{"id":45355,"date":"2020-04-02T01:14:57","date_gmt":"2020-04-01T22:14:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=45355"},"modified":"2020-04-02T19:17:28","modified_gmt":"2020-04-02T16:17:28","slug":"ermenilerin-bulgaristandaki-osmanli-aleyhine-calismalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/ermenilerin-bulgaristandaki-osmanli-aleyhine-calismalari\/","title":{"rendered":"Ermenilerin Bulgaristan&#8217;daki Osmanl\u0131 Aleyhine \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131"},"content":{"rendered":"<h1>SOYKIRIM YALANLARINA CEVAPLAR (1) ERMEN\u0130LER\u0130N BULGAR\u0130STAN\u2019DAK\u0130 OSMANLI ALEYH\u0130NE \u00c7ALI\u015eMALARI<\/h1>\n<div>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya koronavir\u00fcs olay\u0131na odaklanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Yaln\u0131zca T\u00fcrkiye de\u011fil uluslararas\u0131 b\u00fct\u00fcn bas\u0131n-yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131, bilim adamlar\u0131, devletin her kademesindeki y\u00f6neticiler k\u00fcresel kriz halini alan salg\u0131n hastal\u0131k ile ilgilenmektedirler. Gayet do\u011fal olarak her \u00fclke gibi T\u00fcrkiye de bu olay\u0131 en az kay\u0131pla atlatabilmenin \u00e7arelerini aramaktad\u0131r. Ama bir taraftan da 24 Nisan yakla\u015fmaktad\u0131r. Ba\u015fta Amerika Birle\u015fik Devletleri<strong>\u00a0(<\/strong>ABD<strong>)<\/strong>\u00a0olmak \u00fczere, d\u00fcnyan\u0131n hemen her k\u00f6\u015fesine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan Ermeniler ve yanda\u015flar\u0131 her y\u0131l oldu\u011fu gibi 2020\u2019de de bo\u015f durmayacaklard\u0131r. Zira Ermeni Diasporas\u0131 de\u011fil y\u0131lda bir g\u00fcn, y\u0131l\u0131n her g\u00fcn\u00fc bir yalan \u00fczerine in\u015fa ettikleri s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 yalan\u0131n\u0131 yine g\u00fcndeme getirecekler ve \u201cABD Ba\u015fkan\u0131 ne diyecek; soyk\u0131r\u0131m (Genosit) m\u0131, b\u00fcy\u00fck facia (Meds Yeghern) m\u0131? diye tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken bile d\u00fcnya kamuoyunun dikkatlerini \u00e7ekmeyi ba\u015faracaklar, Avrupa parlamentolar\u0131 her y\u0131l oldu\u011fu gibi bu y\u0131l da 24 Nisan g\u00fcn\u00fc bu g\u00fcndemle a\u00e7\u0131lacak ve yalanlarla dolu a\u00e7\u0131klamalar ard\u0131 ad\u0131na bas\u0131na servis edilecek ve yine T\u00fcrkiye k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Buradan hareketle Ermenilerin, Osmanl\u0131 aleyhine olan faaliyetlerine dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla bu yaz\u0131 kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hafta, Ermenilerin Bulgaristan sahas\u0131ndaki devlet aleyhine olan faaliyetleri de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n<p>Co\u011frafi konumu itibariyle kavimlerin g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 \u00fczerinde bulunan Anadolu\u2019nun, T\u00fcrk hakimiyetine girmesinin ard\u0131ndan ancak huzur ve bar\u0131\u015f ihdas edilebildi\u011fini tarihi vesikalar g\u00f6stermektedir. Zira tarihin her d\u00f6neminde d\u00fcnya hakimiyeti iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan b\u00f6lge \u00fclkelerinin hedefinde olan Anadolu ve Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131 y\u00fczy\u0131llar boyunca sava\u015flar\u0131n, istilalar\u0131n ve g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelelerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir alan olmu\u015ftur. Askeri m\u00fccadelelerin yan\u0131nda semavi dinlerin de do\u011fdu\u011fu co\u011frafya olmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ayn\u0131 zamanda dini m\u00fccadele ve bask\u0131lar\u0131n da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu b\u00f6lge din ve mezhep dayatmalar\u0131na da sahne olmu\u015ftur. Hatta katledilen Peygamberler vard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin Anadolu ve Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131na h\u00e2kim olana kadar bu bask\u0131 ve dayatmalara