{"id":42814,"date":"2019-12-16T20:00:21","date_gmt":"2019-12-16T17:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=42814"},"modified":"2019-12-16T23:02:31","modified_gmt":"2019-12-16T20:02:31","slug":"kiricimli-turkler-ve-yaver-kiricimlinin-bursaya-goc-hikayesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kiricimli-turkler-ve-yaver-kiricimlinin-bursaya-goc-hikayesi\/","title":{"rendered":"K\u0131r\u0131\u00e7imli T\u00fcrkler ve Yaver K\u0131r\u0131\u00e7imli&#8217;nin Bursa&#8217;ya g\u00f6\u00e7 hikayesi"},"content":{"rendered":"<p><strong>R\u00f6portaj: Fevzi \u015eEN<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;<strong>Kendinizi tan\u0131t\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Yaver K\u0131r\u0131\u00e7imli kimdir?<\/strong><\/p>\n<p>-1943 y\u0131l\u0131nda Bulgaristan&#8217;\u0131n Filibe (Plovdiv) \u0130line ba\u011fl\u0131 K\u0131r\u0131\u00e7im (Kri\u00e7im) kasabas\u0131nda do\u011fdum. Baba taraf\u0131m K\u00fc\u00e7\u00fckmehmetler (Davuto\u011fullar\u0131), ana taraf\u0131m Pa\u015fal\u0131o\u011fullar\u0131 olarak tan\u0131n\u0131rlar. \u0130lk ve orta \u00f6\u011frenimimi K\u0131ri\u00e7im&#8217;de T\u00fcrk R\u00fc\u015ftiye Okulunda okudum. Lise tahsilime 1957 y\u0131l\u0131nda K\u0131rcaali&#8217;de Rodop T\u00fcrk Muhtelif Lisesinde ba\u015flad\u0131m. 2 y\u0131l T\u00fcrk \u00f6\u011fretmenlerden T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim-\u00f6\u011fretim ald\u0131m. 1959 da, T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve teknik okullara nakil hakk\u0131 verilmesi \u00fczerine, Filibe Sanat Okulu\u0092na naklimi ald\u0131rd\u0131m, oradan elektrik teknisyeni diplomas\u0131 ald\u0131m.<\/p>\n<p>1962 y\u0131l\u0131nda, 2 y\u0131l <em><strong>&#8220;talimeri&#8221;<\/strong><\/em> olarak askerlik yapt\u0131m, i\u015f hayat\u0131na at\u0131ld\u0131m. \u00c7al\u0131\u015f\u0131rken gece e\u011fitimine devam ettim, Elektrik Teknikeri Okulu&#8217;nu bitirip, K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;e d\u00f6nd\u00fcm. Kasabamda so\u011fuk hava depolar\u0131, konserve ve sebze meyve kurutma fabrikas\u0131 kombinesinde, elektrik bak\u0131m sorumlusu olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. 1966 y\u0131l\u0131nda Nejla Han\u0131mla evlendim. 1968 y\u0131l\u0131 Serbest G\u00f6\u00e7 Anla\u015fmas\u0131 gere\u011fi, T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6\u00e7 ba\u015fvurusunda bulundu\u011fum i\u00e7in i\u015fimden kovuldum.1977&#8217;de T\u00fcrkiye&#8217;ye geldim.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Kri\u00e7im nerede? Hakk\u0131nda bilgi verir misiniz?<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3078748398\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>-K\u0131r\u0131\u00e7im, Filibe&#8217;ye (Polvdiv) ba\u011fl\u0131 bir kasabad\u0131r. Rodop Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131n kuzey eteklerinde, Filibe&#8217;nin ve Trakya Ovas\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcney bat\u0131s\u0131ndad\u0131r. Ge\u00e7itleri, dereleri, tepeleri, verimli geni\u015f ovalar\u0131 ile, so\u011fuk ve s\u0131cak su kaynaklar\u0131 ile stratejik bir konuma sahiptir. Filibe&#8217;ye 30 km. Tatarpazarc\u0131k&#8217;a 20 km, Pe\u015ftere (Pe\u015ftera) ye 18 km, D\u00f6vlen&#8217;e (Devin) 65 km uzakl\u0131ktad\u0131r. Denizden y\u00fcksekli\u011fi 230 metredir. 12500 dekar i\u015flenebilir tar\u0131m topra\u011f\u0131na sahiptir.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yesilbursadergisi.com\/dosyalar\/29129186d7f3923a8b6b8e4dae21a76a.JPG?resize=531%2C348\" alt=\"\" width=\"531\" height=\"348\" \/><\/p>\n<p>Filibe, K\u0131r\u0131\u00e7im, Pe\u015ftere demiryolu kasabam\u0131n bir kilometre yak\u0131n\u0131ndan ge\u00e7mektedir. Bulgaristan&#8217;\u0131n ve Balkanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck hidroelektrik santrali kasabam\u0131z\u0131n m\u00fccavir(yak\u0131n) alan\u0131ndad\u0131r. K\u0131r\u0131\u00e7im (V\u0131\u00e7a) \u00c7ay\u0131 yata\u011f\u0131n\u0131n sol k\u0131y\u0131s\u0131nda manast\u0131r mevkiinde, \u015fifal\u0131 bir kapl\u0131cam\u0131z var.<\/p>\n<p><strong>1969 y\u0131l\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fc \u00f6ncesinde 13 bin n\u00fcfusumuz vard\u0131. K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;in \u00fc\u00e7te biri T\u00fcrk&#8217;t\u00fc. 800 hane, 4-5 bin ki\u015fiydik.<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;in milattan \u00f6nceki y\u0131llara dayanan kadim bir tarihi var. Bizansl\u0131lar Kr\u0131\u00e7im&#8217;e, yol kav\u015fa\u011f\u0131 anlam\u0131nda<strong><em> &#8220;Kri\u00e7emonti&#8221;<\/em> <\/strong>demi\u015fler. Trak kabilelerine ait kal\u0131nt\u0131lar, 6. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lan bir kale bulunmaktad\u0131r. Osmanl\u0131lar, Kr\u0131\u00e7im kalesini ele ge\u00e7irmek i\u00e7in epey m\u00fccadele vermi\u015fler. \u015eayet duruyorsa, o \u015fehitlerimize ait oldu\u011fu san\u0131lan mezar ta\u015flar\u0131 mevcuttur. Bir de fetih efsanesi anlat\u0131lmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: Kale kral\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131 oka sar\u0131l\u0131 bir nameyi a\u015fa\u011f\u0131ya, askerlere atar. Ard\u0131ndan kendisi atlay\u0131p intihar eder. Ak\u0131nc\u0131lar, bu oku al\u0131p komutanlar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131rlar: Oka sar\u0131l\u0131 mektupta: <em><strong>&#8220;Kaleyi fethetmek istiyorsan\u0131z, mutlaka suyunu kesmelisiniz&#8221;<\/strong><\/em> yazmaktad\u0131r. K\u0131z\u0131n bu mektubu ve ard\u0131ndan kendisini a\u015fa\u011f\u0131ya ni\u00e7in att\u0131\u011f\u0131 s\u0131r olarak kal\u0131r. Ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z:<em><strong> &#8220;Ovadan kaleye do\u011fru bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, yal\u00e7\u0131n kayalarda bir beyazl\u0131k g\u00f6receksiniz. \u0130\u015fte bu beyazl\u0131k o prensesin ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn simgesidir&#8221;<\/strong><\/em>, derler. Osmanl\u0131 ak\u0131nc\u0131lar\u0131 o Prensesin dedi\u011fini yapmak, Kale&#8217;ye, Sinka Deresi&#8217;nden k\u00fcnklerle getirilen suyu bulup kesmek i\u00e7in harekete ge\u00e7erler. Ama su k\u00fcnkleri, ustal\u0131kla gizlendi\u011finden bir s\u00fcre bulamazlar. Ak\u0131llar\u0131na, eski bir deneyimleri gelir ve onu uygularlar: \u00dc\u00e7 g\u00fcn boyunca \u00fc\u00e7 kat\u0131ra devaml\u0131 tuzlu yem verirler, hi\u00e7 su vermezler. Ard\u0131ndan hayvanlar\u0131 kontroll\u00fc olarak su kayna\u011f\u0131 alan\u0131na b\u0131rak\u0131rlar. Susuzluktan ba\u011fr\u0131 yanan kat\u0131rlar, suyolunu i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri ile bulurlar, ayak t\u0131rnaklar\u0131 ile kaz\u0131p, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Ve Kale&#8217;ye giden su kesilir. Kale i\u00e7inden Ole-le sinko !, Ole-le sinko! ( Vah o\u011flum, vah o\u011flum!) feryatlar\u0131 gelir. \u0130\u015fte rivayete g\u00f6re, K\u0131r\u0131\u00e7im Kalesi&#8217;nin fethi ve halk\u0131n\u0131n teslimi b\u00f6yle olur. Kalenin yan\u0131ndan ge\u00e7en bu derenin ad\u0131 da, o tarihten beri <em><strong>&#8220;Sinka Deresi&#8221;<\/strong><\/em> olarak bilinir.<\/p>\n<p>Sofya Bilimler Akademisi\u0092nce yap\u0131lan ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re K\u0131r\u0131\u00e7im\u0092e; Konya Karaman civar\u0131ndan 25 aile, \u0130zmir Menemen civar\u0131ndan 25 aile olmak \u00fczere toplam 50 aile yerle\u015ftirilir. \u00c7evre k\u00f6ylere de (Ayd\u0131n k\u00f6y gibi) Ayd\u0131n y\u00f6resinden a\u015firetler mesk\u00fbn edilir. K\u0131r\u0131\u00e7imliler, Kale muhaf\u0131zlar\u0131 olarak, Rodoplar\u0092dan gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 koyabilmek i\u00e7in g\u00f6revlendirilirler.