{"id":41831,"date":"2019-11-10T20:30:08","date_gmt":"2019-11-10T17:30:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=41831"},"modified":"2019-12-12T00:35:29","modified_gmt":"2019-12-11T21:35:29","slug":"dunya-turk-sivil-toplum-kuruluslari-toplantisi-kktcde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/dunya-turk-sivil-toplum-kuruluslari-toplantisi-kktcde\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya T\u00fcrk Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 Toplant\u0131s\u0131 KKTC&#8217;de"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/dunya-turk-gencleri-kktcde\/\">https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/dunya-turk-gencleri-kktcde\/<\/a><\/p>\n<p>D\u00fcnya T\u00fcrk Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri Toplant\u0131s\u0131, Girne\u2019de yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Cratos Otelde d\u00fczenlenen toplant\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na Ba\u015fbakan Ersin Tatar, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Lefko\u015fa B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Ali Murat Ba\u015f\u00e7eri, baz\u0131 bakanlar ve baz\u0131 siyasi parti ba\u015fkanlar\u0131 da kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Birli\u011fi Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen toplant\u0131ya, 13 \u00fclkeden 15 gen\u00e7 sivil toplum \u00f6rg\u00fctten temsilciler kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015fbakan Ersin Tatar, gelinen a\u015famada, Do\u011fu Akdenizdeki do\u011fal gaz ve hidrokarbon alan\u0131nda verilen m\u00fccadele i\u00e7erisinde, KKTC devletinin \u00e7ok daha fazla de\u011fer kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla KKTC\u2019yi g\u00fc\u00e7lendirmek gerekti\u011fini ifade etti.<\/p><div id=\"bghab-2463418427\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u201cBirlik olursak bundan hepimizin faydas\u0131 olacakt\u0131r\u201d diyen Tatar, Bar\u0131\u015f P\u0131nar\u0131 Harekat\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00f6sterdi\u011fi ba\u015far\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye devletinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir kez daha g\u00f6sterdi\u011fini, T\u00fcrk soylar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ekseninde birlik ve beraberlik i\u00e7erisinde m\u00fccadele vermesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcl birli\u011fi, tarih birli\u011fi, gelecek birli\u011fi duygular\u0131n\u0131 payla\u015fabilmenin ve hissedebilmenin en b\u00fcy\u00fck onur oldu\u011funu kaydeden Tatar, \u201cBirlik beraberlik ve gelecekte daha b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde edebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnebilmek en b\u00fcy\u00fck erdemdir\u201d dedi.<\/p>\n<p>ERHAN ARIKLI<\/p>\n<p>DTGB dostlar\u0131 aran\u0131zda g\u00f6rmek beni 1993 Tataristan&#8217;da yap\u0131lan ilk toplant\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. T\u00fcrk Birli\u011fi Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 G\u00fcven Ar\u0131kl\u0131, bu bayra\u011f\u0131 her \u00fclkede, her t\u00fcr engellemelere ra\u011fmen dalgaland\u0131rarak, \u201cinand\u0131klar\u0131 davay\u0131\u201d anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ar\u0131kl\u0131, bu organizasyonun amac\u0131 da, 13 \u00fclkeden gelen 70 civar\u0131nda sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc temsilcisi ile kendi co\u011frafyalar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek oldu\u011funu ifade etti.<\/p><div id=\"bghab-2764968646\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ar\u0131kl\u0131, \u201c\u0130nan\u0131yorum ki gittikleri \u00fclkelerde g\u00f6rd\u00fcklerini anlatacaklar ve davam\u0131z\u0131n birer neferi olacaklard\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bizlerde D\u00fcnya T\u00fcrk Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 Toplant\u0131s\u0131nda<br \/>\n<strong>&#8220;Bulgaristan D\u00fcn\u00fc Bug\u00fcn\u00fc&#8221;<\/strong> adl\u0131 konu\u015fmam\u0131z\u0131 yapt\u0131k&#8230;<\/p>\n<p>KKTC-G\u0130RNE<\/p>\n<p><strong>BULGAR\u0130STAN: D\u00dcN\u00dc VE BUG\u00dcN\u00dc<\/strong><\/p>\n<p><strong>Say\u0131n Ba\u015fbakan\u0131m, de\u011ferli Bakanlar ve Parti Ba\u015fkanlar\u0131;<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2030047220\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Sevgili gen\u00e7ler ve bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc de\u011ferli uluslararas\u0131 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Gen\u00e7lik Kurultay\u0131 delegeleri, De\u011ferli STK y\u00f6neticileri ve ev sahibi G\u00fcven AKIN Ba\u015fkan\u0131m\u0131za \u2013 Levko\u015fa&#8217;da D\u00fcnya T\u00fcrk Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 Toplant\u0131s\u0131nda, hepinize Bulgaristan\u2019dan ve Bulgaristan T\u00fcrk gen\u00e7lerinden kucak dolusu selam ve sevgiler getirdim.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu uluslararas\u0131 gen\u00e7lik forumunu \u00f6rg\u00fctleyen ve bizleri de bu toplant\u0131ya davet eden T\u00dcRK-B\u0130R derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve eme\u011fi ge\u00e7en ekibine te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74460020_2418696808346677_1260715846477545472_n.jpg?resize=614%2C409&#038;ssl=1\" width=\"614\" height=\"409\" \/><br \/>\nKKTC Ba\u015fbakan\u0131 Ersin TATAR&#8217;a Kitab\u0131m\u0131 taktim ederken<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Giri\u015f. <\/strong>1994 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne 40\u2019\u0131n \u00fczerinde uluslararas\u0131 kurultaylara sempozyumlara, panellere ve \u00e7al\u0131\u015ftaylara kat\u0131l\u0131p, Bulgaristan T\u00fcrklerini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu toplant\u0131larda bildiriler ve \u00f6neriler sunduk. Bunlarla yetinmeyip ayn\u0131 zamanda televizyon programlar\u0131na kat\u0131ld\u0131k, radyo programlar\u0131nda s\u00f6yle\u015filerde bulunduk ve gazetelerde r\u00f6portajlar verdik. Bu g\u00fcn de burada <em>&#8220;D\u00fcnya T\u00fcrk Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 Toplant\u0131s\u0131&#8221;<\/em> ile Sizlerin aras\u0131nda Bulgaristan T\u00fcrklerinin sesini duyurmak ve Bulgaristan T\u00fcrklerinin sesini d\u00fcnyaya yayabilmek i\u00e7in buraday\u0131m. Allah utand\u0131rmas\u0131n! Allah hepimize yar ve yard\u0131mc\u0131m\u0131z olsun\u2026<\/p><div id=\"bghab-1000772492\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>K\u0131ymetli Gen\u00e7ler,<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her k\u00f6\u015fesinden gelen STK y\u00f6neticileri buraya toplanm\u0131\u015f, b\u00f6yle bir \u2013 gen\u00e7lik enerjisi dolu &#8211;\u00a0 Lefko\u015fa Ate\u015fi yakmaya gelen hepinizi bu T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lma azminizi kalpten kutluyorum.