maruz kalan milletlerden biri de Ermenilerdir. Bizans ile \u0130ran m\u00fccadeleleri nedeniyle 6\u2019nc\u0131 y\u00fczy\u0131ldan itibaren \u0130stanbul, Trakya, Makedonya ve K\u0131br\u0131s b\u00f6lgelerine g\u00f6\u00e7 ettirildikleri g\u00f6r\u00fclen Ermenilerin Anadolu\u2019nun do\u011fusunda istisnai bir kontluk d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcstakil ve uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc siyasi bir yap\u0131 olu\u015fturamad\u0131klar\u0131[1], Girit, Suriye, L\u00fcbnan ve Anadolu\u2019nun bir \u00e7ok b\u00f6lgesine tehcir edilerek yerle\u015ftirildikleri[2] g\u00f6r\u00fclmektedir. Anadolu ba\u015fta olmak \u00fczere T\u00fcrk idaresinde olan b\u00f6lgelerde yakla\u015f\u0131k 10 as\u0131r bir arada ya\u015fam\u0131\u015f olan T\u00fcrkler ve Ermeniler, Osmanl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde de iyi ili\u015fkilerini 19\u2019uncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar genel manada huzurlu ve karde\u015f\u00e7e s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin 1071\u2019den sonra ak\u0131n ak\u0131n geldikleri Ortado\u011fu, Anadolu ve ard\u0131ndan Balkanlar ile Avrupa co\u011frafyalar\u0131nda fethettikleri \u00fclkelerdeki Hristiyan ve Yahudi halklar\u0131n\u0131 Bat\u0131 medeniyetinde(!) oldu\u011fu gibi ne k\u00f6lele\u015ftirmeye ne de din de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 tarih kaydetmi\u015ftir. Bilakis T\u00fcrkler, kendi tebaas\u0131 olarak kabul etti\u011fi i\u00e7in devletin her kademesinde g\u00f6revler almalar\u0131nda engelleyici bir sistem uygulamam\u0131\u015ft\u0131r. Liyakat sistemini uygulayan Osmanl\u0131 idaresi alt\u0131nda Pa\u015fal\u0131\u011fa kadar y\u00fckselen Gayrim\u00fcslimler i\u00e7erisinde \u00f6nemli oranda Ermeni az\u0131nl\u0131\u011fa mensup olanlar da vard\u0131r. Kendi i\u015fini yapmak isteyenlere de engel olunmam\u0131\u015ft\u0131r. Ermenilerin genel olarak kuyumcu, f\u0131r\u0131nc\u0131, demirci gibi mesleklerde yo\u011funla\u015ft\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p><div id=\"bghab-3954749944\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan S\u00fcleyman\u2019\u0131n Do\u011fu Anadolu, Azerbaycan, Kafkasya, Suriye ve M\u0131s\u0131r b\u00f6lgelerini fethetmeleriyle bu co\u011frafyada ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn Ermeniler Osmanl\u0131 idaresine girmi\u015fler ve Roma, Pers ve Bizans\u2019\u0131n zul\u00fcm ve zorunlu g\u00f6\u00e7 ettirmelerinin aksine kendi talepleri do\u011frultusunda Balkan ve \u0130stanbul taraflar\u0131na iskanlar\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclmektedir. Osmanl\u0131 idaresi alt\u0131nda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn Ermeniler gibi Balkanlar ve Bulgaristan b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Ermenilerin ekonomik olarak hem M\u00fcsl\u00fcmanlardan hem de di\u011fer az\u0131nl\u0131k Gayrim\u00fcslimlerden daha iyi seviyelerde olduklar\u0131 hatta kendi dillerinden \u00e7ok T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftuklar\u0131 \u00e7e\u015fitli kaynaklarda ge\u00e7mektedir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin d\u0131\u015f ili\u015fkilerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi g\u00f6revlerinde \u00f6ncelikli olarak Rumlara g\u00f6rev verilmi\u015ftir. Rumlar\u0131n 1821 y\u0131l\u0131nda Mora Yar\u0131madas\u0131\u2019nda isyan ba\u015flatmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan g\u00fcvenirliklerini yitirmi\u015f olduklar\u0131ndan devlet kademelerinin her alan\u0131nda Ermenilerin daha etkin hale geldikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130\u015flerine ve devlete olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 ile g\u00fcvenirlikleri \u201c<strong><em>Millet-i Sad\u0131ka<\/em><\/strong>\u201d s\u0131fat\u0131n\u0131n verilmesini de beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin neredeyse s\u00fcrekli sava\u015flarla ge\u00e7en son iki