{"id":4934,"date":"2013-08-13T14:50:45","date_gmt":"2013-08-13T11:50:45","guid":{"rendered":"http:\/\/bghaber.org\/bghaber\/?p=4934"},"modified":"2019-07-18T00:43:20","modified_gmt":"2019-07-17T22:43:20","slug":"uzaktan-yakindan-bulgaristan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/uzaktan-yakindan-bulgaristan\/","title":{"rendered":"Uzaktan yak\u0131ndan Bulgaristan"},"content":{"rendered":"<p>Bir beyaz minib\u00fcs, i\u00e7indeki \u00fc\u00e7 yazar, iki ill\u00fczyonistle Bulgaristan turnesine \u00e7\u0131kt\u0131. Meri\u00e7 k\u0131y\u0131lar\u0131ndan Tuna boylar\u0131na onlarca \u015fehirde, k\u00f6yde, kasabada e\u011fle\u015fen ve kimi yerde \u00e7i\u00e7eklerle, kimi yerde t\u00fcrk\u00fclerle kar\u015f\u0131lanan bu ekip neyin pe\u015findeydi?<!--more--><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/aksiyon-bulgaristan-5.jpg\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-4935\" alt=\"aksiyon-bulgaristan-5\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/aksiyon-bulgaristan-5-300x149.jpg?resize=300%2C149\" width=\"300\" height=\"149\" \/><\/a><\/p>\n<p>S\u0131n\u0131r \u00e7izgileri, topra\u011f\u0131n rengini de\u011fi\u015ftirmez, a\u011fa\u00e7lar\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve da\u011flar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 da\u2026 G\u00fcnebakan \u00e7i\u00e7ekleri her iki yakada da y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcne\u015fe \u00e7evirir ve bu sar\u0131 tarlalar, T\u00fcrkiye topra\u011f\u0131ndan Bulgaristan\u2019a s\u0131n\u0131r tan\u0131madan uzay\u0131p gider. Edirne\u2019den \u00e7\u0131k\u0131p sahil \u015fehri Burgaz\u2019a ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, \u201cNe \u00e7abuk!\u201d dersiniz \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla, \u201cBir Bulgar \u015fehrine biz bu kadar yak\u0131n m\u0131yd\u0131k?\u201d \u0130\u015fte esas mesele; yak\u0131nl\u0131k ve uzakl\u0131k\u2026 Arada tel \u00f6rg\u00fclerden daha a\u015f\u0131lamaz bir duvar var zira; ge\u00e7mi\u015fin zaferleri ve yenilgileri\u2026 Bilhassa Bulgaristan taraf\u0131nda, \u00f6fkeyi her dem taze tutan tarih kitaplar\u0131 yeni nesilleri T\u00fcrkiye\u2019den fersah fersah uza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. Bu durumda beylik bir ifade de olsa s\u00f6ylemek zorunday\u0131z: \u201cBulgaristan bize hem yak\u0131n, hem de uzakt\u0131r arkada\u015f!\u201d<\/p>\n<p>Evet, co\u011fraf\u00ee olarak yak\u0131n, psikolojik olarak uzak; ama s\u0131n\u0131r bir kez a\u015f\u0131l\u0131p da kar\u015f\u0131 tarafa ge\u00e7ildi\u011finde \u00f6yle bizden, \u00f6yle a\u015fina ki! Bulgaristan topraklar\u0131nda, yakla\u015f\u0131k bin be\u015f y\u00fcz kilometreyi T\u00fcrk\u00e7e duyarak ve T\u00fcrk\u00e7e konu\u015farak kateden biri, \u2018yabanc\u0131l\u0131k\u2019 hissinden s\u00f6z edebilir mi! Burgaz\u2019dan Varna\u2019ya, Rus\u00e7uk\u2019tan Silistre\u2019ye, \u015eumnu\u2019dan Filibe\u2019ye, onlarca \u015fehirde, k\u00f6yde, kasabada, il\u00e7ede bir Anadolu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131lanmak, ba\u015ftan beri s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz o zihn\u00ee uzakl\u0131\u011f\u0131 da bir anda siliveriyor. O zaman biz, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcmlere ra\u011fmen yerini yurdunu terk etmemi\u015f Bulgaristan T\u00fcrklerine bir te\u015fekk\u00fcr bor\u00e7luyuz. Yaln\u0131zca te\u015fekk\u00fcr de\u011fil, biraz da ilgi ve merak bor\u00e7luyuz. G\u00f6\u00e7meyip orada kalanlar bug\u00fcn nerede, nas\u0131l ya\u015farlar? \u0130badethaneleri ne durumdad\u0131r, T\u00fcrk\u00e7eyi rahatl\u0131kla konu\u015furlar m\u0131?