<\/p>\n<p>Bizlerin 1984-1989 zulm\u00fcyle, Bulgaristan\u2019 da T\u00fcrk isimlerimiz zorla de\u011fi\u015ftirilirken, dilimiz, dinimiz, geleneklerimiz, edebiyat\u0131m\u0131z, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz tamamen yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken, \u201c<strong>siz \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Bulgars\u0131n\u0131z<\/strong>\u201d yalan\u0131yla T\u00fcrk kimli\u011fimiz tarihten silinip k\u00fcl\u00fcm\u00fcz savrulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, zifiri karanl\u0131k g\u00fcnlerde, Bulgaristan T\u00fcrk kimli\u011fi u\u011fruna verdi\u011fimiz sokak kavgalar\u0131nda, \u00f6z kimli\u011fimizi \u00f6nce t\u00fcm T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na anlatma, tan\u0131tarak duyurma azmi do\u011fdu i\u00e7imde ve <strong>ben 30 y\u0131ldan beri bu yolun yolcusuyum<\/strong>.<\/p>\n<p>T\u00fcrk kimli\u011fi insano\u011flunun yaratt\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcce edep, en b\u00fcy\u00fck de\u011fer, k\u0131van\u00e7 ve onur kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fc yans\u0131tan bu sentezin en parlak ifadesini b\u00fcy\u00fck \u00f6nder Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn NE MUTLUM T\u00dcRKK\u00dcM D\u0130YENE! S\u00f6zlerinde ve T\u00fcrk devletleri birlik ve beraberli\u011fi i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nan b\u00fcy\u00fck lider T\u00fcrkiye\u2019nin Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Recep Tayyip ERDO\u011eAN\u2019IN ve<\/p>\n<p>MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet BAH\u00c7EL\u0130\u2019nin hepimize D\u00fcnya T\u00fcrklerine y\u00f6n g\u00f6steren liderliklerinde g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p><div id=\"bghab-2385411350\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrkl\u00fck ayn\u0131 soydan gelen, kendi erdemleriyle s\u00fcrekli yeniden \u00fcreyip g\u00fc\u00e7 tazeleyen, yararl\u0131 olan her \u015feye ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle yana\u015fan, maddi ve manevi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 geli\u015ftirip yetkinle\u015ftirirken, k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetler, devlet ve imparatorluklar olu\u015fturmu\u015f, bu davaya inanm\u0131\u015f ve y\u0131lmaz bir insan toplulu\u011fudur. Bir\u00e7ok kavimden farkl\u0131 olarak, T\u00fcrkl\u00fck, millet olgusunda b\u00fct\u00fcnle\u015fen, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n birle\u015fmesinden g\u00fc\u00e7 alan, devlet ve imparatorluklar kurup y\u00f6neten, yay\u0131l\u0131p b\u00fcz\u00fclen, toparlan\u0131p yeniden at\u0131l\u0131ma ge\u00e7en \u00f6zellikleriyle \u00fcst\u00fcn ve \u00fcnl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong><em>Biz T\u00fcrkler, d\u00fcnyaya kadim Elen k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, Bizans hukukundan, H\u0131ristiyanl\u0131ktan fakl\u0131 ve \u00fcst\u00fcn \u00fcretim tarz\u0131, ya\u015fam tarz\u0131, ahlak ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, inan\u00e7 getiren ve yayan bir milletiz. \u0130slam\u2019\u0131 d\u00fcnyaya ta\u015f\u0131yanlar\u0131z! <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Son y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ve 21. Y\u00fczy\u0131lda Avrupa Birli\u011fi\u2019ne \u00fcyelik ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri ya\u015farken t\u00f6kezleme, duraklama ya\u015f\u0131yoruz. Neden mi? Olay, Avrupa\u2019y\u0131 kuran Gotlarla Asya\u2019dan gelen T\u00fcrk kimli\u011fi aras\u0131ndaki uyumla\u015fmaz ve uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkilerin yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar tarih boyu ba\u015fka milletleri eritip i\u00e7lerine ak\u0131tarak kan tazelemi\u015fler, bunu yapamad\u0131klar\u0131 yerde halklar\u0131 (\u00f6rne\u011fin Yahudileri, Romenleri ve ba\u015fka bir\u00e7oklar\u0131n\u0131) toplama kamplar\u0131nda yakarak imha etmi\u015fler, toplu halde yok etmi\u015fler ya da i\u00e7 ar\u0131nmay\u0131 giyotin baltas\u0131yla tamamlam\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 diyalog kurup anla\u015fma, bar\u0131\u015f, g\u00fcvenlik ve huzur tesis etmekte aciz olduklar\u0131ndan, Eski K\u0131tay\u0131 Yedi Y\u0131l, Otuz Y\u0131l ve Y\u00fcz Y\u0131l Sava\u015flar\u0131 ya\u015fatm\u0131\u015f, Birinci ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ate\u015finde yakm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Biz T\u00fcrklerse tarih boyu HO\u015eG\u00d6R\u00dc silah\u0131m\u0131z\u0131<\/strong> kullanarak t\u00fcm mazlumlar\u0131 himayemiz alt\u0131na toplay\u0131p onlar\u0131n yaratt\u0131klar de\u011ferlerden birlikte yararlanarak, hi\u00e7 kimsenin kimlik \u00f6z ve bi\u00e7imine m\u00fcdahale etmeden, bireydeki b\u00fct\u00fcn ve b\u00fct\u00fcndeki birey felsefesine dayanarak, insan karde\u015fli\u011fi, dostlu\u011fu ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yaratt\u0131k.<\/p><div id=\"bghab-1733404776\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bat\u0131da yeti\u015fen en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr olan Fransoa M. Volter, T\u00fcrklerle Avrupal\u0131 H\u0131ristiyanlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rken \u201c<strong>barbar olmad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmek yeterlidir<\/strong>\u201d demi\u015ftir, bizim i\u00e7in. T\u00fcrklerle Romal\u0131lar aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck fark\u0131 ise, <strong>\u201cT\u00dcRKLER, M\u00dcSL\u00dcMANLAR VE \u00d6TEK\u0130LER\u201d <\/strong>kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p>Roma yendi\u011fi b\u00fct\u00fcn milletleri asimile etti, onlarla kayna\u015ft\u0131. T\u00fcrkler ise yendikleri milletlerden daima ayr\u0131 kald\u0131lar, birlikte ya\u015fad\u0131lar, ama onlar\u0131n kimliklerine dokunmad\u0131lar. Volter\u2019in bu tespiti, Rumlar, Bulgarlar, Macarlar, Araplar ve di\u011ferleri i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn vurgu yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir \u00f6zellik de \u015fudur: <strong><em>\u201cT\u00fcrkler se\u00e7ici bir millettir. 10. Ve 11. Y\u00fczy\u0131llarda Araplar\u0131 yenmelerine ra\u011fmen, onlar\u0131n din, dil ve adetlerini benimsememi\u015flerdir.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Size, ben, \u201c\u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yok olmu\u015f olduklar\u0131 d\u00fcnyaya duyurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir topluluktan \u2013 <strong>Bulgaristan T\u00fcrk toplulu\u011fundan<\/strong> &#8211; geldi\u011fimiz s\u00f6yledim.