{"id":4919,"date":"2013-08-13T14:06:26","date_gmt":"2013-08-13T11:06:26","guid":{"rendered":"http:\/\/bghaber.org\/bghaber\/?p=4919"},"modified":"2019-07-18T00:43:33","modified_gmt":"2019-07-17T22:43:33","slug":"bir-osmanli-sehri-filibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bir-osmanli-sehri-filibe\/","title":{"rendered":"Bir Osmanl\u0131 \u015fehri: Filibe"},"content":{"rendered":"<p>Bulgaristan&#8217;\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri olan Filibe, Osmanl\u0131&#8217;dan kalan yap\u0131lar\u0131 ile Roma ve Bizans kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcr sanat ba\u015fkenti&#8230; <!--more--><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/osmanli-sehri-filibe.jpg\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-4920\" alt=\"osmanli-sehri-filibe\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/osmanli-sehri-filibe-300x183.jpg?resize=300%2C183\" width=\"300\" height=\"183\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bulgaristan&#8217;\u0131n zengin tarihinin \u00f6nemli bir tan\u0131\u011f\u0131 olan Filibe, \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcr ba\u015fkenti. 7 as\u0131rl\u0131k ge\u00e7mi\u015fe sahip olan \u015fehir, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde de Do\u011fu Rumeli&#8217;nin merkeziydi.<\/p>\n<p>Sofya&#8217;ya 120 kilometre uzakl\u0131kta, 700 bine yak\u0131n n\u00fcfusuyla Bulgaristan&#8217;\u0131n 2. b\u00fcy\u00fck \u015fehri olan Filibe, Roma, Bizans ve Osmanl\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir arada g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi, modern yap\u0131larla tarih\u00ee dokuyu i\u00e7 i\u00e7e muhafaza eden bir \u015fehir. Bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 \u015fehirdeki T\u00fcrkler i\u00e7in ismi Filibe olan \u015fehrin resm\u00ee ad\u0131 ise Plovdiv olarak ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>1390&#8217;da Osmanl\u0131 topraklar\u0131na kat\u0131lan ve bu d\u00f6nemde tam bir T\u00fcrk \u015fehri karakterine b\u00fcr\u00fcnen Filibe&#8217;de say\u0131s\u0131z Osmanl\u0131 eseri bulunuyor. 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, Anadolu&#8217;dan getirilen T\u00fcrk ailelerin kente yerle\u015fmesi ile Filibe, Rumeli Beylerbeyi&#8217;nin merkezi olmu\u015ftu. Bu d\u00f6nemde \u00e7ok say\u0131da Osmanl\u0131 eserinin in\u015fa edildi\u011fi Filibe&#8217;yi Seyahatnamesi&#8217;nde Evliya \u00c7elebi \u015fu s\u00f6zlerle anlat\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eehir 9 adet kayal\u0131k tepe \u00fczerine ve dereler aras\u0131na kurulmu\u015f. Filibe&#8217;de 17. y\u00fczy\u0131lda 53 cami, 70 okul, 9 medrese, 7 dar\u00fcl-kurra, 11 tekke, 8 hamam, 9 han ve say\u0131s\u0131z kervansaray var idi.&#8221;<\/p><div id=\"bghab-1209729748\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>F\u0130L\u0130BE, BULGAR\u0130STAN&#8217;IN K\u00dcLT\u00dcR BA\u015eKENT\u0130<\/b><\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fin ruhunu bug\u00fcnle uyum i\u00e7inde gelece\u011fe ta\u015f\u0131yan Filibe, m\u00fczeleri, konser salonlar\u0131 ve tiyatro binalar\u0131 ile bug\u00fcn Bulgaristan&#8217;\u0131n &#8220;k\u00fclt\u00fcr ve sanat ba\u015fkenti&#8221; olarak an\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Bulgaristan&#8217;\u0131n ulusal \u00f6neme sahip 100 turistik yeri listesinde de kendisine yer bulan Filibe, her y\u0131l binlerce turist taraf\u0131ndan ziyaret ediliyor. Geni\u015f ye\u015fil alanlar\u0131, her iki taraf\u0131 kafelerle \u00e7evrili caddeleri ve neo-barok tarz\u0131 yap\u0131lar\u0131 ile \u015fehir, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri bir arada ya\u015fat\u0131yor. Balkanlar\u0131n g\u00f6zdesi, tarihi ve mimarisi ile \u00fcnl\u00fc \u015fehri Filibe, camileri ve ya\u015fayan k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131yla canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor. \u015eehrin ana meydan\u0131n\u0131 s\u00fcsleyen ve ayakta kalan \u00f6nemli mimari eserlerin ba\u015f\u0131nda gelen Cuma Camii 500 y\u0131ld\u0131r M\u00fcsl\u00fcmanlara secde