{"id":4252,"date":"2013-07-22T01:42:36","date_gmt":"2013-07-21T22:42:36","guid":{"rendered":"http:\/\/bghaber.org\/bghaber\/?p=4252"},"modified":"2016-09-18T12:45:26","modified_gmt":"2016-09-18T09:45:26","slug":"o-gunlerde-gelecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/o-gunlerde-gelecek\/","title":{"rendered":"O g\u00fcnlerde gelecek"},"content":{"rendered":"

Ramazan\u2019da \u015eehzade Camii m\u00fcezzinlerini dinlemek b\u00fcy\u00fck bir zevktir. Ezan SES\u0130NE penceremi \u00f6zel olarak a\u00e7\u0131yorum. Halicin serinli\u011fi giriyor odama. Sabahtan hicaza t\u00fcm makamlar b\u00fcy\u00fcleyen bir ruhsall\u0131k doluyor g\u00f6nl\u00fcme. Ramazanda duyumsama sanki ba\u015fka bir g\u00fczellik sergiliyor. \u0130yi ki geldin m\u00fcbarek ay. Seni mehtab bekler gibi beklemi\u015ftim.<\/p>\n

\"Nafiye<\/a>
Nafiye Y\u0131lmaz<\/figcaption><\/figure>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fcn ak\u015fam Rafet Ulut\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201c\u2026.hevesleri s\u00f6nd\u00fc!\u201d ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 okurken, haf\u0131zam a\u00e7\u0131ld\u0131: Dedemin \u201cPapaz Armudu\u201dnu an\u0131msad\u0131m.\u00a0 Nenem (Anneannem) bu armutlara \u00e7ok albenili olduklar\u0131ndan ve eyl\u00fclde toplan\u0131p ocakta yendiklerinden olacak, nedense \u201cGelin Armudu\u201d dedik\u00e7e, bu ismin onun kendi icad\u0131 oldu\u011funu biliyorduk. Bunlardan iki a\u011fac\u0131m\u0131z vard\u0131. Bu meyve a\u011fac\u0131n\u0131n leh\u00e7emizde \u00f6zel bir ad\u0131 olmas\u0131n olamaz da, y\u0131llar i\u00e7inde kay\u0131plara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olabilirdi. Evde pazarda kullan\u0131lan ismini Bulgar dilinden \u00e7alm\u0131\u015f\u0131z. Almanca\u2019da bu armudun ad\u0131,\u00a0 \u201cFrauenhintern Birne\u201ddir ki, \u00e7evirisi anneannemin a\u011f\u0131z\u0131ndaki isme \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r: \u201cGelin Popolu Armut.\u201d Anlam\u0131 \u201carmut popolu\u201d kad\u0131nlard\u0131r.<\/div>\n
Dallar\u0131 nazik ve dikensiz, yapraklar\u0131 yalab\u0131k ve etli, koncalar\u0131 beyazdan ala yanard\u00f6ner olan ve bizdeki meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n en g\u00fczellerinden say\u0131lan, bah\u00e7elerin krali\u00e7esi bu a\u011fa\u00e7lar\u0131n birka\u00e7 \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi oldu\u011fu bilinir. Ba\u015fta gelen \u201cPapaz Armudu\u201d her bahar bol bol a\u00e7sa da,\u00a0 ilk 6 y\u0131lda meyve y\u00fcklenmemesidir. Ba\u015fka bir \u00f6zelli\u011fi ise, \u00f6teki armut ve ahlatlarla tozla\u015fmamas\u0131d\u0131r ki, \u015fayet onun 6 metre yak\u0131n\u0131nda, ba\u015fka bir \u201cPapaz Armudu\u201d yoksa asla tozla\u015fmaz, bahar\u0131n\u0131 d\u00f6ker ve meyve ba\u011flamaz.<\/div>\n
Belki de bu sebeple anneannem bu armuda \u201cgelin armudu\u201d diyordu. Gelin de beraberinde kocas\u0131 olmadan y\u00fcklenemez. Y\u0131llar\u0131n ge\u00e7mesiyle anneannemin mant\u0131ksal benzetmesine hak verir oldum.<\/div>\n
\u0130nsan do\u011fas\u0131n\u0131n ve toplumsal yasall\u0131klar\u0131n\u0131n birbirine benzedi\u011fini okulda hocalar anlat\u0131rd\u0131. Nedense onlar \u00f6rnekleri reel ya\u015famdan al\u0131p bir\u00e7ok \u015feyi kafam\u0131za sokamad\u0131lar. Baz\u0131 ger\u00e7ekleri bocalarken toslaya toslaya \u00f6\u011frendik.<\/div>\n