\u201d Oysa 5 bin y\u0131ll\u0131k T\u00fcrk tarihinde \u201c<strong>k\u00f6t\u00fc tohum\u201d<\/strong> oldu\u011fu i\u00e7in yok edilen hi\u00e7bir halk toplulu\u011fu, soy ve millet yoktur.\u201d<\/p><div id=\"bghab-1599296923\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrkler ile Bat\u0131 insan\u0131 aras\u0131ndaki farklardan birisi de \u015fudur. T\u00fcrkler bilgili, yetenekli, ya\u015fl\u0131 ve vas\u0131fl\u0131 ki\u015fiye sayg\u0131 duyar. Yoksul tabakadan yeti\u015fmi\u015f olmak T\u00fcrk toplumunda utan\u0131lacak bir durum olarak g\u00f6r\u00fclmez.<\/p>\n<p><strong>Bu s\u00f6zler ba\u015fka milletlerden olanlar i\u00e7in de s\u00f6ylenebilir. <\/strong><\/p>\n<p>Hersekli Ahmet pa\u015fa, Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa &#8211; Yunan, Sokullu Mehmet Pa\u015fa )Bosnal\u0131) ve ba\u015fkalar\u0131 olmak \u00fczere 228 Ba\u015f Vezir se\u00e7ilirken milletine bak\u0131lmam\u0131\u015f, h\u00fcnerleri ve bilgeli\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu gelenek T.C.\u2019de de s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6rne\u011fin 3. Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar Bulgaristan-Plevne, Ba\u015fbakan Tansu \u00c7iller Bulgaristan Sevlievo k\u00f6kenlidir. T\u00fcrk toplumu asilzadelik ya\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ger\u00e7ek, T\u00fcrk kimli\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar aras\u0131nda fark\u0131 yaratan\u0131n ak\u0131l ve h\u00fcner oldu\u011funu hi\u00e7e sayan ve \u00f6n plana \u0131rk\u0131 \u00e7eken, ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n k\u00e2busu Adolf Hitler, \u201c<strong>zay\u0131fa ac\u0131mak do\u011faya ihanettir<\/strong>\u201d ya da KAVGAM adl\u0131 k\u0131lavuz eserinde, yaratt\u0131\u011f\u0131 toplum teorisi daha ilk dallar\u0131n\u0131 uzat\u0131rken \u015funlar\u0131 yazar ve alt\u0131n\u0131 \u00e7izer: \u201c<strong>Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde akl\u0131n \u00f6nderlerinin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131mal\u0131y\u0131z. Milletin manevi rehberleri olan ki\u015fileri yok etmeliyiz. \u00d6ld\u00fcremediklerimizi esaret alt\u0131na almal\u0131y\u0131z<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p><strong><em>Bir zihniyetin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in y\u00fczy\u0131l (\u00fc\u00e7 ku\u015fak), yok olmas\u0131 i\u00e7in de 100 y\u0131l, yani yine \u00fc\u00e7 ku\u015fak gereklidir. <\/em><\/strong><\/p><div id=\"bghab-481985250\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ve belki de biz bug\u00fcn, bu 200 y\u0131l\u0131n tam ortas\u0131nday\u0131z. Avrupa\u2019ya (\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k) fa\u015fizm gelmi\u015f, k\u0131ta halklar\u0131na bula\u015fm\u0131\u015f ama geri \u00e7ekilmemi\u015f, halklar\u0131n h\u00fcrriyet \u00f6zlemini ezmeye devam ediyor. Bu nedenle de, bu yorumuma, T\u00fcrkiye, T\u00fcrkl\u00fck ve Avrupa Birli\u011fi y\u00fczle\u015ftirmesiyle girdim. Ve Roma zaman\u0131ndan beri ba\u015fka kimliklerle beslenen Bat\u0131 Avrupa\u2026..\u00a0 ile d\u00fcnyaya ancak k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet ta\u015f\u0131yan T\u00fcrk kimli\u011finin \u015fu d\u00f6nem iki paralel (ko\u015fut) yolda y\u00fcr\u00fcmesinden ba\u015fka se\u00e7enek olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek, konu\u015fmam\u0131n G\u0130R\u0130\u015e b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc noktal\u0131yorum. \u00d6zetle T\u00fcrklerin h\u00fckmetti\u011fi devir ve topraklarda yok olmu\u015f soy, boy ve kimlik yoktur, demek istiyorum.<\/p>\n<p><strong>B\u00f6l\u00fcm I. <\/strong><\/p>\n<p>Bulgar Kimli\u011fi, Bulgar \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, Bulgar tarihinde k\u0131r\u0131lmalar ve yok olmaya yelken a\u00e7an kadere kar\u015f\u0131 koyma yolu aray\u0131\u015flar\u0131 gibi \u00f6yk\u00fclerle anlat\u0131labilir bir uzak ve yak\u0131n Bulgar tarihi.<\/p>\n<p>Bu tarihin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131nca i\u00e7inde bir\u00e7ok etnik halk topluklar\u0131 buluruz. Bulgarlar onlardan yaln\u0131zca birisidir. Her a\u011fac\u0131n k\u00f6kleri oldu\u011fu gibi, etnik topluluklar\u0131n her birinin de tarih i\u00e7inde k\u00f6kleri vard\u0131r.<\/p>\n<p>Tarihi g\u00fc\u00e7l\u00fcler yazar demi\u015fler. Sahte mi yazar, do\u011fru mu yazar oras\u0131 pek bilinmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarih be\u015fer (ya\u015fayan) de\u011fildir. Zaman\u0131 dolmu\u015f ve maziye kar\u0131\u015fm\u0131\u015f oland\u0131r. Do\u011fruya g\u00f6t\u00fcren yol birdir. Maddi kal\u0131tlar laboratuarlarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p analizlerin sonu\u00e7lar\u0131ndan senteze var\u0131l\u0131nca,\u00a0 objektif (nesnel) olan savunulur yani tarihe ge\u00e7er.<\/p><div id=\"bghab-1941254012\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u015eu bizim konferans\u0131m\u0131z gibi bir forumda,\u00a0 bir <strong>arkeolog<\/strong> ile bir <strong>tarih\u00e7i <\/strong>ayn\u0131 anda el kald\u0131r\u0131p s\u00f6z istese, ku\u015fkusuz s\u00f6z insanl\u0131k tarihi ve tarih \u00f6ncesi hakk\u0131nda bilgi toplamak i\u00e7in eski uygarl\u0131klar\u0131n geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 mimari yap\u0131, e\u015fya, kemik vb kal\u0131nt\u0131lar\u0131 yer alt\u0131nda arayan uzmana, yani arkeologa verilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bulgular ilk kan\u0131tt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu an Bulgaristan\u2019da 1 200 y\u00fcksek tarih diplomas\u0131 olan Tarih\u00e7i, aralar\u0131nda tarih doktoru, do\u00e7ent, profes\u00f6r, akademisyen ve ciltlerce eser m\u00fcellifi var.\u00a0 Arkeologlar ordusuna, g\u00f6m\u00fc arayanlar\u0131 da katarsak, n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131n\u0131n bu i\u015fle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. K\u00f6klerinin alt\u0131nda alt\u0131n dolu kazan arayanlar nice \u00e7\u0131nar ve cevizi kuruttu. R\u00fcyalar\u0131nda alt\u0131n dolu k\u00fcp g\u00f6renler \u00e7e\u015fmeler y\u0131kt\u0131, kuyu duvarlar\u0131 s\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Ortaya yaln\u0131z bir do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong>. 2019 tarihiyle Bulgar tarihi, civcive yatan tavuk alt\u0131na hen\u00fcz konan bir yumurtad\u0131r, i\u00e7inden tavuk mu, horoz mu, yoksa \u00f6rdek yavrusu mu \u00e7\u0131kar bilinmez.<\/p>\n<p><strong>Olay \u015f\u00f6yle<\/strong>: Bulgar etni\u011finde \u00e7ok ciddi bir n\u00fcfus azalmas\u0131 problemi var.