{"id":42073,"date":"2019-11-17T22:39:27","date_gmt":"2019-11-17T19:39:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=42073"},"modified":"2019-11-25T01:27:51","modified_gmt":"2019-11-24T22:27:51","slug":"kitaplar-arasinda-bir-yuzyil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kitaplar-arasinda-bir-yuzyil\/","title":{"rendered":"Kitaplar Aras\u0131nda Bir Y\u00fczy\u0131l"},"content":{"rendered":"
\n

\u015euralarda 10-15 y\u0131ld\u0131r hangi bir g\u00fcn ise,hangi g\u00fcn\u00fcn birinde kitaplar aleminde nezih bir gezi d\u00fc\u015fse g\u00f6nl\u00fcme,yolum al\u0131r ba\u015f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nde,Bulgaristan ve Bulgaristan T\u00fcrkleri \u00fczerine en \u00e7ok kitap yazan, 21 Eyl\u00fcl 2015’de y\u00fcz ya\u015f\u0131n\u0131 kucaklayan bizim Deliormanl\u0131ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcr beni…
\nHaberli habersiz Avc\u0131lar \u00d6\u011fretmenler Sitesi’ndeki dairesinin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alar,aya\u011f\u0131m hen\u00fcz e\u015fikte, ufak tefek bir isabetsizlik veya rahats\u0131zl\u0131k diye bir \u00f6z\u00fcr dileme \u0131srar\u0131m\u0131 bile dile getirmeye m\u00fcsaade buyurmayan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar,k\u00fct\u00fcphaneci,dok\u00fcmantalist,\u00e7evirmen,emekli derleme m\u00fcd\u00fcr\u00fc Mehmet T\u00fcrker Acaro\u011flu, o daima titrek,ama insana cesaret,\u00f6zg\u00fcven a\u015f\u0131layan babacan sesiyle:
\n– Ne m\u00fcnasebet?! – der…Ben bu uzun, uzunca \u00f6mr\u00fcmde,\u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131mda \u00f6\u011fle uykusu,dirsek sefas\u0131 gibi bir \u015feyler bilmem…Daktilomun sonsuz tik taklar\u0131 dinlendirir,huzurlu k\u0131lar,mutlu eder beni…Gen\u00e7 nesillere bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 b\u0131rakmakt\u0131r arzum.
\nD\u00f6rt yabanc\u0131 dil (Bulgarca,Ru\u015f\u00e7a,Frans\u0131zca,Macarca) bilen, kutsal irfan iklimimizin bir\u00e7ok alan\u0131nda ilklere imza atan bir dava adam\u0131, ara\u015ft\u0131rmalar,incelemeler,kaynak\u00e7alar antolojiler,s\u00f6zl\u00fckler ba\u011flam\u0131nda y\u00fcz y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fcne y\u00fcz kitap s\u0131\u011fd\u0131rm\u0131\u015f bir T\u00fcrk\u00e7e sevdal\u0131s\u0131.
\nEmektar daktilosuna \u015ferit bulamayan Acaro\u011flu,1935’lerden bug\u00fcnlere, 2015’lere kadar 80 y\u0131ld\u0131r bir yarat\u0131c\u0131l\u0131k ser\u00fcveninde az\u0131 \u00e7o\u011fu, e\u011frisi do\u011frusu ile 25,000 bin sayfay\u0131 bulan eserlerine v\u00fccut vermi\u015f,g\u00f6z nuru,el eme\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fcnce ya\u011fmuru bah\u015fetmi\u015f. Sadece kitap tan\u0131t\u0131m\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 900 k\u00fcs\u00fcr…Emektar daktilosunun a\u015f\u0131nm\u0131\u015f klavye tu\u015flar\u0131na 100 milyonu a\u015fan vuru\u015flar\u0131 ile herhalde bir d\u00fcnya rekortmeni.Yani 100 milyon harf yazm\u0131\u015f.
\n“Bana bir harf \u00f6\u011fretenin 40 y\u0131l k\u00f6lesi olurum”demi\u015f Hz.Ali ve buralardan \u00f6tesini sizler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn art\u0131k kim kimlerin k\u00f6lesi olabilece\u011fini ve beni de \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr bu s\u0131rr\u0131 gizemli enerjik \u00fcretkenlik de:
\n– Bizim oralar\u0131n havas\u0131ndand\u0131r, diyor Mehmet a\u011fabey….Bizim Deliorman’\u0131n mancar ye\u015filindendir,diyor…Deliorman’\u0131n delice havas\u0131ndan,\u00f6mre \u00f6m\u00fcr katan,sa\u011fl\u0131k sa\u00e7an nefsinden gelir, diyor g\u00fcl\u00fcmseyerek i\u00e7ten i\u00e7e.
