BULT\u00dcRK Gazetesi
\nEdit\u00f6r yaz\u0131s\u0131 Haziran 2020<\/p>\n
S\u0131radan ve s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 olan sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 anlatmak istiyorum.
\nBulgar \u00e7o\u011funlu\u011fu ve de\u011fi\u015fik etnik az\u0131nl\u0131klar.
\nBu kavram, bizi de\u011fi\u015fiklerin i\u00e7inde kaybolmaya g\u00f6t\u00fcren en k\u0131sa yoldur. B\u00f6yle ifade edildi\u011finde, dili, dini, yaz\u0131s\u0131, edebiyat\u0131, ahlak\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan\u0131n biz Bulgaristan T\u00fcrkleri oldu\u011fumuz kar\u0131\u015f\u0131p gidiyor. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, Bulgaristan T\u00fcrklerinin s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131, \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu, Bulgaristan toplumu i\u00e7in olmazsa olmaz oldu\u011fumuzu \u00f6n plana \u00e7\u0131karm\u0131yor. \u00dcstelik bir t\u00fcrl\u00fc olgunla\u015famayan Bulgar ulusuna k\u0131yasla, bize etnik az\u0131nl\u0131k deseler de, bizim milli kimlik olarak daha olgun, deneyimli, pi\u015fkin ve birikimli oldu\u011fumuz da, ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor. G\u00f6lgede kal\u0131yor. Devam\u0131 \u20186\u2019da
\n\u00dcstelik ben olumlu birikimin de\u011ferli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde de\u011filim. Bu i\u015f, matematikteki art\u0131 (+) gibidir. Art\u0131 \u00e7arp\u0131 art\u0131, art\u0131 eder. De\u011fi\u015fen nitelik olmaz. Art\u0131y\u0131 art\u0131yla ne kadar \u00e7arparsan \u00e7arp, elde etti\u011fin hep niceliktir ve bir i\u015fe yaramaz. Mayas\u0131z ve tuzsuz ekmek gibi bir \u015feydir.<\/p>\n
Biz, BGT\u00fcrklerinin birikimi toptan olumsuzdur.<\/strong> Art\u0131 ile \u00e7arp\u0131lan eksilerden hep eksi (-) elde edilir. Art\u0131 an\u0131nda kaybolur ve t\u00fcm oyundan, dengeden, hesaptan \u00e7\u0131kar. Bulgar siyaseti, s\u00f6z\u00fcm ona \u201cBulgar etnik bunal\u0131m\u0131na\u201d<\/em> <\/strong>\u2013 daha 1990\u2019da \u201cs\u0131radan\u201d<\/em><\/strong> yani b\u00fcy\u00fck (belirleyici) olmayan \u201cetnik bunal\u0131m\u201d dedi. Ne var ki, 30 y\u0131l ge\u00e7ti ve bu \u201cs\u0131radan bunal\u0131m\u0131\u201d<\/strong><\/em> bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6zemedi, gerginlik art\u0131yor. 35 y\u0131l \u00f6nce k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere ekran bizdik. Bizdeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n bir ba\u015fka kayna\u011f\u0131 daha vard\u0131.<\/strong> Bulgar ulusu d\u0131\u015f\u0131nda politik etkinli\u011fe \u00e7ar\u015f\u0131 kapal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>
\nBug\u00fcn Romanlar oldu. O zaman bize kar\u015f\u0131 olan anti-T\u00fcrk dalgan\u0131n \u015fimdi anti-Roman dalga olarak y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Toplumun kaotik \u00e7aresizli\u011finden kaynaklanan hareketlenmeyi polis ve jandarma gemleyemiyor, \u015feytan\u0131 g\u00fc\u00e7 kaps\u00fcl\u00fcn\u00fc zorluyor. Bu durumda kendi Bulgarlar k\u00f6t\u00fc hareket ve niyetlerini Romen ekran\u0131na yans\u0131t\u0131yorlar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu dalgalanman\u0131n nedeni ikinci dalgas\u0131 y\u00fckselen \u201cCovid-19\u201d<\/strong><\/em>, k\u0131s\u0131tlamalar, yasaklar, farkl\u0131 gerek\u00e7elerle kabulleni\u015ftir.
\n\u015eimdiki bizim bunal\u0131m\u0131m\u0131zdan \u00e7ok farkl\u0131 bir kriz.
