{"id":45541,"date":"2020-04-12T01:20:00","date_gmt":"2020-04-11T22:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=45541"},"modified":"2020-04-11T03:23:38","modified_gmt":"2020-04-11T00:23:38","slug":"vidin-turklerinin-bugunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/vidin-turklerinin-bugunu\/","title":{"rendered":"Vidin T\u00fcrklerinin Bug\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>Vidin Bulgaristan\u2019\u0131n Edirne\u2019si. Kuzey Bat\u0131\u2019daki son noktas\u0131. Tuna burada kuzey-bat\u0131\u2019dan g\u00fcney-do\u011fu taraf\u0131na akarken bir burun \u015feklinde bat\u0131ya d\u00f6ner, g\u00fcneye y\u00f6nelir daha sonrada do\u011fuya ko\u015far. Romanya-Kalafat\u2019dan Bulgaristan-Pokrayna\u2019ya s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131 var. Vidin \u00fczerinden Bulgaristan Bregova\u2019dan S\u0131rbistan\u2019a 40 km sonra giriyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img data-recalc-dims=\"1\" height=\"224\" width=\"300\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/orhaajans.com\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/11-300x224.jpg?resize=300%2C224&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-6851\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Vidin\u2019e giri\u015fte hem ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lamak hem de adres sormak i\u00e7in bir benzin istasyonunda durduk ama Ankara plakal\u0131 arac\u0131m\u0131z pek s\u0131cak kar\u015f\u0131lanmad\u0131. Markal\u0131 bir istasyondu ve \u201ctuvaleti yoktu\u201d. Yoksa, yok!<\/p>\n\n\n\n<p>Vidin\u2019de zamanla Camiler de tarih sahnesinden birer birer \u00e7ekilmi\u015f. 1908\u2019de 12 cami, 1970\u2019de 4 cami, 2011\u2019de tek Pavzando\u011flu Osman Camisi kalm\u0131\u015f. Montana M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 cami merkezde. Ni\u011fbolu\u2019dan gelen cami imam\u0131 Samet \u0130smail \u00e7al\u0131\u015fkan bir ki\u015fi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7 aylar ve Ramazan ay\u0131nda caminin \u015fenlendirilmesi i\u00e7in her g\u00fcn iftar d\u00fczenlediklerini ifade etti. Bu iftarlara Bulgarlar\u0131 da davet ediyorlar. Bulgaristan muhacirleri ve Bulgaristan\u2019daki soyda\u015flar\u0131m\u0131zdan bildi\u011fimiz tertemiz bah\u00e7elerin bir \u00f6rne\u011fi de caminin etraf\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131, g\u00fcller, \u00e7ilekler dikilmi\u015f. Bunlar\u0131 da Samet yapm\u0131\u015f. \u00c7ocuklar\u0131n cami bah\u00e7esinden \u00e7ilek yemesi onu mutlu ediyormu\u015f. E\u015fi \u201ckuma\u015f\u00e7\u0131 fabrikas\u0131nda\u201d \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f. Bir o\u011flu da okula devam ediyormu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Camide oturma gruplar\u0131, yer sofralar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir masa var. \u00d6zenle yerle\u015ftirilmi\u015f. Ramazana haz\u0131rl\u0131k. Yaz\u0131n da ayn\u0131 masalar Kur\u2019an kursunda kullan\u0131l\u0131yormu\u015f. Cami mihrab\u0131 cam. Lalelerle boyanm\u0131\u015f. Mihrab\u0131n a\u00e7\u0131k renkler ve mavi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 camiyi yapan\u0131n k\u00f6klerinin K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131na dayanmas\u0131ndan olsa gerek. Cami orjinalli\u011fini \u015fimdilik koruyor ama \u201cmodernlik ad\u0131na\u201d ufak ufak m\u00fcdahaleler de ba\u015flam\u0131\u015f. Caminin giri\u015finde sa\u011f taraf daha s\u0131cak bir ortam olu\u015fturmak i\u00e7in \u201cT\u00fcrkiye\u2019den gelen ziyaret\u00e7ilerin yard\u0131m\u0131 ile\u201d camla kapat\u0131lm\u0131\u015f. Yine giri\u015fte sol tarafta \u201cAraplar\u0131n deste\u011fi ile\u201d buzdolab\u0131 yenilenmi\u015f ve f\u0131r\u0131n konmu\u015f.<\/p><div id=\"bghab-1304925130\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Minare bak\u0131ma muhta\u00e7. \u201cT\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u201d fazla oldu\u011fu yerde olsa Samet Hoca yard\u0131m toplay\u0131p yapt\u0131racak. Burada yard\u0131m i\u00e7in \u0130van\u2019\u0131n yan\u0131na m\u0131 gideceksin?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img data-recalc-dims=\"1\" height=\"166\" width=\"300\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/orhaajans.