y\u00fczy\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde devlet b\u00fcy\u00fck oranda toprak kaybederken, T\u00fcrk Milleti de ekonomik ve sosyal olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Lakin bu d\u00f6nemlerde sava\u015flara kat\u0131lmayan az\u0131nl\u0131klar\u0131, \u00f6zellikle de Ermenileri sosyal ve ekonomik olarak daha iyi konumlara getirmi\u015ftir. 1757-1799 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fanan Frans\u0131z \u0130htilali\u2019nin, ileriki y\u0131llarda Milliyet\u00e7ilik Fikirlerine evrilmesiyle imparatorluklarda ba\u015flayan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 hareketlerden Osmanl\u0131 Devleti de etkilenmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her imparatorluk gibi \u00e7ok uluslu yap\u0131s\u0131 bunu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama en \u00f6nemli husus zaman\u0131n b\u00fcy\u00fck ve emperyalist devletleri; par\u00e7alamay\u0131 hedefledikleri Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni y\u0131kmak ve T\u00fcrkleri Anadolu\u2019dan \u00e7\u0131kartmak amac\u0131yla y\u00fczy\u0131llard\u0131r \u201c\u015eark Meselesi\u201d ad\u0131n\u0131 verdikleri ideallerini, az\u0131nl\u0131klara milliyet\u00e7ilik empoze ederek ger\u00e7ekle\u015ftirmenin daha kolay oldu\u011funu anlam\u0131\u015flard\u0131r. Bu arada Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda a\u00e7\u0131lan y\u00fczlerce az\u0131nl\u0131k okullar\u0131nda misyonerlik faaliyetlerini de s\u00fcrd\u00fcren Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin bu \u00e7abalar\u0131 Ermenileri de etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk tarihine 93 Harbi olarak ge\u00e7en 1877-1878 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131, Osmanl\u0131 Devleti i\u00e7in oldu\u011fu kadar Balkanlar i\u00e7in de bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 olmu\u015ftur. Y\u00fczbinlerce M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk k\u0131y\u0131ma u\u011fram\u0131\u015f, ilk defa Balkanlardan Anadolu istikametine kitleler halinde g\u00f6\u00e7 olay\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1.253.000 T\u00fcrk muhacir durumuna d\u00fc\u015ferken[3], g\u00f6\u00e7 esnas\u0131nda Rus askerleri ile Bulgar \u00e7etelerinin katliamlar\u0131, a\u00e7l\u0131k, so\u011fuk ve salg\u0131n hastal\u0131k nedenleriyle 450.000 T\u00fcrk de feci bir \u015fekilde hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir[4]. Geride sa\u011f kalanlar\u0131 ise tecav\u00fczler ve i\u015fkencenin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn tatbik edildi\u011fi \u00f6l\u00fcmden beter bir son beklemekteydi. Dikkat \u00e7eken bir husus da Bulgaristan Yahudileri de M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n kaderini payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r[5].<\/p>\n<p>Sava\u015f esnas\u0131nda Balkanlarda yer alan Yunan, Bulgar ve S\u0131rplar ba\u015fta olmak \u00fczere Hristiyan az\u0131nl\u0131klar gibi Ermenilerden de Rus ordusuna g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kat\u0131larak Osmanl\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015fanlar az\u0131msanmayacak kadar \u00e7ok olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sel\u00e7uklulardan ba\u015flayan ve Osmanl\u0131 d\u00f6neminde devam eden s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fayan bu az\u0131nl\u0131klar, misyonerlerin ve yabanc\u0131 istihbarat servislerinin k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131yla bir s\u00fcredir devam eden ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 hareketler i\u00e7in Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin yenilgisi ile arad\u0131klar\u0131 f\u0131rsat\u0131 bulacaklar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flard\u0131.