\u00d6rne\u011fin \u015fu \u201cgelin armudu\u201d benzetmesine d\u00f6nersek, Bulgar istihbarat\u0131n\u0131n, herkesin bildi\u011fi bir \u015feyi yaz\u0131yorum, benim ilk \u00f6nce Medi Doganov ismiyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, ard\u0131ndan ona uygun g\u00f6r\u00fclen Ahmet Do\u011fan ismiyle \u201clider\u201d olan ve sonunda armut buru\u015fu\u011fu gibi dal\u0131nda kuruyan, k\u00f6stebek \u201cSava\u201d gibi ismi aras\u0131ndaki ba\u011fl\u0131l\u0131k dikkat \u00e7ekicidir.<\/div>\n
Ahmet\u2019in soyad\u0131 H\u00fcseyin ov\u2019 tur, istihbarat\u0131 taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclmedi<\/b><\/div>\n
Bu, bir yere kadar dedemle anneannemin ve Almanlarla Bulgarlar\u0131n bu meyveyi \u00fc\u00e7 ayr\u0131 anlaml\u0131 benzetmeyle tarif etmesi gibidir: \u201cPapaz Armudu\u201d, \u201cGelin Armudu\u201d \u201cGelin Popolu Armut\u201d vb. \u0130sim kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 istihbarat\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel y\u00f6ntemlerden biridir. Bir adam\u0131n bilinmemesi, gizlenmesi, kay\u0131plara kar\u0131\u015fmas\u0131 istenirse ismi de\u011fi\u015ftirilir, y\u00fckseltmesi istenirse, ona kula\u011fa sevimli gelen isim ya da lakap uydururlar. \u00d6rne\u011fin Medy\u00fc\u2019ya Do\u011fan (\u015eahin) isminin yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi. Ahmet\u2019in soyad\u0131 H\u00fcseyin ov\u2019 tur, ama bir dayat\u0131lan bir\u00a0 \u201clider\u201d i\u00e7in \u201cH\u00fcseyin ov\u201d\u00a0 Bulgar istihbarat\u0131 taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/div>\n
\u201cGelin Armudu\u201d nun yan\u0131ndaki ikinci armut ise, gizli servisin kendisidir. Demek oluyor ki, birinci armut bahar a\u00e7\u0131nca ancak yak\u0131n\u0131nda bulunan ve onu y\u00f6netip y\u00f6nlendirme g\u00f6reviyle orada bulunan ikinci \u201carmut\u201d onu d\u00f6llendirip vazifelerini y\u00fckler.<\/div>\n
Hainler, ajanlar, muhbirler ve k\u00f6stebekler i\u00e7in kullan\u0131lan \u201cibne\u201d hitab\u0131 buradan gelir. Onlar kendilerini ne bo\u015fand\u0131rabilir ne de y\u00fckleyebilirler.<\/div>\n
Onun i\u00e7in gizli servisler ajans\u0131z ve ajanlar da gizli servissiz olamaz. Bir de,\u00a0 t\u00fcm a\u011fa\u00e7lar meyvelerini g\u00fcn gelip yere d\u00f6kmek, silkmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fct\u00fcrken, \u201cGelin Armudu\u201d un meyveleri yere d\u00fc\u015fmez, s\u0131r\u0131kla silkilmez, ancak teker teker dikkatlice elle toplan\u0131r, sepet ve sand\u0131klara yani dosyalara b\u00fcy\u00fck bir itinayla i\u015flenir. Meyveler, ajan\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 delillerdir.<\/div>\n
Ajanla arkada\u015fl\u0131k etmek \u00e7ok tehlikelidir <\/b><\/div>\n
Bu durumda, \u201cGelin Armudu\u201d \u00fczerine konan her ku\u015f, her sinek, belinden t\u0131rmanan her b\u00f6cek, kabu\u011funun alt\u0131na yerle\u015fen her ha\u015farat i\u00e7in, esen r\u00fczg\u00e2r, ya\u011fan ya\u011fmur, tolu ve kar \u00fcst\u00fcne, dallar\u0131na ta\u015f atan \u00e7ocuklar, dal\u0131na as\u0131lan torba ya da ta\u015flayanlar hakk\u0131nda hemen bilgi verir. Bu a\u011fa\u00e7 kendi kendini koruyamaz, o korunur. Gizli istihbarat a\u011fac\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden (ajan\u0131n problemsiz ya\u015fam\u0131ndan) sorumlu oldu\u011fundan, beklenen adam\u0131n bir g\u00fcn gelip \u201cGelin Armudu\u201d dal\u0131ndan bir ya da birka\u00e7 armut koparmak isteyece\u011fi bilir. Bu a\u00e7\u0131dan, \u201cGelin Armudu\u201d ayn\u0131 zamanda bir kapan, tuzak, m\u00f6re vazifesi g\u00f6r\u00fcr, o t\u00fcm h\u0131rs\u0131zlar\u0131 yakalat\u0131r. \u201cGelin Armudunun\u201d g\u00f6lgesinde olmak, yani ajanla arkada\u015fl\u0131k etmek \u00e7ok tehlikelidir. A. Do\u011fan\u2019\u0131n 40 y\u0131ld\u0131r yan\u0131na sokulan\u0131 yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/div>\n