<\/p>\n<p>Latif Fatme Latif, bize bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 verebilir mi? Evet, b\u00fcy\u00fck oranda\u2026 Ad\u0131ndan ba\u015flayal\u0131m. Latif, o topraklarda geleneksel isimlerin bug\u00fcn bile reva\u00e7ta olu\u015funun g\u00f6stergesi. Anne babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 Ay\u015fe, Hatice, H\u00fcsniye, Nesibe, Emine gibi adlarla \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor ve bizim geldi\u011fimiz noktay\u0131 b\u0131y\u0131k alt\u0131ndan g\u00fclerek de\u011ferlendiriyor: \u201cSizde \u00e7ocuklara Su, Ya\u011fmur, Sarp, Kaya gibi isimler veriliyor art\u0131k.\u201d<\/p>\n<p>Latif, dedesinin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor ve o ad\u0131 Bulgaristan T\u00fcrklerinde \u00e2det oldu\u011fu \u00fczere, ikinci soyad\u0131 olarak kullan\u0131yor. Ortadaki \u2018Fatme\u2019 nedir peki? Annesinin ad\u0131, bildi\u011fimiz Fatma, Latif\u2019in ilk soyad\u0131 ve bir ba\u015fka ger\u00e7e\u011fin; hem Bulgarlar hem de T\u00fcrkler aras\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan bo\u015fanmalar\u0131n i\u015faret\u00e7isi\u2026 \u0130\u015fte size \u00fc\u00e7 kelimenin s\u00f6yledi\u011fi\u2026 Hen\u00fcz on be\u015findeki Latif\u2019i Bulgaristan T\u00fcrklerinin bir temsilcisi gibi g\u00f6steremeyiz elbet; ama konu\u015ftu\u011fu T\u00fcrk\u00e7eden, s\u00f6yledi\u011fi t\u00fcrk\u00fclerden ve kendi hayat\u0131na dair anlatt\u0131klar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak baz\u0131 varsay\u0131mlarda bulunabiliriz. T\u00fcrk\u00e7enin \u015fehir merkezlerinden ziyade k\u00f6ylerde daha g\u00fczel konu\u015fuldu\u011funu iddia edebiliriz mesela ki hem g\u00f6zlemlerimiz hem de g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yetkililer bu tespiti do\u011fruluyor. Ve T\u00fcrk\u00e7e bu topraklarda biraz da t\u00fcrk\u00fcler e\u015fli\u011finde ya\u015f\u0131yor. Kar\u015f\u0131 da\u011flarda g\u00f6r\u00fcnen her k\u00f6y\u00fcn ad\u0131n\u0131 bilmekle kalmay\u0131p o k\u00f6ye ili\u015fkin t\u00fcrk\u00fcler de s\u00f6yleyen Latif, bize ister istemez \u015fu soruyu sorduruyor: \u201cAnadolu\u2019da on be\u015finde ka\u00e7 \u00e7ocuk, k\u00f6yler \u00fczerine yak\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcrk\u00fclerden haberdard\u0131r?\u201d<\/p><div id=\"bghab-4060877318\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Nas\u0131l \u00f6\u011frenmi\u015f peki bu t\u00fcrk\u00fcleri? \u201cK\u00fc\u00e7\u00fckken nineme, \u2018bir t\u00fcrk\u00fc s\u00f6ylesene\u2019 derdim, o da s\u00f6ylerdi. B\u00f6ylelikle \u00f6\u011frendim hepsini.\u201d Dikenlik k\u00f6y\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcnce kar\u015f\u0131dan, \u0131srarlar\u0131m\u0131za dayanamay\u0131p m\u0131r\u0131ldanmaya ba\u015fl\u0131yor Latif: \u201cDikenlikten \u00e7\u0131kt\u0131k ba\u015f\u0131m selamet \/ Kam\u00e7\u0131boyu\u2019na indik koptu k\u0131yamet \/ Yans\u0131n anam yans\u0131n G\u00fcls\u00fcm\u00fcm diye \/ Yanar\u0131m gen\u00e7li\u011fime doymad\u0131m diye\u2026\u201d Bu t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn ad\u0131 \u2018G\u00fcls\u00fcm K\u0131z\u0131n Destan\u0131\u2019. Bir de hik\u00e2yesi var: G\u00fcls\u00fcm, Salim\u2019i sever; ancak ailesi daha zengin oldu\u011fu i\u00e7in onu Recep\u2019e vermek ister. G\u00fcls\u00fcm Salim\u2019le ka\u00e7ar ve beklendi\u011fi \u00fczere Recep arkalar\u0131ndan yeti\u015fir. Niyeti Salim\u2019i vurmakt\u0131r; fakat kur\u015fun G\u00fcls\u00fcm\u2019e isabet eder ve k\u0131z orac\u0131kta \u00f6l\u00fcr. Kam\u00e7\u0131boyu\u2019nda kopan k\u0131yamet i\u015fte G\u00fcls\u00fcm\u2019\u00fcn k\u0131yametidir.