{"id":44857,"date":"2020-03-08T18:14:51","date_gmt":"2020-03-08T15:14:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=44857"},"modified":"2022-09-20T21:49:23","modified_gmt":"2022-09-20T18:49:23","slug":"turk-tarihinin-6-guclu-kadin-lideri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/turk-tarihinin-6-guclu-kadin-lideri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk Tarihinin 6 G\u00fc\u00e7l\u00fc Kad\u0131n Lideri"},"content":{"rendered":"<p>Raziye \u00c7AKIR<\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131nda Kad\u0131n<br \/>\nT\u00fcrk Tarihinin 6 G\u00fc\u00e7l\u00fc Kad\u0131n Lideri<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">1-Altun Can Hatun (? \u2013 1060)<\/strong><\/p>\n<p>Baz\u0131 tarih\u00e7ilerin, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Anas\u0131, Devlet Ana, T\u00fcrk devlet gelene\u011finin kendi dal\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck temsilcisi gibi s\u0131fatlarla tan\u0131mlad\u0131klar\u0131 Altun Can Hatun, Harzem\u015fah\u2019la evlenmi\u015fti ve Enusirevan ad\u0131nda bir o\u011flu olmu\u015ftu. Fakat Harzem\u015fah \u00f6l\u00fcnce gen\u00e7 ya\u015f\u0131nda dul kald\u0131. Bu g\u00fczel ve ak\u0131ll\u0131 kad\u0131n, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 Tu\u011frul Bey\u2019in (990 \u2013 1063) ilgisini \u00e7ekmi\u015f ve veziri Amid\u00fc\u2019l-M\u00fclk el Kunduri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla evlenme teklif etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Evlenerek saraya gelen Altun Can ata binen, k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fanan, gerekli oldu\u011funda askerlere komutanl\u0131k edecek kadar cesur ve y\u00fcrekli bir kad\u0131nd\u0131r. Kimi devlet i\u015flerinde Tu\u011frul Bey\u2019e yard\u0131mc\u0131 olmaktayd\u0131. Tu\u011frul Bey\u2019in \u00fcvey karde\u015fi \u0130brahim Y\u0131nal o Ba\u011fdat\u2019ta bulundu\u011fu s\u0131rada devlet merkezi Hamedan\u2019da taht iddias\u0131 ile b\u00fcy\u00fck bir isyan ba\u015flatt\u0131. Tu\u011frul Bey isyan\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in gidince epey zor durumda kald\u0131. Bunun \u00fczerine, Altun Can Hatun\u2019un emrindeki O\u011fuzlar ve T\u00fcrkmenler\u2019den olu\u015fan bir orduyla k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fan\u0131p orduya komuta ederek, kocas\u0131 Tu\u011frul Bey\u2019in yard\u0131m\u0131na ko\u015fmu\u015ftur. \u0130syanc\u0131lar\u0131 da\u011f\u0131tm\u0131\u015f, Tu\u011frul Bey\u2019i muhasaradan kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 ve y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2694498461\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Haber \u00fczerine tela\u015fa d\u00fc\u015fen Abbasi Halifesi, Sel\u00e7uklu vezirleri ile anla\u015farak Tu\u011frul Bey\u2019den bo\u015fta kalan tahta Altun Can Hatun\u2019un o\u011flunu ka\u00e7\u0131rmaya karar verdiler. Altun Can Hatun, kendi \u00f6z o\u011flu da olsa \u015fiddetle buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Hatta o\u011flunu sultanl\u0131\u011fa heveslendi\u011fi i\u00e7in zindana att\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Altun Can Hatun yakaland\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131ktan kurtulamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131nda Tu\u011frul Bey\u2019e vasiyet niteli\u011finde \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: \u201cHalife\u2019nin k\u0131z\u0131 ile evlenmek i\u00e7in ne m\u00fcmk\u00fcnse yap. B\u00f6ylece, hem bu d\u00fcnya hem de ahret saadetine nail olursun.