O, ba\u015f\u0131na gelmi\u015f ya da muhtemel gelecek her \u015fey \u00fcst\u00fcne bildiklerini, i\u015fittiklerini, \u00f6\u011frendiklerini ve tahmin ettiklerini o olmadan var olamad\u0131\u011f\u0131, tozla\u015f\u0131p meyve ba\u011flayamad\u0131\u011f\u0131, gizli ili\u015fkilerin kopmas\u0131ndan s\u00fcrekli endi\u015fe duydu\u011fu, hatta korktu\u011fu, ikinci a\u011faca (gizli servise)\u00a0 iletmek zorundad\u0131r.<\/div>\n
Gizli servis, hi\u00e7 kimsenin \u201cGelin Armudunun\u201d tad\u0131ndan ku\u015fkulanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, onun verdi\u011fi bilgilerden \u015f\u00fcphe etmez. Bu bilgilendirme, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ya da kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir ili\u015fki olabilir. Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olmas\u0131, ajan\u0131n bilgileri (armutlar\u0131) paras\u0131z verdi\u011fi anlam\u0131na gelirken; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olmas\u0131 ise ajan\u0131n verdi\u011fi bilgiler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para, daha y\u00fcksek bir g\u00f6rev, bedava tatil, \u00fccretsiz gezi ya da ba\u015fka bir hizmet talep etmesi anlam\u0131na gelir. Bazen, ajanla gizli servisin hedefleri, menfaatleri \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. A. Do\u011fan \u00f6rne\u011finde \u00f6yle olmu\u015ftur. Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi taraf\u0131ndan Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerin eritilmek suretiyle Bulgarla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 davas\u0131 i\u00e7in e\u011fitim alan ajan A. Do\u011fan, 1984\u2019te asimilasyon i\u015fi tamamland\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrklerin Bulgar olarak y\u00f6netilmesinde kullan\u0131lacak \u201clider\u201d gibi \u00f6zel e\u011fitim alm\u0131\u015ft\u0131r. 1989 sonunda Pomaklarla birlikte T\u00fcrklerin de isimlerini ve dinsel haklar\u0131n\u0131 geri ald\u0131lar ve ajan\u0131n ana \u00f6devi de\u011fi\u015ftirildi. YAPAY \u201cL\u0130DERDEN\u201d Bulgaristan T\u00fcrklerinin \u00c7OK SINIRLI D\u00dcZEYDEK\u0130 HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLERLE UYUTULMASI \u0130STEND\u0130. Olas\u0131 beliren yeni isteklerinin budanmas\u0131 emredildi. Bunun armut hik\u00e2yesindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cPapaz Armudu\u201d ile tozla\u015fan armutlar\u0131n daha iri ve daha tatl\u0131 meyve verece\u011fi umudunun s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesiydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir ajandan bir \u015fey istenmesi yanl\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 gibi Papaz Armuduyla tozla\u015fmak da hayaldi, ama bu bilinmemeliydi. Ayn\u0131 zamanda, pazarda \u00f6v\u00fclen \u201cPapaz Armudu\u201d gibi, o da \u201ctatl\u0131 ball\u0131 \u00f6yk\u00fclerle\u201d\u00a0\u00a0 \u201clider\u201d olarak dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
Ahmet\u2019in de \u00e7ar\u0131ks\u0131z \u00e7ulsuz bir soydan geldi\u011fi konu edilmez <\/b><\/div>\n