mahalli olmaya devam ediyor. \u015eehir merkezinde bulunan Murat H\u00fcd\u00e2vendig\u00e2r Camii, halk aras\u0131nda Cuma camii olarak biliniyor ve \u00e7evresindeki meydan da ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 1. Murat H\u00fcd\u00e2vendig\u00e2r zaman\u0131nda in\u015fa edilen eser, Balkanlar&#8217;daki en \u00f6nemli ve en b\u00fcy\u00fck Osmanl\u0131 camilerinden biri. \u0130\u00e7erisinde han, hamam ve bedestenin bulundu\u011fu bir k\u00fclliye olarak in\u015fa edilen ve Muradiye, H\u00fcdavendigar ve Ulu isimleriyle de an\u0131lan Cuma camii, T\u00fcrk ve erken Osmanl\u0131 d\u00f6nemi \u00e7ok kubbeli camileri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>\u015eehrin simgelerinden olan cami, k\u00fclt\u00fcr bakanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n deste\u011fiyle restore edildi ve 2008&#8217;de yeniden ibadete a\u00e7\u0131ld\u0131. Cami kalem i\u015fi tekni\u011finde yap\u0131lm\u0131\u015f hat yaz\u0131lar\u0131 ile s\u00fcsl\u00fc. Yap\u0131n\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri de 18. ve 19. y\u00fczy\u0131la ait \u00e7inilerinin orijinal \u015fekilde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3101108737\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u015eehrin simgelerinden olan Cuma Camii, Ramazan ay\u0131nda tarih\u00ee \u015fehre gelen turistlerin u\u011frak yerlerinden biri oldu.<\/p>\n<p><b>TEPELER \u015eEHR\u0130 F\u0130L\u0130BE<\/b><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 evleri, Bizans d\u00f6neminden kalan eserleri ve do\u011fal g\u00fczelli\u011fi ile tarih ve do\u011fa merakl\u0131lar\u0131 i\u00e7in e\u015fsiz bir \u015fehir olan ve farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri bulu\u015fturan Filibe, ayn\u0131 zamanda tepeler \u015fehri olarak da biliniyor. \u015eehir gezisinden sonra kenti bir de ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 seyretmek isteyenlerin u\u011fra\u011f\u0131 olan tepeler h\u00e2l\u00e2 T\u00fcrk\u00e7e isimler ta\u015f\u0131yor. Saat Tepesi ad\u0131n\u0131 \u00fczerindeki saat kulesinden al\u0131yor. Kuleyi 17. y\u00fczy\u0131lda Filibe&#8217;ye gelen Evliya \u00c7elebi; &#8220;\u015eehrin i\u00e7inde bir tepe var, bu tepenin ad\u0131 saat tepe. Minare gibi y\u00fcksek kulesinde bir saat bulunmakta. Bu saat \u00f6\u011flede iki kere \u00e7al\u0131yor. Kule g\u00f6rmeye de\u011fer&#8221; s\u00f6zleri ile anlat\u0131yor. Roma d\u00f6neminde g\u00f6zetleme noktas\u0131 olarak kullan\u0131lan N\u00f6bet tepesi, su da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Taksim tepesi, \u015fenliklerde sert kayalar \u00fczerinde cambazlar\u0131n g\u00f6steri yapt\u0131\u011f\u0131 Canbaz tepesi, \u015fehri simgeleyen tepeler. Tepeler \u00fczerinde y\u00fckselen Filibe&#8217;de tarihi bug\u00fcne ta\u015f\u0131yan yer ise Eski \u015eehir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn sit alan\u0131 olan semt, T\u00fcrk ve Bulgar mimarisinden ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 izlerin yan\u0131 s\u0131ra koruma alt\u0131ndaki geleneksel evleri ile de biliniyor. Her g\u00fcn binlerce turistin ziyaret etti\u011fi Eski \u015eehir, Filibenin adeta tarih bek\u00e7isi. Safranbolu evlerini hat\u0131rlatan eski Osmanl\u0131 evleriyle, dar kald\u0131r\u0131m sokaklar\u0131yla UNESCO k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 listesine al\u0131nan Eski \u015eehir turistlerin ilgi oda\u011f\u0131. Bulgar uyan\u0131\u015f devrinden kalma evler olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131lar, sade ancak g\u00f6z al\u0131c\u0131 i\u015f\u00e7ili\u011fi ile dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 alacak \u015fekilde yerle\u015ftirilen pencereleri ve ah\u015fap tavanl\u0131 yap\u0131lar\u0131 ile Filibe evleri oymac\u0131l\u0131k sanat\u0131n\u0131n da en g\u00fczel \u00f6rneklerini bar\u0131nd\u0131rmakta. Osmanl\u0131 mimarisini ya\u015fatan bu evlerin baz\u0131lar\u0131nda hala hayat s\u00fcrenler bulunurken, restore edilen yakla\u015f\u0131k 150 evin \u00e7o\u011fu m\u00fcze, galeri, at\u00f6lye ya da restoran olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p><div