\u201d<\/p>\n<p>Muhtemelen bu iste\u011fiyle \u0130slam\u2019\u0131n iki b\u00fcy\u00fck toplumunu T\u00fcrkler ve Araplar\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeyi hedeflemi\u015fti. Servetini de Halife\u2019nin k\u0131z\u0131 Seyyide Han\u0131m\u2019a d\u00fc\u011f\u00fcn arma\u011fan\u0131 olarak ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">2-Tomris Hatun (M\u00d6 6. yy.)<\/strong><\/p>\n<p>Sakalar farkl\u0131 isimlerle an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r: Saka, Skit ve \u0130skit gibi. Onlar\u0131 \u0130rani gibi g\u00f6steren de vard\u0131r, Hunlar\u0131n bir kolu gibi g\u00f6steren de. Son y\u0131llarda yap\u0131lan arkeolojik kaz\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131nt\u0131lar, Sakalar\u0131n T\u00fcrk oldu\u011funu ve Hunlar\u0131n bat\u0131 kolunu te\u015fkil etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p><div id=\"bghab-1733955425\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>M.\u00d6 530 y\u0131llar\u0131nda Pers Krall\u0131\u011f\u0131\u2019nda Ahamenid ad\u0131nda bir hanedan bulunmaktayd\u0131. Ba\u015f\u0131nda da B\u00fcy\u00fck Kiros bulunmaktayd\u0131. Sakalar\u0131n ba\u015f\u0131nda Tomris Hatun vard\u0131. Tomris Hatun sab\u0131rl\u0131, sava\u015f sanat\u0131nda becerikli, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve savunmaya \u00f6nem veren bir yap\u0131dad\u0131r. Bunu bir zay\u0131fl\u0131k olarak g\u00f6ren Persler, onlara sald\u0131rd\u0131. \u00d6nce Sakalar Pers sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan ka\u00e7t\u0131lar, daha sonra b\u00fcy\u00fck bir taktikle Pers ordusunu y\u0131ld\u0131rsalar da, \u00fclkenin g\u00fcney topraklar\u0131 Pers h\u00e2kimiyetine girdi.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck Kiros, Tomris Hatun\u2019a evlenme teklif ederek Sakalar\u0131 yok etmenin planlar\u0131n\u0131 yapmaktayd\u0131. Tomris Hatun bu teklifi reddetti. Reddedilmeyi k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fck sayan B\u00fcy\u00fck Kiros sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti. Pers ordusunda sava\u015f i\u00e7in e\u011fitilmi\u015f k\u00f6pekler bile vard\u0131. \u015eafak vaktine do\u011fru Kiros b\u00fcy\u00fck bir hileye ba\u015fvurarak Saka-Pers ordug\u00e2hlar\u0131 aras\u0131na bir \u00e7ad\u0131r kurdurarak i\u00e7ine kad\u0131n ve birka\u00e7 adam b\u0131rakt\u0131. S\u00f6zde e\u011flence yap\u0131yorlard\u0131. Tomris Hatun\u2019un o\u011flu ve birlikleri bu \u00e7ad\u0131r\u0131 bast\u0131 ve adamlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Bir m\u00fcddet sonra Kiros da \u00e7ad\u0131r\u0131 basarak Tomris Hatun\u2019un o\u011flu ve \u00f6nc\u00fc birli\u011fi yok etti. Tomris Hatun bunun \u00fczerine Kiros\u2019u \u00f6ld\u00fcrece\u011fine dair \u015f\u00f6yle yemin etmi\u015ftir: \u201cKana susam\u0131\u015f Kiros\u2026 Sen o\u011flumu mertlikle de\u011fil o i\u00e7tik\u00e7e z\u0131vanadan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n \u015farapla \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn. Ama G\u00fcne\u015fe yemin ederim ki seni kanla doyuraca\u011f\u0131m\u201d<\/p>\n<p>Ertesi g\u00fcn yap\u0131lan sava\u015fta Tomris Hatun\u2019un kumanda etti\u011fi Saka ordusu Kiros\u2019un kumanda etti\u011fi Pers ordusu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015ftir. Pers Kral\u0131 B\u00fcy\u00fck Kiros \u00f6l\u00fc olarak ele ge\u00e7irilmi\u015ftir. Tomris Hatun o\u011flu i\u00e7in yemini unutmayarak Kiros\u2019un kafas\u0131n\u0131 u\u00e7urarak kan dolu bir f\u0131\u00e7\u0131ya atarak \u201cHayat\u0131nda kan i\u00e7meye doymam\u0131\u015ft\u0131n, \u015fimdi seni kanla doyuruyorum!