\u201cGelin Armudu\u201d de\u011fi\u015fik benzetmelerle \u00f6v\u00fcl\u00fcrken, \u00e7ekirde\u011finden \u00e7\u0131kan fidan\u0131n yaban oldu\u011fu s\u00f6ylenmez. Ahmet\u2019in de \u00e7ar\u0131ks\u0131z \u00e7ulsuz bir soydan geldi\u011fi konu edilmez. Bunun bir anlam\u0131 da \u015fudur. Ajan\u0131n o\u011fullu ya da k\u0131z\u0131 da ajan olur diye bir \u015fey yoktur. Ahmet\u2019in Rus ajan\u0131 se\u00e7ilmesinin k\u00f6kleri atalar\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7le geldi\u011fi K\u0131r\u0131m Adas\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r. Ajanl\u0131k ancak 3. ku\u015fakta yineler\u2026.. \u00d6yk\u00fcme devam edebilirim, fakat bir ba\u015fka olaya da de\u011finmek istiyorum. Benim her g\u00fcn yazmaya vaktim yok. Siz okurlar\u0131ma sadece Pazar g\u00fcnleri vakit ay\u0131rabiliyorum. \u201cMasal gibi\u201d benzetmemi \u00e7ok be\u011fenmi\u015fsiniz, te\u015fekk\u00fcr ederim. Burada ek olarak de\u011finmek istedi\u011fim konu \u015fudur.<\/div>\n
Bug\u00fcn Bulgaristan\u2019da \u201cdevrimci durum<\/b>\u201d diye bir \u015fey yoktur. Her devrimden \u00f6nce toplum dev kalemler, feylesoflar, bilginler, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler do\u011furmu\u015f ve onlar fikirleriyle halk kitlelerini arkalar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Sofya\u2019da parlamento \u00f6n\u00fcnde 5 yerli yazar kendini polis arabas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne at\u0131, bir ba\u015fka ayd\u0131n \u00f6l\u00fcm orucunda hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131 diye, yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. Devrimleri do\u011furanlar devrimlerden \u00f6nce ya\u015far.<\/div>\n
\u00d6rne\u011fin 1789 B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi<\/b> \u00f6nce \u201cSivil Toplum S\u00f6zle\u015fmesi\u201d <\/b>yazar\u0131 Jean Jacques Rousseau,<\/b> (1712-1778) <\/b>fikirlerinden do\u011fan ve d\u00fcnyay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren devrimi g\u00f6rememi\u015ftir. <\/b>Ayn\u0131 c\u00fcmleyi Victor Hugo <\/b>\u201c1802-1885) i\u00e7in de s\u00f6yleyebiliriz.<\/div>\n
1917 Ekim Devrim <\/b>fikirlerini de, Rus klasiklerinin babas\u0131, \u201c\u00d6l\u00fc Canl\u0131lar\u201d yazar\u0131 Nikolay Vasilyevi\u00e7 Gogol<\/b> (1809-1852; \u201cDirili\u015fin\u201d yazar\u0131 Lev Nikolaevi\u00e7 Tolstoy<\/b> (1828-1910) ve di\u011fer klasiklerin eserlerinde de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde aramal\u0131y\u0131z. Devrimlerin dehalar\u0131 devrimlerden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ve yaratm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131 yazarken, devrimden \u00f6nce Fransa\u2019da ve Rusya\u2019da halk\u0131n alabildi\u011fine okudu\u011fu, tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, direndi\u011fi ve patlad\u0131\u011f\u0131 izlenmi\u015ftir. \u201cBana ya\u011fmuru anlatma, ya\u011f!\u201d diyen d\u00e2hilerdir. Tarih aynas\u0131na bak\u0131nca, devriminden arifesinde her g\u00fcn yeni bir gazete \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na bas\u0131lan ve okunan kitap say\u0131s\u0131 y\u00fczlerce defa artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
Bu hafta, bizde meydana gelen en iyi olay, T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenlerimizin \u201cBalg\u00f6\u00e7<\/b>\u201d konu\u011fu olarak Bursa\u2019y\u0131 ziyaret etmesi oldu. \u015eu anda bir g\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fc olsayd\u0131m, d\u00f6nerken ka\u00e7ar kitapla d\u00f6nd\u00fcklerine bakmak isterdim. Bavullar\u0131nda 5-er kitap g\u00f6rsem mutluluktan u\u00e7ard\u0131m. 1984\u2019ten beri T\u00fcrk\u00e7e bir tek roman\u0131n bas\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, evlerde iki\u015fer T\u00fcrk\u00e7e kitab\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk\u00e7e \u2019ye hala ceza kesildi\u011fi Vatan\u0131m\u0131zda okuyarak bilin\u00e7lenmekten s\u00f6z etmek hala hayaldir. \u0130n\u015fallah o g\u00fcnler de gelecektir.<\/div>\n