<\/p>\n<p><b>\u0130\u015f \u00f6nl\u00fcklerinin s\u0131rr\u0131<\/b><\/p>\n<p>K\u00f6yler, da\u011f yama\u00e7lar\u0131nda ve ovalarda ye\u015fillikler aras\u0131na serpi\u015ftirilmi\u015f k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7at\u0131lar\u0131yla beliriveriyor. Kiremitlik, Dikenlik, \u00c7epelce, Derek\u00f6y, \u00c7ukurk\u00f6y\u2026 Hi\u00e7birinin T\u00fcrk\u00e7e tabelas\u0131 yok; ama halk y\u0131llar y\u0131l\u0131 kendi k\u00f6ylerini hep T\u00fcrk\u00e7e isimleriyle bilip s\u00f6ylemi\u015f. K\u00f6y dedi\u011fimiz burada, kald\u0131r\u0131ml\u0131 caddeleri, k\u00fclt\u00fcr evleri, ye\u015fil parklar\u0131yla emeklilerin yerle\u015fti\u011fi sakin kasabalar\u0131 and\u0131r\u0131yor asl\u0131nda. Fakat duvar diplerinde oturan \u015falvarl\u0131 teyzelere bir Anadolu k\u00f6y\u00fcnde de rastlanabilir pek\u00e2l\u00e2\u2026<\/p>\n<p>\u00dczerlerindeki gri, kahverengi ve lacivert i\u015f \u00f6nl\u00fckleri hari\u00e7 tutulmak kayd\u0131yla tabii\u2026 Buras\u0131 ilgin\u00e7; bir \u00f6rnek giyinmi\u015f onlarca kad\u0131n\u0131 bir anda kar\u015f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcnce, az \u00f6nce bir fabrika paydos etti zannediyoruz, bildi\u011finiz tek tip giysiler i\u015fte, \u00f6nden d\u00fc\u011fmeli, yandan cepli\u2026 Me\u011fer k\u00f6ylerde kad\u0131nlar \u015falvarlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u2018manto\u2019 dedikleri bu \u00f6nl\u00fckler olmadan soka\u011fa ad\u0131m atmazm\u0131\u015f. \u00d6nceleri devlet dairelerine i\u015fi d\u00fc\u015fenlere gerekli ciddiyeti temin eden bu \u00fcniformalar, sadeli\u011fi ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fda, bah\u00e7ede, kap\u0131 \u00f6n\u00fcnde, kom\u015fu ziyaretinde tercih edilir olmu\u015f ve bug\u00fcn neredeyse geleneksel bir giysi halini alm\u0131\u015f. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve tek tiplili\u011fin y\u00fcceltildi\u011fi kom\u00fcnizm d\u00f6neminden bir \u2018hediye\u2019 muhtemelen\u2026 Her neyse, bu k\u00f6ylerin bizim k\u00f6ylere benzemezli\u011fini izaha devam edelim. \u015eumnu \u00dcniversitesi\u2019nden mezun olduktan sonra Bayramalan k\u00f6y\u00fcnde tarih ve Bulgarca \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapan Huriye Bekir\u2019e soral\u0131m mesela: \u201cOkul d\u0131\u015f\u0131nda neyle me\u015fgul olursunuz?\u201d \u201cHer sabah kalkar ine\u011fimi sa\u011far\u0131m. Her k\u00f6yl\u00fc kad\u0131n gibi, tarlada \u00e7apa yapar\u0131m, dikerim, \u00f6rerim. Okuldan \u00e7\u0131k\u0131nca gidecek ba\u015fka yer mi var, ba\u011fdan, bah\u00e7eden ba\u015fka!\u201d K\u00f6ylerde hayvanc\u0131l\u0131k tar\u0131mdan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc; ama Bayramalan gibi \u2018deniz boyu\u2019na yak\u0131n k\u00f6ylerde kad\u0131nlar sahil otellerinde, tekstil at\u00f6lyelerinde, erkekler ise in\u015faatlarda i\u015f bulabiliyor. Bayramalan k\u00f6y\u00fcnde bir k\u00fct\u00fcphane ve sand\u0131klardan \u00e7\u0131kan nak\u0131\u015fl\u0131 kuma\u015flar\u0131n, elbiselerin, toprak testilerin, bak\u0131r sahanlar\u0131n ve bug\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 tar\u0131m aletlerinin sergilendi\u011fi bir de m\u00fcze var.<\/p>\n<p>Kiremitlik, \u00c7epelce ve Bayramalan\u2019dan sonra Latif\u2019in k\u00f6y\u00fc Derek\u00f6y\u2019deyiz. 350 haneli bu k\u00f6y\u00fcn Sofya Y\u00fcksek \u0130slam Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc bitirmi\u015f, mast\u0131rl\u0131 bir muhtar\u0131 var. Burada alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istedi\u011fimiz nokta, muhtar\u0131n e\u011fitimli olu\u015fu de\u011fil sadece, gen\u00e7lerin \u00fcniversite okumak i\u00e7in neredeyse hi\u00e7 heyecan duymad\u0131\u011f\u0131 bir zamanda k\u00f6y\u00fcne d\u00f6n\u00fcp onlar\u0131 cesaretlendiren bir gen\u00e7 adam\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l da ehemmiyetli olu\u015fu\u2026 Muhtar \u0130smail \u00d6ver, hem Bulgar hem T\u00fcrk gen\u00e7lerin kap\u0131lar a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in Avrupa\u2019ya gitti\u011fini, geride kalanlar\u0131n da \u00fcniversite e\u011fitimine ilgisiz oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ona kal\u0131rsa bu moralsizli\u011fin alt\u0131nda kom\u00fcnizm d\u00f6neminde bast\u0131r\u0131lan anne ve babalardan \u00e7ocuklar\u0131na sirayet eden \u2018Bizden bir \u015fey olmaz\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesi yat\u0131yor. \u00d6ver\u2019in