{"id":48449,"date":"2020-08-23T01:41:35","date_gmt":"2020-08-22T22:41:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=48449"},"modified":"2020-10-25T23:48:18","modified_gmt":"2020-10-25T20:48:18","slug":"anayasa-ne-dayatilir-ne-de-gizli-sakli-hazirlanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/anayasa-ne-dayatilir-ne-de-gizli-sakli-hazirlanir\/","title":{"rendered":"Anayasa Ne Dayat\u0131l\u0131r Ne De Gizli Sakl\u0131 Haz\u0131rlan\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK<br \/>\n23 A\u011fustos 2020<\/p>\n<p><em><strong>Politik Yorum<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Meclise sunulan GERB partisi anayasas\u0131na \u201c<strong>g\u00f6kten d\u00fc\u015ft\u00fc<\/strong>\u201d havas\u0131 verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor,\u00a0 ne zaman yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, nerede kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,\u00a0 \u00f6n g\u00f6r\u00fc\u015fme ve tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n nerede yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ne de k\u0131smen mi bir yerlerden dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yoksa y\u00fczde y\u00fcz ba\u015fka bir yerde haz\u0131rlan\u0131p da,\u00a0 \u201c<strong>bunu halk meclisinden ge\u00e7irin ve sokak g\u00f6sterilerini bast\u0131r\u0131n, olay bitsin mi dendi<\/strong>,\u201d do\u011frusu bilen yok.<\/p>\n<p>Yoksa bu anayasa meselesi, sokak g\u00f6sterilerinin dikkatini \u201c<strong>Borisov istifa! H\u00fckumet \u0130stifa! Ba\u015f Savc\u0131 \u0130stifa<\/strong>!\u201d form\u00fcl\u00fcnden ba\u015fka bir y\u00f6ne \u00e7evirmek i\u00e7in mi haz\u0131rland\u0131?<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan gibi bir \u00fclkeye 142 y\u0131lda 5 yeni anayasa \u00e7ok diyenler \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek getiriyor.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-4085329570\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>ABD Anayasas\u0131 1787\u2019de kabul edildi. XX. y\u00fczy\u0131lda bu anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in 10 000 (on bin) \u00f6neri sunuldu ve bunlardan yaln\u0131zca 27\u2019si kabul g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Anayasay\u0131 tan\u0131tan bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 veya anayasa hukuk\u00e7ular\u0131n\u0131n yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131 da yap\u0131lmad\u0131, yap\u0131lm\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p>Bu arada Ba\u015fbakan Borisov\u2019un\u00a0 <strong><em>\u201cre-start\u201d<\/em><\/strong> sorununa getirilen de\u011fi\u015fik yorumlardan biri dikkati \u00e7ekti. Borisov: \u201c<strong>Duruyoruz!<\/strong>\u201d \u201c<strong>Tamamen STOP ediyoruz<\/strong>!\u201d ve 2 dakika sonra \u201c<strong>Mar\u015fa yeniden bas\u0131yoruz. Yolunuz a\u00e7\u0131k olsun.\u00a0 \u00c7alan kapandan, soyup saklaya(bile)ndan, d\u0131\u015f \u00fclkeye ka\u00e7\u0131randan hesap sormak yok!<\/strong>\u201d <b>&#8220;Aynen kom\u00fcnist katillerden hesap sorulmad\u0131\u011f\u0131 gibi&#8221; ayn\u0131 yoldan devam. <\/b>Sokak ve kamuoyu bu form\u00fcl\u00fc kabul etmiyor. \u0130stifa istekleri ayn\u0131 \u015fiddetle devam ediyor.<\/p>\n<p>Sosyalist Parti (BSP) ba\u015fta olmak \u00fczere, muhalefet partileri B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine ve yeni Anayasaya gerek yok dediler ve \u201c<strong>\u0130stifa<\/strong>!