<\/div>\n
Ramazan\u2019da \u015eehzade Camii m\u00fcezzinlerini dinlemek b\u00fcy\u00fck bir zevktir. Ezan SES\u0130NE penceremi \u00f6zel olarak a\u00e7\u0131yorum. Halicin serinli\u011fi giriyor odama. Sabahtan hicaza t\u00fcm makamlar b\u00fcy\u00fcleyen bir ruhsall\u0131k doluyor g\u00f6nl\u00fcme. Ramazanda duyumsama sanki ba\u015fka bir g\u00fczellik sergiliyor. \u0130yi ki geldin m\u00fcbarek ay. Seni mehtab bekler gibi beklemi\u015ftim.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fcn ak\u015fam Rafet Ulut\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201c\u2026.hevesleri s\u00f6nd\u00fc!\u201d ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 okurken, haf\u0131zam a\u00e7\u0131ld\u0131: Dedemin \u201cPapaz Armudu\u201dnu an\u0131msad\u0131m.\u00a0 Nenem (Anneannem) bu armutlara \u00e7ok albenili olduklar\u0131ndan ve eyl\u00fclde toplan\u0131p ocakta yendiklerinden olacak, nedense \u201cGelin Armudu\u201d dedik\u00e7e, bu ismin onun kendi icad\u0131 oldu\u011funu biliyorduk. Bunlardan iki a\u011fac\u0131m\u0131z vard\u0131. Bu meyve a\u011fac\u0131n\u0131n leh\u00e7emizde \u00f6zel bir ad\u0131 olmas\u0131n olamaz da, y\u0131llar i\u00e7inde kay\u0131plara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olabilirdi. Evde pazarda kullan\u0131lan ismini Bulgar dilinden \u00e7alm\u0131\u015f\u0131z. Almanca\u2019da bu armudun ad\u0131,\u00a0 \u201cFrauenhintern Birne\u201ddir ki, \u00e7evirisi anneannemin a\u011f\u0131z\u0131ndaki isme \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r: \u201cGelin Popolu Armut.\u201d Anlam\u0131 \u201carmut popolu\u201d kad\u0131nlard\u0131r.<\/div>\n
Dallar\u0131 nazik ve dikensiz, yapraklar\u0131 yalab\u0131k ve etli, koncalar\u0131 beyazdan ala yanard\u00f6ner olan ve bizdeki meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n en g\u00fczellerinden say\u0131lan, bah\u00e7elerin krali\u00e7esi bu a\u011fa\u00e7lar\u0131n birka\u00e7 \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi oldu\u011fu bilinir. Ba\u015fta gelen \u201cPapaz Armudu\u201d her bahar bol bol a\u00e7sa da,\u00a0 ilk 6 y\u0131lda meyve y\u00fcklenmemesidir. Ba\u015fka bir \u00f6zelli\u011fi ise, \u00f6teki armut ve ahlatlarla tozla\u015fmamas\u0131d\u0131r ki, \u015fayet onun 6 metre yak\u0131n\u0131nda, ba\u015fka bir \u201cPapaz Armudu\u201d yoksa asla tozla\u015fmaz, bahar\u0131n\u0131 d\u00f6ker ve meyve ba\u011flamaz.<\/div>\n
Belki de bu sebeple anneannem bu armuda \u201cgelin armudu\u201d diyordu. Gelin de beraberinde kocas\u0131 olmadan y\u00fcklenemez. Y\u0131llar\u0131n ge\u00e7mesiyle anneannemin mant\u0131ksal benzetmesine hak verir oldum.<\/div>\n
\u0130nsan do\u011fas\u0131n\u0131n ve toplumsal yasall\u0131klar\u0131n\u0131n birbirine benzedi\u011fini okulda hocalar anlat\u0131rd\u0131. Nedense onlar \u00f6rnekleri reel ya\u015famdan al\u0131p bir\u00e7ok \u015feyi kafam\u0131za sokamad\u0131lar. Baz\u0131 ger\u00e7ekleri bocalarken toslaya toslaya \u00f6\u011frendik.<\/div>\n
\u00d6rne\u011fin \u015fu \u201cgelin armudu\u201d benzetmesine d\u00f6nersek, Bulgar istihbarat\u0131n\u0131n, herkesin bildi\u011fi bir \u015feyi yaz\u0131yorum, benim ilk \u00f6nce Medi Doganov ismiyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, ard\u0131ndan ona uygun g\u00f6r\u00fclen Ahmet Do\u011fan ismiyle \u201clider\u201d olan ve sonunda armut buru\u015fu\u011fu gibi dal\u0131nda kuruyan, k\u00f6stebek \u201cSava\u201d gibi ismi aras\u0131ndaki ba\u011fl\u0131l\u0131k dikkat \u00e7ekicidir.<\/div>\n