\u00a0 2040 y\u0131l\u0131na kadar \u00fclkedeki Bulgar n\u00fcfus az\u0131nl\u0131k duruma d\u00fc\u015ferken, asr\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ba\u015fkent Sofya, Plovdiv (Filibe),Varna, Burgaz ve Stara Zagora (Eski Zara) gibi b\u00fcy\u00fck\u00e7e \u015fehirler d\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkenin Bulgars\u0131z kalma tehlikesi var. Demek oluyor ki, n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala etnik az\u0131nl\u0131k durumunda olan T\u00fcrklerin, Pomaklar\u0131n, \u00c7ingenelerin, Tatarlar\u0131n yani M\u00fcsl\u00fcman kimlikli az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n\u0131n himayesine ge\u00e7ebilir.<\/p>\n<p>Bulgar \u201c<strong>\u00fcst zek\u00e2s\u0131<\/strong>\u201d bu durumdan ola\u011fan\u00fcst\u00fc endi\u015feli olmal\u0131 ki, Bulgar tarihine yeni yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm ar\u0131yor. Benim G\u00fcney Bulgaristan\u2019\u0131n K\u0131rca Ali \u015fehrinde liseye gitti\u011fim 1980\u2019li y\u0131llarda tarih kitaplar\u0131nda,<\/p><div id=\"bghab-2909947991\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgar boyunun Tuna boylar\u0131na Han <strong>Asparuh<\/strong>\u2019la indi\u011fi 681 y\u0131l\u0131nda Tuna nehrinin G\u00fcneyinde ele ge\u00e7irilen topraklarda Bulgar devleti ilan edildi\u011fini yaz\u0131yordu. 50 000 ki\u015fiydiler. Hepsi T\u00fcrk\u00ee-Altay k\u00f6kenli Proto-Bulgard\u0131. Konu\u015ftuklar\u0131 dil g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7uva\u015flar aras\u0131nda en iyi korunabilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>O devirde, devletin, bir toprak par\u00e7as\u0131n\u0131n, belirli bir h\u00fck\u00fcmdar\u0131n emrinde oldu\u011fu anlam\u0131na geldi\u011fini, h\u00fck\u00fcmdar\u0131n m\u00fclk\u00fc oldu\u011funu sonrada \u00f6\u011frendim.<\/p>\n<p>Tabii Han Asparuh Tuna boylar\u0131na babas\u0131 Hak Kubrat\u2019\u0131n devleti olan ve <strong>Dnep\u0131r <\/strong>ile <strong>Dnest\u0131r<\/strong> nehirleri aras\u0131na yay\u0131lan ve 555 sene \u00f6mr\u00fc olan B\u00fcy\u00fck Bulgar Devletinden gelmi\u015fti. Karde\u015flerinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131l, babas\u0131 Han Kubrat\u2019\u0131n 665\u2019de \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 3 y\u0131l sonraya, 668\u2019e rastlar ki Bulgar ba\u015fkentinin g\u00fcneye ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 y\u0131ld\u0131r. Oxford ve Cembridg \u00dcniversitelerinden \u00e7\u0131kan \u201c<strong>Avrupa<\/strong><strong> Tarihi<\/strong>\u201d eserlerinde Bulgarlar\u0131n devlet kurma s\u00fcreci Yeni \u00c7a\u011f\u0131n 165 y\u0131llar\u0131na kadar gerilere uzan\u0131r.<\/p>\n<p>Kembri\u00e7 (Cembridj) \u00dcniversitesinde ders okuyan tarih\u00e7ilerden Bulgar <strong>Pavel Serafimov<\/strong> ise, Bulgarlar\u0131n hi\u00e7bir yerden gelmediklerini, tarih boyu Rumeli\u2019de ya\u015fayan Traklar\u2019\u0131n devam\u0131 oldu\u011funu anlat\u0131r. G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc biz i\u015fledik, demiri biz d\u00f6vd\u00fck, alt\u0131n\u0131 biz bulduk deyip, d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetler be\u015fi\u011finin, Yeni \u00c7a\u011fdan binlerce y\u0131l \u00f6nce\u00a0 Traklar yani Bulgarlar taraf\u0131ndan at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazar.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bulgaristan topraklar\u0131nda bulunan Pazarc\u0131k (Tatar Pazarc\u0131k) ili Panag\u00fcri\u015fte \u015fehrinde, Plovdiv\u2019in \u201c<strong>Do\u011fan<\/strong>\u201d k\u00f6y\u00fcnde ve ba\u015fka yerlerde bulunan ve \u00f6zellikle de Varna M\u00fczesinde sergilenen alt\u0131n eserler o \u00e7a\u011flar\u0131 anlat\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-293672868\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u00d6yle olsa da, Roma Tarihinde en b\u00fcy\u00fck k\u00f6le ayaklanmas\u0131n\u0131 yapanlar onlard\u0131r. Homeros\u2019un \u201c<strong>\u0130lya<\/strong>\u201ddas\u0131nda atlar\u0131 ge\u00e7er. \u201c<strong>Elen<\/strong>\u201d dili etkisi alt\u0131nda ana dillerini yitirmi\u015flerdir ve kendilerini anlatan yaz\u0131l\u0131 belge de b\u0131rakmad\u0131klar\u0131ndan kim olduklar\u0131n\u0131 anlatmak zordur. \u0130nsano\u011flu \u201c<strong>Altay<\/strong>\u201dda, <strong>Afrika\u2019<\/strong>da, <strong>Normandiya<\/strong> ve <strong>Patagonya<\/strong>\u2019da 2 ayak\u00fcst\u00fcne kalkm\u0131\u015fsa, onlar nereden gelmi\u015ftir? Yani Bulgarlar\u0131n \u00f6z k\u00f6k\u00fc yok mudur?<\/p>\n<p>Yine Karpat Da\u011flar\u0131,\u00a0 Karadeniz ve Ege Denizi aras\u0131nda Traklar\u2019la beraber ya\u015fayan Gotlar ve Keltler ise, yine ayn\u0131 profes\u00f6re g\u00f6re, Orta Asya steplerine uzay\u0131p T\u00fcrkle\u015fmi\u015fler ve daha sonra yine geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir, tabii bu yolda da mukayese edilebilecek 2 ayak izi yoktur..<\/p>\n<p><strong>H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul eden Bulgar tarihinde alt\u0131 kal\u0131n \u00e7izilen bir edinim vard\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>Kiril ve Metodiy Karde\u015flerinden yani Bizans\u2019tan gelen \u201c<strong>Kiril Alfabesi<\/strong>\u201dnin benimsemi\u015flerdir. Bulgarlar\u0131n okuryazar\u2019d\u0131r. Kiril Alfabesi Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan tan\u0131n\u0131p kabul edilmi\u015f bir yaz\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6yle de olsa Bulgar kimli\u011fini belirleyen H\u0131ristiyanl\u0131k ve Kiril Alfabesi gibi ana \u00e7izgileri hep ba\u015fkalar\u0131ndan alm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131nda Kiril Alfabesinden planl\u0131 bir \u015fekilde kurtulup Latin Alfabesine ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci ilerliyor.<\/p><div id=\"bghab-1397712854\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Tarih bilimini <strong>Paris Sorbon \u00dcniversitesinde<\/strong> benimseyen ve T\u00fcrkiye\u2019de bas\u0131lan \u201c<strong>AT\u0130LLANIN VAR\u0130S\u0130Y\u0130Z<\/strong>\u201d kitab\u0131nda \u201c<strong>Bulgarlar ve T\u00fcrkler ayn\u0131 soydan\u0131z<\/strong>\u201d tezini savundu.