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/vidin-300x166.png?resize=300%2C166&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-6707\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Camiye Turistlerin de girebilmesi i\u00e7in cami giri\u015fi ayakkab\u0131 ile girilebilecek \u015fekle getirilmi\u015f. Eskiden T\u00fcrkiye\u2019den gelenler dahi kap\u0131dan bak\u0131p devam ediyorlarm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Normal vakit namazlar\u0131na bir kat\u0131l\u0131m yok ama Cuma namaz\u0131na ve bayram namazlar\u0131na kat\u0131l\u0131m var. Bazen yolcu ve TIR\u2019c\u0131 da kat\u0131l\u0131yor namaza. Mezar ta\u015flar\u0131 var cami haziresinde. Sa\u011fda solda da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan mezar ta\u015flar\u0131, sarho\u015flar\u0131n k\u0131rmalar\u0131ndan korunmak i\u00e7in buraya toplanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Caminin kar\u015f\u0131s\u0131nda Ortodoks Kilisesi papazlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma odalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bir bina var. Samet \u0130smail, eskiden de binan\u0131n kiliseye ait oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Caminin hemen solunda yer alan Pavzando\u011flu Osman\u2019\u0131n annesi ad\u0131na yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u00fct\u00fcphane \u201cofis-k\u00fct\u00fcphane\u201d olarak kullan\u0131yor. Tertemiz. Cami so\u011fuk oldu\u011fu i\u00e7in imam odas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131yor. Kitaplardan bir k\u0131sm\u0131 zamanla Sofya\u2019ya bir k\u0131sm\u0131 \u0130stanbul\u2019a gitmi\u015f. Yeni kitaplar\u0131nda oldu\u011fu iki y\u00fcz kadar kitap kalm\u0131\u015f. K\u00fct\u00fcphanenin mimarisinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir ayr\u0131nt\u0131ya dikkat ediyoruz. K\u00fct\u00fcphanenin \u015fehirdeki Ortodoks ve Yahudilere de a\u00e7\u0131k oldu\u011funu ifade etmek i\u00e7in kubbesinde hilal yok.<\/p><div id=\"bghab-2915415793\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img data-recalc-dims=\"1\" height=\"224\" width=\"300\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/orhaajans.com\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1-2-300x224.jpg?resize=300%2C224&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-6850\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Vidin\u2019de T\u00fcrk var m\u0131 sorusuna \u0130mam Efendi \u201cT\u00fcrkl\u00fck az kald\u0131 be ya\u201d diyerek cevap verdi. Cuma namaz\u0131na gelen bastonlu dedelerle namaz k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etti. Bunlar k\u0131rk hane kadar kalm\u0131\u015f. Vidin\u2019de ya\u015fayan \u00e7ingenelerden de M\u00fcsl\u00fcman olanlar var. T\u00fcrklerle de kar\u0131\u015f\u0131k evlilikler yapm\u0131\u015flar. \u00c7ingenelerin camiye devam edenleri de var. Vidin\u2019e sonradan gelen ve yerle\u015fen Bulgarlar\u0131n T\u00fcrklere pek s\u0131cak bakmad\u0131klar\u0131 bununla beraber yerli Bulgarlar\u0131n daha s\u0131cak bakt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Birka\u00e7 ki\u015fiyle konu\u015fmam\u0131z bu sonuca ula\u015fmam\u0131z i\u00e7in yeterli oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pazvando\u011flu Osman Camisi, Tuna Nehrinin y\u00fcz elli metre kuzey bat\u0131s\u0131ndad\u0131r. Camiden \u00e7\u0131k\u0131\u015fta solda \u00fc\u00e7 y\u00fcz metre mesafede \u0130stanbul Kap\u0131s\u0131 bulunuyor. Kaleyi de i\u00e7ine alan alt\u0131 y\u00fcz metre yar\u0131\u00e7ap\u0131nda d\u0131\u015f surlar y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f. \u0130stanbul kap\u0131s\u0131 bug\u00fcnk\u00fc Vidin meydan\u0131na a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u0130stanbul Kap\u0131s\u0131ndan iki y\u00fcz elli metre kuzey bat\u0131da 18. y\u00fczy\u0131l yap\u0131s\u0131 olan ve Osmanl\u0131 Pa\u015fas\u0131 Osman Pazvando\u011flu\u2019nun Kona\u011f\u0131 1956 y\u0131l\u0131ndan bu yana tarih m\u00fczesi olarak kullan\u0131l\u0131yor. Safranbolu, Ohri konaklar\u0131n\u0131n Vidin\u2019deki karde\u015fi. G\u00f6r\u00fclmesi gereken bir eser. Pazar Kap\u0131s\u0131 ise biraz daha yukar\u0131da.