<\/p><div id=\"bghab-2464751683\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em><strong>Kasabam\u0131z\u0131n ad\u0131 K\u0131r\u0131\u00e7im:<\/strong><\/em> K\u0131r ve \u00e7im kelimelerinin K\u0131r\u0131\u00e7im olarak birle\u015ftirilmesinden meydana gelmi\u015ftir. Bulgarlar K\u0131r-\u0131 kelimesini zor telaffuz ettiklerinden <strong><em>&#8220;Kr\u0131\u00e7im&#8221;<\/em><\/strong> olarak s\u00f6ylemekte ve yazmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bulgar Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u0130liya Zoinski&#8217;nin Kr\u0131\u00e7im adl\u0131 kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131nda(1976) belirtti\u011fine g\u00f6re; 1576 y\u0131l\u0131ndaki bir sultan ferman\u0131nda kasaban\u0131n Yukar\u0131 ve A\u015fa\u011f\u0131 Mahalleden olu\u015ftu\u011fu ve burada ya\u015fayanlar\u0131n her y\u0131l sultana belli bir miktar davar vermeyi h\u00fckme ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u0130van Panayotof&#8217;un <strong><em>&#8220;V\u0131rhovr\u0131h-Tepelerintepesi&#8221;<\/em> <\/strong>kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131nda(1974) ise; 1877-1878 Osmanl\u0131- Rus Harbi&#8217;ne kadar(93 Harbi), K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;in 250 evden olu\u015ftu\u011funu, 200 evin T\u00fcrk, di\u011ferlerinin Bulgar oldu\u011funu, T\u00fcrklerin kendi camilerinin etraf\u0131nda, K\u0131r\u0131\u00e7im (V\u0131\u00e7a) \u00c7ay\u0131n\u0131n sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda, Bulgarlar\u0131n ise Metoh dedikleri \u015fimdiki kiliselerinin biti\u015fi\u011finde V\u0131\u00e7a \u00c7ay\u0131&#8217;n\u0131n sol k\u0131y\u0131s\u0131nda mesk\u00fbn olduklar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgar Mahallesi, Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda<strong><em> &#8220;Kar\u015f\u0131 Mahalle&#8221;<\/em><\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lmaktayd\u0131. Kar\u015f\u0131 Mahalle&#8217;de 1960&#8217;a gelindi\u011finde, tek T\u00fcrk kalm\u0131\u015ft\u0131: S\u00fcleyman \u00c7avu\u015f Ahmet A\u011fabey&#8217;in day\u0131s\u0131 Mustafa A\u011fabey.<\/p>\n<p>1781 y\u0131l\u0131na ait bir belgeden K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;e ve civar\u0131nda bulunan Kurt Konyar gibi k\u00f6ylere Kafkasya&#8217;dan, at bak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00fcn yapm\u0131\u015f \u00c7erkesler getirilip mesk\u00fbn edilmi\u015f, oldu\u011funu \u00f6\u011frenmekteyiz.<\/p>\n<p>Kasabam\u0131z\u0131n tarihine \u0131\u015f\u0131k tutacak bir belge (M\u00fclkname) vard\u0131r. Belge Topkap\u0131 Saray M\u00fczesi Ar\u015fivinde No:E.5488&#8217;de kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Miladi 1451 tarihinde yaz\u0131lm\u0131\u015f. Kasabam\u0131z\u0131n T\u00fcrk d\u00f6nemi tarihinin ne kadar eski oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu Belge Fatih Sultan Mehmet&#8217;in emriyle Sadrazam \u00c7andarl\u0131zade Halil Hayreddin Pa\u015fan\u0131n torunu, vezir Halil Pa\u015fa&#8217;ya verilmi\u015f. Rumeli ve Anadolu Kazaskerlerinin m\u00fchr\u00fc ile m\u00fch\u00fcrlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Bu belge \u015f\u00f6yle ba\u015flamaktad\u0131r:<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3899017945\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em><strong>\u0130sl\u00e2m ve T\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sultan\u0131, en iyi ve iktidar sahibi hazretleri, cihan h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Fatih Sultan Mehmet olarak emir veriyorum ki, Ba\u015f Sadrazam ve dinin hay\u0131rl\u0131s\u0131 Halil Pa\u015fa&#8217;ya, Filibe&#8217;ye ba\u011fl\u0131 K\u0131r\u0131tzma(K\u0131r\u0131c\u0131m, K\u0131r\u0131\u00e7im) K\u00f6y\u00fcn\u00fc, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131r ve haklar\u0131 ile beraber, m\u00fclk olarak verdim. Nitekim gerekir ki insanlar\u0131n en kutsal\u0131 ve iftihar edilecek \u015fahs\u0131 Hask\u00f6y Kad\u0131s\u0131 Mevlana M\u00fcslaattin ve mahiyetindekilerle beraber, o muhitin beylerbeyi Karacabey dahi, bir inan\u0131l\u0131r kimse g\u00f6ndermesi i\u00e7in yazd\u0131m. Onunda g\u00f6nderece\u011fi kimseyle birle\u015fip, K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;e gidesiniz. Eski hudutlar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131r noktalar\u0131n\u0131 enc\u00fcmenlerle bulas\u0131n\u0131z. Evvelden s\u0131n\u0131rlar\u0131 neredeyse tayin ve yaz\u0131 ile tespitten sonra, \u00c7andarl\u0131 Halil Pa\u015fa Hazretlerinin ellerine tasdikname veresiniz!&#8230;..<\/strong><\/em><\/p>\n<p>(Not: bu ferman\u0131n terc\u00fcmesini K\u0131r\u0131\u00e7im e\u015fraf\u0131ndan, y\u0131llarca kasabam\u0131zda imaml\u0131k yapan Salih Hoca&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fck o\u011flu, \u015fimdilerde G\u00f6nen Kasabas\u0131&#8217;nda ikamet eden Mehmet Vuralel (Mustafao\u011flu) Beyefendiye yapt\u0131rd\u0131m. Farkl\u0131 bir Osmanl\u0131ca yaz\u0131 karakteri ile yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, bu Belgeyi okuyabilen az insan vard\u0131.)<\/p>\n<p>&#8211;<strong>K\u00f6y\u00fcn\u00fcz\u00fcn ekonomik durumu nas\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-Topraklar\u0131m\u0131z bereketli idi. Elman\u0131n 57 cinsi yeti\u015firdi. Ba\u011fc\u0131l\u0131k da epey geli\u015fmi\u015fti. Pek \u00e7ok cins \u00fcz\u00fcm yeti\u015ftirirdik. Bolca \u00e7ilek bah\u00e7elerimiz vard\u0131. Elmadan sonra ikinci s\u0131ray\u0131 al\u0131rd\u0131. 1940-50 aras\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;ye, \u00f6zellikle Bursa Kestel&#8217;e k\u00fclt\u00fcr \u00e7ile\u011fini ilk getiren ve uygulayanlar K\u0131r\u0131\u00e7imliler olmu\u015ftur. \u00c7ilek fidelerini, g\u00f6\u00e7 ederken d\u00f6\u015feklerinin i\u00e7erisinde saklayarak gizlice getirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><em><strong>Bu\u011fday, arpa, fasulye, \u015feker kam\u0131\u015f\u0131, domates, biber, nohut, kavun, karpuz, t\u00fct\u00fcn, m\u0131s\u0131r gibi her t\u00fcrl\u00fc mahsul yeti\u015ftirilir.<\/strong><\/em><\/p><div id=\"bghab-1169837031\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>G\u00fcz mevsimi ayn\u0131 zaman, kom\u015fular aras\u0131nda yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 peki\u015ftiren bir mevsimdi. Pek \u00e7ok kom\u015fu, imece usul\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerde birbirlerinin yard\u0131mlar\u0131na ko\u015farlard\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken hep bir a\u011f\u0131zdan, o yan\u0131k sesleri ile bir birinden g\u00fczel Rumeli \u015fark\u0131 ve t\u00fcrk\u00fclerini s\u00f6ylerlerdi. Etraf ho\u015f seda ile inlerdi. Onlardan biri \u015f\u00f6yle idi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7IKAYIM G\u0130DEY\u0130M URUMEL\u0130&#8217;NE<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0131kay\u0131m gideyim Urumeli&#8217;ne, aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Arzuhal yazay\u0131m y\u00e2r\u0131m beylerbeyine, aman aman.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-1893180330\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Kimleri saray\u0131m yar senin yerine? aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nakarat: Gizli gizli sevdalar\u0131m\u0131z, a\u015fik\u00e2r oldu, aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bize bu ayr\u0131l\u0131k Mehmet, Mevla&#8217;dan oldu, aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0131kay\u0131m gideyim bir u\u00e7tan uca, aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sana g\u00f6steriyim y\u00e2r\u0131m, ayr\u0131l\u0131k nice, aman aman<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3540119376\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Kurbanlar keseyim y\u00e2rim, sard\u0131\u011f\u0131m gece, aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nakarat: Gizli gizli sevdalar\u0131m\u0131z, a\u015fik\u00e2r oldu, aman aman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bize bu ayr\u0131l\u0131k Mehmet, Mevla\u0092dan oldu, aman aman<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211;<strong>93 Harbi, Balkan Sava\u015flar\u0131, I. Ve II. Cihan Sava\u015flar\u0131&#8217;nda K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;de neler ya\u015fanm\u0131\u015f<\/strong>?