\u201d isteklerini tekrar ettiler. Parlamento d\u0131\u015f\u0131 siyasi g\u00fc\u00e7lerden \u201c<strong>Evet,<\/strong> <strong>Bulgaristan!<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Demokratik Bulgaristan<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Var, B\u00f6yle bir Halk!<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Diril! BG<\/strong>\u201d hareketi ve di\u011fer legal siyasi g\u00fc\u00e7ler de ayr\u0131 ayr\u0131 Ba\u015fbakan Borisov ile Ba\u015fsavc\u0131 \u0130van Ge\u015fev\u2019in istifa isteklerine onlar da kat\u0131ld\u0131lar. Bu bi\u00e7imsel siyasi cephe \u00fcniversiteli ve liseli \u00f6zellikle Z ku\u015fa\u011f\u0131 gen\u00e7leri aras\u0131nda geni\u015f destek buluyor. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine miting ve konserlerle renk veriliyor.<\/p>\n<p>Fakat 43. Gece g\u00f6sterileri \u201c<strong>sol<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>sa\u011f<\/strong>\u201d olmak \u00fczere ikiye par\u00e7aland\u0131. Sa\u011f g\u00fc\u00e7ler Y\u00fcce Millet Meclisi isteklerine kat\u0131l\u0131rken, sol cephe bu konuda susuyor. Sa\u011f g\u00fc\u00e7lerin liderli\u011fine soyunan \u201c<strong>Demokratik Bulgaristan<\/strong>!\u201d e\u015f ba\u015fkan\u0131 Hr. \u0130vanov\u2019un hukuk\u00e7u ekibinin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201c<strong>Adalet Reformu<\/strong>\u201d \u00f6neri paketi ile ilgili bas\u0131nda \u00e7\u0131kan yorumlarda <strong><em>\u201cBULGAR\u0130STAN\u2019DA HUKUK F\u0130KR\u0130 YOK\u201d<\/em><\/strong> ba\u015fl\u0131k oldu. \u00dczerinde vurgu yap\u0131lan \u015fu: \u201c<strong>\u0130nsanlar\u0131n savunma hakk\u0131 olmal\u0131d\u0131<\/strong>r!\u201d<\/p><div id=\"bghab-262446969\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Sokaklardaki s\u00fcre\u011fen direni\u015f\u00e7iler, kav\u015fak, k\u00f6pr\u00fc, ana-yol, ge\u00e7it, t\u00fcnel ve s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131 kapatanlar da anayasa \u00f6nerisine \u201c<strong>hay\u0131r<\/strong>\u201d derken, \u00f6nce istifa, ard\u0131ndan erken se\u00e7im isteklerine kilitlenmi\u015f bulunuyorlar.<\/p>\n<p>GERB\u2019in anayasa \u00f6nerisinin meclise girmesi ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 120 oya gerek var. \u0130ktidar cephesi oylar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc durumda 116\u2019d\u0131r. Olay yine Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck oylar\u0131 i\u00e7in pazarl\u0131klara kap\u0131 a\u00e7t\u0131. Avrupa liberallerinin u\u015fa\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen H\u00d6H Br\u00fcksel Milletvekili \u0130lhan K\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn arkas\u0131 olmayan M. Karaday\u0131\u2019n\u0131n yerine H\u00d6H Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmesi s\u00f6ylentileri de, son geli\u015fmelerle ilintilidir. Her defas\u0131nda Ahmet Do\u011fan ve Delyan Peevski ikilisinin oligar\u015fi \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eden ve Bulgaristan T\u00fcrklerinin aleyhinde olan tutucu GERB-milliyet\u00e7i- \u0131rk\u00e7\u0131lar h\u00fckumetini desteklemek yeni bir y\u00fczs\u00fczl\u00fck ve ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck belirtisi olabilir. Bu oyunlar\u0131n <em><strong>\u201cfiyat\u0131\u201d<\/strong><\/em> zaten pe\u015fin \u00f6denmedi mi? Saraylar, k\u00f6\u015fkler, yatlar, korumalar, elektrik santralleri vb.