<\/p><div id=\"bghab-2231657113\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1877-1878 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 kaybeden Osmanl\u0131 Devleti \u00e7ok a\u011f\u0131r ko\u015fullar i\u00e7eren 03 Mart 1878 Ayastefanos (Ye\u015filk\u00f6y) Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 imzalamak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Zira\u00a0<a title=\"S\u0131rbistan\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/S%C4%B1rbistan\">S\u0131rbistan<\/a>,\u00a0<a title=\"Karada\u011f\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Karada%C4%9F\">Karada\u011f<\/a>\u00a0ve\u00a0<a title=\"Romanya\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Romanya\">Romanya<\/a>\u00a0s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fletilerek tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<a title=\"Tuna\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tuna\">Tuna<\/a>&#8216;dan Ege&#8217;ye,\u00a0<a title=\"Trakya\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Trakya\">Trakya<\/a>&#8216;dan Arnavutluk&#8217;a uzanan B\u00fcy\u00fck bir\u00a0<a title=\"Bulgaristan Prensli\u011fi\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Bulgaristan_Prensli%C4%9Fi\">Bulgaristan Prensli\u011fi<\/a>\u00a0kurulurken,\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Bosna-Hersek\">Bosna-Hersek<\/a>&#8216;e i\u00e7 i\u015flerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k verilmi\u015ftir.\u00a0<a title=\"Kars\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kars\">Kars<\/a>,\u00a0<a title=\"Ardahan\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ardahan\">Ardahan<\/a>,\u00a0<a title=\"Artvin\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Artvin\">Artvin<\/a>,\u00a0<a title=\"Batum\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Batum\">Batum<\/a>,\u00a0<a title=\"Do\u011fubayaz\u0131t\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Do%C4%9Fubayaz%C4%B1t\">Do\u011fubayaz\u0131t<\/a>\u00a0ve\u00a0<a title=\"Ele\u015fkirt\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ele%C5%9Fkirt\">Ele\u015fkirt<\/a>\u00a0<a title=\"Rusya\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Rusya\">Rusya<\/a>&#8216;ya,\u00a0<a title=\"Teselya\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Teselya\">Teselya<\/a>\u00a0Yunanistan&#8217;a b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca\u00a0<a title=\"Girit\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Girit\">Girit<\/a>\u00a0ve\u00a0<a title=\"Ermenistan\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ermenistan\">Ermenistan<\/a>&#8216;da \u0131slahat yap\u0131lmas\u0131 ile birlikte bir de Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Rusya&#8217;ya 30 bin ruble sava\u015f tazminat\u0131 \u00f6demesi kabul edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan Ermeni ve Makedonya sorunlar\u0131 uluslararas\u0131 bir boyut halini al\u0131rken, Osmanl\u0131 y\u00f6netimi alt\u0131nda ya\u015fayan az\u0131nl\u0131klarda ise ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k umutlar\u0131n\u0131n kuvvetlenmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131lardan bu sava\u015f \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ok a\u011f\u0131r \u015fartlar i\u00e7eren bu antla\u015fmay\u0131 hafifletebilmek i\u00e7in\u00a0<a title=\"K\u0131br\u0131s\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/K%C4%B1br%C4%B1s\">K\u0131br\u0131s<\/a>&#8216;\u0131n idaresini \u0130ngiltere\u2019ye b\u0131rakmak ko\u015fuluyla Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130ngiltere\u2019den talebi do\u011frultusunda; Osmanl\u0131, Rusya, \u0130ngiltere, Almanya, Fransa, Avusturya-Macaristan ve \u0130talya&#8217;n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenen Berlin Konferans\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan\u00a0<a title=\"13 Temmuz\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/13_Temmuz\">13 Temmuz<\/a>\u00a0<a title=\"1878\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/1878\">1878<\/a>\u00a0tarihinde\u00a0<a title=\"Berlin Antla\u015fmas\u0131 (1878)\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Berlin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_(1878)\">Berlin