o \u2018karanl\u0131k\u2019 g\u00fcnlerle ilgili \u00f6nemli tespitleri de var: \u201cKom\u00fcnizm d\u00f6neminde Bulgarlar dini yasaklay\u0131p T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcceltmi\u015fler. O y\u0131llarda Naz\u0131m Hikmet\u2019in burada T\u00fcrk\u00e7e dersi verdi\u011fi biliniyor. Okullardan biri de onun ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r zaten. Niyetleri, T\u00fcrk\u00e7e \u00fczerinden kom\u00fcnizmi sevdirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131\u2026 Sonras\u0131nda bize Kuran\u2019\u0131 yine dedelerimiz \u00f6\u011fretti\u011fine g\u00f6re bu kampanyalar\u0131n tuttu\u011fu pek de s\u00f6ylenemez. \u201d<\/p><div id=\"bghab-1147711994\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>Bulgarlar T\u00fcrk\u00e7e yer, T\u00fcrk\u00e7e uyur<\/b><\/p>\n<p>Bulgarlar \u2018din\u2019den s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f bir T\u00fcrk\u00e7eyle kom\u00fcnizm propagandas\u0131 yapt\u0131klar\u0131 d\u00f6nemde bu dilden baz\u0131 kelimeleri sevmi\u015f olabilir mi? Yok, muhtemelen daha eskinin, tarih kitaplar\u0131nda ve turizm bro\u015f\u00fcrlerinde \u00fczerinden bir \u00e7\u0131rp\u0131da atlad\u0131klar\u0131 500 y\u0131ll\u0131k Osmanl\u0131 ge\u00e7mi\u015finin hediyesidir onlar. Bug\u00fcn, tencere ve yorgan gibi baz\u0131 kelimelerin Bulgarca kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor mesela. K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc TEDA projesi kapsam\u0131nda T\u00fcrk\u00e7eden Bulgarcaya kitap \u00e7evirileri yapan R\u00fcstem Aziz, \u201cBulgar dilinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 15\u2019i T\u00fcrk\u00e7e kelimelerden olu\u015fur. Bir Bulgar\u2019\u0131n evine misafir oldu\u011fumuzda, d\u00f6\u015feme d\u00f6\u015femedir, tavan tavand\u0131r, d\u00f6\u015fek d\u00f6\u015fektir. Tabii, kimi kelimelerin anlam kaymas\u0131na u\u011framas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden zor durumda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z da olur. \u2018Pi\u00e7\u2019 kelimesi s\u00f6z gelimi, Bulgarcaya \u2018mert\u2019 olarak ge\u00e7mi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z seyahatlerde, Bulgar i\u015f adamlar\u0131 T\u00fcrk meslekta\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131rtlar\u0131n\u0131 \u2018\u00e7ok pi\u00e7 adams\u0131n\u2019 diyerek s\u0131vazlad\u0131\u011f\u0131nda bir tats\u0131zl\u0131k \u00e7\u0131kmas\u0131n diye meseleyi acilen izah etmemiz gerekir.\u201d<\/p>\n<p>Peki, Bulgaristan\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye bug\u00fcnk\u00fc yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l? T\u00fcrkler, tamam\u0131 ya da \u00e7o\u011funlu\u011fu T\u00fcrklerden olu\u015fan okullardaki T\u00fcrk\u00e7e derslerini (haftada iki saat) yetersiz buluyor. Ancak \u015fehir merkezlerinde Bulgarlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu okullarda okuyan T\u00fcrk gen\u00e7lerin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 farkl\u0131: \u201cSokakta rahatl\u0131kla T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fabiliriz; biri bir \u015fey s\u00f6yledi\u011finde \u2018Karde\u015fim bu \u00fclkede demokrasi var\u2019 deyip ge\u00e7ebiliriz; ama okulda bu yasak. Kendi aram\u0131zda T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftu\u011fumuzda arkada\u015flar\u0131m\u0131z bizi m\u00fcdire han\u0131ma \u015fik\u00e2yet etmekle tehdit ediyor ve \u00e7aresizce susuyoruz.\u201d<\/p>\n<p><b>Bir \u015fehre bir cami yeter!