<\/p>\n<p>Bulgaristan Bilimler Akademisi (BAN) bilim insanlar\u0131ndan 256 ki\u015finin istifa hareketine kat\u0131lmas\u0131, anayasa \u00f6nerisini reddetmesi ve \u201c<strong>Korona 19<\/strong>\u201d karantina g\u00fcnlerinde mafya para babas\u0131 H\u00d6H milletvekili Delyan Peevski taraf\u0131ndan BAN kurumuna g\u00f6nderilen 50 000 (elli bin) levan\u0131n maa\u015flardan kesilerek iade edilmesi karar\u0131 dikkat \u00e7ekti ve ayd\u0131n kesimdeki dayan\u0131\u015fma \u00e7emberini geni\u015fletti. Ayd\u0131nlar \u015fimdilik yaln\u0131z istifalar\u0131 destekliyorlar. Yay\u0131nlanan bildiride,\u00a0 halk\u0131m\u0131z\u0131n boynu bir \u201c<strong>\u015feker horoza<\/strong>\u201d benzetilmi\u015f ve \u201c<strong>yalan att\u0131k\u00e7a inceldi\u011fine<\/strong>\u201d i\u015faret ediliyor.<\/p>\n<p><strong>Aktifli\u011fini y\u00fcksek tutmaya devam eden Bulgaristan Barolar Birli\u011fi ise anayasa de\u011fi\u015fikliklerinin halk oylamas\u0131na (referanduma) sunulmas\u0131 iste\u011finde \u0131srarl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu da var yeni anayasaya g\u00f6re kanun tekliflerini meclise sunmak i\u00e7in bir <em><strong>YARGI VE SAVCILIK KONSEY\u0130<\/strong><\/em> kurulmas\u0131 ise, en sert ele\u015ftiriler toplad\u0131. Bu organ\u0131n totaliter rejim organ\u0131 oldu\u011funa, yarg\u0131\u00e7lar\u0131n ve savc\u0131lar\u0131n ayn\u0131 yarg\u0131 organ\u0131nda bulu\u015facaklar\u0131na ve en ilkel insan haklar\u0131n\u0131n da rafa kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi.<\/p><div id=\"bghab-1222775435\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>GERB anayasa \u00f6nerisinde \u201c<strong>ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenlik<\/strong>\u201d gibi kavramlar\u0131n bulunmamas\u0131 devletimizin \u00f6zel niteliklerini kaybetmi\u015f olmas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011finden emekli subaylar, diplomatlar ve di\u011fer devlet g\u00f6revlileri de tepki y\u00fckseltmekte gecikmedi.<\/p>\n<p>Bizim kendimizin haz\u0131rlanmas\u0131na kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn dinlenmedi\u011fi kale al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, her maddesini tart\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir Bulgaristan anayasas\u0131na \u201c<strong>Evet<\/strong>!\u201d diyecek halimiz yok ve s\u00f6z\u00fcm\u00fcz kesin. \u201c<strong>Hay\u0131r\u2019d\u0131r<\/strong>!\u201d Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in <strong>diyalog kurmam\u0131z, g\u00f6r\u00fc\u015fme masas\u0131nda bulu\u015fmam\u0131z ve ortak payla\u015fabilece\u011fimiz noktalara, ilke ve g\u00f6r\u00fc\u015flere, anaya maddelerine do\u011fru ad\u0131m ad\u0131m ilerlemek zorunday\u0131z. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Evet, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve mutlaka olacakt\u0131r?<br \/>\n<\/strong><strong>Neden m\u0131? Cevab\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorum ve payla\u015f\u0131yorum.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu anayasa Bulgaristan&#8217;\u0131n 5. Anayasas\u0131\u2019d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini isteyen, kem g\u00f6zlerden uzak bir yerlerde 6 y\u0131ldan beri bilinmeyen insanlara ANAYASA yazd\u0131ran ba\u015fbakan Borisov\u2019\u0131n kendisidir. Demek oluyor ki bu i\u015fler daha II. Borisov h\u00fckumetinde (2014-2017) ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa gizli kap\u0131lar ard\u0131nda yap\u0131lamaz.