id=\"bghab-1513118446\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><b>ESK\u0130 \u015eEH\u0130R TAR\u0130HE A\u00c7ILAN B\u0130R KAPI<\/b><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6neminde en parlak y\u0131llar\u0131n\u0131 ya\u015fayan Filibe&#8217;de, kentin zengin t\u00fcccarlar\u0131 T\u00fcrkiye ve Arap \u00fclkeleriyle ticaret yapar ve kentlerinin kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flarm\u0131\u015f. 19. as\u0131rdan Argir Kuyumcuo\u011flu&#8217;nun evi bug\u00fcn etnografya m\u00fczesi olarak ziyaret\u00e7ilere a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda. Ah\u015fap sanat\u0131n\u0131n inceliklerini yans\u0131tan, 570 metre kare \u00fczerine kurulu, 4 katl\u0131, 12 oda ve 130 pencereden olu\u015fan barok mimari \u00fcr\u00fcn\u00fc bina 1917&#8217;de m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. As\u0131rl\u0131k a\u011fa\u00e7lar\u0131n bulundu\u011fu bah\u00e7esi ve \u00e7evre d\u00fczenlemesiyle Filibe Evleri&#8217;nin se\u00e7kin \u00f6rneklerinden olan etnografya m\u00fczesi binas\u0131, mimarisi ve i\u00e7eri\u011fiyle Eski \u015eehir&#8217;in k\u00fclt\u00fcr hazineleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Eski \u015eehir&#8217;in sokaklar\u0131nda tarihi bir kaleye ya da kalenin duvarlar\u0131 aras\u0131nda tarihe a\u00e7\u0131lan b\u0131r kap\u0131ya rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Bir zamanlar kale kap\u0131s\u0131 olarak kullan\u0131lan Hisarkap\u0131 bunlardan biri. 8 metre y\u00fcksekli\u011finde, 2,5 metre kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck ta\u015flardan in\u015fa edilen kale, \u015fehrin korunmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f. Tarihi antik \u00e7a\u011fa kadar uzanan, Bizans ve Osmanl\u0131 h\u00e2kimiyetlerine \u015fahitlik eden kalesi Hisarkap\u0131, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 \u015fehrin merkezindeki g\u00f6rkemini koruyor.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n Bulgar topraklar\u0131ndan \u00e7ekildikten sonra ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 mimari ve tarihi eserlerin \u00e7o\u011fu \u015fekil de\u011fi\u015ftirse de, i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyor. Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalan Sar\u0131 Mektep de bunlardan biri. Halk\u0131n\u0131n sosyal ve e\u011fitim ihtiya\u00e7lar\u0131na olduk\u00e7a \u00f6nem g\u00f6steren Osmanl\u0131 y\u00f6netimi d\u00f6nemin ibadethane ve dini yap\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, mektep ad\u0131 verilen okullar in\u015fa ettirdi.<\/p>\n<p>19. as\u0131rda Rumeli Beylerbeyi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan Sar\u0131 Mektep \u00fczerindeki sar\u0131 boyadan dolay\u0131 Sar\u0131 Okul ad\u0131yla an\u0131l\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde konservatuar olarak kullan\u0131lan Sar\u0131 Mektep, m\u00fczik, dans ve resim derslerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir sanat okulu. Sar\u0131 Mektep, in\u015fa edildi\u011fi d\u00f6nemin tarih\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel mimarisinden izler de ta\u015f\u0131yor.<\/p><div id=\"bghab-4001353612\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kuzey Haber Ajans\u0131<\/p>\n<div id=\"bghab-2384623472\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bulgaristan&#8217;\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri olan Filibe, Osmanl\u0131&#8217;dan kalan yap\u0131lar\u0131 ile Roma ve Bizans kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcr sanat ba\u015fkenti&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":4920,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[30,143,144],"class_list":["post-4919","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-bulgaristan","tag-filibe","tag-plovdiv"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/osmanli-sehri-filibe.jpg?fit=408%2C250&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-1hl","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4919\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}