<\/b><\/p>\n<p>\u015eumnu \u015fehir merkezindeki kilise ve camileri \u2018hilal\u2019 ve \u2018ha\u00e7\u2019 sembolleriyle g\u00f6steren eski bir haritada 20 tane \u2018hilal\u2019 saymak m\u00fcmk\u00fcn. Bug\u00fcn ise ayn\u0131 \u015fehir merkezinde hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r tek cami var, o da 1744\u2019te \u015eerif Halil Pa\u015fa taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan Tombul Camisi (halk aras\u0131nda bu isimle biliniyor)\u2026<br \/>\nK\u0131rk-elli y\u0131l i\u00e7erisinde sadece \u015eumnu\u2019da de\u011fil, b\u00fct\u00fcn Bulgaristan\u2019da mabet k\u0131y\u0131m\u0131na giden kom\u00fcnist y\u00f6netim, hemen her \u015fehirde yaln\u0131zca bir cami b\u0131rakm\u0131\u015f ki onlar\u0131n \u00e7o\u011fu kaybolan tapular ve iki \u00fclke aras\u0131nda uzay\u0131p giden b\u00fcrokratik yaz\u0131\u015fmalar y\u00fcz\u00fcnden ibadete ya kapal\u0131 ya da elveri\u015fsiz durumda bug\u00fcn. Nihayet iskelelerle ku\u015fat\u0131lan Tombul Camisi\u2019nin s\u00f6z gelimi, Demirel\u2019den bug\u00fcne uzanan bir \u2018onar\u0131lamama\u2019 hik\u00e2yesi var. Edirnekap\u0131\u2019daki Mihrimah Sultan\u2019\u0131 and\u0131ran bu cami Bulgaristan\u2019\u0131n en g\u00fczel ve belki en talihli camilerinden yine de, Rus\u00e7uk ve Silistre\u2019deki emsallerinin hali daha dokunakl\u0131 zira\u2026 Vaktiyle yakla\u015f\u0131k 45 camisi bulunan Rus\u00e7uk, alt\u0131ndan su borular\u0131 ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in y\u0131k\u0131lma tehlikesi ya\u015fayan Mirza Sait Pa\u015fa Camisi\u2019ni kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor \u015fu g\u00fcnlerde. Silistre ise Kur\u015funlu Camisi\u2019ni peri\u015fan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne ra\u011fmen ibadete a\u00e7\u0131k tutma gayretinde. Mimar Sinan\u2019\u0131n talebelerinden D\u00fclger Mustafa\u2019n\u0131n 1560\u2019larda yapt\u0131\u011f\u0131 ve 1600\u2019lerde \u015fehri ziyaret eden Evliya \u00c7elebi\u2019nin \u2018pir-i nur, yok bundan maadas\u0131\u2019 diye methetti\u011fi mabedi b\u00f6yle mahzun g\u00f6rmek varm\u0131\u015f demek biz torunlar\u0131n kaderinde. Caminin etraf\u0131nda d\u00f6nerek hasar tespiti yapmak, kitabe aramak ama bulamamak, sonra yoldan ge\u00e7en bir Dimitir amcadan \u2018Kur\u015funlu\u2019 ad\u0131n\u0131 duymak, demir parmakl\u0131klar aras\u0131ndan i\u00e7erisini g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden hi\u00e7 de ho\u015fnut olmamak\u2026 Neyse ki Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrk makamlar\u0131 caminin onar\u0131m\u0131 i\u00e7in T\u0130KA ve \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019ne ba\u015fvurmu\u015flar, hatta Kadir Topba\u015f mimarlar g\u00f6ndermi\u015f ve projeler haz\u0131rlanm\u0131\u015f. \u015eimdi g\u00f6zler iskelenin kurulma onay\u0131n\u0131 verecek Bulgaristan parlamentosunda&#8230;<\/p><div id=\"bghab-1317137531\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>\u0130mam hatip \u00f6\u011frencisi aran\u0131yor<\/b><\/p>\n<p>\u015eumnu, Rus\u00e7uk ve K\u0131rcaali\u2019de, bizdeki imam hatip liselerinin muadili say\u0131labilecek \u00fc\u00e7 ilahiyat lisesi var.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da, cami imaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n yetmi\u015f-seksen ya\u015f\u0131ndaki ihtiyarlara kald\u0131\u011f\u0131 ve kom\u00fcnizm d\u00f6neminde yeti\u015fmi\u015f nesillerin dine bug\u00fcn bile uzak durdu\u011fu bilinirse veya \u015eumnu \u0130lahiyat Lisesi mezunlar\u0131ndan \u00d6zlem Tevfikova\u2019ya kulak verilirse bu okullar\u0131n ehemmiyeti daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r: \u201c\u0130kinci s\u0131n\u0131f\u0131 bitiren \u00f6\u011frenciler Kur\u2019an \u00f6\u011fretmeye hak kazan\u0131rlar. Ben \u00fc\u00e7 sene \u00fcst \u00fcste yaz tatillerimi de\u011fi\u015fik k\u00f6ylerde iki\u015fer ay kalarak ve isteyen herkese Kur\u2019an \u00f6\u011freterek ge\u00e7irdim.