<\/p>\n\n\n\n<p>Camiden \u00e7\u0131k\u0131\u015fta sa\u011f tarafta Osmanl\u0131 postane binas\u0131, Sinagog, Osmanl\u0131 K\u0131\u015flas\u0131 (Krastada Kzarma-ha\u00e7 \u015feklinde olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Bulgarlarca bu isim verilmi\u015f), Vidin Kalesi yer al\u0131yor. Postane kom\u00fcnizm d\u00f6neminde devlet\u00e7e al\u0131nm\u0131\u015f ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. Sinagog Yahudilerin buradan ayr\u0131lmalar\u0131 ile koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f harabe bir bina, Yeni\u00e7erilerce kullan\u0131lan ve d\u00f6rt par\u00e7al\u0131 Osmanl\u0131 K\u0131\u015fla (1801) binas\u0131 ise restore edilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devletini de u\u011fra\u015ft\u0131ran Pazvando\u011flu\u2019nun mezar\u0131 bug\u00fcn kom\u00fcnist rejim d\u00f6neminde eski \u015fehrin y\u0131k\u0131larak bloklar\u0131n dikildi\u011fi alandad\u0131r. \u201cBulgar yengeler so\u011fan kap\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131\u201d pencerelerden atmaktalar.Mezar metruk durumdad\u0131r. Tabiki bu ni\u015fane burada bir camiye de i\u015farettir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img data-recalc-dims=\"1\" height=\"300\" width=\"186\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/orhaajans.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/mmm-1-186x300.png?resize=186%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-6705\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131 Bulgar milli e\u011fitim bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n okullar\u0131na gidiyorlar. Gen\u00e7ler ve gen\u00e7 aileler buradan Almanya\u2019ya ve \u0130talya\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015f. Ortodokslar\u0131n okullarda din e\u011fitimi talepleri var. T\u00fcrkler de buna y\u00f6nelik haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131yor. \u0130stanbul\u2019a gidecek olan birisi \u00f6nce Vidin\u2019den Filibe veya Sofya\u2019ya daha sonrada \u0130stanbul\u2019a gitmesi gerekiyor. Buradaki gen\u00e7leri ve \u00e7ocuklar\u0131 Anadolu ile bir araya getirmek laz\u0131m. Belki \u00f6nce K\u0131rcaaliyle.<\/p><div id=\"bghab-2180872656\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Buradan herkes de\u011fil isteyen ge\u00e7iyor. \u201cT\u00fcrkl\u00fck\u201d buradan az ge\u00e7iyor. \u00d6yle olunca T\u00fcrk \u015fekeri, lokumu \u201cFilibe ve Sofya\u201dda kal\u0131yor. Montana ve Lom\u2019da da birka\u00e7 T\u00fcrk ailesi ya\u015f\u0131yor. \u00d6ks\u00fcz ve yetim. Onurlu.<\/p>\n\n\n\n<p>J.Gyula NEMETH\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 ve Abdurrahman G\u00fczel\u2019in T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cFolklorik ve Dini Metinler \u00dczerinde Vidin T\u00fcrkleri A\u011f\u0131z Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131\u201d eserini bana almam\u0131 tavsiye eden Romanya Ovidius \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Neriman HASAN\u2019a da buradan te\u015fekk\u00fcr etmeyi bir bor\u00e7 bilirim. Bu eser bizi Vidin\u2019e g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Oradan da Belgrat\u2019a\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Biz olmasak da Vidin\u2019de biz kokuyoruz. 2003 den bu yana g\u00f6rev yapan Ni\u011fbolu\u2019nun Evlad\u0131-Fatihan\u0131 Samet Hoca \u201cZor burada i\u015fler zor, ama \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ben Vidin\u2019in nerede oldu\u011funu bilmezdim. Allah bize buraya hizmet etme imk\u00e2n\u0131 verdi\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 anlamland\u0131ran T\u00fcrk\u00e7em var olduk\u00e7a, kahramanlar\u0131 bitmez bu memleketin.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>O\u011fuzhan Balkanl\u0131, ORSA Ajans<\/p><div id=\"bghab-1433750323\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3415853284\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vidin Bulgaristan\u2019\u0131n Edirne\u2019si. Kuzey Bat\u0131\u2019daki son noktas\u0131. Tuna burada kuzey-bat\u0131\u2019dan g\u00fcney-do\u011fu taraf\u0131na akarken bir burun \u015feklinde bat\u0131ya d\u00f6ner, g\u00fcneye y\u00f6nelir daha sonrada do\u011fuya ko\u015far. Romanya-Kalafat\u2019dan<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":45543,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[30,248],"class_list":["post-45541","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum","tag-bulgaristan","tag-vidin"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/vidin-turkleri.jpg?fit=1024%2C614&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-bQx","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45541\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}