<\/p><div id=\"bghab-3136194336\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em><strong>93 HARB\u0130&#8217;NDE KRI\u00c7\u0130M<\/strong><\/em><\/p>\n<p>-93 harbinde, bir s\u00fcre K\u0131r\u0131\u00e7im bo\u015falt\u0131lmak mecburiyetinde kal\u0131nm\u0131\u015f. \u015e\u00f6yle ki; Plevne Sava\u015flar\u0131&#8217;nda Gazi Osman Pa\u015fa, d\u00fc\u015fmana esir d\u00fc\u015fmeden \u00f6nce \u00fcstlerine, durumun vahim oldu\u011funu bildirir, yard\u0131m talep eder. Haziran 1877 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 komutan\u0131 S\u00fcleyman H\u00fcsn\u00fc Pa\u015fa, 4-5 bin ki\u015filik birli\u011fi ile, \u00f6nce Ege Denizi yolu ile Dedea\u011fa\u00e7&#8217;a oradan da kara yolu ile \u015eipka Ge\u00e7idi&#8217;ne (rak\u0131m 1150 m.) ula\u015f\u0131r. \u00d6te taraftan Rus Generali Yosip Gurko kumandas\u0131ndaki birlikler, Bulgar g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin yard\u0131mlar\u0131 ile, Temmuz 1877&#8217;de Tuna Nehri&#8217;ni ge\u00e7erek, S\u00fcleyman Pa\u015fa&#8217;dan \u00f6nce 17-19 Temmuzda \u015eipka&#8217;y\u0131 ele ge\u00e7irirler. \u00a0S\u00fcleyman Pa\u015fa kuvvetleri kahramanca sava\u015f\u0131rlarsa da ba\u015far\u0131l\u0131 olamazlar. K\u0131zanl\u0131k, Filibe, Tatarpazarc\u0131k istikametinde geri \u00e7ekilirler. Meri\u00e7 Nehri&#8217;ni y\u00f6remiz yak\u0131n\u0131ndan ge\u00e7ip, bir kolu Stanibaka (Asenovgrad), di\u011fer kolu da De\u011firmendere (P\u0131rvenets) yoluyla Rodop&#8217;lar\u0131n g\u00fcneyine do\u011fru \u00e7ekilirler.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yesilbursadergisi.com\/dosyalar\/28172ceac03f015bf005be4443b74180.JPG?resize=627%2C470\" alt=\"\" width=\"627\" height=\"470\" \/><\/p>\n<p>Moskof, S\u00fcleyman H\u00fcsn\u00fc Pa\u015fa&#8217;n\u0131n g\u00fc\u00e7lerini hezimete u\u011fratmak i\u00e7in bizim m\u0131nt\u0131kadan ge\u00e7mi\u015f, halk\u0131m\u0131za s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fatm\u0131\u015f, bu heng\u00e2mede bir k\u0131s\u0131m insanlar\u0131m\u0131z yurtlar\u0131n\u0131 terk edip g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerse de, b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 kasabam\u0131za geri d\u00f6nm\u00fc\u015fler. 105 ya\u015f\u0131nda vefat eden memleketlim Cate (\u00e7ete) Mustafa Dede, o g\u00fcnlerde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 bana \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p><em>&#8220;<strong>17 ya\u015flar\u0131ndayd\u0131m, delikanl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131na basm\u0131\u015ft\u0131m ki, bir g\u00fcn kasaba halk\u0131 aras\u0131nda tela\u015f ba\u015flad\u0131. Neler oluyor demeye kalmad\u0131, kar\u015f\u0131ya bakt\u0131k ki, insanlar\u0131m\u0131z kasaban\u0131n g\u00fcneyinde yama\u00e7taki Bo\u011faz Yolundan ak\u0131n ak\u0131n, kiminin elinde k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar, kiminin elinde hayvanlar\u0131n tasmas\u0131, s\u0131rtlar\u0131na da \u00f6teberi alm\u0131\u015flar, ka\u00e7\u0131yorlard\u0131. &#8220;Ka\u00e7\u0131n Moskof askeri geliyor!, T\u00fcrkleri katlediyorlar!&#8221;, denildi. Bu sebepten de ka\u00e7an ka\u00e7ana, Bo\u011faz, Karaa\u011fa\u00e7lar, Bobi\u015fte, Karada\u011f, \u00c7uren istikametinde, yani eski Kervan Yolu ile g\u00f6\u00e7\u00fcyorlar. Can tatl\u0131, her \u015feyimizi y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131p biz de ka\u00e7maya karar verdik, ailece yola koyulduk. Sonra anla\u015f\u0131ld\u0131 ki, kasabam\u0131zda yaln\u0131zca yatalak iki hasta kalm\u0131\u015f. Onlar da ta\u015f\u0131namad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, bile bile b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flar. Bunlardan biri Durmu\u015flar\u0131n Nineymi\u015f. Onu y\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn (g\u00f6mme dolab\u0131n) i\u00e7inde saklam\u0131\u015flar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kasaba tamamen bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f. Kasaban\u0131n ileri gelenleri, ben ve benim ya\u015flar\u0131nda olan daha birka\u00e7 genci &#8220;Akyarlar&#8221; \u00fcst\u00fc Bo\u011faz Mevkiinde g\u00f6zlemci olarak b\u0131rakt\u0131lar. K\u0131r\u0131\u00e7im&#8217;i ve ovada olup biteni g\u00f6zetleyip, durumu ulaklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6nc\u00fclere bildiriyorduk. Yine sonradan anla\u015f\u0131ld\u0131 ki, Kumrular (Tatarpazarc\u0131k) civar\u0131nda, Baba Bay\u0131r\u0131 (Ya\u011fmurbaba) ard\u0131nda Osmanl\u0131 askerleri ile Bulgar \u00e7eteler ve bir k\u0131s\u0131m \u00f6nc\u00fc Moskof askerleri \u00e7etin sava\u015flar yapm\u0131\u015flar. Ondan dolay\u0131 da, oran\u0131n ve civar k\u00f6ylerin yerli T\u00fcrk halk\u0131 \u00fcrkm\u00fc\u015f olacak ki ka\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015flar. G\u00f6zetleme yaparken, uzaktan uza\u011fa bizleri fark etmi\u015f olacaklar ki, bir bakt\u0131k 5-10 atl\u0131, ba\u015flar\u0131 kalpakl\u0131 Kocata\u015f&#8217;a kadar geldiler ve anla\u015f\u0131lan \u00fcrkmeyelim diye fazla ileri gitmediler. Biri, biraz \u00f6ne \u00e7\u0131karak bozuk T\u00fcrk\u00e7esi ile avaz avaz ba\u011f\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131: &#8220;Beriye gelin, biz askerin pe\u015findeyiz, size herhangi bir \u015fey yap\u0131lmayacakt\u0131r. Evlerinize d\u00f6n\u00fcn&#8221; dedi. Geri d\u00f6nd\u00fcler. Durumu bildirdik, ihtiyaten birka\u00e7 g\u00fcn bekledikten sonra kasabam\u0131za d\u00f6nd\u00fck&#8221; <\/strong>dedi<\/em><\/p>\n<p><strong>BALKAN HARB\u0130NDE KIRI\u00c7\u0130M VE CEVRES\u0130NDE YA\u015eANANLAR<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3097439439\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Balkan Sava\u015flar\u0131 (1912-13) s\u0131ras\u0131nda Bulgaristan T\u00fcrkiye Hududu K\u0131r\u00e7im&#8217;in yakla\u015f\u0131k 10 kilometre kadar g\u00fcneyinden, yani Fotan-Koznitsa (Ke\u00e7ilik) mevkiinden, Bobi\u015fte (fasulyelik) yaylas\u0131ndan yukar\u0131ya \u00c7uren (Beyp\u0131nar) mezras\u0131ndan V\u0131rhovr\u0131h&#8217;dan (Tepeleritepesi) ge\u00e7ermi\u015f. H\u00e2l\u00e2, s\u00f6z konusu yerlerde g\u00f6zetleme kulelerinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131na rastlanmaktad\u0131r. Kasabam\u0131zdan 10-15 km kadar yukar\u0131da V\u0131\u00e7a (K\u0131r\u0131\u00e7im) \u00c7ay\u0131 vadisinde, halk\u0131n\u0131n tamam\u0131 T\u00fcrk, s\u0131n\u0131r k\u00f6y\u00fc K\u00fc\u00e7\u00fckk\u00f6y varm\u0131\u015f. Bulgar bask\u0131s\u0131ndan y\u0131lan k\u00f6y halk\u0131, bir gece kandillerini yanar b\u0131rakarak k\u00f6ylerini terk edip, g\u00f6\u00e7 etmi\u015fler. Bir hane bizim kasabam\u0131za gelip yerle\u015fmi\u015f. Di\u011ferleri \u00c7anakkale-G\u00f6nen\u0092in G\u00fcvemalan k\u00f6y\u00fcne g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fler. Furzaval\u0131lar (G\u00f6nenin \u0130lyasalan k\u00f6y\u00fcne), T\u0131mra\u015f K\u00f6y\u00fc sakinleri (Bursa&#8217;n\u0131n \u0130smetiye k\u00f6y\u00fcne) gibi, daha bir\u00e7ok T\u00fcrk k\u00f6y\u00fc sava\u015f s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin muhtelif \u015fehir ve kasabalar\u0131na gidip yerle\u015fmi\u015fler. Bulgar \u00e7eteleri T\u00fcrkleri ellerinden ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131lg\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015fler. Bu