Antla\u015fmas\u0131<\/a>\u00a0imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece Girit, Do\u011fu Beyaz\u0131t ve Ele\u015fkirt topraklar\u0131n\u0131 geri almay\u0131 ve do\u011fu vilayetlerinde Ermeniler lehine \u0131slahatlar\u0131 da \u201c<strong><em>n\u00fcfus yo\u011funluklar\u0131 yeterli olmad\u0131\u011f\u0131ndan<\/em><\/strong>\u201d iptal ettirerek bir nebze olsun Ayastefanos&#8217;un a\u011f\u0131r \u015fartlar\u0131n\u0131 hafifletebilen Osmanl\u0131 Devleti, bir s\u00fcre daha\u00a0<a title=\"Balkanlar\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Balkanlar\">Balkanlar<\/a>&#8216;daki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta oldu\u011fu gibi ilerleyen s\u00fcre\u00e7te de devlete sad\u0131k ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 hareketlere kat\u0131lmak istemeyenlerin de oldu\u011fu muhakkakt\u0131r elbette ama ikna edilerek veya zorlamayla yanlar\u0131na \u00e7ekmeyi ba\u015fard\u0131klar\u0131 olmu\u015ftur. \u0130kna edilemeyenleri katletmekten dahi \u00e7ekinilmedi\u011fi \u00f6rg\u00fctlenmeler s\u00fcreci ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin hemen her b\u00f6lgesinde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi Bulgaristan sahas\u0131nda da ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>23 Temmuz 1908 y\u0131l\u0131nda ilan edilen II. Me\u015frutiyet\u2019ten sonra Bulgaristan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015f, Bosna-Hersek Avusturya-Macaristan taraf\u0131ndan ilhak edilmi\u015f, Girit ise Yunanistan\u2019a ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 1912-1913 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fanan Birinci Balkan Sava\u015f\u0131nda Bulgaristan, Yunanistan, S\u0131rbistan ve Karada\u011f\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015fan Osmanl\u0131 Devleti hazin bir \u015fekilde yenilgi ya\u015fam\u0131\u015f Bulgar askerleri \u00c7atalca\u2019ya kadar gelmi\u015f ve 1877-1878 Sava\u015f\u0131\u2019na benzer \u015fekilde sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1913\u2019te ya\u015fanan \u0130kinci Balkan Sava\u015f\u0131 ile Edirne, K\u0131rklareli ve Dimetoka tekrar kurtar\u0131labilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-499841779\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00f6zellikle de 1887\u2019de Cenevre\u2019de kurulan H\u0131n\u00e7ak ve 1890&#8217;da\u00a0<a title=\"Tiflis\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tiflis\">Tiflis<\/a>&#8216;te kurulan Ta\u015fnaks\u00fctyun gibi yap\u0131lanmalarla \u00f6rg\u00fctlenen Ermenilerin Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndaki ter\u00f6r eylemleri durmaks\u0131z\u0131n devam etti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131rken, 1914 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131; \u0130ngiltere, Rusya ve m\u00fcttefiklerinin Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin payla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7in bir hayli zamand\u0131r bekledikleri f\u0131rsat\u0131 ayaklar\u0131na getirmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Trablusgarp ve Balkan sava\u015flar\u0131ndan yenilgiyle \u00e7\u0131kan yorgun Osmanl\u0131 Devleti, b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ok rahat bir \u015fekilde payla\u015f\u0131labilecekti. O nedenledir ki Sava\u015f ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u0130ngilizlerle ittifak kurmak isteyen Osmanl\u0131 reddedilmi\u015ftir. Zira m\u00fcttefik bir \u00fclkenin topra\u011f\u0131n\u0131 payla\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 hesap eden \u0130ngiltere, Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne tarafs\u0131z kalmas\u0131n\u0131 tavsiye etmi\u015ftir. Ancak ilerleyen s\u00fcre\u00e7te \u0130ngiltere, Fransa ve Rusya\u2019n\u0131n gizli payla\u015f\u0131m anla\u015fmalar\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek isteyen Ermeni komite ve \u00f6rg\u00fctleri tercihlerini