\u201d Ancak ne var ki yeni nesil i\u00e7inde ilahiyat liselerine s\u0131cak bakan \u00d6zlem\u2019lere nadiren rast geliniyor ve okul y\u00f6neticileri \u00f6\u011frenci bulmak i\u00e7in kap\u0131 kap\u0131 dola\u015fmak zorunda kal\u0131yor. \u015eehir merkezlerinde b\u00f6yle bir taleple kap\u0131 t\u0131klatman\u0131n neredeyse imk\u00e2ns\u0131z olu\u015fu, hatta dilin ve dinin daha iyi muhafaza edildi\u011fi k\u00f6ylerde bile \u00f6\u011frenci aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n, okullar\u0131n sundu\u011fu cazip imk\u00e2nlara ra\u011fmen kolay olmay\u0131\u015f\u0131 kom\u00fcnizm tesiriyle a\u00e7\u0131klanabilir pek\u00e2l\u00e2\u2026<\/p>\n<p>\u0130kna olan \u00f6\u011frencilerin mahalle bask\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden nerede okuduklar\u0131n\u0131 saklay\u0131\u015f\u0131 ya da kendi k\u00f6ylerine uzak bir \u015fehri tercih ederek bir nevi hicret ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 da\u2026 Uluslararas\u0131 standartlara g\u00f6re e\u011fitim veren, paras\u0131z yat\u0131l\u0131 imk\u00e2n\u0131 sa\u011flayan, maddi s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olanlar\u0131n giyecek ve yol paras\u0131n\u0131 temin eden ve sonras\u0131nda hangi fak\u00fclteyi kazanm\u0131\u015f olursa olsun, \u00f6\u011frenciyi \u00fcniversite e\u011fitimi boyunca bursla desteklemeye devam eden bir sistemden s\u00f6z ediyoruz neticede. Ba\u015far\u0131yla mezun olmu\u015f gen\u00e7ler T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversitelerde konaklama, yemek ve sa\u011fl\u0131k giderleri kar\u015f\u0131lanarak ve ayl\u0131k 300 dolar burs alarak okuyabiliyor \u00fcstelik. Bulgaristan\u2019a m\u00fcft\u00fc, imam ve \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftiren bu liselerin \u00f6\u011frencisizlikten dolay\u0131 kapat\u0131lmas\u0131ndan endi\u015fe duyan idareciler, \u201cDemokrasiye ge\u00e7ildi\u011fi y\u0131llarda buradaki M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n talebiyle okullar\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin verilmi\u015fti, ancak \u015fimdi kapan\u0131rsa bir daha a\u00e7mam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmaz.\u201d diyorlar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 taraf\u0131ndan finanse edilen ve Anadolu\u2019dan g\u00f6nderilen e\u011fitimciler taraf\u0131ndan koordine edilen okullardaki \u00f6\u011frenci profili, \u00fclkenin baz\u0131 ger\u00e7eklerini de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor. Rus\u00e7uk \u0130lahiyat Lisesi\u2019ne T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6nderilen ve bu g\u00f6revi bir \u2018vefa borcu\u2019 olarak de\u011ferlendiren m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131 Muzaffer Gediko\u011flu, \u00f6\u011frencilerinin y\u00fczde sekseninin anne babas\u0131n\u0131n ayr\u0131 oldu\u011funu ve baz\u0131 kimsesiz \u00f6\u011frenciler y\u00fcz\u00fcnden \u00f6\u011frenci yurdunu yaz-k\u0131\u015f a\u00e7\u0131k tuttu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u00dclkedeki yeti\u015ftirme yurtlar\u0131na T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n da b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, Bulgaristan\u2019da her y\u00fcz \u00e7ocuktan 56\u2019s\u0131n\u0131n evlilik d\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnyaya geldi\u011fini g\u00f6steren istatistiklerin sadece Bulgarlar\u0131 de\u011fil, \u00fclkede ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da ilgilendirdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. B\u00fct\u00fcn bu tats\u0131z bilgilerden sonra, yeti\u015ftirme yurdundan ayr\u0131lm\u0131\u015f bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sene Rus\u00e7uk \u0130lahiyat Lisesi\u2019nde yat\u0131l\u0131 okumak \u00fczere kay\u0131t yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek ho\u015f do\u011frusu&#8230; Okullar\u0131n Osmanl\u0131\u2019dan kalma yap\u0131lar\u0131 e\u011fitim ve konaklama i\u00e7in kullan\u0131yor olu\u015funu da ayr\u0131 bir ho\u015fluk olarak kaydedelim.<\/p><div id=\"bghab-4144572210\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>M\u00fcft\u00fcler ne ister?