<\/p><div id=\"bghab-701223603\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130ki ge\u00e7ici h\u00fckumet Ba\u015fbakan\u0131, biri 1997 se\u00e7imlerinden \u00f6nce Ba\u015fbakan olan Stefan Sofyanski, ikincisi de 2014 se\u00e7im arifesinde Ba\u015fbakan olan, Sofya \u201c<strong>Kliment Ohridski<\/strong>\u201d \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesinin Anayasa Hukuku Prof. Georg\u0131 Blizna\u015fki yeni bir anayasa \u00fczerinde y\u0131llardan beri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve tasar\u0131 haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu arada 1990\u2019da Anayasa g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda politik partiler 20 anayasa tasar\u0131s\u0131 sunmu\u015flard\u0131. Tart\u0131\u015fmalar aylarca s\u00fcrd\u00fc. T\u00fcm bunlar Bulgaristan\u2019da ulusal yasal kurallar\u0131n toplumun ge\u00e7mi\u015fine, bug\u00fcn\u00fcne ve gelece\u011fine uygun olmad\u0131\u011f\u0131na kan\u0131tt\u0131r. Yap\u0131lmas\u0131 gereken hukuksal d\u00fczenleme gerekti\u011fine sokaktaki g\u00f6stericiler kadar biz de inan\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>Anayasa konusu ve Bulgaristan T\u00fcrkleri<\/strong><\/p>\n<p>1879\u2019da T\u0131rnova Anayasas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bir Prensli\u011fin nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131n\u0131 kimse bilmiyordu. Milletvekili olan t\u00fcccarlar ne olur ne olmaz anlam\u0131nda ceplerinde ya da ku\u015fak aras\u0131nda p\u00fcsk\u00fcll\u00fc fes ta\u015f\u0131yor, Birinci anayasan\u0131n kabul edildi\u011fi g\u00fcn \u00e7ekilen 50-\u015fer ki\u015filik foto\u011fraflarda Bulgar milletvekillerinden 30\u2019u feslidir.<\/p>\n<p>\u015eu iyi bilinmelidir, \u201c<strong>93 Sava\u015f\u0131n\u0131n<\/strong>\u201d sona ermesiyle s\u00f6zde Rusya\u2019dan gelecek iri \u00f6k\u00fczler, uzun yeleli adlar, araba ve harman ara\u00e7 gere\u00e7leri bir t\u00fcrl\u00fc gelmeyince, Bulgar k\u00f6yl\u00fcs\u00fcnde bir m\u0131z\u0131rdanma ve hareketlenme ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. 9 ay Bulgar\u2019da kalan Rus askerleri dana buza\u011f\u0131, koyun kuzuyu, tavuklar\u0131, kazlar\u0131, hindileri yiyince durumu sakinle\u015ftirmek i\u00e7in yalan makinas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran Prens Al. Batenber, \u201c<strong>k\u00f6ylerdeki d\u00fczenin \u0130svi\u00e7re k\u00f6ylerinde oldu\u011fu gibi<\/strong>\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak ve bol keseden vaatlerde bulunmu\u015ftur. Bulgaristan&#8217;\u0131n idari ve hukuksal d\u00fczenlenmesinde \u0130svi\u00e7re\u2019nin \u201c<strong>kantonlar \u015feklinde<\/strong> \u201d ve 4 dilli d\u00fczenlenmesine 142 y\u0131ldan beri olumlu bakanlar var da, bu a\u011fa\u00e7 bizde bir t\u00fcrl\u00fc k\u00f6k salamad\u0131.<\/p><div id=\"bghab-11566766\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Birinci anayasan\u0131n yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda, son s\u00f6ze sahip olma f\u0131rsat\u0131n\u0131 elinden ka\u00e7\u0131rmak istemeyen Rus Prens <strong>Aleksand\u0131r Dondukov ve 4 generalden ile 3 sivil hukuk\u00e7udan olu\u015fan ekibinde hukuk\u00e7u Sergey Lukyanov, Birinci Anayasay\u0131 ve prenslik yap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan \u00f6nemli \u015fah\u0131st\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ilk anayasaya, Berlin