Prof. Dr. Hasine \u015eEN KARADEN\u0130Z<\/p>\n
G\u00f6\u00e7ler, Bulgaristan T\u00fcrklerinin tarihinde her zaman \u00f6nemli bir olgu niteli\u011fi ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r ve Bulgaristan ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin bir g\u00f6stergesi olmu\u015ftur.<\/p>\n
Sosyalist rejimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinin h\u0131zlanmas\u0131, Avrupa Birli\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi ve benzer siyasi ve iktisadi olaylar\u0131n g\u00f6lgesinde ger\u00e7ekle\u015fen son g\u00f6\u00e7 hareketleri (1989 g\u00f6\u00e7\u00fc ve sonras\u0131), daha \u00f6nceki g\u00f6\u00e7 hareketlerinden belirgin bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekte ve gerek Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerde, gerekse 1989\u2019da T\u00fcrkiye\u2019ye yerle\u015fmi\u015f Bulgaristan T\u00fcrklerinde kimlik, k\u00fclt\u00fcr, aidiyet, vatan gibi kavramlar\u0131n sorgulanmas\u0131na ve g\u00fcncel geli\u015fmeler do\u011frultusunda yeniden olu\u015fturulmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bulgaristan ile T\u00fcrkiye\u00a0 aras\u0131ndaki vize uygulamalar\u0131na getirilen rahatl\u0131ktan sonra iktisadi ve toplumsal a\u00e7\u0131dan her iki \u00fclkeye de ba\u011f\u0131ml\u0131 olan ve iki \u00fclke aras\u0131nda s\u00fcrekli hareket halinde ya\u015fayan bir grup olu\u015furken, 1989 g\u00f6\u00e7 hareketinden sonra T\u00fcrkiye\u2019ye yerle\u015fen Bulgaristan T\u00fcrkleri\u2019nin ise tersine g\u00f6\u00e7\u00fc g\u00fcndeme gelmi\u015ftir.<\/p>\n
1989 G\u00f6\u00e7\u00fc ve Bulgaristan\u00a0<\/strong>H\u00fck\u00fcmeti Politikalar\u0131<\/strong><\/p>\n 1989 g\u00f6\u00e7\u00fcnden s\u00f6z ederken 1989\u2019un yaz aylar\u0131nda ve 1990 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan yo\u011fun g\u00f6\u00e7 s\u00fcreci kast edilmelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc daha sonraki g\u00f6\u00e7 olaylar\u0131 farkl\u0131 ortamda ve farkl\u0131 nedenlerden do\u011fmu\u015ftur. Hatta daha sembolik bir \u00e7izgi belirlemek gerekirse belki bu Berlin duvar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 olabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Berlin duvar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131yla yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve yeni geli\u015fmeler do\u011frultusunda Bulgaristan\u2019da da 10 Kas\u0131m 1989\u2019da totaliter rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla demokratikle\u015fme s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Yeni yasalarla Bulgaristan T\u00fcrklerine isimleri geri verildi ve bir\u00e7ok hakk\u0131 iade edildi. Buna ra\u011fmen g\u00f6\u00e7, farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle (vize alman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sahte pasaport yoluyla veya s\u0131n\u0131r\u0131 yasal olmayan yollardan ge\u00e7erek) devam etti.\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019ye Bulgaristan\u2019 da zulm\u00fcn\u00a0 s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde gelen bu g\u00f6\u00e7menler i\u00e7in T\u00fcrkiye, 1989\u2019un yaz aylar\u0131nda oldu\u011fu gibi Bulgaristan T\u00fcrklerine kucak a\u00e7arak onlar\u0131 totaliter rejimin zulm\u00fcnden kurtaran Anavatandan \u00e7ok, ekonomik a\u00e7\u0131dan daha rahat bir hayat vaat eden \u00fclkedir art\u0131k. Bulgaristan\u2019\u0131n, yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecinde ciddi bir kriz ya\u015famas\u0131ndan dolay\u0131, bu d\u00f6nemde bir\u00e7ok Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra,\u00a0Yunanistan<\/a>, Hollanda,\u00a0Almanya<\/a>, \u0130srail gibi \u00fclkelerde de i\u015f imkan\u0131 aramaktad\u0131r. 1989\u2019da gelenler k\u0131sa s\u00fcrede T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na al\u0131n\u0131rken daha sonraki g\u00f6\u00e7menler \u201cyabanc\u0131\u201d stat\u00fcs\u00fcndedir (sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ve hi\u00e7bir sosyal haktan yararlanamazlar) ve Bulgaristan\u2019\u0131n Avrupa Birli\u011fi\u2019ne girmesi kesinle\u015ftikten sonra yo\u011funluk kazanan \u201ctersine g\u00f6\u00e7\u201d \u00fc olu\u015fturan a\u011f\u0131rl\u0131kta bu konumdaki insanlard\u0131r. T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olup T\u00fcrkiye\u2019ye hem sosyal hem k\u00fclt\u00fcrel anlamda daha iyi uyum sa\u011flayan Bulgaristan T\u00fcrklerinin tersine g\u00f6\u00e7\u00fc ise fiziksel de\u011fil, daha \u00e7ok hukuki ve sosyal anlamda Bulgaristan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fi haklardan ve ayr\u0131cal\u0131klardan \u2013 \u00f6rne\u011fin serbest dola\u015f\u0131m hakk\u0131ndan \u2013 yararlanmaya y\u00f6neliktir. 1989\u2019da g\u00f6\u00e7 edenlerin T\u00fcrkiye ile olan ili\u015fkisi daha sonraki d\u00f6nemlerde gelenlere nazaran daha duygusal zemine oturmaktad\u0131r. Se\u00e7tikleri soyadlar\u0131 bile bu milli duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermektedir. Vatansever, Yurtsever, \u00d6zt\u00fcrk, \u00d6ztoprak, Y\u0131lmaz, Yi\u011fit, Mutlu 1989 Bulgaristan g\u00f6\u00e7menlerinin en \u00e7ok tercih etti\u011fi soyadlar\u0131d\u0131r.<\/p>