BGSAM
\nTarih: 20.01.2020<\/p>\n
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi (SSCB) y\u00f6netiminin emri \u00fczerine 1990 y\u0131l\u0131n\u0131n 19 Oca\u011f\u0131n\u0131 20 Oca\u011fa ba\u011flayan gece Bak\u00fc ve Sumgait \u015fehirlerine ve Azerbaycan\u2019\u0131n baz\u0131 ba\u015fka \u015fehirlerine \u201cVurun\u201d kod adl\u0131 bir askeri harek\u00e2t ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla Sovyet Ordusu\u2019ndan 26 bin ki\u015fi \u00fclkemize sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti. Bu askeri sald\u0131r\u0131 s\u0131ras\u0131nda 147 sivil vatanda\u015f \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 744 ki\u015fi de ciddi yaraland\u0131. Bu y\u00fczkaras\u0131 olay Azerbaycan tarihine \u201cKara Ocak\u201d ad\u0131yla girdi.<\/p>\n
SSCB Anayasas\u0131n\u0131n 119. Maddesini ve Azerbaycan SSC Anayasas\u0131n\u0131n 71 maddesini kabaca ihlal ederek 19 Ocak 1990 tarihinde SSCB Y\u00fcksek Konsey Ba\u015fkan\u0131 M. Gorba\u00e7ov, 20 Ocak g\u00fcn\u00fcnden ba\u015flayarak Bak\u00fc\u2019de ola\u011fan\u00fcst\u00fc durum ilan etme emri imzalad\u0131. Ne ki, halk\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc durum emrini \u00f6\u011frenmemesi i\u00e7in, SSCB Devlet G\u00fcvenlik Komitesine ba\u011fl\u0131 \u201cAlfa\u201d adl\u0131 \u00f6zel birlikler Azerbaycan Televizyonunun enerji tedarik merkezini havaya u\u00e7urarak, \u00fclkede TV yay\u0131nlar\u0131n\u0131 kesti. \u0130\u015fte b\u00f6yle belirsiz bir ortamda, ola\u011fan\u00fcst\u00fc durum ilan edildi\u011finden hi\u00e7bir kimsenin haberi yokken sivil vatanda\u015flara \u00e7ullanarak katliam ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n
Bu trajik olaylar\u0131n \u00f6ncesinde, 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131ndan ba\u015flayarak Ermenistan\u2019\u0131n Azerbaycan\u2019dan hi\u00e7bir hakl\u0131 talebe dayanmadan toprak koparmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131; Ermeni a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ilerinin bir Azerbaycan\u2019\u0131n \u00d6zerk B\u00f6lgesi olan Yukar\u0131 Karaba\u011f\u2019a kar\u015f\u0131 sald\u0131rgan b\u00f6l\u00fcc\u00fc \u015fiddet eylemleri; Sovyet y\u00f6netiminin bu yasa d\u0131\u015f\u0131 hareketler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00a0umursamaz kalmas\u0131 ve bununla birlikte y\u00fczbinlerce Azerbaycanl\u0131n\u0131n Ermenistan\u2019dan g\u00fc\u00e7 kullanarak kovulmas\u0131, Azerbaycan\u2019da Sovyet idaresine kar\u015f\u0131 hareketlenmenin g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131na neden oldu. Ulusal hareketi bast\u0131r\u0131p ezmek ve Azerbaycan halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k iradesini k\u0131rmak i\u00e7in \u00fclkemize sald\u0131r\u0131p i\u015fgal eden Sovyet Ordusu, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukuku normlar\u0131n\u0131, SSCB\u00a0 ve Azerbaycan SSC Anayasas\u0131 ayaklar alt\u0131na alarak sivil halkla ba\u015fka bir yerde e\u015fine rastlanmam\u0131\u015f bir \u015fekilde barbarca hesapla\u015fm\u0131\u015f ve vatanda\u015flar\u0131m\u0131za k\u0131ym\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu trajik olaylardan hemen sonra, Azerbaycan Milli lideri Haydar Aliev, Azerbaycan\u2019\u0131n Moskova\u2019daki daimi temsilcili\u011finde bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenleyerek, ger\u00e7ekle\u015ftirilen deh\u015feti sert bir dille k\u0131narken, kanl\u0131 olaylar\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 vatanda\u015flara, yasalara, demokrasi ve h\u00fcmanizme kar\u015f\u0131 uygulanan ter\u00f6r olarak niteledi. Bu olaylara politik de\u011ferlendirme getirilmesinde \u0131srar ederken, Azerbaycan halk\u0131n\u0131 k\u0131yan su\u00e7lular\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Daha sonra Azerbaycan politik y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131na milli lider Haydar Aliev d\u00f6n\u00fcnce 20 Ocak trajedisi devlet d\u00fczeyinde siyasi ve hukuksal de\u011ferlendirildi. Azerbaycan Millet Meclisi\u2019nin 1994 \u015eubat\u0131nda d\u00fczenlenen \u00f6zel bir oturumunda hi\u00e7bir su\u00e7u olmayan b\u00fcy\u00fck say\u0131da vatanda\u015f\u0131n vah\u015fice \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc 20 Ocak 1990 olaylar\u0131 askeri sald\u0131r\u0131 ve cinayet olarak tan\u0131mland\u0131. 1994\u2019\u00fcn mart\u0131nda devam eden millet meclisi g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri sonucunda \u201c20 Ocak 1990 Tarihinde Bak\u00fc\u2019de Ger\u00e7ekle\u015ftirilen Trajik Olaylarla \u0130lgili Karar\u201d al\u0131nd\u0131.<\/p>