<\/p>\n<p>Han Asparuh\u2019un B\u00fcy\u00fck Atila\u2019n\u0131n 9. Ku\u015fan torunu oldu\u011funu, babas\u0131 Han Kubrat\u2019\u0131n ise, Konstantinopol\u2019de yani \u0130stanbul\u2019da \u00f6zel e\u011fitim alm\u0131\u015f ve Bizans taraf\u0131ndan Bulgar devletini y\u00f6netmekle g\u00f6revlendirilmi\u015f bir h\u00fck\u00fcmdar oldu\u011funu, Ukrayna\u2019da bulunan B\u00fcy\u00fck Hakan Kabrinden \u00e7\u0131kan delillerle kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n<p>Ne var ki, Bulgar tarihiyle yak\u0131n ilgilenenler ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131, \u00e7ok dalgal\u0131, k\u00e2h g\u00fcne\u015fe g\u00fclerek akan, k\u00e2h yer alt\u0131nda kaybolan bir devletin tarihiyle y\u00fczle\u015feceklerdir. \u015eunu hemen belirteyim, Bulgar kavminin kurdu\u011fu devletler, (\u015fimdiye kadar 3 devlet kurmu\u015ftur), hi\u00e7 biri <strong>uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc<\/strong> olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bulgar Devlet tarihinde ilk k\u0131r\u0131lma Birinci Boris \u2013 Mihail\u2019in 864 y\u0131l\u0131nda H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmesiyle ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>Bu tarihsel olay \u00e7ok kanl\u0131 olmu\u015ftur. Bulgarlar, Orta Asya\u2019dan tek tanr\u0131l\u0131 (Tengri inanc\u0131yla) gelmi\u015fler ve din de\u011fi\u015ftirmeye kar\u015f\u0131 direnmi\u015flerdir. Servet sahibi ve sayg\u0131n s\u00fclalelerden 52\u2019si yediden yetmi\u015fe k\u0131y\u0131lm\u0131\u015f ve ayn\u0131 mezara defnedilmi\u015flerdir. Efsanele\u015fen olaylara g\u00f6re, ba\u015fkald\u0131ran \u0130slav erkeklerin de ba\u015f\u0131 kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kad\u0131nlar\u0131yla \u0130slav- proto-Bulgar kayna\u015fmas\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1175396314\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Birinci Bulgar devleti 1018 y\u0131l\u0131na kadar ayakta kalm\u0131\u015f,<\/strong> 15 Han ve 6 \u00c7ar taraf\u0131ndan y\u00f6netmi\u015f, imparatorluk olamam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 1018\u2019de bug\u00fcnk\u00fc Sofya\u2019n\u0131n bat\u0131s\u0131nda bulunan K\u00f6stendil ilinin \u201c<strong>Velb\u0131\u00e7<\/strong>\u201d vadisinde Bulgar \u00c7ar\u0131 \u0130kinci Simeon ile Bizans \u0130mparatoru \u0130kinci Vasiliy aras\u0131ndaki bir meydan sava\u015f\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu sava\u015fta Bulgarlar yenik, 15 bin er ve subay esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, bin esirden biri tek g\u00f6zl\u00fc b\u0131rak\u0131lmak \u015fart\u0131yla hepsinin iki g\u00f6z\u00fc de kaynak demirle oyulmu\u015f, \u201c<strong>H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa uymazsan\u0131z ba\u015f\u0131na gelecek olan budur<\/strong>\u201d ikaz\u0131yla Bulgar k\u00f6ylerine birer birer yerle\u015ftirilmi\u015fler ve Birinci Bulgar Devleti devri b\u00f6ylece kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bulgar maneviyat\u0131nda \u0130K\u0130NC\u0130 KIRILMA, Bulgar ordusunun k\u00f6r edilmesidir. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130kinci Bulgar devleti<\/strong> 167 y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra 1185\u2019te Asen ve Pet\u0131r karde\u015flerin y\u00f6netti\u011fi bir ayaklanma sonucu kurulmu\u015f ve 1396\u2019da Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu topraklar\u0131na kat\u0131l\u0131ncaya kadar ayakta kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6neme ili\u015fkin \u00e7\u0131kan d\u00fcr\u00fcst ara\u015ft\u0131rma eserlerinde, Bulgar tarihine ili\u015fkin baz\u0131 ger\u00e7ekleri b\u00fcy\u00fck bir itinayla gizledi\u011fine ili\u015fkindir. Gizlenen <strong>ilk s\u0131r, proto-Bulgarlar\u0131n T\u00fcrk\u00ee bir dil konu\u015ftuklar\u0131na ili\u015fkindir<\/strong>.<\/p>\n<p>Tarih\u00e7ilerin a\u011fz\u0131n\u0131 kilitli tutmas\u0131n\u0131n nedeni, Birinci Bulgar devletinin T\u00fcrkler taraf\u0131ndan kuruldu\u011funu ger\u00e7e\u011fidir. <strong>\u0130kincisi ise, Asen yani HASAN ve karde\u015finin Kuman T\u00fcrk\u00fc olmas\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Bahsi ge\u00e7en ayaklanma da, Kuman ve K\u0131p\u00e7aklar\u0131n Bizans\u2019a kar\u015f\u0131 Edirne Ayaklanmas\u0131d\u0131r. <\/strong>Bulgar tarihinde s\u0131r k\u00fcp\u00fc olarak saklanan ger\u00e7eklerin aras\u0131nda, tarihte Kuman, K\u0131p\u00e7ak ve Pe\u00e7eneklerin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu boylar da T\u00fcrk dili konu\u015fur. Kumanlar Bulgar tarihinde, Orta Asya\u2019dan Hazar\u2019a inen ve 555 sene ayakta kalan B\u00fcy\u00fck Bulgar Devletinden daha uzun s\u00fcreli h\u00fckmedenlerdir.\u00a0 Bulgar tarih\u00e7ilerden Pet\u0131r Mutaf\u00e7iev\u2019in tezine g\u00f6re, onlar Orta Asya steplerinden gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Kumanlar\u0131n 1187 Edirne Ayaklanmas\u0131ndan sonra Bizans \u0130mparatoru<\/strong> <strong>\u0130kinci \u0130sak<\/strong> ile bug\u00fcnk\u00fc Love\u00e7\u2019te (Lov\u00e7a) yerle\u015fim yerinde bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalanm\u0131\u015f, b\u00f6ylece, \u0130kinci Bulgar Devleti kurulmu\u015f ve T\u0131rnovo (bug\u00fcnk\u00fc Veliko T\u0131rnovo \u015fehri ba\u015fkent ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Kendi boylar\u0131 i\u00e7inde evlenen<\/strong> Bulgarlardan farkl\u0131 olarak, Macar, S\u0131rp, Yunan ve Bizans h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131yla evlilik ba\u011flar\u0131 kurmu\u015flard\u0131r. Kaloyan, Asen (Hasan) ve Pet\u0131r, Terter ve \u015ei\u015fman hanedan boylar\u0131n\u0131 yaratanlard\u0131r. T\u0131rnovo ba\u015fkent olarak \u00f6nce Romence sonra da T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmu\u015ftur. Vurgulamak istedi\u011fim, Bulgarlar Kumanlar taraf\u0131ndan kurulan \u0130kinci Bulgar devletini kendi tarihlerine nak\u0131\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Tarihte se\u00e7enekler bol tabii. <\/strong>Ba\u015fka iddialara g\u00f6re, Bulgarlar Farsl\u0131 kan\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu tezi savunan Bulgar tarih Profes\u00f6r\u00fc Bojidar Dimitrov,\u00a0 Bulgar kavminin Hazar k\u0131y\u0131lar\u0131na inmezden \u00f6nce, 2\u00a0500 sene bug\u00fcnk\u00fc \u0130ran topraklar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n<p>Bulgar milliyet\u00e7i tarih\u00e7ilerine ger\u00e7ekleri anlat\u0131rken vurgu yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6zelliklerden biri \u015fudur: T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan Proto-Bulgarlar ve Kumanlar <strong>Hind-Avrupa<\/strong> boylar\u0131ndand\u0131r, yani \u201c<strong>beyaz \u0131rk<\/strong>\u201d t\u0131r. O zamanlar Kumanlar\u2019a, K\u0131p\u00e7aklar\u2019a ve Pe\u00e7eneklere halk aras\u0131nda \u201c<strong>sar\u0131 sa\u00e7l\u0131lar<\/strong>\u201d deniyormu\u015f. \u0130radeli, sava\u015f\u00e7\u0131 ve politik olarak esnek tav\u0131rlar\u0131yla Bulgaristan Romanya, S\u0131rbistan, Macaristan ve Kuzey Karadeniz boylar\u0131nda egemenlik s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015farm\u0131\u015flar ve bug\u00fcnk\u00fc Bulgar topraklar\u0131nda \u0130kinci bir Devleti ayak\u00fcst\u00fcne diken kavim onlard\u0131r.