Ahmet\u2019in soyad\u0131 H\u00fcseyin ov\u2019 tur, istihbarat\u0131 taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclmedi<\/b><\/div>\n
Bu, bir yere kadar dedemle anneannemin ve Almanlarla Bulgarlar\u0131n bu meyveyi \u00fc\u00e7 ayr\u0131 anlaml\u0131 benzetmeyle tarif etmesi gibidir: \u201cPapaz Armudu\u201d, \u201cGelin Armudu\u201d \u201cGelin Popolu Armut\u201d vb. \u0130sim kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 istihbarat\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel y\u00f6ntemlerden biridir. Bir adam\u0131n bilinmemesi, gizlenmesi, kay\u0131plara kar\u0131\u015fmas\u0131 istenirse ismi de\u011fi\u015ftirilir, y\u00fckseltmesi istenirse, ona kula\u011fa sevimli gelen isim ya da lakap uydururlar. \u00d6rne\u011fin Medy\u00fc\u2019ya Do\u011fan (\u015eahin) isminin yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi. Ahmet\u2019in soyad\u0131 H\u00fcseyin ov\u2019 tur, ama bir dayat\u0131lan bir\u00a0 \u201clider\u201d i\u00e7in \u201cH\u00fcseyin ov\u201d\u00a0 Bulgar istihbarat\u0131 taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/div>\n
\u201cGelin Armudu\u201d nun yan\u0131ndaki ikinci armut ise, gizli servisin kendisidir. Demek oluyor ki, birinci armut bahar a\u00e7\u0131nca ancak yak\u0131n\u0131nda bulunan ve onu y\u00f6netip y\u00f6nlendirme g\u00f6reviyle orada bulunan ikinci \u201carmut\u201d onu d\u00f6llendirip vazifelerini y\u00fckler.<\/div>\n
Hainler, ajanlar, muhbirler ve k\u00f6stebekler i\u00e7in kullan\u0131lan \u201cibne\u201d hitab\u0131 buradan gelir. Onlar kendilerini ne bo\u015fand\u0131rabilir ne de y\u00fckleyebilirler.<\/div>\n
Onun i\u00e7in gizli servisler ajans\u0131z ve ajanlar da gizli servissiz olamaz. Bir de,\u00a0 t\u00fcm a\u011fa\u00e7lar meyvelerini g\u00fcn gelip yere d\u00f6kmek, silkmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fct\u00fcrken, \u201cGelin Armudu\u201d un meyveleri yere d\u00fc\u015fmez, s\u0131r\u0131kla silkilmez, ancak teker teker dikkatlice elle toplan\u0131r, sepet ve sand\u0131klara yani dosyalara b\u00fcy\u00fck bir itinayla i\u015flenir. Meyveler, ajan\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 delillerdir.<\/div>\n
Ajanla arkada\u015fl\u0131k etmek \u00e7ok tehlikelidir <\/b><\/div>\n
Bu durumda, \u201cGelin Armudu\u201d \u00fczerine konan her ku\u015f, her sinek, belinden t\u0131rmanan her b\u00f6cek, kabu\u011funun alt\u0131na yerle\u015fen her ha\u015farat i\u00e7in, esen r\u00fczg\u00e2r, ya\u011fan ya\u011fmur, tolu ve kar \u00fcst\u00fcne, dallar\u0131na ta\u015f atan \u00e7ocuklar, dal\u0131na as\u0131lan torba ya da ta\u015flayanlar hakk\u0131nda hemen bilgi verir. Bu a\u011fa\u00e7 kendi kendini koruyamaz, o korunur. Gizli istihbarat a\u011fac\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden (ajan\u0131n problemsiz ya\u015fam\u0131ndan) sorumlu oldu\u011fundan, beklenen adam\u0131n bir g\u00fcn gelip \u201cGelin Armudu\u201d dal\u0131ndan bir ya da birka\u00e7 armut koparmak isteyece\u011fi bilir. Bu a\u00e7\u0131dan, \u201cGelin Armudu\u201d ayn\u0131 zamanda bir kapan, tuzak, m\u00f6re vazifesi g\u00f6r\u00fcr, o t\u00fcm h\u0131rs\u0131zlar\u0131 yakalat\u0131r. \u201cGelin Armudunun\u201d g\u00f6lgesinde olmak, yani ajanla arkada\u015fl\u0131k etmek \u00e7ok tehlikelidir. A. Do\u011fan\u2019\u0131n 40 y\u0131ld\u0131r yan\u0131na sokulan\u0131 yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/div>\n