k\u00f6ylerde ta\u015f \u00fczerinde ta\u015f b\u0131rakmam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Nazire Ninem(1898-1963) uzun k\u0131\u015f gecelerinde bizlere ya\u015fad\u0131klar\u0131 ac\u0131 g\u00fcnleri, k\u00fcmbet(soba) ba\u015f\u0131nda g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7inde anlat\u0131rd\u0131. <strong><em>&#8220;Bunlar\u0131 bir g\u00fcn sizler de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za torunlar\u0131n\u0131za aktaracaks\u0131n\u0131z&#8221;<\/em><\/strong> derdi. Bir ak\u015fam \u015funlar\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p><strong>&#8220;Bir g\u00fcn b\u00fct\u00fcn sokaklar\u0131 bir narad\u0131r sard\u0131. Bulgarlar avaz avaz ba\u011f\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. &#8220;Odrin&#8221; padna, &#8220;odrin&#8221; panda (Edirne d\u00fc\u015ft\u00fc, Edirne D\u00fc\u015ft\u00fc) Bu arada yediden yetmi\u015fe kadar t\u00fcm erkeklerimizi evlerinden al\u0131p &#8220;\u015fkola&#8221; denilen mektebe toplad\u0131lar. Hepimiz ku\u015fku i\u00e7indeydik. Acaba erkeklerimize ne yapacaklard\u0131? Ak\u0131betimiz ne olacakt\u0131? Kayg\u0131 i\u00e7erisindeydik. Bu yetmezmi\u015f gibi maksatl\u0131, as\u0131ls\u0131z, yalan haberler yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hepsi de insanlar aras\u0131nda korku ve panik yaratmak ama\u00e7l\u0131yd\u0131. B\u00f6yle bir g\u00fcnde evimiz Galabin\u00e7o adl\u0131 Bulgar kom\u015fumuz taraf\u0131ndan bas\u0131ld\u0131. Erkeklerimizin tutuklanmas\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilmi\u015f olacak ki, k\u00f6r k\u00fct\u00fck sarho\u015ftu ve g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc: Alt\u0131nlar\u0131, paralar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n!\u00a0 Diye ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Daha sonra sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7erisinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 90 adet Napolyon alt\u0131n\u0131n\u0131 gasp ederek, cebine att\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fckmehmet dedeniz bu parayla kurban al\u0131p satacakt\u0131. Bu yetmezmi\u015f gibi, k\u00e2firin g\u00f6z\u00fc Ay\u015fe Nine&#8217;nin boynundaki zincire dizili be\u015f adet Be\u015fibiryerde&#8217;ye tak\u0131ld\u0131. Hemen nineyi tartaklay\u0131p zinciri kopard\u0131, onlar\u0131 da cebine indirdi.&#8221; <\/strong>Ancak bu ki\u015finin, -T\u00fcrk ahalisinden epey bir beddua ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olacak- neslinden pek kimse kalmam\u0131\u015f. (Not: Yaver Abinin o\u011flu G\u00fcnay\u0092\u0131n bir sahafta bulup sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131, Balkan Sava\u015flar\u0131n\u0131 anlatan bir kitap\u00e7\u0131kta olay aynen yaz\u0131yordu.)<\/p>\n<p><strong>II. D\u00dcNYA SAVA\u015eI \u00d6NCES\u0130 VE SONRASINDA KRI\u00c7\u0130M\u0092DE DURUM<\/strong><\/p>\n<p>-Nazi Almanya&#8217;s\u0131n\u0131n Avrupa&#8217;da ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 yay\u0131lmac\u0131 politikadan cesaret alan \u015fovenist H\u00fck\u00fcmet taraftar\u0131 Bulgarlar, bunu f\u0131rsat bilerek, T\u00fcrkleri yok etme planlar\u0131 yapmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Almanlar\u0131n Bulgar topraklar\u0131na girip T\u00fcrkiye Cumhuriyeti topraklar\u0131na y\u00f6neldikleri bir g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131nda, Kr\u0131\u00e7im&#8217;in \u0131rk\u00e7\u0131 Bulgarlar\u0131 ve 1915&#8217;de T\u00fcrkiye&#8217;den ka\u00e7\u0131p Bulgaristan&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nan Ermeniler (Bursa&#8217;dan gelip kasabam\u0131za yerle\u015fenler), h\u00fck\u00fcmetin te\u015fviki ile T\u00fcrkleri yok etmeye karar vermi\u015fler. Katliama haz\u0131rlanm\u0131\u015flar. B\u0131\u00e7aklar\u0131n\u0131 bilemi\u015fler, t\u00fcfeklerinin bak\u0131m\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015flar. Ailelerini de, Kar\u015f\u0131 Mahalleye (Bulgar mahallesine) toplam\u0131\u015flar ki, masum T\u00fcrklerin \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 feryatlar\u0131n\u0131 duyup, etkilenmesinler diye! Sinsi plan\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015flar ama, vicdanl\u0131 bir Bulgar, durumu dostu olan bir T\u00fcrk&#8217;e s\u00f6ylemi\u015f, tedbiri elden b\u0131rakmamalar\u0131n\u0131 tembih etmi\u015f. U\u011fursuz, kalle\u015f plan a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za kasabada T\u00fcrkler aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f. Kr\u0131\u00e7im T\u00fcrkleri imk\u00e2nlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde gerekli \u00f6nlemleri alm\u0131\u015flar. Geli\u015fen baz\u0131 politik sebeplerden dolay\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 \u015f\u00f6ven gruplar ama\u00e7lar\u0131na ula\u015famam\u0131\u015flar, ama h\u0131rslar\u0131ndan, kinlerinden topland\u0131klar\u0131 evlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131, duvarlar\u0131n\u0131 kasaturalarla delik de\u015fik etmi\u015fler. Kr\u0131\u00e7im T\u00fcrkleri o u\u011fursuz geceyi hi\u00e7 unutmazlar &#8220;<strong>KARAGECE<\/strong>&#8221; olarak hat\u0131rlarlar.<\/p><div id=\"bghab-1877631404\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>8-9 Eyl\u00fcl 1944 g\u00fcn\u00fc General Tolbuhin&#8217;in komutas\u0131ndaki Sovyet ordular\u0131 Dobruca&#8217;dan Bulgaristan topraklar\u0131na girmesiyle rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu. Bulgaristan, Sovyetler Birli\u011finin arka bah\u00e7esi gibi oldu. 1956 y\u0131l\u0131nda Anton Yugov azledildi, yerine Todor Jifkof getirildi. O, <strong><em>&#8220;az\u0131nl\u0131klar\u0131 nas\u0131l asimile edebilirim, \u00f6zel m\u00fclkiyete nas\u0131l el koyabilirim&#8221;<\/em><\/strong>, d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile hareket etti. Asimilasyona \u00f6nce Makedon as\u0131ll\u0131lardan ba\u015flad\u0131lar. Cemiyetlerini kapatt\u0131lar, t\u00fcm faaliyetlerini durdurdular. B\u00fcy\u00fck \u0130skender&#8217;i bile Bulgar tan\u0131tt\u0131lar. 1972 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan romanlar\u0131 (\u00e7ingeneleri), ard\u0131ndan \u0130sl\u00e2m dinine \u00e7ok ba\u011fl\u0131 olan, as\u0131llar\u0131 Hun, Pe\u00e7enek Kuman K\u0131p\u00e7ak bakiyesi T\u00fcrklere dayanan Pomak T\u00fcrklerini asimile etmeye ba\u015flad\u0131lar. G\u00fcya Pomaklar, as\u0131rlar \u00f6nce Bulgar&#8217;m\u0131\u015f da Osmanl\u0131lar bu topraklara egemen olunca, onlar\u0131 zorla \u0130sl\u00e2mla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve T\u00fcrkle\u015ftirmi\u015f. Pomaklar\u0131 Bulgarla\u015ft\u0131rma giri\u015fimin de evveliyat\u0131 vard\u0131. \u0130lk denemeleri 1912 y\u0131l\u0131nda Bat\u0131 Rodoplar&#8217;da Pirin y\u00f6resinde ba\u015flam\u0131\u015f. Papazlar b\u00f6lge insan\u0131na domuz eti yedirmi\u015f, \u015fim\u015fir dal\u0131 ve su kutsamas\u0131yla Bulgarla\u015ft\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Co\u011frafi adlar da Bulgarla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 1934 y\u0131l\u0131nda Kimon Georgiev h\u00fck\u00fcmeti; yer, da\u011f, dere, tepe isimlerini Bulgarca yapm\u0131\u015f. 1965 y\u0131l\u0131 nisan oturumunda Bulgar Kom\u00fcnist Partisi, az\u0131nl\u0131klar\u0131n giyim ku\u015fam\u0131 konusunda karar alm\u0131\u015f, ferace, \u015falvar, potur gibi giysiler yasaklanm\u0131\u015f.1959\u0092da T\u00fcrk okullar\u0131 kapat\u0131ld\u0131, T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim- \u00f6\u011fretim yasakland\u0131.<\/p>\n<p>Asimilasyon en son T\u00fcrklere dayand\u0131. 1984-85 y\u0131llar\u0131 k\u0131\u015f\u0131nda bask\u0131 ile silah zoru ile, tanklarla Bulgar isimleri almaya zorland\u0131lar. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda da, ba\u011f, bah\u00e7e, tarlalar g\u00fcya g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak TKZS\u0092ye (kooperatife) ba\u011f\u0131\u015flat\u0131ld\u0131. Mal\u0131n\u0131 m\u00fclk\u00fcn\u00fc teslim etmeyenler, belge imzalamayanlar zor g\u00fcnler ge\u00e7irdiler. Kasabamda baz\u0131 traj-i komik olaylar da ya\u015fand\u0131. Mesela Kahyao\u011flu \u0130smail A\u011fa, yakalanmamak i\u00e7in 8 g\u00fcn evin ekmek f\u0131r\u0131n\u0131 i\u00e7inde yat\u0131p kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Pi\u015fiklerin Hasan A\u011fa, han\u0131m\u0131 Fatma yengenin feracesini, \u015famisini (ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc) giymi\u015f olarak gard\u0131ropta saklan\u0131rken yakalan\u0131p, belediyeye g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gelirleri ile cami bak\u0131m ve onar\u0131mlar\u0131n\u0131 katk\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tarlalar\u0131m\u0131z (vak\u0131f mallar\u0131m\u0131z) vard\u0131, onlar bile devletle\u015ftirildi. \u015eehirlerde ise, fazla m\u00fclk\u00fc olanlar\u0131n m\u00fclklerine el kondu. Sosyalist rejimin de, bir \u00f6ncekinden fark\u0131 yoktu. \u015eark\u0131n\u0131n g\u00fcftesi ayn\u0131, melodisi de\u011fi\u015fikti.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>K\u0131r\u0131\u00e7im\u0092de e\u011fitim \u00f6\u011fretim durumu nas\u0131ld\u0131<\/strong>?<\/p>\n<p>-1930 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk ilk\u00f6\u011fretim ve R\u00fc\u015ftiye okulu a\u00e7\u0131ld\u0131.1960 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e yasakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Bulgarca tedrisata ge\u00e7ildi. 1990\u0092da o okul y\u0131kt\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p><div id=\"bghab-3384897923\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&#8211;<strong>\u00d6\u011fretmenleriniz kimlerdi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mehmet R\u00fcstemo\u011flu (annemi, babam\u0131 ve beni de okutmu\u015ftu. Okulumuzun en az 40 y\u0131ll\u0131k ulu \u00e7\u0131nar\u0131 idi. Mehmet Rasimo\u011flu (Okul m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de yapt\u0131) o\u011flu Nejdet Rasimo\u011flu, Salih Mutafo\u011flu, Mustafa G\u00fcll\u00fc(Delimehmeto\u011flu), Cumabalal\u0131(Yukar\u0131 Cumal\u0131), Hanife \u0130\u015fler( \u015eimdi \u0130zmir \u015eirinyer&#8217;dedir) Ahmet \u00dczeyir, Fatma ve e\u015fi Y\u00f6r\u00fckl\u00fc (Borime\u00e7kovolu) Necat, Hasan Aliko\u00e7, Leyla Mertek\u00e7i, Mehmet Memo\u011flu ve e\u015fi Melek Han\u0131m, \u015eair Recep K\u00fcp\u00e7\u00fc, \u0130lyas \u00d6zkan ve daha bir\u00e7oklar\u0131.<\/p>\n<p>1936\u0092l\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u0092den gelip \u00f6\u011frencilerine Turanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc) a\u015f\u0131layan Baki Efendiyi de unutmamak laz\u0131m. Vefat edenlere rahmet sa\u011f olanlara s\u0131hhatli uzun \u00f6m\u00fcrler dilerim.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Kr\u0131\u00e7im&#8217;den yeti\u015fen tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filer var m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-Hayriye Memo\u011flu var, T\u00fcrkiye\u0092de Profes\u00f6r Hayriye Yenisoy olarak bilinmektedir. (T\u00fcrk edebiyat\u0131na, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne hizmet etti, etmektedir.) Emil Boev (Gagavuz T\u00fcrklerindendir). K\u0131rcaali\u0092de okudu\u011fum y\u0131llarda T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenim idi. Onunla beraber y\u00f6remizin t\u00fcrk\u00fc, \u015fark\u0131, mani vs. hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131p kitap yazm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3049783346\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1955\u0092li y\u0131llarda Bulgaristan T\u00fcrkleri tabiri caiz ise alt\u0131n \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131lar. T\u00fcrklere k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan pek \u00e7ok haklar verilmi\u015fti. T\u00fcrk\u00e7e kitaplar bas\u0131l\u0131yor. T\u00fcrk liseleri a\u00e7\u0131l\u0131yordu. \u0130ptidai(ilkokul), r\u00fc\u015ftiye(ortaokul) ve liselerde T\u00fcrk \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7e tedrisat yap\u0131l\u0131yordu. Sofya\u0092da Bulgar Bilimler Akademisi b\u00fcnyesinde T\u00fcrk Filolojisi b\u00f6l\u00fcm\u00fc vard\u0131. T\u00fcrk\u00e7e gazeteler, mecmualar, dergiler hatta 45\u0092lik plaklar bas\u0131l\u0131r ve yay\u0131nlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u015eumnu, Razgrat ve Hask\u00f6y\u0092de 1952-53 y\u0131llar\u0131nda \u00fc\u00e7 \u0093T\u00fcrk Estrad Tiyatrosu\u0094 vard\u0131. Ayn\u0131 y\u0131llarda, K\u0131r\u0131\u00e7im T\u00fcrkleri amat\u00f6r folklor ekibi olu\u015fturuldu. 1967\u0092de \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcmde kasabam\u0131z K\u0131r\u0131\u00e7im T\u00fcrk Hevesk\u00e2rlar (Amat\u00f6r) Folklor ekibini olu\u015fturduk: y\u00f6remizde T\u00fcrklerin yo\u011fun oldu\u011fu yerlerde konserler verdik. Koromuza yard\u0131mc\u0131 olanlar\u0131 ve arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 sevgi ve sayg\u0131 ile an\u0131yorum. Ben, Pa\u015fal\u0131 Ahmet amca, Nejdet Rasimo\u011flu, Mehmet \u00c7ardakl\u0131, Hasan Sertel, Bekir \u00c7avu\u015flar\u0131n Ayten ve daha bir\u00e7oklar\u0131 ekibimizde yer alm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr faaliyetlerini 1959\u0092da bitirdiler.<\/p>\n<p><strong>-Siz \u015fiir yazm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. \u015eiirleriniz g\u00fcfte olup \u015fark\u0131 ve t\u00fcrk\u00fc olarak s\u00f6ylenmi\u015f. Bu konuda bilgi verir misiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Edebiyata, k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlere k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardan beri ilgim var. \u015eiirler yazard\u0131m. Evet, baz\u0131 \u015fiirlerim y\u00f6resel olarak bestelendi, \u015fark\u0131 ve t\u00fcrk\u00fc bi\u00e7iminde s\u00f6ylendi. T\u00fcrk milli ruhu ile yeti\u015ftim, b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Ne zaman bir Rumeli t\u00fcrk\u00fcs\u00fc s\u00f6ylense, ne zaman bir T\u00fcrk mar\u015f\u0131 \u00e7al\u0131nsa, ne zaman bir kahramanl\u0131k \u015fiiri okunsa, g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131 tutamam. \u0093Osman Pa\u015fa Mar\u015f\u0131\u0094, Biz Balkan T\u00fcrklerinin \u00e7ok sevdi\u011fi, duyguland\u0131\u011f\u0131 bir mar\u015ft\u0131r. \u00c7e\u015fitli vesilelerle biraraya gelindi\u011finde topluca s\u00f6ylenir. Bir de \u015fu milli kahramanl\u0131k \u015fark\u0131s\u0131 beni \u00e7ok etkiler:<\/p>\n<p>T\u00dcRK EVLADI UNUTMASIN SOYUNU<\/p><div id=\"bghab-2906444217\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrk evlad\u0131 unutmas\u0131n soyunu,<\/p>\n<p>Anadolu\u0092dan a\u00e7t\u0131k hudut boyunu,<\/p>\n<p>Orda oldu zorlu ate\u015f oyunu,<\/p>\n<p>Atalar\u0131n dura\u011f\u0131d\u0131r bu yerler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-260116009\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Hep gaziler ordan gelip ge\u00e7tiler,<\/p>\n<p>O \u00e7aylardan abdest al\u0131p i\u00e7tiler,<\/p>\n<p>Memleketler fetheyleyip ge\u00e7tiler,<\/p>\n<p>Erenlerin dura\u011f\u0131d\u0131r bu yerler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u0092\u00fcn can\u0131 \u015fu ellere kurband\u0131r,<\/p>\n<p>Sine\u0092sinde yatan toprak vatand\u0131r,<\/p>\n<p>Anadolu as\u0131l eski vatand\u0131r,<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7menlerin dura\u011f\u0131d\u0131r bu yerler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Her bir viran k\u00f6\u015fesinde bir er var,<\/p>\n<p>Kad\u0131r\u0092\u0131nda nice nice ser\u0092ler var,<\/p>\n<p>Bilmem nerde b\u00f6yle mutlu erler var.