<\/p>\n<p>Ne var ki bu kaynaklara ancak Bat\u0131 tarih\u00e7ilerinin eserlerinde ula\u015fabiliyoruz. Tarihi <strong>\u00e7arp\u0131tmada ustala\u015fan Bulgar<\/strong> <strong>tarih\u00e7i ve politikac\u0131lar<\/strong>, 20. Y\u00fczy\u0131l boyunca yaln\u0131z isim, din, ya\u015fam tarz\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet de\u011fi\u015ftirmekle u\u011fra\u015ft\u0131lar, ama bu konuyu, \u015fu k\u0131sa sunumun d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm\u00fcne b\u0131rakt\u0131m.<\/p>\n<p><strong>B\u00f6l\u00fcm II.:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Osmanl\u0131 D\u00f6neminde Bulgar T\u00fcrk Beraberli\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Ha\u00e7l\u0131larla 1361\u2019de Edirne\u2019de ba\u015fa \u00e7\u0131kan Merin\u00e7 ve Tunca \u0131rmaklar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi yeri Ba\u015fkent ilan eden, 1389 <strong>Kosova\u2019da<\/strong>, 1396 Ni\u011fbolu\u2019da ve 1444\u2019te Varna\u2019da cenkle\u015fen Osmanl\u0131, T\u00fcrkleri Balkanlardan ve Avrupa\u2019dan kovma hayallerini s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Eski k\u0131tay\u0131 ba\u015ftanba\u015fa karamsarl\u0131k sard\u0131. T\u00fcrkler eski k\u0131taya yeni bir adalet, dinde, dilde ve k\u00fclt\u00fcrde e\u015fitlik, ya\u015fam tarz\u0131na sayg\u0131, insano\u011fluna sayg\u0131, yeni bir <strong>edep getirmi\u015ftir<\/strong>.<\/p>\n<p>Bu etki o kadar b\u00fcy\u00fck olmu\u015f ki, Kuran\u2019\u0131 Kerim Avrupa dillerine terc\u00fcme edilmi\u015f, k\u00f6hnemi\u015f Avrupa\u2019y\u0131 \u0130slam parlakl\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran <strong>Volter<\/strong> en b\u00fcy\u00fck feylesof olmu\u015f, \u0130slam ve Hazreti Muhammed Destanlar\u0131n\u0131 yazan <strong>G\u00f6te <\/strong>gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en b\u00fcy\u00fck \u015fair olmu\u015f, Osmanl\u0131 tarihini 10 ciltte anlatan <strong>Hammer<\/strong> Orien Tarihine kaynak olmu\u015f, <strong>Bin Bir Gece Masallar\u0131n\u0131 Okuyan<\/strong> Avrupal\u0131lar hayal kurmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131n\u0131n idare sistemi hakk\u0131nda \u201c<strong>k\u00f6lelikten despotlu\u011fa<\/strong>\u201d pek \u00e7ok karalama yaz\u0131lar\u0131 okuduk. \u00d6z\u00fcnde Osmanl\u0131 gibi 44 millet de\u011fil, ba\u015fl\u0131ca \u201c<strong>beyazlar ve zencilerden<\/strong>\u201d olu\u015fan Birle\u015fik Amerika devleti kurulurken, 300 bilim adam\u0131 d\u00fcnya tarihinde \u00f6rnek aram\u0131\u015f ve sonunda OSMANLI DEVLET B\u0130\u00c7\u0130M\u0130N\u0130 se\u00e7mi\u015fler ve onu da tam olarak uygulayamam\u0131\u015flar ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 56 eyaletten olu\u015fan Amerika\u2019da <strong>her eyaletin kendi Anayasas\u0131<\/strong> vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yeri gelmi\u015fken bir an\u0131msatma daha yapay\u0131m: <\/strong><\/p>\n<p>1865\u2019te Amerika \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131n\u0131n sona ermesiyle siyah derililerin esaret zincirlerini koparan <strong>Ba\u015fkan Linkoln<\/strong>, Dostu \u2013 insan haklar\u0131 hukuk\u00e7usu <strong>Tomas Jeferson\u2019u <\/strong>\u00e7a\u011f\u0131rt\u0131r ve Amerika Birle\u015fik Devletleri Anayasas\u0131\u2019n\u0131 kaleme almas\u0131n\u0131 rica eder. Jeferson bu \u00f6devi yerine getirebilmek i\u00e7in diplomat olarak Avrupa\u2019ya gelir ve \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 5 y\u0131l\u0131n\u0131 Paris ve Londra k\u00fct\u00fcphanelerinde ge\u00e7irir. Haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir sayfal\u0131k bir <strong>\u0130NSAN HAKLARI B\u0130LD\u0130R\u0130S\u0130\u2019<\/strong>D\u0130R. Birinci c\u00fcmlesi \u015fudur:<\/p>\n<p>\u201c<strong>Amerika\u2019da ya\u015fayanlar\u0131n ancak bundan sonra do\u011facak evlatlar\u0131na vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 tan\u0131nacakt\u0131r<\/strong>.\u201d Jefersen \u0130\u00e7 Sava\u015fta Misisipi Nehrince kan d\u00f6ken zencilere neden e\u015fit insan hakk\u0131 tan\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 700 sayfal\u0131k bir eser yazarak gerek\u00e7elendirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Bulgaristan\u2019a ve Ba\u015fkanlara \u0130NSAN HAKLARI B\u0130LD\u0130R\u0130S\u0130 yaz\u0131lmazdan 400 sene \u00f6nce girmi\u015f ve \u201c<strong>\u0130nsan\u0131 yaratandan \u00f6t\u00fcr\u00fc sayg\u0131m var, diliniz, dininiz e\u015fittir, ya\u015fam tarz\u0131n\u0131za h\u00fcrmetler<\/strong>.\u201d Demi\u015ftir. Ben bu g\u00fcn Bulgarlar\u0131n bu H\u0130KMETL\u0130 s\u00f6zlerin anlam\u0131n\u0131 ne kadar kavrad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemem, ama Fatih\u2019in Bosna ve \u0130stanbul Fermanlar\u0131 ar\u015fivdedir. Bu ger\u00e7eklere, Bulgar g\u00f6z\u00fcyle bakmakta fayda var.<\/p>\n<p><strong>Profes\u00f6r Stoyan Dinkov<\/strong> bilimsel tarih st\u00fcdyolar\u0131nda, Bulgarlar\u0131n Osmanl\u0131 egemenli\u011fine ge\u00e7tiklerinde dil, k\u00fclt\u00fcr ve kimliklerini tamamen yitirmi\u015flerdi, der. Ho\u015fg\u00f6r\u00fc, yard\u0131mla\u015fma, iyi kom\u015fuluk ve hay\u0131rseverlik ortam\u0131na d\u00fc\u015fmeleri kurtulu\u015flar\u0131 olmu\u015ftur, diye anlat\u0131r.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 toplumsal ortam\u0131nda \u00f6z kimliklerine d\u00f6n\u00fc\u015fleri ve milli uyan\u0131\u015flar\u0131 mayalanm\u0131\u015ft\u0131r, diye ekler.<\/p>\n<p><strong>Eserlerinde bir de Bulgarlar\u0131n Osmanl\u0131ya kar\u0131\u015fmadan kendi kimliklerine d\u00f6nmelerinde Rus \u0130mparatorlu\u011funun direk k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na yer verir. <\/strong><\/p>\n<p>K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce T\u00fcrk diline de \u00e7evrilen, 1762\u2019de Rum \u201c<strong>Aton<\/strong>\u201d Manast\u0131r\u0131nda kaleme al\u0131nan \u201c<strong>\u0130slav-Bulgar Tarihi<\/strong>\u201d eserinin yazar\u0131 olan din adam\u0131 <strong>Pay\u0131siy Hilendarski<\/strong>\u2019nin Rus \u00c7ar\u0131n\u0131n bir ajan\u0131 oldu\u011funu ilk yazan odur. Bu eser, 1862 y\u0131l\u0131nda Bulgaristan\u2019daki manast\u0131rlarda \u00e7o\u011falt\u0131ld\u0131 ve Bulgar rahiplerin katk\u0131lar\u0131yla b\u00fct\u00fcn \u00fclkeye yay\u0131lmas\u0131 sa\u011fland\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir Rus \u0130mparatorluk ajan\u0131 olan <strong>Sofrani Vra\u00e7anski<\/strong>\u2019nin giri\u015fimleriyle Manast\u0131rlara ba\u011fl\u0131 okullar a\u00e7\u0131ld\u0131, kitaplar da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. 