O, ba\u015f\u0131na gelmi\u015f ya da muhtemel gelecek her \u015fey \u00fcst\u00fcne bildiklerini, i\u015fittiklerini, \u00f6\u011frendiklerini ve tahmin ettiklerini o olmadan var olamad\u0131\u011f\u0131, tozla\u015f\u0131p meyve ba\u011flayamad\u0131\u011f\u0131, gizli ili\u015fkilerin kopmas\u0131ndan s\u00fcrekli endi\u015fe duydu\u011fu, hatta korktu\u011fu, ikinci a\u011faca (gizli servise)\u00a0 iletmek zorundad\u0131r.<\/div>\n
Gizli servis, hi\u00e7 kimsenin \u201cGelin Armudunun\u201d tad\u0131ndan ku\u015fkulanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, onun verdi\u011fi bilgilerden \u015f\u00fcphe etmez. Bu bilgilendirme, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ya da kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir ili\u015fki olabilir. Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olmas\u0131, ajan\u0131n bilgileri (armutlar\u0131) paras\u0131z verdi\u011fi anlam\u0131na gelirken; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olmas\u0131 ise ajan\u0131n verdi\u011fi bilgiler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para, daha y\u00fcksek bir g\u00f6rev, bedava tatil, \u00fccretsiz gezi ya da ba\u015fka bir hizmet talep etmesi anlam\u0131na gelir. Bazen, ajanla gizli servisin hedefleri, menfaatleri \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. A. Do\u011fan \u00f6rne\u011finde \u00f6yle olmu\u015ftur. Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi taraf\u0131ndan Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerin eritilmek suretiyle Bulgarla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 davas\u0131 i\u00e7in e\u011fitim alan ajan A. Do\u011fan, 1984\u2019te asimilasyon i\u015fi tamamland\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrklerin Bulgar olarak y\u00f6netilmesinde kullan\u0131lacak \u201clider\u201d gibi \u00f6zel e\u011fitim alm\u0131\u015ft\u0131r. 1989 sonunda Pomaklarla birlikte T\u00fcrklerin de isimlerini ve dinsel haklar\u0131n\u0131 geri ald\u0131lar ve ajan\u0131n ana \u00f6devi de\u011fi\u015ftirildi. YAPAY \u201cL\u0130DERDEN\u201d Bulgaristan T\u00fcrklerinin \u00c7OK SINIRLI D\u00dcZEYDEK\u0130 HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLERLE UYUTULMASI \u0130STEND\u0130. Olas\u0131 beliren yeni isteklerinin budanmas\u0131 emredildi. Bunun armut hik\u00e2yesindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cPapaz Armudu\u201d ile tozla\u015fan armutlar\u0131n daha iri ve daha tatl\u0131 meyve verece\u011fi umudunun s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesiydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir ajandan bir \u015fey istenmesi yanl\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 gibi Papaz Armuduyla tozla\u015fmak da hayaldi, ama bu bilinmemeliydi. Ayn\u0131 zamanda, pazarda \u00f6v\u00fclen \u201cPapaz Armudu\u201d gibi, o da \u201ctatl\u0131 ball\u0131 \u00f6yk\u00fclerle\u201d\u00a0\u00a0 \u201clider\u201d olarak dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
Ahmet\u2019in de \u00e7ar\u0131ks\u0131z \u00e7ulsuz bir soydan geldi\u011fi konu edilmez <\/b><\/div>\n
\u201cGelin Armudu\u201d de\u011fi\u015fik benzetmelerle \u00f6v\u00fcl\u00fcrken, \u00e7ekirde\u011finden \u00e7\u0131kan fidan\u0131n yaban oldu\u011fu s\u00f6ylenmez. Ahmet\u2019in de \u00e7ar\u0131ks\u0131z \u00e7ulsuz bir soydan geldi\u011fi konu edilmez. Bunun bir anlam\u0131 da \u015fudur. Ajan\u0131n o\u011fullu ya da k\u0131z\u0131 da ajan olur diye bir \u015fey yoktur. Ahmet\u2019in Rus ajan\u0131 se\u00e7ilmesinin k\u00f6kleri atalar\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7le geldi\u011fi K\u0131r\u0131m Adas\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r. Ajanl\u0131k ancak 3. ku\u015fakta yineler\u2026.. \u00d6yk\u00fcme devam edebilirim, fakat bir ba\u015fka olaya da de\u011finmek istiyorum. Benim her g\u00fcn yazmaya vaktim yok. Siz okurlar\u0131ma sadece Pazar g\u00fcnleri vakit ay\u0131rabiliyorum. \u201cMasal gibi\u201d benzetmemi \u00e7ok be\u011fenmi\u015fsiniz, te\u015fekk\u00fcr ederim. Burada ek olarak de\u011finmek istedi\u011fim konu \u015fudur.<\/div>\n