<\/p>\n<p>Ulu vatan topra\u011f\u0131d\u0131r bu yerler.<\/p>\n<p>( Bilmem nerde b\u00f6yle mutlu erler var,<\/p>\n<p>Ulu vatan topra\u011f\u0131d\u0131r T\u00dcRK\u0130YEM)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211;<strong>T\u00fcrkiye\u0092ye g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcz nas\u0131l oldu?<\/strong><\/p>\n<p>-Bulgaristan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u0130van Ba\u015fev ile T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sabri \u00c7a\u011fl\u0131yangil aras\u0131nda imzalanan Serbest G\u00f6\u00e7 Anla\u015fmas\u0131, par\u00e7alanm\u0131\u015f T\u00fcrk ailelerinin, akrabalar\u0131n birle\u015ftirilmesini ama\u00e7l\u0131yordu. G\u00f6\u00e7\u00fcn; 1968-78 y\u0131llar\u0131 i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmesi karar\u0131na var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bizler de bu anla\u015fmadan yararlan\u0131p, Anavatan T\u00fcrkiye\u0092ye gelmenin \u00e7aresini arad\u0131k.<\/p>\n<p>Dedemin babas\u0131 K\u00fc\u00e7\u00fckmehmet, 1907\u0092de Bursa\u0092ya g\u00f6\u00e7 ama\u00e7l\u0131 \u00f6n ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in gitmi\u015f. \u00c7eltik k\u00f6y\u00fcnde tarlalar alm\u0131\u015f. \u0130leriki y\u0131llarda Bursa\u0092ya g\u00f6\u00e7 edip, yerle\u015fme planlar\u0131 yapm\u0131\u015f. M\u00fclk edindi\u011fi tarlalar\u0131 yak\u0131nlar\u0131na icar\u0092a (ortak\u00e7\u0131) verip, memlekete geri d\u00f6nm\u00fc\u015f. Ama, i\u015fleri planlad\u0131\u011f\u0131 gibi gitmemi\u015f. Be\u015f y\u0131l sonra Balkan Sava\u015flar\u0131 (1912-13) \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Balkan Sava\u015flar\u0131n\u0131n yaralar\u0131 sar\u0131lamadan, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 (1914-18) patlak vermi\u015f. Bu sava\u015f\u0131n cephelerinden biri 1915\u0092de \u00c7anakkale\u0092de olmu\u015f. Milletimizin \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sava\u015f\u0131 verdi\u011fi bu harplerde, tabii ki dedelerimiz \u0091vatan g\u00f6revi kutsald\u0131r\u0092, diyerek, cepheden cepheye ko\u015fu\u015fturmu\u015flar. H\u00e2s\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fck dedem, kollad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 i\u00e7in uygun bir zaman\u0131 o y\u0131llarda bulamam\u0131\u015f. 1937\u0092de K\u00fc\u00e7\u00fckmehmet vefat etmi\u015f. Bu defa o\u011flu dedem Mustafa Bursa\u0092ya gelmi\u015f. Mal\u0131 m\u00fclk\u00fc kendi \u00fczerine ge\u00e7irmi\u015f. Arazisini icar\u0092a verip, \u0093Ben gelinceye kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, gelince \u00fczerime al\u0131r\u0131m\u0094 deyip K\u0131r\u0131\u00e7im\u0092e geri d\u00f6nm\u00fc\u015f. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 (1939-45) \u00e7\u0131k\u0131nca dedem Mustafa\u0092n\u0131n da g\u00f6\u00e7\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015f, o da 1949 y\u0131l\u0131nda memlekette \u00f6lm\u00fc\u015f.<\/p>\n<p>Babamlar, 1951\u0092deT\u00fcrkiye\u0092ye g\u00f6\u00e7 etmeye te\u015febb\u00fcs etmi\u015flerse de, bir s\u00fcre T\u00fcrk- Bulgar s\u0131n\u0131r\u0131 kapand\u0131\u011f\u0131ndan yine ba\u015faramam\u0131\u015flar. Yine demir perde y\u00fczlerine kapanm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bursa\u0092daki akrabalar\u0131m\u0131zdan birileri, 1957\u0092de kadastro ge\u00e7mesini f\u0131rsat bilip yalanc\u0131 \u015fahitler bularak, dedemin arazisini \u00fczerine ge\u00e7irmi\u015f. Ald\u0131\u011f\u0131 vek\u00e2lete ihanet etmi\u015f, arazileri kendi \u00fczerine ge\u00e7irmi\u015f.<\/p>\n<p>1968 g\u00f6\u00e7 anla\u015fmas\u0131ndan yararlan\u0131p T\u00fcrkiye\u0092ye g\u00f6\u00e7 etmeye karar verdik. Bursa\u0092daki akraba grubumuzdan istekte bulunmalar\u0131n\u0131 rica ettik. Bizlerin talebi \u00fczerine onlardan birisi ( ismi laz\u0131m de\u011fil) s\u00f6zde davette bulundu ama, s\u00f6zde diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc gelmememiz i\u00e7in elinden geleni ard\u0131na koymad\u0131. Bizleri karalamak i\u00e7in, \u0093Kom\u00fcnist partisi sempatizan\u0131\u0094, iftiras\u0131nda bulunmu\u015f. T\u00fcrk Emniyetine ula\u015fan davet dilek\u00e7enin \u00fczerine k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi \u00e7ekilmi\u015f, sak\u0131ncal\u0131 ki\u015fi damgas\u0131 vurulmu\u015f. Akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n Bursa\u0092ya g\u00f6\u00e7 etmemizi neden istemedikleri belli idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizler Bursa\u0092ya gelince dedemin mal\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 soraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, mahkemelerde hakk\u0131m\u0131z\u0131 arayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 gayet iyi biliyorlard\u0131. Zaten, biz de bir yolunu bulup geldi\u011fimizde, mal\u0131m\u0131za sahip olmak i\u00e7in hukuki m\u00fccadele verdik, fakat b\u00fcrokratik engelleri a\u015famad\u0131k, davay\u0131 kaybettik.<\/p>\n<p>Neyse, hik\u00e2yemize devam edelim. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Filibe Ba\u015fkonsoloslu\u011fu\u0092nda bir t\u00fcrl\u00fc i\u015flemlerimiz bitmiyordu, bizlere T\u00fcrkiye\u0092ye kabul vizesi verilmiyordu. Bizler de bir\u00e7ok kez konsolosluk kap\u0131s\u0131nda bekleyip, i\u015flerimizi tamamlamak istiyorduk. \u00dcst katlarda ya\u015fayan baz\u0131 Bulgarlar, T\u00fcrk Konsoloslu\u011fu\u0092nda i\u015flem yapt\u0131rmak isteyen T\u00fcrklerin giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na engel olmak istiyorlard\u0131. \u015e\u00f6yle ki, \u00f6nceden, s\u0131ra numaras\u0131 al\u0131rd\u0131k, numaram\u0131z\u0131 takip etmek i\u00e7in bina \u00f6n\u00fcnde beklerken Bulgar fanatiklerin s\u00f6zl\u00fc ve fiili sald\u0131r\u0131lar\u0131na u\u011frard\u0131k. \u00dczerimize kaynar su d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ha\u015fland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bile olurdu. Sivil Bulgar istihbarat\u00e7\u0131lar\u0131 da bizlerden istihbarat elde etmek i\u00e7in bina \u00e7evresinde cirit at\u0131yorlard\u0131; bask\u0131, korkutma, cayd\u0131rma i\u00e7in ellerinden geleni yap\u0131yorlard\u0131. Konsolosluk binas\u0131n\u0131n \u00e7evresinde durmam\u0131za bile f\u0131rsat vermezlerdi. Girip \u00e7\u0131kanlar\u0131 da gizlice \u0091aralar\u0131nda neler konu\u015fuyorlar\u0092 diye dinlerlerdi. Bir k\u0131s\u0131m T\u00fcrklere hi\u00e7 zorluk \u00e7\u0131karmad\u0131klar\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7mazd\u0131.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn bana Filibe TC Ba\u015fkonsoloslu\u011fu\u0092ndan bir zarf geldi. \u0130\u00e7indeki yaz\u0131da T\u00fcrkiye ye varaca\u011f\u0131m\u0131z yerin adresi ve ki\u015fi ad\u0131 isteniyordu. Bunun i\u00e7in bir hafta s\u00fcre verdiler \u0091g\u00f6\u00e7 edece\u011finiz adresi bildirin\u0092, diye. Allah ba\u015fka bir f\u0131rsat kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kard\u0131. Amcam\u0131n gelini Nazife\u0092nin halas\u0131 \u0130zmir- Tire\u0092de, (\u015fimdi merhum) 90 ya\u015f\u0131ndaki Fatma Aktar Nine, bize istenilen noter tasdikli davetiyeyi g\u00f6nderdi. Allah kendinden raz\u0131 olsun, f\u0131rsat bulursam Tire\u0092ye gidip mezar\u0131n\u0131 ziyaret edece\u011fim. Ben de, bu belgeyi 21 Haziran 1976\u0092da konsoloslu\u011fa ilettim. Kendisi davetiyeyi yapt\u0131r\u0131p g\u00f6nderirken g\u00f6revliler kendisine baz\u0131 sorular sormu\u015f. \u0093Bu ya\u015fta nas\u0131l g\u00f6\u00e7menlere bakacaks\u0131n!,\u0094 diyen emniyet g\u00f6revlilerine: \u0093Ben ne yer i\u00e7ersem onlar da ondan yer i\u00e7er. Bir tas \u00e7orbam\u0131, bir par\u00e7a ekme\u011fimi onlarla payla\u015faca\u011f\u0131m\u0094 diyerek kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015f. Fatma Ninenin adresini verdik, sayesinde Filibe Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u0092nden amcam, babam, k\u0131z karde\u015fim, 20 n\u00fcfus i\u00e7in Bulgaristan\u0092dan \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye\u0092ye de giri\u015f izni ald\u0131k. \u00d6nceleri k\u0131z karde\u015fim de problem \u00e7\u0131kt\u0131, ama konsolosluktaki yard\u0131msever bir memur sayesinde sorunu hallettik.