Konferans\u0131 maddelerinden kopyalanarak al\u0131nan ve M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun hak ve hukukunu belirleyen maddeler d\u0131\u015f\u0131nda bir de \u201c<strong>aman ne yaparsan\u0131z yap\u0131n<\/strong>\u201d anlam\u0131na gelen\u00a0 \u201c<strong>anar\u015fiye ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa<\/strong>\u201d terk edilmi\u015f kalabal\u0131k bir M\u00fcsl\u00fcman kitle olsa da, ke\u015fmeke\u015f gibi bir durum asla ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in, daha ilk g\u00fcndeki, toplumsal d\u00fczen, Rus\u2019un ve Bulgar&#8217;\u0131n kuraca\u011f\u0131 ve ne olaca\u011f\u0131 belirsiz toplum ve devlet yap\u0131s\u0131 de\u011fil, \u0130slam dini kaynakl\u0131, dikey \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, kurallar\u0131 belli, ahlak\u0131 yerle\u015fmi\u015f, d\u00fcnyan\u0131n en adil sosyal d\u00fczeniydi.<\/p>\n<p>Bulgarlar ise, bug\u00fcn oldu\u011fu gibi, o zaman da yatay bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme ve d\u00fczen i\u00e7indeydiler. Osmanl\u0131 Ruslarla daha \u00f6nce de sava\u015flar kaybetmi\u015f olsa da, hayatlar\u0131nda de\u011fi\u015fen bir \u015feyler olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u201c<strong>g\u00fcrler g\u00fcrler ge\u00e7er<\/strong>\u201d gibi atas\u00f6zlerinde ya\u015fayan b\u00fcy\u00fck bir umut vard\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Prenslikte kalan M\u00fcsl\u00fcmanlara bir yandan \u0130slam hukukuna, \u00f6teden beri var olan sosyal yap\u0131ya uygun, g\u00f6\u00e7 kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k ama kendi adetleri ve geleneklerine g\u00f6re ya\u015famalar\u0131na olanaklar tan\u0131n\u0131rken, 1882\u2019de prensli\u011fi Osmanl\u0131n\u0131n maddi ve manevi kal\u0131t\u0131ndan temizleme s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. Ahalinin dertleriyle ise hocalar imamlar ilgileniyordu. Prensli\u011fin T\u00fcrk ahali \u00fczerindeki idari yap\u0131s\u0131 hen\u00fcz olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Manevi yap\u0131 1909 ve 1913 \u0130stanbul s\u00f6zle\u015fmeleri protokollerindeki saptamalarla Ba\u015fm\u00fcft\u00fcl\u00fck \u015feklinde yap\u0131land\u0131. Yeni milli kurumun \u00f6devi monar\u015fi ko\u015fullar\u0131nda ya\u015fayan Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 Atat\u00fcrk Cumhuriyet\u00e7ili\u011fi ve reformculu\u011fuyla bi\u00e7imlenen T\u00fcrk kimli\u011finden uzak tutmakt\u0131. Ba\u015fm\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim gibi konularda Bulgar makamlar\u0131yla birlik olup sert sald\u0131r\u0131lara ge\u00e7mesi, d\u00fcnyevi dernek\u00e7ilik ve milli birlikte bulu\u015fmada bi\u00e7imlendi. Yine ilk anayasa \u00e7er\u00e7evesinde ilk kez \u00c7ift\u00e7i Partisi y\u00f6netimi y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrklerle Bulgarlar ayn\u0131 derneklerde, ayn\u0131 partide, ayn\u0131 meclis grubunda, toplant\u0131 ve kongrelerde bulu\u015fturabildi. 1929 Sofya\u2019da toplanan T\u00fcrk milli Kongresi asl\u0131nda Monar\u015fi ve Ba\u015fm\u00fcft\u00fcl\u00fck despotizmini bir kenara iterek, uygarl\u0131k yolunda bulu\u015fmakt\u0131. 