\nVe bir muhabbet ba\u015fl\u0131yor Deliorman,Teleorman diye diye…Demir Baba Tekkesi ve serhat s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 koruyan g\u00f6\u011fs\u00fc k\u0131ll\u0131,demir pen\u00e7eli pehlivanlar… T\u00fcrkler’in 2000 bin y\u0131ld\u0131r do\u011fu- bat\u0131 ekseninde ye\u015filin bol ve sine\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelere do\u011fru hayvan s\u00fcr\u00fcleriyle g\u00f6\u00e7leri ve Hunlar,Avarlar,Pe\u00e7enekler,Bulgarlar,Macarlar,T\u00fcrkler…Tuna Vilayeti Valisi Mithat Pa\u015fa’n\u0131n at yeti\u015ftirme \u00e7iftli\u011fini havas\u0131 nefis Deliorman’a yerle\u015ftirmesi; \u0130van Vazov’un Deliorman hikayeleri ve “T\u00fcrk gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc” dedirten Koca Yusuflar,Kara Ahmetler,Hergeleciler,Hasan \u0130saevler gibi adl\u0131 \u015fanl\u0131 pehlivanlar diyar\u0131…
\n– \u0130\u015fte b\u00f6yle anl\u0131 \u015fanl\u0131 diyarlar\u0131 anlatmak i\u00e7in \u00e7ok geni\u015f bir k\u00fclt\u00fcrel birikimi olmal\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar\u0131n,diyor Mehmet T\u00fcrker Acaro\u011flu…Ve okumal\u0131,uykular\u0131 b\u00f6lerek okumal\u0131 diyor…
\n\u015eair Melih Cevdet Anday’\u0131n dedi\u011fi gibi:
\n“Uyumayacaks\u0131n
\nMemleketinin hali
\nSeni seslerle uyand\u0131racak
\nOturup yazacaks\u0131n
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc sen art\u0131k o sen de\u011filsin
\nSen \u015fimdi \u0131ss\u0131z bir telgrafhane gibisin
\nDurmadan sesler alacak
\nSesler vereceksin
\nUyuyamayacaks\u0131n
\nD\u00fczelmeden memleketin hali
\nD\u00fczelmeden d\u00fcnyan\u0131n hali”
\nD\u00fcnyan\u0131n hali ve memleketlerin halleri hep daha d\u00fczelemedi\u011fi i\u00e7in, Bulgaristan’da M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klara uygulanan soyk\u0131r\u0131ma ba\u015f kald\u0131r\u0131p,1300 y\u0131l Bulgaristan Devleti kurulu\u015funun alt\u0131n madalya \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc reddederek insan haklar\u0131n\u0131 savunur duru\u015fuyla, emektar daktilosunun klavye tu\u015flar\u0131na yorulmaks\u0131z\u0131n vuru\u015flar\u0131yla ya\u015f\u0131na ra\u011fmen devingenli\u011fi ile bir \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131k abidesi olarak, eserler yaratma azminde edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n Ahmet Mithat Efendi’si ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fen bir Mehmet T\u00fcrker Acaro\u011flu
\nBulgaristan T\u00fcrklerinin de bir gurur kayna\u011f\u0131d\u0131r.
\nSadece bu de\u011fil…Bulgaristan’\u0131n Deliorman b\u00f6lgesinin Razgrad (Hezergrad) \u015fehrinde 1922’lerde ba\u015flayan o bilgi edinme,\u00f6\u011frenme,yeti\u015fme s\u00fcreci,sanki vatan \u015fairi Nam\u0131k Kemal’in :
\n“Y\u00fcksel ki yerin bu yer de\u011fildir
\nD\u00fcnyaya geli\u015f h\u00fcner de\u011fildir.”
\ndizelerine sar\u0131larak, Sofya’da gazetecili\u011fi,Bal\u0131kesir ve Adana \u00d6\u011fretmen Okullar\u0131,Ankara \u00dcniversitesi,Paris Sorbonne \u00dcniversitesi diyerek 1957’lerde tamamlanacak.Tam\u0131 tam\u0131na 35 y\u0131l meslekte (\u00f6\u011fretmen,k\u00fct\u00fcphaneci,derleme m\u00fcd\u00fcr\u00fc) ,ara\u015ft\u0131rma,inceleme, \u00e7evri ve kaynak\u00e7a eserleri yaratmakta, e\u011fitim \u00f6\u011fretimden de vazge\u00e7meyerek,her \u015fey ele ele y\u00fcr\u00fcyecek.
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar M.T.Acaro\u011flu,Atat\u00fcrk’\u00fc Bal\u0131kesir \u00d6\u011fretmen Okulu’nda yak\u0131ndan g\u00f6rm\u00fc\u015f ve Ata’n\u0131n:
\n“T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin temeli k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr.”