1811\u2019den ba\u015flayarak Bulgarca ve Yunanca okuma yazma t\u00fcr\u00fcnde, temel e\u011fitim veren okullar hizmete girdi. Daha sonraki a\u015famalarda Neofit Rilski, Vasil Aprilov, Nikolay Palauzov, Neofit Bozveli, Dr. Pet\u0131r Berov gibi ayd\u0131nlar, sivil okullar a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve e\u011fitimin d\u00fczenlenmesinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131lar. Bu ayd\u0131nlar Rus e\u011fitimliydi. Erkek \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e7a\u011fda\u015f e\u011fitimli ilk Bulgarca m\u00fcfredatl\u0131 okul 1935\u2019te, Rusya ile ticaret yapan <strong>Vasil Avrilov<\/strong> taraf\u0131ndan Gabrovo\u2019da a\u00e7\u0131ld\u0131. 1940 y\u0131l\u0131nda Plevne de k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in lise a\u00e7\u0131ld\u0131. Bulgarlar\u0131n, Rumlar\u0131n ve Fener Rum Patrikhanesinin kurtulmak i\u00e7in m\u00fccadelesi b\u00f6yle ba\u015flad\u0131 ve 1870\u2019te Sultan Ferman\u0131yla Do\u011fu Ortodoks Kilisesinde dini ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 elde ettiler.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131nda ye\u015feren, tezg\u00e2hlar\u0131nda dokunan Bulgar esnaf kimli\u011fi, fabrika i\u015f\u00e7ili\u011finden, uluslar aras\u0131 ticarete k\u00f6k uzan\u0131rken, Georgi ve Evlogi Georgievi gibi Rusya destekli i\u015fler yaparak Osmanl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131nda \u00e7ok zengin duruma y\u00fckselenler Sofya\u2019da \u00dcniversite kurdu ve bunlardan % 99\u2019u Rus ajan\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Rusya kesenin a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f Osmanl\u0131dan dini ve politik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isteyenlere kol kanat olmu\u015ftur. Rusya\u2019daki asi-ajan yeti\u015ftiren okullar\u0131n ve Osmanl\u0131\u2019daki misyoner okullar\u0131n\u0131n Bulgar k\u0131p\u0131rdan\u0131\u015f ve uyan\u0131\u015f\u0131ndaki rol\u00fc ola\u011fan\u00fcst\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>1863\u2019te a\u00e7\u0131lan \u0130stanbul Robert Koleji\u2019nde 5 y\u0131l sonra<\/strong> \u00f6\u011frencilerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 Bulgar\u2019d\u0131r. 1870 y\u0131l\u0131na kadar Koleji 905 Bulgar bitirmi\u015ftir. Bu gen\u00e7lerin % 62\u2019si \u00dcniversite e\u011fitimi i\u00e7in bat\u0131 Avrupa ana-kentlerine gitmi\u015f, 436\u2019s\u0131 Fransa, Bel\u00e7ika, \u0130svi\u00e7re, Avusturya, Almanya, \u0130ngiltere, \u0130talya \u00fcniversitelerinde y\u00fcksek\u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f, 36\u2019s\u0131 hukuk, 23\u2019\u00fc t\u0131p, 16\u2019s\u0131 askeri akademi bitirmi\u015f, 11\u2019i Bilim Doktoru olurken, 16\u2019s\u0131 \u0130stanbul Kolejine \u00f6\u011fretmen olarak d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu arada, Bulgar gen\u00e7ler i\u00e7in her y\u0131l 500 burs veren Rus \u00c7ar\u0131 II. Aleksand\u0131r Bulgarlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n beynine Odesa, Ki\u015finau, Kiev, Harkov okullar\u0131nda Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 direni\u015f zehri ak\u0131t\u0131rken, Petersburg ve Moskova \u00dcniversitelerini 220 Bulgar gen\u00e7 bitirmi\u015f ve 1877\u2019de Tuna\u2019y\u0131 Rus Ordular\u0131yla birlikte ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>500 y\u0131l s\u00fcren bu beraberli\u011fimizin bozulmas\u0131 i\u00e7in<\/strong> Rusya \u0130mparatorlu\u011fu Osmanl\u0131 devletine 13 kez sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 1856 K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131ndan sonra Osmanl\u0131n\u0131n i\u015fgal edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131nca, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn simgesi olan Osmanl\u0131 mermerini etnik ve din damarlar\u0131ndan \u00e7atlat\u0131p par\u00e7alama hedef al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgarlar bu oyuna alet edilmi\u015ftir. Din ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, etnik ayr\u0131l\u0131k ve politik egemenlik yolu k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f ve Bulgarlar <strong>OR\u0130ENT bunal\u0131m\u0131n\u0131n<\/strong> i\u00e7ine itilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, Bulgarlar\u0131n Osmanl\u0131\u2019dan \u00f6nce ve sonra y\u00fcz\u00fc g\u00fclmemi\u015ftir, demek istiyorum ama bu g\u00f6r\u00fc\u015fte olan yaln\u0131z ben de\u011filim. \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan Bulgar ailelerden birinin o\u011flu olan Georgi P. Kostandov, <strong>Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Osmanl\u0131 bakiyesi olan Bulgarlar \u00fczerine bir ara\u015ft\u0131rma: 1800-200<\/strong>, \u201c<strong>\u0130stanbullu Bulgarlar<\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, Osmanl\u0131daki Bulgarlar hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle yazar: \u201cOsmanl\u0131da Bulgarlar ayr\u0131 bir millet say\u0131lmazd\u0131, onlar yaln\u0131z ayr\u0131 bir \u201c<strong>dini cem att\u0131<\/strong>.\u201d Bu eser Bulgaristan D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201c<strong>Alt\u0131n Dal Madalyas\u0131<\/strong>\u201d ile onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya taraf\u0131ndan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan ve Bat\u0131\u2019dan desteklenen 1876 Nisan Ayaklanmas\u0131na kat\u0131lanlar\u0131, yerli haydutlar\u0131 ve politik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isteyen komitac\u0131lar\u0131 mercek alt\u0131na alan, Bulgar Bilimler ve Sanat Akademisi Ba\u015fkan\u0131 Akademisyen Grigor Velev, Rus ar\u015fivlerine girmi\u015f. 2019\u2019da \u00e7\u0131kan 2. Ciltli \u201c<strong>Yabanc\u0131lara Boyu E\u011fme Sevdas\u0131 ve Bulgar Milli \u00c7\u0131karlar\u0131<\/strong>\u201d ara\u015ft\u0131rma eserinin I. Cildinde \u015funlar\u0131 yazd\u0131.\u00a0 \u201c<strong>Vasil Levski d\u0131\u015f\u0131nda komitac\u0131lar\u0131n hepsi Rus ajan\u0131yd\u0131 ve konsolosluklar \u00fczerinden Rus \u00c7ar\u0131ndan maa\u015f al\u0131yordu\u201d<\/strong><\/p>\n<p>1836\u2019da ba\u015flat\u0131lan reform devrinde, Osmanl\u0131 Bulgaristan\u2019\u0131 \u201c<strong>bat\u0131la\u015fma<\/strong>\u201d modeli ve pilot beylerbeyli\u011fi se\u00e7ti. E\u011fitim, tar\u0131m, kara ve demiryolu ula\u015f\u0131m\u0131nda \u015fok \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde edildi.