\u201d der ve o\u011flunun intikam\u0131n\u0131 bir nebze de olsa al\u0131r.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">3-Raziye Sultan ? \u2013 1240) <\/strong><span style=\"font-size: 1rem;\">\u00a0<\/span><\/p><div id=\"bghab-4191793033\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><span style=\"font-size: 1rem;\">Ata Malik C\u00fcveyni\u2019nin, Tarih Cihan adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Raziye Sultan 1236 ila 1240 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Delhi T\u00fcrk Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 (Hindistan) y\u00f6netmi\u015f. Babas\u0131 Sultan \u015eemsettin \u0130l-Tutmu\u015f, t\u00fcm dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n itirazlar\u0131na ra\u011fmen onu veliahtl\u0131\u011fa getirmi\u015ftir. Babas\u0131, onunla ilgili \u015f\u00f6yle der: \u201cO\u011fullar\u0131m gen\u00e7lik zevkleriyle vakitlerini \u00f6ld\u00fcrmektedirler ve hi\u00e7birinde devleti y\u00f6netecek kabiliyet yoktur. \u00d6l\u00fcm\u00fcmden sonra bu kabiliyetin sadece k\u0131z\u0131mda oldu\u011funu siz de anlayacaks\u0131n\u0131z. Asl\u0131nda Raziye her y\u00f6nden erkek karde\u015flerinden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Ger\u00e7i \u015feklen kad\u0131nd\u0131r ama zek\u00e2 ve basireti erkekten farks\u0131zd\u0131r.\u201d<\/span><\/p>\n<p>\u0130l-Tutmu\u015f\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra saray erk\u00e2n\u0131, devletin bir kad\u0131n taraf\u0131ndan idare edilmesini istememi\u015f ve tahta \u0130l-Tutmu\u015f\u2019un o\u011fullar\u0131ndan birini, R\u00fckneddin Firuz\u2019u getirmi\u015ftir. Babas\u0131n\u0131n da dedi\u011fi gibi devleti y\u00f6netecek niteli\u011fe sahip olmayan R\u00fckneddin Firuz \u015eah e\u011flence ve sefaya dalm\u0131\u015ft\u0131r. Bir cuma g\u00fcn\u00fc Raziye eski saray Devlet Hane\u2019nin balkonuna \u00e7\u0131karak halka hitap edip, \u201cSultan k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fimi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, \u015fimdi de beni \u00f6ld\u00fcrmek istiyor deyince\u201d halk, ordu ile birlik olup R\u00fckneddin Firuz\u2019u indirip, Raziye\u2019yi tahta \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Raziye d\u00f6neminde Delhi fevkalade iyi bir y\u00f6netime kavu\u015fmu\u015ftur. Son derece ak\u0131ll\u0131 ve ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olan Raziye, kad\u0131nlara \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sa\u011flamak \u00fczere her \u015feyden \u00f6nce pe\u00e7e ve \u00e7ar\u015faf\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ve kendisi de buna \u00f6rnek olmu\u015ftur. \u00c7ar\u015faf giymek \u015f\u00f6yle dursun, saltanat\u0131n\u0131n en parlak d\u00f6neminde kad\u0131n elbisesiyle de\u011fil, \u00e7o\u011fu kez erkek k\u0131yafetine girerek, dola\u015fmay\u0131 tercih etmi\u015ftir. Bu tavr\u0131yla birlikte toplant\u0131lara ve halk\u0131n aras\u0131na y\u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131k oldu\u011fu halde kat\u0131lmas\u0131 ele\u015ftirilere sebep olmu\u015ftur. \u0130bn Battuta Raziye i\u00e7in \u201cYay ku\u015fanm\u0131\u015f oldu\u011fu ve maiyeti etraf\u0131nda bulundu\u011fu halde erkek gibi ata biner ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6rtmezdi.