\nNeden mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk krizi, farkl\u0131 nedenlerden, Bulgaristan tarihindeki en b\u00fcy\u00fck \u201csoyk\u0131r\u0131m demesinden\u201d<\/strong><\/em> ve hemen ard\u0131ndan \u201cB\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7ten\u201d<\/em><\/strong> do\u011fmu\u015ftu ki, k\u00f6klerinin psikolojik derinli\u011fi gizli kald\u0131. \u00dcstelik birka\u00e7 y\u0131lda toslayan bu politik denemenin, hem zaman i\u00e7indeki gerilim hem de trajedi f\u0131\u015fk\u0131rtan kaynaklar\u0131 gizemli kald\u0131. Doru\u011funda, erkekler tutuklu oldu\u011fundan dolay\u0131, ba\u015fkald\u0131ranlardan \u00e7o\u011funun kad\u0131n oldu\u011fu bir ayaklanmayd\u0131 ve ad\u0131na \u201cnormal kritik durum\u201d<\/em> <\/strong>denmi\u015fti. Resmi \u00e7evrelere g\u00f6re, hemen ameliyat edilse ve yinelemesin diye \u00f6z\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131lsa iyi olurdu, fakat bu i\u015f i\u00e7in \u201clider\u201d<\/em><\/strong> yap\u0131lan ve hatta \u201cDoktor\u201d<\/em><\/strong> unvan\u0131 verilen Ahmet Do\u011fan bile, olaya bir tan\u0131m bile getiremedi. Kesin olan bir \u015fey varsa o da, t\u00fcm\u00f6r\u00fcn \u201columsuz\u201d<\/em><\/strong> olu\u015fuydu. Demek oluyor ki, dolay\u0131nda, alt\u0131nda, \u00fcst\u00fcnde, yan\u0131nda ne varsa hepsini kas\u0131p kavuran ve kendine benzeten t\u00fcrdendi. T\u00fcrk t\u00fcm\u00f6r\u00fc \u00f6tekilerinden farkl\u0131 bir belayd\u0131. \u0130la\u00e7tan etkilenmiyor, \u201chukuk \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d, \u201cyarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d, \u201cyeni yarg\u0131 de\u011ferleri\u201d, \u201cd\u00fcr\u00fcst \u00e7al\u0131\u015fan yarg\u0131 sistemi\u201d ve \u201cadalet\u201d<\/em> <\/strong>istiyordu. Bulgar bilim \u00e7evreleri, bu konuda yapt\u0131klar\u0131 dan\u0131\u015fma toplant\u0131lar\u0131nda, \u201cbizim yarg\u0131 kararlar\u0131 hakiki olmaya bilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilece\u011fimiz emsal yok\u201d<\/em><\/strong> demi\u015flerdi. T\u00fcrklerin ba\u015f\u0131na \u00f6r\u00fclen \u00e7orap hakikatten emsalsizdi. \u201cT\u00fcm\u00f6r\u201d<\/em> <\/strong>\u2013 T\u00fcrkler hemen yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131: \u201cDevletler hukukunun emsal uygulamas\u0131n\u0131 yasala\u015ft\u0131r\u0131n!\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n
\n\u00d6zelle\u015fmi\u015f psikoloji ile sosyolojik ve politik eserlerimizde etnik topluluk kavram\u0131na 200, millet (ulus) kavram\u0131na da 150 tan\u0131m vard\u0131. Hi\u00e7 kimse hak arama yolunu bulamas\u0131n diye her \u015fey Arapsa\u00e7\u0131 edilmi\u015fti. Tan\u0131mlardan her biri \u201cdo\u011fru olan benim\u201d<\/strong><\/em> iddias\u0131nda inat ediyordu. Bu iki kavramla Patagonya\u2019daki k\u00f6r ve sakatlar\u0131n ulus olmasa bile, etnik topluluk olduklar\u0131na ikna edebilirdik, fakat her ikisinde de Bulgaristan T\u00fcrklerine ne ulus ne de topluluk olarak yer yoktu.
\nYine bizde \u201chukuk\u201d<\/em><\/strong> ile \u201chukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn\u201d<\/em><\/strong> k\u0131z karde\u015fi \u201cpolitik rejimdi.\u201d<\/strong> <\/em>Onun kocas\u0131 taraf\u0131ndan akrabas\u0131 ise \u201cAnayasam\u0131zd\u0131\u201d<\/em><\/strong> ve i\u00e7inde kal\u0131n harflerle \u201c\u2026.. etnik ve dini esaslara g\u00f6re parti kurulamaz\u201d<\/em> <\/strong>yaz\u0131yor.<\/p>\n