zaman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc devletleri olan \u0130ngiltere, Fransa ve Rusya\u2019n\u0131n yan\u0131nda kullanm\u0131\u015flar ve T\u00fcrk ordusu i\u00e7erisinde bulunan Ermeni askerlerinin silahlar\u0131yla birlikte Rusya taraf\u0131na firar etmesi karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca 8\u2019inci Kongresini Haziran 1914\u2019te Erzurum\u2019da yapan Ermeni Ta\u015fnak Komitesi, T\u00fcrk ordusunda bulunan Ermeni askerlerinin sava\u015f\u0131n gidi\u015fat\u0131na g\u00f6re hareket ederek; (firar edemeyenlerin) T\u00fcrk ordusu ilerlerse sessiz kalmas\u0131n\u0131 ve s\u00fckuneti muhafazay\u0131, geri \u00e7ekilme veya ilerleyemeyecek olursa cephe gerisinde programa uygun olarak faaliyete ge\u00e7meleri karar\u0131[6] alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Balkanlar ve Avrupa\u2019dan gelerek Rus ordusuna kat\u0131lmak isteyen Ermeni g\u00f6n\u00fcll\u00fcler i\u00e7in Avrupa\u2019daki Ermeni komitelerinin, T\u00fcrk topraklar\u0131na yak\u0131n olmas\u0131 ve T\u00fcrk taraf\u0131na kolay ge\u00e7i\u015f imk\u00e2n\u0131 vermesi nedeniyle Bulgaristan\u2019\u0131 merkez olarak belirledikleri[7] g\u00f6r\u00fclmektedir. Bulgaristan\u2019\u0131n \u00e7e\u015fitli \u015fehirlerinde yer alan Rusya konsolosluklar\u0131n\u0131n ve Ermeni Cemaati kiliselerinin adeta asker alma \u015fubesi gibi \u00e7al\u0131\u015farak Ermeni g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri Rusya\u2019ya sevk ettikleri \u00e7e\u015fitli raporlarda yer almaktad\u0131r. Hatta Rus konsolosluklar\u0131 taraf\u0131ndan sevk edilen Ermeniler aras\u0131nda Bulgaristan\u2019da ikamet eden y\u00fczlerce Osmanl\u0131 tebaas\u0131 Ermenilerin de yer ald\u0131\u011f\u0131 bu raporlarda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Osmanl\u0131 Devleti ve Almanya ile ittifak kuran Bulgaristan\u2019\u0131n sava\u015f s\u0131ras\u0131nda m\u00fcttefiki T\u00fcrkler aleyhine faaliyetlerine engel olabilmek i\u00e7in \u00fclke i\u00e7indeki baz\u0131 Ermenileri \u201ctehcir\u201de t\u00e2bi tuttu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Uzun y\u0131llar Ermeni komiteleri ile yak\u0131n ili\u015fkiler i\u00e7inde bulunan Bulgaristan, sava\u015fta Osmanl\u0131 ile m\u00fcttefik olunca Ermeni komitelerinin \u00e7e\u015fitli faaliyetlerinden rahats\u0131zl\u0131k duymaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1916 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Romanya\u2019ya yap\u0131lmas\u0131 planlanan bir asker\u00ee harek\u00e2t s\u0131ras\u0131nda Varna\u2019da ya\u015fayan Ermenilerin tav\u0131rlar\u0131ndan rahats\u0131z olmu\u015f ve b\u00f6lgedeki Ermenileri Bulgaristan\u2019\u0131n i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na tehcir etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7 olarak;<\/strong><\/p><div id=\"bghab-161420212\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1800\u2019l\u00fc y\u0131llardan itibaren ba\u011f\u0131ms\u0131z Ermenistan hayalleri kurmaya ve Osmanl\u0131 Devleti aleyhine komiteler kurmaya ba\u015flayan Ermenilerin; Rus, \u0130ngiliz ve Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Anadolu\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z Ermenistan kurulaca\u011f\u0131 vaatlerine inanan Osmanl\u0131 tebaas\u0131 Ermenilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, vatanda\u015f\u0131 olduklar\u0131 Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne kar\u015f\u0131 sava\u015fmak \u00fczere d\u00fc\u015fman ordular\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131z Ermenistan\u2019\u0131n kurulabilmesini Osmanl\u0131 Devleti ile sava\u015fan \u0130tilaf devletlerinin ba\u015far\u0131s\u0131na ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Ermeni olaylar\u0131 ve T\u00fcrklere yapt\u0131klar\u0131 vah\u015fetler denilince Van, Erzurum, Sason, Adana, Ha\u00e7in (Saimbeyli) ve Zeytun b\u00f6lgesi ilk akla gelen yerler olacakt\u0131r. Do\u011frudur ancak Ermeni sorununun sadece \u0130stanbul