\u201d demektedir. C\u00fczcani ise onun file bindi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesine ra\u011fmen ata bindi\u011finden hi\u00e7 bahsetmemektedir.<\/p>\n<p>Sultan Raziye askeri ve siyasi dehas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u015fiir de yazard\u0131. T\u00fcrk\u00e7e \u015fiirlerini toplad\u0131\u011f\u0131 bir divan\u0131 vard\u0131r.<br \/>\n\u201cEy \u015firin gel, muhabbet yoluna ad\u0131m atma, bundan sak\u0131n.<br \/>\nSen yoksa bu yolda Ferhad\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri i\u015fitmedin mi?\u201d<\/p>\n<p>Delhi d\u0131\u015f\u0131nda iken, iktidar\u0131 kaybedince birka\u00e7 sald\u0131r\u0131 giri\u015fimde bulunsa da ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131, yan\u0131ndakiler de terk edince tek ba\u015f\u0131na kald\u0131. Tek ba\u015f\u0131na, yorgun, a\u00e7 ve susuz kalan Raziye, bir Hindu \u00e7ift\u00e7iden istedi\u011fi ekme\u011fi yedikten sonra yorgunlu\u011fun etkisiyle uyudu\u011fu bir s\u0131rada \u00fczerindeki de\u011ferli elbiselerine g\u00f6z diken Hindu \u00e7ift\u00e7i taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek, bir tarlaya g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha sonra bu durum anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve Raziye\u2019nin te\u015fhis edilen cesedi, dini t\u00f6renle ayn\u0131 yere tekrar defnedilmi\u015ftir. Sonralar\u0131 \u00fczerine bir kubbe de yap\u0131lan Cemne Nehri kenar\u0131ndaki bu kabrin bir ziyaretgah haline geldi\u011fini \u0130bn Battuta yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1367350267\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">4-Terken Hatun (? \u2013 1094)<\/strong><\/p>\n<p>Sel\u00e7uklu h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Melik\u015fah\u2019\u0131n (1072 \u2013 1092) e\u015fi Terken Hatun. Bir Karahanl\u0131 k\u0131z\u0131 olan Terken Hatun o kadar h\u0131rsl\u0131d\u0131r ki, kendinden do\u011fan \u00e7ocu\u011funu tahta \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in kocas\u0131yla vezir Nizam-\u00fcl M\u00fclk\u2019\u00fcn aras\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc Nizam-\u00fcl M\u00fclk di\u011fer veliaht Berkyaruk\u2019u destekliyordu. Melik\u015fah Ba\u011fdat\u2019a giderken Nizam-\u00fcl M\u00fclk de onu takip ediyordu. Yolculuk s\u0131ras\u0131nda Nizam-\u00fcl M\u00fclk, Bat\u0131n\u00eeler taraf\u0131ndan katledildi (1092). Sultan Melik\u015fah da Ba\u011fdat\u2019ta iken, Halife Mukted\u00ee ile halifelik veliaht\u0131n\u0131n kim olaca\u011f\u0131 konusunda bir anla\u015fmazl\u0131k ya\u015fam\u0131\u015f ve 19 Kas\u0131m 1092\u2019de zehirlenerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu iki \u00f6l\u00fcmde iktidar h\u0131rs\u0131yla 4 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu Mahmud\u2019u tahta ge\u00e7irmek isteyen Terken Hatun\u2019un etkili oldu\u011fu \u015f\u00fcphesi kendisini hissettirmektedir.