<\/b><\/p>\n<p>Yurt d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcft\u00fc ziyaretinin neredeyse elzem oldu\u011fu tek yer Balkan \u00fclkeleridir. Onlar orada, biraz mahzun ve yaln\u0131z dururlar \u00e7\u00fcnk\u00fc\u2026 Niyetiniz \u00fclkeyi biraz tan\u0131maksa hele, iyi birer rehberdir m\u00fcft\u00fcler. \u201c\u015eehirde bir kale var m\u0131d\u0131r, camilerin ka\u00e7\u0131 kay\u0131p, ka\u00e7\u0131 sa\u011flamd\u0131r, Osmanl\u0131\u2019dan kalma yap\u0131lar hangileridir, Evliya \u00c7elebi Seyahatname\u2019sinde bu \u015fehir i\u00e7in ne demi\u015ftir?\u201d \u00dclkenin hem ge\u00e7mi\u015fi hem de bug\u00fcn\u00fc hakk\u0131nda da s\u00f6yleyecek s\u00f6zleri vard\u0131r \u00fcstelik. Biz Bulgaristan\u2019\u0131 biraz da b\u00f6yle tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k i\u015fte, m\u00fcft\u00fclerin dertleri ve beklentileri, \u00fclke ger\u00e7eklerini i\u015faret eder \u00e7\u00fcnk\u00fc biraz da&#8230; Silistre M\u00fcft\u00fcs\u00fc M\u00fcddesir Mehmet\u2019in s\u00f6z gelimi, Bulgaristan\u2019a imam g\u00f6nderen T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131\u2019ndan bir ricas\u0131 var: \u201c\u0130mamlar, kom\u00fcnizmin halk\u0131 nas\u0131l yan\u0131ltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilerek gelmeli buraya. O neslin camiyle bar\u0131\u015f\u0131k olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlamakta zorlan\u0131yorlar sonra.\u201d M\u00fcft\u00fc Mehmet\u2019e g\u00f6re as\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm, Bulgaristan\u2019\u0131n kendi imamlar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirmesi; ama \u00f6nce \u00e7ocuklar\u0131n camiye, gen\u00e7lerin de ilahiyat liselerine \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekli. Rus\u00e7uk M\u00fcft\u00fcs\u00fc Aziz Azizov da \u00fclkede g\u00f6rev yapan imamlar\u0131n y\u00fczde doksan\u0131n\u0131n yetmi\u015f ya\u015f \u00fcst\u00fc olu\u015fundan muzdarip; ancak T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6nderilen gen\u00e7 imamlarla ilgili onun da bir \u015ferhi var: \u201c\u0130mamlar\u0131 g\u00f6nderirken dikkatli olmal\u0131lar. Bize banka borcunu kapatmak i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f insanlar de\u011fil, g\u00f6n\u00fcl adamlar\u0131 laz\u0131m!\u201d<\/p>\n<p>M\u00fcft\u00fclerin bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 da camilere ait vak\u0131flarla ilgili\u2026 Bulgaristan Ba\u015fm\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc vak\u0131f mallar\u0131n\u0131 geri alabilmek i\u00e7in ge\u00e7en y\u0131l aral\u0131k ay\u0131nda 100\u2019\u00fcn \u00fczerinde dava a\u00e7m\u0131\u015f. Silistre M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, Kur\u015funlu Camisi biti\u015fi\u011finde bug\u00fcn belediyenin eline ge\u00e7en cami arsas\u0131n\u0131, \u015eumnu M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ise bir hamam ve bir T\u00fcrk okulu binas\u0131n\u0131 almak i\u00e7in m\u00fccadele veriyor. Sorun daha ziyade tapularla ilgili; ar\u015fivlerde kay\u0131tl\u0131 arazilerin bir k\u0131sm\u0131 tapular\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir anlam ifade etmiyor; ancak o tapular\u0131n Jivkov d\u00f6neminde kasten kaybedildi\u011fi de herkes taraf\u0131ndan biliniyor.<\/p>\n<p><b>BULGAR\u0130STAN\u2019A N\u0130\u00c7\u0130N G\u0130D\u0130L\u0130R?<\/b><\/p>\n<p>Edirne Valisi Hasan Duruer\u2019in bir s\u0131n\u0131r valisine yak\u0131\u015f\u0131r bi\u00e7imde kom\u015fu hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetti\u011fi ve Evl\u00e2d-\u0131 F\u00e2tih\u00e2n\u2019\u0131n halini hat\u0131r\u0131n\u0131 sorup g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ald\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Duruer\u2019in Balkan Dan\u0131\u015fman\u0131 Fahri Tuna\u2019n\u0131n organize etti\u011fi \u201cSanat\u00e7\u0131lar Balkanlar\u2019la Bulu\u015fuyor\u201d etkinli\u011fi de bu al\u00e2kan\u0131n tezah\u00fcrlerinden biri. \u00d6nceki aylarda Makedonya\u2019y\u0131 dola\u015f\u0131p oralardaki T\u00fcrk gen\u00e7leriyle