1934 askeri darbesi bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 yuvarlak gibi ezip ge\u00e7ti. T\u00fcrkler bir daha aya\u011f\u0131 kalkamad\u0131lar tamamen Bulgar DC kontrollerine al\u0131nd\u0131lar ve her hareketleri yak\u0131ndan takip edildi ve bir birilerine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fcler. T\u00fcrklerin i\u00e7inde kendi elemanlar\u0131n\u0131 halk\u0131na zarar verecek ki\u015fileri yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p><div id=\"bghab-452753322\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>1934-1944 d\u00f6neminde Bulgaristan&#8217;daki i\u00e7 sava\u015fta taraf olmasa da, manevi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fad\u0131 ve \u00e7ok kan kaybetti. Monar\u015fi yap\u0131lanmas\u0131ndan tamamen kopmu\u015ftu.<\/strong><\/p>\n<p>Monar\u015fi diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Cumhuriyet d\u00fczeniyle de\u011fi\u015ftiren 1947 Anayasas\u0131 Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na bir\u00e7ok yasal haklar getirdi ve k\u0131sa s\u00fcreli de olsa e\u011fitim, \u00f6\u011fretim, k\u00fclt\u00fcr ve sanat, e\u015fitlik ve bireysel ve kolektif haklar gibi konularda tamamen de olmasa bir yere kadar bekleneni vermi\u015fti.<\/p>\n<p>1956\u2019da ba\u015flayan BKP \u2013Todor Jivkov y\u00f6netimi \u00fclkedeki az\u0131nl\u0131klar\u0131n anayasal ve yasal haklar\u0131n\u0131 gasp etti. T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netimini kom\u00fcnist partisi \u00fcslendi ve ateist bir toplumsal yap\u0131lanma kurallar\u0131 dayatarak M\u00fcsl\u00fcman din adamlar\u0131n\u0131 ve \u0130slam dini medeniyetini toplum d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bulgarlar\u0131n bakt\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7eve T\u00dcRK-\u0130SLAM \u00e7er\u00e7evesiydi bunun d\u0131\u015f\u0131nda herkesle i\u015fbirli\u011fi yapabilirdi amma bu ikisinin d\u0131\u015f\u0131nda hatta bunlara d\u00fc\u015fman olmas\u0131 gerekirdi. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan birisinin de zaten hainlikten, muhbirlikten ba\u015fka yapabilecek bir \u015feyi de kalm\u0131yordu.<\/p>\n<p>1971\u2019de kabul edilen \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Anayasa teni toplumsal kurallar\u0131, BKP ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u015feklinde bi\u00e7imlendirdi. Geleneksel toplumsal M\u00fcsl\u00fcman ahlak, ya\u015fam tarz\u0131, \u00f6\u011fretim ve sosyal d\u00fczeni, camiye girmemi\u015f kom\u00fcnist liderlere hedef oldu. T. Jivkov gibi k\u00f6t\u00fc niyetliler d\u00fczen kurucu ilan edildi. Kendisi millet olamayan Bulgarlar neredeyse \u201c<strong>medeniyet kurucu<\/strong>\u201d oldular. Silahla dayat\u0131lan hi\u00e7bir kural\u0131n \u00f6mr\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 okumam\u0131\u015flard\u0131, bilmiyorlard\u0131. Kan ak\u0131t\u0131larak kurulan her iktidar ve sahte d\u00fczenin k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc oldu\u011funu ve toplumlara b\u00fcy\u00fck zarar verdi\u011fini de bilmiyorlard\u0131 ki \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Anayasa ve yasalar\u0131 rafa kald\u0131rd\u0131lar. Ter\u00f6rle \u00f6m\u00fcr uzatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Hi\u00e7bir ge\u00e7mi\u015fi olmayan, prati\u011fe dayanmayan anlams\u0131z giri\u015fimleri ya\u015fam ve ahlak normu haline getirirken ezilenlerin hiddet ve nefretiyle y\u00fczle\u015ftiler. Devlet bask\u0131 ve ter\u00f6r\u00fc ve benlik, kimlik, k\u00fclt\u00fcr de\u011fi\u015ftirmeye zorlama \u015feklinde soyk\u0131r\u0131m denemesine uzan\u0131nca M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n milli ayaklanmas\u0131 zaferle