<\/p>\n<p>Terken Hatun, e\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden alt\u0131 g\u00fcn sonra o\u011flu Mahmud\u2019u sultan ilan etti ve askerlere para da\u011f\u0131tt\u0131. Bu s\u0131rada Nizam-\u00fcl M\u00fclk taraftarlar\u0131 da Berkyaruk\u2019u Rey \u015fehrine ka\u00e7\u0131rarak sultan ilan ettiler. Terken Hatun, K\u00fcr-Bo\u011fa isimli bir emiri Berkyaruk\u2019u yakalamak i\u00e7in g\u00f6revlendirdi. \u0130ki taraf aras\u0131nda B\u00fcr\u00fbcird\u2019de \u015fiddetli bir sava\u015f meydana geldi. Berkyaruk bu sava\u015f\u0131n galibi oldu.<\/p>\n<p>Terken Hatun bu kez Azerbaycan Valisi \u0130smail b. Yakut\u00ee\u2019yi Berkyaruk\u2019a isyana te\u015fvik etti. Kerec\u2019de yap\u0131lan sava\u015ftan yine Berkyaruk galip \u00e7\u0131kt\u0131. Saltanat h\u0131rs\u0131ndan vazge\u00e7emeyen Terken Hatun, son \u015fans\u0131n\u0131 da Suriye Meliki Tutu\u015f ile denemek istiyordu. Tutu\u015f, Melik\u015fah \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015fti. Terken Hatun\u2019un onunla birle\u015ferek Berkyaruk\u2019un \u00fczerine y\u00fcr\u00fcme iste\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 sebebiyle ger\u00e7ekle\u015fmedi, 1094\u2019te \u0130sfahan\u2019da \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>T\u00fcrklerde zaman i\u00e7erisinde tengriken kelimesi terkene d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp erkek unvan\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131rken, bu unvan sonradan genellikle kad\u0131n idareciler i\u00e7in tercih edilir olmu\u015ftur. Bir zamanlar kad\u0131n y\u00f6netici i\u00e7in s\u00f6ylenen il bilge terimi (\u0130l, devlet ve \u00fclke, bilge de bilgi sahibi, ak\u0131ll\u0131 olmak anlam\u0131nda) bir s\u00fcre sonra b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve bunun yerine, terken unvan\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1591030750\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ka\u015f garl\u0131 Mahmut Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t T\u00fcrk eserinde terkeni, sultan, hakan, kendisine itaat edilen diye yazar. Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig\u2019de bu kelimeyi h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k yetkisiyle ili\u015fkilendirir. \u00d6zellikle Sel\u00e7uklu ve Harzem\u015fahlar\u2019da terken unvanl\u0131 kad\u0131nlar olduk\u00e7a boldur. Bu a\u00e7\u0131klamadan sonra di\u011fer me\u015fhur Terken Hatunlar\u0131 anlatmazsak olmaz.<\/p>\n<p>Harzem\u015fah \u0130l Arslan\u2019\u0131n (1156 \u2013 1172) kar\u0131s\u0131 da 2. Terken Hatun. Kocas\u0131 vefat edince, kendi o\u011flu olan Sultan \u015eah\u2019\u0131 tahta oturtmu\u015f, ancak \u0130l Arslan\u2019\u0131n \u00f6teki o\u011flu Alaaddin Toku\u015f (Teki\u015f) Kara H\u0131taylar\u2019dan yard\u0131m isteyerek, bunlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Nihayet aralar\u0131ndaki kavgalar bitti\u011finde, Alaaddin Toku\u015f \u00fcvey annesini \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fc (1174).<\/p>\n<p>Alaaddin Toku\u015f\u2019un e\u015fi bir K\u0131p\u00e7ak T\u00fcrk\u00fc olan 3. Terken Hatun. Gayet n\u00fcfuzlu olan bu T\u00fcrk Hatun\u2019un etkisi o\u011flu Muhammed \u00fczerinde olduk\u00e7a fazlayd\u0131. Onun yedi k\u00e2tibinin oldu\u011fu, m\u00fchr\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde din ve d\u00fcnyan\u0131n koruyucusu, T\u00fcrklerin prensesi, b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n melikesi yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. \u0130lerlemi\u015f