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Vize i\u00e7in ba\u015fvurunca sorunlar ya\u015fad\u0131n\u0131z m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6\u00e7 edece\u011fimiz anla\u015f\u0131l\u0131nca, ben ve e\u015fim dahil, \u00f6\u011fretmen, m\u00fchendis, doktor 45 ki\u015fiye ellerine sar\u0131 zarf\u0131 tutu\u015fturdular, bir gecede i\u015ften kovdular&#8230; Bir yandan da: e\u011fer g\u00f6\u00e7ten vazge\u00e7erseniz, i\u015flerimizin ba\u015f\u0131na d\u00f6nebilece\u011fimiz f\u0131s\u0131ldand\u0131, kulaklar\u0131m\u0131za. K\u0131\u015f k\u0131yamette i\u015fsiz kald\u0131k. Bulgaristan \u0130\u015f kanununa 31. Maddesinin \u0093v\u0094 bendine g\u00f6re, beceriksizlik gerek\u00e7esiyle i\u015fimizden at\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylediler. Daha \u00f6nce becerikli iken, yani bir\u00e7o\u011fumuzun takdir, te\u015fekk\u00fcr belgeleri var iken, bir gecede politik sebeplerden beceriksiz olmu\u015ftuk. Kay\u0131npederimin deste\u011fi ile o k\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7irdik.<\/p>\n<p>Kovuldu\u011fumuz o gece 5 arkada\u015f, Alibaba \u0130smailler\u0092de kirada oturan \u00dcst\u00fcnal\u0131 Doktor Melek Han\u0131m\u0092\u0131n evinde gizlice bir araya gelip durum de\u011ferlendirmesi yapt\u0131k, T.Jivkof\u0092a durumumuzu bildiren bir mektup yazmaya karar verdik. Hemen haz\u0131rlad\u0131k, iadeli taahh\u00fctl\u00fc olarak Filibe Merkez Postanesi\u0092nden g\u00f6nderdik. Ayn\u0131 g\u00fcn de ayn\u0131 ki\u015filer Hotel Trimonsiyon yan\u0131ndaki caml\u0131 parti binas\u0131na vard\u0131k. Bir s\u00fcre sonra Partiye cevap geldi. Bizleri \u00fc\u00e7 hafta sonra kasabam\u0131z\u0131n k\u00fclt\u00fcr evinde toplad\u0131lar. Toplant\u0131 epey tart\u0131\u015fmal\u0131 ge\u00e7ti. Nas\u0131l bir g\u00fcnde beceriksiz oldu\u011fumuzu sorduk. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda g\u00f6\u00e7 anla\u015fmas\u0131 olmu\u015f. Ceremesini niye halka y\u00fckl\u00fcyorsunuz? T\u00fcrk okullar\u0131 ni\u00e7in kapat\u0131ld\u0131? Cenazelerimizin Bulgar adetlerine g\u00f6re g\u00f6md\u00fcr\u00fclmesi, dilimize yasak getirilmesi gibi konular\u0131 g\u00fcndeme getirdik. Yetkililer cevap vermekte zorland\u0131lar. Bir g\u00f6revli: \u0093Sizler T\u00fcrk de\u011filsiniz. \u0130\u015fte g\u00f6r\u00fcyorsunuz ki, T\u00fcrk\u00e7eyi bile do\u011fru d\u00fcr\u00fcst konu\u015fam\u0131yorsunuz.\u0094 Dedi. Ben, hemen cevap verdim: \u0093T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131 kapatt\u0131n\u0131z. Bu insanlar dillerini nerede, nas\u0131l \u00f6\u011frenecekler. Gramer(dilbilgisi) okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in b\u00f6yle konu\u015fuyoruz\u0094, dedim.<\/p>\n<p>Beni partinin adamlar\u0131, ajanlar\u0131 takibe alm\u0131\u015f.\u00a0\u00a0 Her hafta hakk\u0131mda kom\u00fcnist partisine rapor vermi\u015fler. Arkada\u015flar\u0131mdan biri Parti defterinde benim hakk\u0131nda verilen gizli raporlar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, okumu\u015f. O g\u00fcnk\u00fc konu\u015fmam\u0131 ve di\u011fer konu\u015fmalar\u0131m\u0131, bana bir bir anlatt\u0131. \u00d6rne\u011fin: K\u0131r\u0131\u00e7im\u0092de sabah ezan\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131, bir parti yetkilisine sormu\u015ftum, \u0093ni\u00e7in yasaklad\u0131n\u0131z\u0094 diye. Biri \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmu\u015f; \u0093Rahats\u0131z oluyorum, uykum b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor\u0094 diye. Bu \u015fik\u00e2yet \u00fczerine sabah ezan\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. Bu konu\u015fmam bile \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f raporda. \u015e\u00f6yle bildirilmi\u015f muhbir vatanda\u015f: \u0093Korkmay\u0131n! Hepiniz T\u00fcrkiye\u0092ye g\u00f6\u00e7 ediniz! Benim orada fabrikam var, sizlere i\u015f verece\u011fim\u0094 gibi yalan bilgiler verilmi\u015f. E\u011fer T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Filibe Ba\u015fkonsoloslu\u011fu ile irtibata ge\u00e7me karar\u0131 alsayd\u0131k, gitseydik belki de Belene Kamp\u0131\u0092na s\u00fcrg\u00fcne bile g\u00f6nderilirdik.<\/p>\n<p>O toplant\u0131da bizlere i\u015f verebileceklerini, ancak her i\u015fte \u00e7al\u0131\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131z bildirildi: \u0093Sorumluluk alamayaca\u011f\u0131n\u0131z i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz\u0094, dendi. Yani, kasiyer, \u00f6\u011fretmen, doktor, hem\u015fire\u0085 gibi i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015famazm\u0131\u015f\u0131z. \u00d6nceden, K\u0131r\u0131\u00e7im\u0092de tar\u0131m kooperatifinde so\u011fuk hava buzhanesinin meyve sebze kurutma ve ay\u0131klama kombinesinde elktrik bak\u0131m sorumlusu (teknikeri) olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu kez ise yak\u0131n\u0131m\u0131zdaki hidroelektrik baraj ve santrallar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. Ama Fanatik Bulgarlar beni i\u015ften att\u0131rmak i\u00e7in hakk\u0131mda bir\u00e7ok dedikodu \u00e7\u0131kard\u0131lar: \u00dcslerime benim bir ajan olabilece\u011fim, bu stratejik kurumda sabotaj yapabilece\u011fim bile telkin ediliyormu\u015f. Ben alm\u0131\u015f oldu\u011fum terbiye gere\u011fi, her ne olursa olsun, ekme\u011fini kazand\u0131\u011f\u0131m yer ve ki\u015filere kar\u015f\u0131 asla ihanette bulunamazd\u0131m. 1970-77 aras\u0131nda, g\u00f6\u00e7 etti\u011fim g\u00fcne kadar 4-5 y\u0131l kasabamda Hidroelektrik santralinde montaj ve bak\u0131m k\u0131sm\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>G\u00f6\u00e7 yolculu\u011funuz nas\u0131l oldu?<\/strong><\/p>\n<p>-Para g\u00f6t\u00fcrmek yasak oldu\u011fu i\u00e7in elimdeki avucumdaki levay\u0131 e\u015fyaya \u00e7evirdik, para edecek e\u015fyalar ald\u0131k. \u00d6rne\u011fin porselen yemek tak\u0131mlar\u0131, mozaik ta\u015flama makinesi, motosiklet, hatta piyano\u0085 E\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 bir kamyona y\u00fckledik. K\u0131rcaali tren istasyonuna g\u00f6nderdik. Kasabam\u0131zda tren gar\u0131 varken e\u015fyalar\u0131 buradan da verebilirdik ama, zorluk \u00e7\u0131karma olsun diye K\u0131rcaali\u0092ye g\u00f6nderiliyordu. Orada, istihbarat da yapan, T\u00fcrk\u00e7e bilen Ermeni Bulgar g\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fcler vard\u0131. Bizleri dinliyorlard\u0131. Sivil polislere bilgi verip, ho\u015flar\u0131na gitmeyen, kendilerince sak\u0131ncal\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri g\u00f6\u00e7menlerin e\u015fyalar\u0131n\u0131 geri \u00e7evirtiyorlard\u0131. Ben, bir bahane ile e\u015fyalar\u0131m geri \u00e7evrilir mi? Diye korkuyordum, tedirgin bir vaziyette bekliyordum. E\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131n yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Geri kalan e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 Edirne\u0092ye g\u00f6nderdik. Bizler de ard\u0131ndan ba\u015fka bir trenle Edirne\u0092ye geldik.