ve Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde ya\u015fanan olaylar \u00fczerinden incelenmesi ciddi bir eksiklik olacakt\u0131r. Zira Bulgaristan merkez olmak \u00fczere Avrupa ve Balkan co\u011frafyas\u0131 da Ermenilerin Osmanl\u0131 aleyhine faaliyetleri i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir yer te\u015fkil etmektedir. Balkanlar ve Avrupa devletlerinde ya\u015fayan ve Osmanl\u0131 ordusu ile sava\u015fmak isteyen Ermeniler ekseri olarak Bulgaristan \u00fczerinden Rusya konsolosluklar\u0131 ve Ermeni kiliseleri taraf\u0131ndan Rusya\u2019ya sevk edilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130tilaf devletleri i\u00e7erisinde yer alan Ermeni g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde sava\u015f\u00e7\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015f olsalar da sadece asker olarak yararlan\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r. Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7eyi iyi derecede bilmelerinden hareketle istihbarat\u00e7\u0131 olarak ve \u00f6nc\u00fc birliklere verilerek \u00e7ok daha kritik g\u00f6revlerde kullan\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk askerleri \u00c7anakkale\u2019de, Do\u011fu Cephesinde Kafkaslarda, G\u00fcneyde Yemen, Musul, Hicaz, Suriye, Filistin ve Kanal Cephelerinde, Avrupa i\u00e7lerinde Gali\u00e7ya\u2019da sava\u015f\u0131rlarken, sava\u015ft\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015fman birlikleri i\u00e7erisinde kendi tebaas\u0131 Ermenilerle de sava\u015f\u0131yorlard\u0131. En \u00f6nemlisi ise cephe gerisinde ya\u015fanan ihanetlerle masum T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131 yine Ermeni komitac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan hunharca katlediliyor, tecav\u00fcz, i\u015fkence ve gasp olaylar\u0131na maruz kal\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>Son s\u00f6z;\u00a0<\/strong>Ermeni vah\u015fetlerini ve ihanetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda tedbir almak zorunlulu\u011fu hisseden Osmanl\u0131 Devleti cephe gerisinde g\u00fcvenli\u011fi tesis i\u00e7in yeni tedbirler almaya y\u00f6nelmi\u015ftir. 27 May\u0131s 1915 tarihinde \u201c<strong><em>Tehcir Kanunu<\/em>\u201d\u00a0<\/strong>veya \u201c<strong><em>Sevk ve \u0130sk\u00e2n Kanunu<\/em>\u201d<\/strong>\u00a0olarak bilinen &#8220;Sava\u015f zaman\u0131nda h\u00fck\u00fcmet uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 gelenler i\u00e7in asker taraf\u0131ndan uygulanacak \u00f6nlemler hakk\u0131nda ge\u00e7ici kanun&#8221; \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na uzanan s\u00fcrecin dilimiz d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnce gelecek haftalarda \u201cyaz\u0131 dizisi halinde\u201d yay\u0131nlanmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2742245907\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><u>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/u><\/p>\n<p>\u0130smail C\u0130NG\u00d6Z; Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Uzman\u0131\/M.Sc. \u2013 BULT\u00dcRK Ankara Temsilcisi.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3353399356\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SOYKIRIM YALANLARINA CEVAPLAR (1) ERMEN\u0130LER\u0130N BULGAR\u0130STAN\u2019DAK\u0130 OSMANLI ALEYH\u0130NE \u00c7ALI\u015eMALARI B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya koronavir\u00fcs olay\u0131na odaklanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Yaln\u0131zca T\u00fcrkiye de\u011fil uluslararas\u0131 b\u00fct\u00fcn bas\u0131n-yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131, bilim adamlar\u0131, devletin<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":16614,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-45355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ismail-cingoz1.jpg?fit=237%2C215&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-bNx","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45355\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}