sonu\u00e7land\u0131. Bulgaristan toplum d\u00fczeni ve devlet y\u00f6netim kurallar\u0131nda daha \u00f6te ya\u015fayabilmeleri olanaks\u0131z duruma gelince T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ana-vatan s\u0131fat\u0131yla 500 bin karde\u015fimize kucak a\u00e7t\u0131. Buna temel neden, Bulgaristan&#8217;\u0131n anayasa d\u0131\u015f\u0131, yasalar\u0131 has\u0131r-alt\u0131 ederek, kural d\u0131\u015f\u0131 bask\u0131c\u0131 y\u00f6netimiydi. Bir Bulgar partisinin Bulgaristan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yasa d\u0131\u015f\u0131 \u015fiddet kurallar\u0131yla y\u00f6netemeyece\u011fi de kesin do\u011frulanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Anayasa 1991\u2019de kabul edildi<\/strong>.<br \/>\nHaz\u0131rlanmas\u0131na ilk kez Bulgaristan T\u00fcrkleri de meclis grubu olarak kat\u0131ld\u0131. Anayasa sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fen yuvarlak masaya al\u0131nmad\u0131lar. Birinci Anayasay\u0131 Rus \u00c7ar\u0131 III. Aleksand\u0131r\u2019\u0131n, \u0130kincisini Stalin\u2019in, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fc de Brejnev\u2019in haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 Bulgar anayasalar\u0131ndan, ilk kez s\u00f6zde Bulgarlar\u0131n kendilerinin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 1991 Anayasas\u0131\u2019na da \u201c<strong>Bulgaristan T\u00fcrk Az\u0131nl\u0131k<\/strong>\u201d kimli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmad\u0131.<\/p><div id=\"bghab-3922987720\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Kulistekiler, M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerindeki iktidar hakk\u0131n\u0131 BKP\u2019den ve T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcnden vazge\u00e7meye zorlanm\u0131\u015flard\u0131. Bunlar<\/strong> Ali Rafiev, Ahmet Harunov, Fahrettin Halilov ve Salif \u0130lyazov gibi kom\u00fcnist liderin elinden al\u0131p, devlet g\u00fcvenlik organ\u0131 <em><strong>\u201cDS\u201d<\/strong><\/em> taraf\u0131ndan yeti\u015ftirilen, kanl\u0131 soyk\u0131r\u0131m olaylar\u0131 y\u0131llar\u0131nda hapishane sefas\u0131 s\u00fcren Ahmet Do\u011fan gibi yaln\u0131z ad\u0131 T\u00fcrk olan birisine devredildi.\u00a0 Do\u011fan\u2019a \u201c<strong>karma b\u00f6lgeler<\/strong>\u201d ad\u0131yla bilinen Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge \u201c<strong>yasa d\u0131\u015f\u0131 kurallarla y\u00f6netmesi<\/strong>\u201d ve kendisine da \u201c<strong>yasalar \u00fcst\u00fc<\/strong>\u201d ya\u015fama hakk\u0131 tan\u0131narak verildi. T\u00fcrk&#8217;e kefen bi\u00e7enin \u00f6l\u00fcm\u00fc korkun\u00e7 olur s\u00f6z\u00fcn\u00fc de duymam\u0131\u015f okumam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><strong>Sanki Bulgaristan T\u00fcrkleri bir koloni (s\u00f6m\u00fcrge b\u00f6lgesiydi) ve d\u0131\u015f ba\u011flant\u0131l\u0131 milli bir g\u00fc\u00e7 onu s\u00f6m\u00fcrge idarecisi atam\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><br \/>\n\u0130darecinin \u00f6devleri aras\u0131nda Bulgaristan T\u00fcrklerini T\u00fcrkiye\u2019den, oradaki yak\u0131nlar\u0131ndan, T\u00fcrk kimli\u011finden, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve geleneklerinden koparmak, T\u00fcrk dilini, halk maneviyat\u0131 ve edebiyat\u0131n\u0131 unutturmakt\u0131r.<br \/>\nBu da ona tesis edilen yerel idarelerin eliyle yap\u0131lacakt\u0131, s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k tutulacak ve istemeyen \u00fclkeyi istedi\u011fi zaman ebediyen terk edebilecekti.