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u0092ye s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7ti\u011fimizi \u00f6\u011frenince \u00e7ok duyguland\u0131m. Mehmet\u00e7i\u011fi g\u00f6rd\u00fcm. T\u00fcrk G\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fclerini g\u00f6rd\u00fcm. Yan\u0131mda 5 Kg. nane \u015fekeri vard\u0131, vagon yana\u015f\u0131nca sevin\u00e7ten pencereden d\u0131\u015far\u0131, avu\u00e7 avu\u00e7 f\u0131rlatt\u0131m. Osman Pa\u015fa Mar\u015f\u0131\u0092n\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m. Benimle birlikte kompart\u0131mandaki t\u00fcm arkada\u015flar ba\u015flad\u0131lar s\u00f6ylemeye. G\u00f6zlerimizden ya\u015f s\u00fcz\u00fcl\u00fcrken, mar\u015f\u0131 ayakta s\u00f6yl\u00fcyorduk. Muhacir misafirhanesine indirildi\u011fimizde i\u015flemler i\u00e7in bir odaya al\u0131nd\u0131k. 5 dakika bile s\u00fcrmedi benim i\u015flemim. \u00c7\u00fcnk\u00fc, daha \u00f6nce hakk\u0131mda bilgi edinmi\u015f olmal\u0131lar ki, bir memur bana: \u0093Ho\u015f geldi barajlar kral\u0131! \u0093 diye hitap etti. Benim Hidroelektrik santralinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 dahi biliniyordu. Sonradan \u00f6\u011frendim ki. Sn. S\u00fcleyman Demirel bu unvanla tan\u0131n\u0131yormu\u015f, T\u00fcrkiye\u0092de. Tarih 20 Ekim 1977 idi. G\u00f6\u00e7menlik i\u015flemlerimiz Edirne\u0092de yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>K\u0131r\u0131\u00e7imli soyad\u0131n\u0131z Edirne\u0092de mi verildi?<\/strong><\/p>\n<p>-Evet, bizlere memlekette \u0093K\u00fc\u00e7\u00fckmehmet\u0094, \u0093Davuto\u011flu\u0094 lakab\u0131 ile hitap ederlerdi. Soyad\u0131m\u0131z\u0131 \u0093K\u0131r\u0131\u00e7imli\u0094 yazd\u0131rd\u0131k. Memleketimizin ad\u0131n\u0131 torunlar\u0131m\u0131z, neslimiz unutmas\u0131n diye.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>\u0130zmir\u0092e gidi\u015finiz nas\u0131l oldu?<\/strong><\/p>\n<p>-\u00c7anakkale yolu ile \u0130zmir\u0092e ge\u00e7mek \u00fczere Edirne\u0092den kamyon kiralad\u0131k. Ezine\u0092den \u00c7anakkale merkeze ge\u00e7mek i\u00e7in Vapur beklerken eski muhacirlerden 75-80 ya\u015flar\u0131nda Hask\u00f6yl\u00fc Mehmet Abi kamyona yana\u015ft\u0131, benimle tan\u0131\u015ft\u0131. \u0093Ben de 1950 y\u0131l\u0131 Bulgaristan muhaciriyim, g\u00f6\u00e7menli\u011fin ne demek oldu\u011funu gayet iyi bilirim\u0094 dedi. Elindeki, leblebi, f\u0131nd\u0131k, f\u0131st\u0131k dolu \u00e7erez paketini bana uzatt\u0131. O kadar duyguland\u0131m ki, ifade edemem.<\/p>\n<p>Saat 12.00\u0092de Edirne\u0092den hareket etmi\u015ftik, gece 02.30\u0092da \u0130zmir \u015eirinyere\u0092e vard\u0131k. E\u015fyalar\u0131 indirtmek i\u00e7in Otogar\u0092dan 4 amele tuttuk, daha \u00f6nce bizler i\u00e7in kiralanan eve indirttik.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>\u0130zmir&#8217;de ne kadar kald\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>-\u0130zmir de 3-4 ay kadar kald\u0131k. Akrabam\u0131z sayesinde ge\u00e7ici i\u015fler de bulduk. Orada yerle\u015fme imk\u00e2n\u0131m\u0131z vard\u0131. Ama e\u015fim, oraya \u0131s\u0131namad\u0131: \u0093 T\u00fcrkiye\u0092yi gezip g\u00f6relim, belki yerle\u015fmek i\u00e7in bizlere daha uygun bir yer vard\u0131r.\u0094, dedi. Ben de \u0093olur\u0094, dedim. \u0130stanbul, Ankara, Bursa\u0085 gibi illeri gezdik.\u00a0\u00a0 Bursa\u0092y\u0131 tercih ettik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok h\u0131s\u0131m akrabalar\u0131m\u0131z, K\u0131r\u0131\u00e7imli kom\u015fular\u0131m\u0131z Bursa\u0092da ikamet etmekteydi.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Bursa\u0092da hemen i\u015f bulabildiniz mi?<\/strong><\/p>\n<p>-Bir fabrikada i\u015fe ba\u015flamak \u00fczere iken bir yak\u0131n\u0131m\u0131z:\u0093Bursa Belediyesi\u0092nde \u0093Elektrik \u0130\u015fletmesi\u0092nde\u0094 teknik elemana ihtiya\u00e7 var. Git m\u00fcracaat\u0131n\u0131 yap\u0094 dedi. Ba\u015fvuru yapt\u0131m, kabul edildim, 1978\u0092de Bursa Belediyesi Elektrik \u0130\u015fletmesi\u0092nde i\u015fe ba\u015flad\u0131m. 29 y\u0131l elektrik i\u015finde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, 2004\u0092de emekli oldum. Bulgaristan\u0092da da 15 sene \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m, toplam 44 senelik \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131m var.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yesilbursadergisi.com\/dosyalar\/055d37df01bddb1412cebadc84c46ea6.JPG?resize=316%2C365\" alt=\"\" width=\"316\" height=\"365\" \/><\/p>\n<p>Bir k\u0131z, bir erkek iki evlat sahibiyim. \u0130kisini de okuttum, meslek sahibi yapt\u0131m. O\u011flum benim mesle\u011fimi se\u00e7ti. Elektrik teknikeri oldu, k\u0131z\u0131m ise Avukat. \u0130ki de torunum var.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>G\u00f6\u00e7ten sonra K\u0131r\u0131\u00e7im\u0092e gittiniz mi?<\/strong><\/p>\n<p>-Hay\u0131r, gitmedim. Memleketimi \u00e7ok \u00f6zledim, ta\u015f\u0131 topra\u011f\u0131, ba\u011f\u0131 bah\u00e7esi burnumda t\u00fct\u00fcyor, ama i\u00e7imde daha evvel ya\u015fanan olumsuzluklar var, ac\u0131 hat\u0131ralar var, \u00e7ekti\u011fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 tekrar ya\u015far\u0131m endi\u015fesi, beni engelliyor. Gitmek i\u00e7imden gelmiyor.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde K\u0131ri\u00e7im\u0092de ne kadar T\u00fcrk ya\u015f\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bin civar\u0131nda T\u00fcrk kalm\u0131\u015f beldemizde. 7-8 bini Bulgar, 400-500 civar\u0131nda Roman varm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Bursa\u0092da en fazla nerede K\u0131r\u0131\u00e7imli var?<\/strong><\/p>\n<p>-T\u00fcrkiye\u0092de 3 bin-3 bin 500 civar\u0131nda K\u0131r\u0131\u00e7imli var. \u00c7o\u011fu, Bursa\u0092n\u0131n Kestel \u0130l\u00e7esi\u0092nde ve Osmangazi\u0092nin H\u00fcrriyet, Adalet, \u0130stiklal mahallelerinde ikamet etmektedirler. Kestel\u0092de \u00dcst\u00fcnal\u0131lar (Ustina) ile birlikte bir dernek kuruldu, fakat ya\u015fat\u0131lamad\u0131. Bir k\u0131s\u0131m K\u0131r\u0131\u00e7imliler \u0130stanbul\u0092da Ba\u011fc\u0131lar, K\u00fc\u00e7\u00fckk\u00f6y ve \u015eirinevler \u0130l\u00e7elerinde mesk\u00fbndurlar.<\/p>\n<p>Hem\u015ferilerim ile bir\u00e7ok defa piknik yapt\u0131k. Ben sekiz sene K\u0131r\u0131\u00e7imliler g\u00fcn\u00fcn\u00fc organize ettim. \u0130\u015f yo\u011funlu\u011fundan devam ettiremedim.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Siz bir kitapla, memleket sevdan\u0131z\u0131 ta\u00e7land\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>-Evet, \u0093Filibe Y\u00f6resi K\u0131r\u0131\u00e7im T\u00fcrkleri Ge\u00e7mi\u015fi, Ya\u015fad\u0131klar\u0131 Ve Gelenekleri\u0094 adl\u0131 bir kitab\u0131 2011\u0092de, tarihimizi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc kay\u0131t alt\u0131na al\u0131p gen\u00e7lerimize, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u0092sine ve gelece\u011fine anlatmak ve ya\u015fatmak amac\u0131yla derledim, kendi imk\u00e2nlar\u0131m ile yay\u0131nlad\u0131m. Kamuoyuna ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u00e7ok mutluyum.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Te\u015fekk\u00fcr ederim<\/strong>.<\/p>\n<div id=\"bghab-184041963\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00f6portaj: Fevzi \u015eEN &#8211;Kendinizi tan\u0131t\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Yaver K\u0131r\u0131\u00e7imli kimdir? -1943 y\u0131l\u0131nda Bulgaristan&#8217;\u0131n Filibe (Plovdiv) \u0130line ba\u011fl\u0131 K\u0131r\u0131\u00e7im (Kri\u00e7im) kasabas\u0131nda do\u011fdum. Baba taraf\u0131m K\u00fc\u00e7\u00fckmehmetler (Davuto\u011fullar\u0131), ana<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":42267,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[601,1458],"class_list":["post-42814","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-1989-gocu","tag-goc"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Varbitsa.jpg?fit=680%2C382&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-b8y","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42814"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42814\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}