ya\u015f\u0131na ra\u011fmen g\u00fczelli\u011fiyle dikkat \u00e7ekiyordu. Harzem\u015fahlar ile \u00c7ingizliler aras\u0131ndaki Otrar Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra esir al\u0131narak, Karakurum\u2019a g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve 1233\u2019te orada vefat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">5-H\u00fcrrem Sultan (? \u2013 1558)<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 tarihinin en \u00f6nemli kad\u0131n fig\u00fcrlerinden H\u00fcrrem Sultan\u2019\u0131n tam do\u011fum y\u0131l\u0131 bilinmese de 1500 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu\u011fu tahmin ediliyor. Ona harem adetlerince verilen Fars\u00e7a H\u00fcrrem ad\u0131n\u0131n anlam\u0131 sevin\u00e7li, \u015fen, mutludur.<\/p><div id=\"bghab-119710866\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>H\u00fcrrem Sultan, yani Bat\u0131l\u0131 kay\u0131tlara g\u00f6re Roksana bug\u00fcnk\u00fc Gali\u00e7ya b\u00f6lgesinden esir al\u0131nan bir papaz\u0131n k\u0131z\u0131. Ortodoks da olabilir. Gen\u00e7 ya\u015fta K\u0131r\u0131m Han\u0131\u2019n\u0131n saraya yollad\u0131\u011f\u0131 bu hediye, zek\u00e2s\u0131yla dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">6-K\u00f6sem Sultan (? \u2013 1651)<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6sem Sultan, ku\u015fkusuz Osmanl\u0131 tarihinin en \u00e7arp\u0131c\u0131 kad\u0131nlar\u0131ndan biridir. I. Ahmed\u2019in Hasekisi, IV. Murad\u2019la, Sultan (Deli) \u0130brahim\u2019in annesi, IV. Mehmet\u2019in babaannesidir. K\u00f6sem Valide, Mahpeyker, Hatice Mahpeyker, K\u00f6sem Sultan, B\u00fcy\u00fck Valide Sultan ad ve sanlar\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Hanedan\u0131 kad\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda bir tek o, padi\u015fahl\u0131k yetkisini, taht de\u011fi\u015fikli\u011fine onay verecek d\u00fczeyde kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1603\u2019ten 1651\u2019e dek uzanan yakla\u015f\u0131k yar\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131 bulan saltanat\u0131nda, saray\u0131n en n\u00fcfuzlu kad\u0131n\u0131 olmu\u015ftur. Ama Osmano\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n kritik bir fetretini de atlatabilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta cariye olarak girdi\u011fi sarayda, Valide Sultanl\u0131k mertebesine kadar y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n<p>H\u00fcrrem Sultan ve K\u00f6sem Sultan\u2019\u0131n hayat\u0131 filmle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-3238825630\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: right;\">\n<div id=\"bghab-2625796288\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Raziye \u00c7AKIR T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131nda Kad\u0131n T\u00fcrk Tarihinin 6 G\u00fc\u00e7l\u00fc Kad\u0131n Lideri 1-Altun Can Hatun (? \u2013 1060) Baz\u0131 tarih\u00e7ilerin, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Anas\u0131, Devlet Ana, T\u00fcrk<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":32942,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-44857","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-bFv","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/raziye-uluturk-e1560535237252.jpg?fit=165%2C250&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44857\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}