\u00a0 O bu iyili eline tepside verilen H\u00d6H partisini ve devlet olanak ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak T\u00fcrklere zarar vermeyi kabul etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Son 30 y\u0131lda olaylar, 1971-1989 Bulgar kom\u00fcnist totalitarizminin kalkmam\u0131\u015f cesedi \u00fczerinde ve etraf\u0131nda geli\u015firken, T\u00fcrkler gece karanl\u0131\u011f\u0131 m\u0131, karanl\u0131kta y\u00fcr\u00fcrken \u00fczerine bast\u0131\u011f\u0131m\u0131z asfalt\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 veya 30 y\u0131l \u00f6nce d\u00fc\u015fen ve hi\u00e7 kalkmayan koyu sisin karanl\u0131\u011f\u0131m\u0131 oldu\u011fu belli ettirilmeden, zifiri karanl\u0131\u011fa itildiler.<br \/>\nDerler ki <em><strong>&#8220;Gecenin En Karanl\u0131k Zaman\u0131, Sabaha En Yak\u0131n Oland\u0131r&#8221;<\/strong><\/em> Zifiri karanl\u0131kta en k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u0131\u015f\u0131k bile deniz feneri olur bazen ve insan\u0131n yolunu ayd\u0131nlat\u0131r. Art\u0131k d\u00fcnya arenas\u0131nda yeni s\u00f6z sahibi olan Yeni T\u00fcrkiye de yerini ald\u0131. T\u00fcrkiye b\u00f6lgesinde en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve d\u00fcnya&#8217;da da s\u00f6z sahibi. Bu d\u00fcnya&#8217;da oldu\u011fu gibi burada da yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yor. Yeni G\u00fc\u00e7l\u00fc ve B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye buralarda da yollar\u0131 ayd\u0131nlatmas\u0131 bekleniyor. Bu sefer yanl\u0131\u015f yapma hakk\u0131m\u0131z yoktur&#8230;<\/p>\n<p>GERB\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 anayasa \u00f6nerisi de bu karanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde fitilsiz lamba gibi \u00f6n\u00fcm\u00fcze at\u0131ld\u0131. \u00d6zetlersek Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131n zaman\u0131 doldu ve b\u00fct\u00fcn saraylara \u201c<strong>hadi topla palan\u0131 p\u0131rt\u0131n\u0131<\/strong>\u201d telgraf\u0131 g\u00f6nderilmi\u015f ve ayr\u0131ca ESM\u2019le g\u00f6nderilen \u201c<strong>yatlar\u0131na el kondu, deniz yoluyla ka\u00e7may\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme\u201d<\/strong> iletisi ula\u015fm\u0131\u015f\u2026<br \/>\nSoru \u015fimdi belli olacak? Yeni d\u00fczen kurulacak. Yeni lidere gerek var.<br \/>\n<strong>Az\u0131nl\u0131klardan g\u00fc\u00e7 al\u0131rken halk\u0131 birle\u015ftiren bir anayasaya gerek var! Y\u00f6neticiler halk\u0131n sesini duymal\u0131 yoksa&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Devam edece\u011fiz.<\/p><div id=\"bghab-1771257439\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Okuyanlar payla\u015f\u0131n\u0131z l\u00fctfen.<br \/>\nKorona belas\u0131na dikkat edelim.<br \/>\nSa\u011fl\u0131cakla kal\u0131n\u0131z.<\/p>\n<div id=\"bghab-4120605246\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK 23 A\u011fustos 2020 Politik Yorum Meclise sunulan GERB partisi anayasas\u0131na \u201cg\u00f6kten d\u00fc\u015ft\u00fc\u201d havas\u0131 verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor,\u00a0 ne zaman yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, nerede kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-48449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-cBr","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48449\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}