erikli soyk\u0131r\u0131m denemesi, i\u015f sava\u015f boyutunda Bulgarla\u015ft\u0131rma sald\u0131r\u0131lar\u0131 kesilmemi\u015f ama 12 defa geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclebilmi\u015ftir. Ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa ge\u00e7en bu sert m\u00fccadelede T\u00fcrkiye devletinin varl\u0131\u011f\u0131 her bir fert taraf\u0131ndan her zaman ve her yerde hissedilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye devletinin Bulgaristan\u2019a yard\u0131mlar\u0131 asla kesilmemi\u015ftir.<\/strong><em> 1990\u2019dan son Bulgaristan ekonomisi ve maliyeti \u00e7\u00f6k\u00fcnce ilk t\u00fcketim ve \u00fcretim mal\u0131 kredisi Ankara\u2019dan geldi. \u0130ki tarafl\u0131 ana yol, t\u00fcnel, k\u00f6pr\u00fc, metro, modern semt, AVM gibi in\u015fatlarda T\u00fcrk holdingler i\u015fe el koydu. Bir\u00e7ok sanayi tesisine T\u00fcrk \u015firketleri sahip \u00e7\u0131kt\u0131. Karma b\u00f6lgelerde i\u015fsizli\u011fin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00fcslendiler. <strong>\u201c\u015ei\u015fe Cam\u201d<\/strong> devinden sonra, <strong>\u201cTeklas\u201d<\/strong> Bulgaristan\u2019da 7. sanayi i\u015fletmesini kurdu. <\/em><\/p>\n<p><em>2004\u2019te Bulgaristan\u2019da NATO yolunu a\u00e7an T\u00fcrkiye devletinin meclis karar\u0131yla verdi\u011fi garantidir. 2015 y\u0131l\u0131ndan sonra s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve ekonomik g\u00f6\u00e7 selinin Bulgaristan\u2019\u0131 bo\u011fma tehlikesi belirdi\u011finde, T\u00fcrkiye yolu kesmi\u015f ve Bulgaristan\u2019\u0131 istiladan korumu\u015ftur.<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrkiye\u2019den Belediyeler, STK\u2019lar ve vak\u0131flar Ramazan ve Kurban Bayramlar\u0131nda her zaman Bulgaristan\u2019da iftar a\u00e7m\u0131\u015f, kurban kesip da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Y\u00fczlerde gencimiz T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim ald\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Elektronik \u00e7a\u011f olanaklar\u0131ndan yararlanan T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve sanat\u0131 Bulgaristan\u2019\u0131 adeta esir ald\u0131. Demokrasi y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrkiye Bulgaristan s\u0131n\u0131r\u0131nda Bulgaristan vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in vizesiz giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f Edirne\u2019yi Bulgar pazar\u0131 \u015feklinde geli\u015ftirdi. T\u00fcrkiye ekonomisi zor g\u00fcnlerde Bulgaristan\u2019da her haneyi adeta himaye alt\u0131na alm\u0131\u015f ve yiyecek giyecek s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fatmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Devam\u0131<\/p>\n<div id=\"bghab-1863260862\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soru: Kadir CANPOLAT; T\u00fcrkiye Bulgaristan ili\u015fkilerinde eksikler nelerdir? Neler yap\u0131ld\u0131? Eksik kalan nedir? Cevap Rafet ULUT\u00dcRK; Bulgaristan T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa\u2019ya a\u00e7\u0131lan kap\u0131 kom\u015fusudur. Bir halk olarak<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":50064,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-50099","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kadir-canpolat.jpg?fit=620%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-d23","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50099\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}