Bug\u00fcn Bulgaristan\u2019da \u201cdevrimci durum<\/b>\u201d diye bir \u015fey yoktur. Her devrimden \u00f6nce toplum dev kalemler, feylesoflar, bilginler, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler do\u011furmu\u015f ve onlar fikirleriyle halk kitlelerini arkalar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Sofya\u2019da parlamento \u00f6n\u00fcnde 5 yerli yazar kendini polis arabas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne at\u0131, bir ba\u015fka ayd\u0131n \u00f6l\u00fcm orucunda hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131 diye, yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. Devrimleri do\u011furanlar devrimlerden \u00f6nce ya\u015far.<\/div>\n
\u00d6rne\u011fin 1789 B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi<\/b> \u00f6nce \u201cSivil Toplum S\u00f6zle\u015fmesi\u201d <\/b>yazar\u0131 Jean Jacques Rousseau,<\/b> (1712-1778) <\/b>fikirlerinden do\u011fan ve d\u00fcnyay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren devrimi g\u00f6rememi\u015ftir. <\/b>Ayn\u0131 c\u00fcmleyi Victor Hugo <\/b>\u201c1802-1885) i\u00e7in de s\u00f6yleyebiliriz.<\/div>\n
1917 Ekim Devrim <\/b>fikirlerini de, Rus klasiklerinin babas\u0131, \u201c\u00d6l\u00fc Canl\u0131lar\u201d yazar\u0131 Nikolay Vasilyevi\u00e7 Gogol<\/b> (1809-1852; \u201cDirili\u015fin\u201d yazar\u0131 Lev Nikolaevi\u00e7 Tolstoy<\/b> (1828-1910) ve di\u011fer klasiklerin eserlerinde de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde aramal\u0131y\u0131z. Devrimlerin dehalar\u0131 devrimlerden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ve yaratm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131 yazarken, devrimden \u00f6nce Fransa\u2019da ve Rusya\u2019da halk\u0131n alabildi\u011fine okudu\u011fu, tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, direndi\u011fi ve patlad\u0131\u011f\u0131 izlenmi\u015ftir. \u201cBana ya\u011fmuru anlatma, ya\u011f!\u201d diyen d\u00e2hilerdir. Tarih aynas\u0131na bak\u0131nca, devriminden arifesinde her g\u00fcn yeni bir gazete \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na bas\u0131lan ve okunan kitap say\u0131s\u0131 y\u00fczlerce defa artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
Bu hafta, bizde meydana gelen en iyi olay, T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenlerimizin \u201cBalg\u00f6\u00e7<\/b>\u201d konu\u011fu olarak Bursa\u2019y\u0131 ziyaret etmesi oldu. \u015eu anda bir g\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fc olsayd\u0131m, d\u00f6nerken ka\u00e7ar kitapla d\u00f6nd\u00fcklerine bakmak isterdim. Bavullar\u0131nda 5-er kitap g\u00f6rsem mutluluktan u\u00e7ard\u0131m. 1984\u2019ten beri T\u00fcrk\u00e7e bir tek roman\u0131n bas\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, evlerde iki\u015fer T\u00fcrk\u00e7e kitab\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk\u00e7e \u2019ye hala ceza kesildi\u011fi Vatan\u0131m\u0131zda okuyarak bilin\u00e7lenmekten s\u00f6z etmek hala hayaldir. \u0130n\u015fallah o g\u00fcnler de gelecektir.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00a0Nafiye YILMAZ<\/b><\/div>\n<\/div>\n