\ns\u00f6zlerini kendine k\u0131lavuz kabul edip, \u00e7evrisini yapt\u0131\u011f\u0131 Grigoriy Petrofun “Ak Zambaklar \u00dclkesinde” kitab\u0131n \u00f6n s\u00f6z\u00fcnde belirtti\u011fi gibi:
\n– \u00dcnl\u00fc Fin filozofu \u015enelman’\u0131n Fin gen\u00e7li\u011fine s\u00f6ylediklerini, biz T\u00fcrkiye’ye uygulayarak diyebiliriz ki,T\u00fcrkiye’nin top pe\u015finde ko\u015fan gen\u00e7lere gereksinimi yokur.Bizim T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n ekonomik,toplumsal,d\u00fc\u015f\u00fcnsel,ahlaksal ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131racak g\u00fc\u00e7l\u00fc delikanl\u0131lara gereksinimiz var,diyor.
\n\u0130\u015fte Avrupa’n\u0131n en gen\u00e7 n\u00fcfusuna sahip T\u00fcrkiye Cumhuriyeti gen\u00e7lerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc, vatana ,millete yararl\u0131 birer delikanl\u0131
\nolabilmeleri i\u00e7indir 100 ya\u015f\u0131ndaki Mehmet T\u00fcrker Acaro\u011flu’nun emektar daktilosunun geceli g\u00fcnd\u00fczl\u00fc tik taklar\u0131 ve bu tik taklar korosunda:
\n– Ba\u015f yap\u0131t\u0131m “Bulgaristan’da T\u00fcrk\u00e7e Yer Adlar\u0131 K\u0131lavuzu’dur”- diyor Mehmet T\u00fcrker Acaro\u011flu…Gelecekte an\u0131lacak isem,bu kitapla an\u0131lmak isterim…
\nVe ne yaz\u0131k! Ne yaz\u0131k ki bizlere bu b\u00fcy\u00fck eserin de\u011ferini kavrayamam\u0131\u015f\u0131z…
\nT\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde 2006 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan 1076 sayfal\u0131k bu eser, Frans\u0131z bilim adam\u0131 Albert Sorel’in:
\n“D\u00fcnyada ke\u015ffedilmemi\u015f daha iki bilinmeyen var.Bunlardan biri co\u011frafyada kutup, \u00f6teki de tarih i\u00e7inde T\u00fcrkl\u00fck.”
\ns\u00f6zlerini desteklercesine Bulgaristan’daki 10 000 k\u00f6y,kasaba,dere, tepe,da\u011f,orman,nehir yol,bo\u011faz, gibi T\u00fcrk\u00e7e yer adlar\u0131n\u0131 irdelemekte. Bu t\u00fcrde bir ilk olan bu ara\u015ft\u0131rma eseri hakk\u0131nda:
\n“Balkanlar’da T\u00fcrk miras\u0131n\u0131 aramaya \u00e7al\u0131\u015fmak abestir,\u00e7\u00fcnk\u00fc Balkanlar’\u0131n kendisi T\u00fcrk miras\u0131d\u0131r”
\ndiyen Bulgar ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar Mahya Todorova’n\u0131n ger\u00e7ekleri kan\u0131tlar s\u00f6zlerine ra\u011fmen,Bulgaristan g\u00f6\u00e7menleri ad\u0131na ne\u015fredilen bir dergide,ad\u0131 ge\u00e7en kitap, ufak tefek,ceviz kabu\u011funu dolduramaz eksikler dile getirilerek insafs\u0131zca ele\u015ftirilere maruz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve insan istemeyerek istemeyerek, \u015fair Muhsin \u0130lyas Suba\u015f\u0131’n\u0131n dizelerinde duraklay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnceye dal\u0131yor:<\/p>\n

“Sevgiye pe\u015frev yoktur
\nHo\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc terk ettik
\nGerek yok s\u0131n\u0131r \u00f6tesi d\u00fc\u015fmanlara
\nBiz bize yettik”<\/p>\n

Oysa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti haricinde yine bir T\u00fcrkl\u00fck yurdu olan Deliorman’da do\u011fan, bir T\u00fcrk\u00e7e sevdas\u0131 ile farkl\u0131 alanlarda 100 ya\u015f\u0131nda eserler veren ikinci bir T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr insan\u0131 olan Mehmet T\u00fcrker Acaro\u011flu sessiz sedas\u0131z kitaplar\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 \u00e7evirip,ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na devam ediyor. Yaz\u0131 \u015feritlerin teminat\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne zorla\u015fan emektar daktilosunun tu\u015flar\u0131na vurduk\u00e7a tik taklar ikinci kattaki kitaplarla dolu dairesinin balkonundan ta\u015f\u0131p yeni bir kitab\u0131n \u0131\u015f\u0131k h\u00fczmesi gibi uzaklara yay\u0131l\u0131p duruyor.<\/p>\n

Galip Sertel<\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
Reklamlar<\/div>