bulu\u015fan sanat\u00e7\u0131lar, bu kez Bulgaristan\u2019da yedi \u015fehir ve bir o kadar da k\u00f6y, kasaba, il\u00e7e dola\u015farak hem halkla hem de ilk\u00f6\u011fretim, lise ve \u00fcniversite talebeleriyle bir araya geldi. Niyet sahihti; T\u00fcrk\u00e7enin art\u0131k bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131na inanmaya ba\u015flayan gen\u00e7lere moral vermek, \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esinden bir latif r\u00fczg\u00e2r estirmek, b\u00fcy\u00fcklerin ellerinden, k\u00fc\u00e7\u00fcklerin g\u00f6zlerinden \u00f6pmek, minik hediyelerle sevindirmek, merak gidermek, sorup \u00f6\u011frenmek, anlat\u0131p dinlemek\u2026 G\u00fcmrah ormanlardan, m\u00fcmbit ovalardan, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi ve lavanta tarlalar\u0131 aras\u0131ndan \u00fc\u00e7 yazar ve iki ill\u00fczyonistle ak\u0131p giden \u2018turne\u2019 minib\u00fcs\u00fc, e\u011fle\u015fti\u011fi her k\u00f6yde, kasabada hem sevindi, hem sevindirdi, kimi yerde \u00e7i\u00e7eklerle, kimi yerde t\u00fcrk\u00fclerle ama her yerde g\u00fcl\u00fcmsemelerle kar\u015f\u0131land\u0131. Kim bilir belki de bir \u2018merhaba\u2019n\u0131n k\u0131rk y\u0131l hat\u0131r\u0131 vard\u0131.<\/p><div id=\"bghab-1806942914\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>MEDRESET-\u00dcN N\u00dcVVAB YEN\u0130 \u00c2L\u0130MLER YET\u0130\u015eT\u0130REB\u0130L\u0130R M\u0130?<\/b><\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019daki \u00fc\u00e7 ilahiyat lisesi i\u00e7inde en me\u015fhuru \u015eumnu \u0130lahiyat Lisesi. Tombul Camisi\u2019ne kom\u015fu olan lise, 1922\u2019de \u2018Medreset-\u00fcn n\u00fcvvab\u2019 ad\u0131yla a\u00e7\u0131lan okulun bir devam\u0131 niteli\u011finde. \u015e\u00f6hretini de bu okuldan yeti\u015fip b\u00f6lgeye hizmet eden \u00e2limlere bor\u00e7lu zaten. N\u00fcvvab, Osmanl\u0131cada kad\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>O y\u0131llarda m\u00fcft\u00fc yard\u0131mc\u0131s\u0131 yeti\u015ftirmek \u00fczere kurulan okulun iftihar tablosunda Marmara \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nde hocal\u0131k da yapan f\u0131k\u0131h ve hadis \u00e2limi Ahmet Davuto\u011flu da bulunuyor. Bu k\u0131ymetli isimlerin, okulun yeni \u00f6\u011frencilerini \u015fevklendirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130dris Sa\u011f\u0131r, ge\u00e7en sene T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6nderdi\u011fi alt\u0131 \u00f6\u011frenciden epey \u00fcmitli; \u201cKonaklamadan, ula\u015f\u0131ma her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Mezuniyetlerini takip eden alt\u0131 ay i\u00e7inde d\u00f6nmek \u015fart\u0131yla g\u00f6nderdik onlar\u0131. Buraya gelecek ve memleketlerine hizmet edecekler.\u201d \u0130dris Sa\u011f\u0131r\u2019\u0131n da T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6revlendirmesiyle memleketi Mara\u015f\u2019tan kalk\u0131p \u015eumnu\u2019da hizmet etti\u011fini hat\u0131rlatal\u0131m.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Aksiyon<\/p><div id=\"bghab-1734894772\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-2408953382\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir beyaz minib\u00fcs, i\u00e7indeki \u00fc\u00e7 yazar, iki ill\u00fczyonistle Bulgaristan turnesine \u00e7\u0131kt\u0131. Meri\u00e7 k\u0131y\u0131lar\u0131ndan Tuna boylar\u0131na onlarca \u015fehirde, k\u00f6yde, kasabada e\u011fle\u015fen ve kimi yerde \u00e7i\u00e7eklerle, kimi<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":4935,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[30],"class_list":["post-4934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-bulgaristan"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/aksiyon-bulgaristan-5.jpg?fit=582%2C291&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-1hA","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4934\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}