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar divitle yazmaya, toprak pullukla s\u00fcr\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. O zaman a\u00e7\u0131lan Rus\u00e7uk \u2013 Varna demiryolu hala \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Bu \u00f6rneklerle anlatmak istedi\u011fim \u015fudur:<\/strong><\/p>\n<p>1879\u2019da ilan edilen Bulgar Prensli\u011fi\u2019nin 2 ba\u015fbakan\u0131, 20 bakan\u0131, 18 diplomat\u0131, m\u00fcfetti\u015f, okul m\u00fcd\u00fcrleri ve \u00f6\u011fretmenleri, doktorlar\u0131 ve m\u00fchendisleri Osmanl\u0131 ba\u011fr\u0131nda yeti\u015fmi\u015f, Bulgarlar\u0131n \u201c<strong>yoktan uyan\u0131\u015fa<\/strong>\u201d g\u00fc\u00e7 bulmas\u0131 Osmanl\u0131da mayalanm\u0131\u015f ve hem Osmanl\u0131 devletinden hem de T.C.\u2019de darald\u0131\u011f\u0131 zaman arda bulmu\u015f, destek alm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131da, Bulgar oldu\u011fu i\u00e7in ipe \u00e7ekilen Bulgar yoktur.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>B\u00f6l\u00fcm III.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bulgar Devleti<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 devletine 650 bin n\u00fcfusla kat\u0131lan Bulgarlar 1877-78 Rusya-Osmanl\u0131 sava\u015f\u0131ndan sonra toplanan Berlin Konferans\u0131\u2019nda bir prenslik olarak Avrupa devletlerine kat\u0131l\u0131rken 2 milyondan fazla n\u00fcfusu vard\u0131. Bularlar 3 misli \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re,\u00a0 Osmanl\u0131 devri k\u00f6t\u00fc ge\u00e7memi\u015f demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201c<strong>k\u00f6le<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>esir<\/strong>\u201d halklar\u0131n b\u00f6yle 500 y\u0131l <em>boyunduruk alt\u0131nda<\/em> habere \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131na, ev bark, mal m\u00fclk sahibi oldu\u011funa, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u0130stanbul\u2019da, Avrupa \u00dcniversitelerinde okuttu\u011funa, 1300 okulun kap\u0131s\u0131nda \u00e7alan zilin afacanlar\u0131 her sabah derse toplad\u0131\u011f\u0131na, kilise \u00e7anlar\u0131ndan \u015fik\u00e2yet olmayan, kendi kabristanl\u0131klar\u0131 olan bir rahat hayat s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerine d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir yerinde ve tarihsel derinli\u011finde \u00f6rnek g\u00f6sterebilmek \u00e7ok zordur, hatta imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bulgar devleti Rusya ve \u0130ngiltere ba\u015fta olmak \u00fczere<\/strong> Avrupa b\u00fcy\u00fcklerinin iste\u011fiyle bir parlamenter monar\u015fi olarak 1979\u2019da T\u0131rnova Kaymakam Kona\u011f\u0131nda, Rus \u0130mparatoru ordular\u0131n\u0131n i\u015fgali ortam\u0131nda toplanan <strong>Bulgar B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi<\/strong> taraf\u0131ndan ilan edildi. O tarihte \u00fclke n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olsa da, 10 bin ki\u015fiyi temsilen se\u00e7ilen 1 milletvekili esas\u0131na g\u00f6re mecliste yaln\u0131zca 9 T\u00fcrk vekil vard\u0131. Se\u00e7ilen T\u00fcrklerden di\u011ferleri Bulgarca bilmedikleri i\u00e7in yasama organ\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. Kabul edilen Birinci Anayasa Rus \u0130\u015fgal G\u00fc\u00e7leri Komutan\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131yla 6 il m\u00fcft\u00fcs\u00fcne imzalat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bu anayasay\u0131 kim mi haz\u0131rlad\u0131?\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Robert Kolej\u2019de, Almanya Haydelberg Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nde, Paris\u2019te ve Petersburg\u2019ta e\u011fitim alm\u0131\u015f Bulgar hukuk\u00e7ular taraf\u0131ndan, Berlin Konferans\u0131 kararlar\u0131na uygun derlenen Anayasa\u2019da B\u00fcy\u00fck devletlerin atayaca\u011f\u0131 bir Prens y\u00f6netiminde tek dilli, tek etnikli, tek k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir Bulgar monar\u015fi devletinin kurulu\u015fu yasalla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong><em>Bu temel yasa, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na da ibadet ve dini \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f, \u00f6zel okullarda T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitime ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n geleneklerine uygun ya\u015famas\u0131na mani olacak maddeler getirmemi\u015fti.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131nda Bulgar toplumu liberaller ve tutucular (konservat\u00f6rler) olmakla ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f, Bat\u0131c\u0131 ve Rus\u00e7u (Rusofob ve Rusofil) kanatlar sivrilmi\u015f ve daha sonra bu par\u00e7alanma sosyal demokratlar, dar ve geni\u015f sosyalistler, kom\u00fcnist ve \u00e7ift\u00e7iler, Makedon asileri, Kominternciler ve monar\u015fi- fa\u015fist, anti-fa\u015fist grupla\u015fmalar \u015feklinde par\u00e7alan\u0131p birle\u015fmi\u015fler ve birbirine k\u0131ym\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bulgar parlamenter monar\u015fisinde,\u00a0 <strong>ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve egemenlik<\/strong> gibi kavramlar hi\u00e7bir d\u00f6nemde derin tart\u0131\u015fma konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn, \u201c<strong>93 harbi<\/strong>\u201d dedi\u011fimiz b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131n Ge\u00e7ici Bar\u0131\u015f Protokol\u00fc, 3 Mart 1878\u2019de San Stefano\u2019da (\u0130stanbul-Ye\u015fil K\u00f6y) imzalan\u0131rken Bulgar temsilci davet edilmemi\u015ftir. 3 ay sonra toplanan Berlin Konferans\u0131na da Bulgar temsilci yoktur.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Bulgaristan Cumhuriyeti halk\u0131 3 Mart\u2019\u0131 <strong>Milli Bayram<\/strong> olarak kutlasa da, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen 140 y\u0131ld\u0131r devam eden bir Rus bask\u0131s\u0131 sonucudur.<\/p>\n<p>Ne var \u00a0ki, zaman i\u00e7inde Rusya \u0130mparatoru II. Aleksand\u0131r\u2019\u0131n bu kanl\u0131 sald\u0131r\u0131 sava\u015f\u0131 <strong>Bulgar halk\u0131n\u0131 Osmanl\u0131\u2019dan kurtarmak i\u00e7in de\u011fil, s\u0131cak denizlere inmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyen kalmad\u0131<\/strong>.<\/p>\n<p>Bulgar halk\u0131n\u0131n aldat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinci olu\u015ftu. Bulgar Prensli\u011fine sava\u015f tazminat\u0131 olarak, <strong>82,5 ton alt\u0131n borcu<\/strong> y\u00fcklendi. Sava\u015fa kat\u0131lan Rus askerleri, Bulgarlar\u0131 kurtarmaya de\u011fil, <strong>kendilerini toprak k\u00f6leli\u011finden kurtarmaya<\/strong> gelmi\u015flerdi. II. Aleksand\u0131r, sava\u015ftan d\u00f6nen toprak k\u00f6lesi askerlere \u201c<strong>\u00f6zg\u00fcr insan<\/strong>\u201d stat\u00fcs\u00fc tan\u0131yordu ama onlara tan\u0131mad\u0131, hepsi Rusya ke\u015fmeke\u015fi i\u00e7inde telef olup gittiler.<\/p>\n<p><strong><em>Tuna\u2019y\u0131 ge\u00e7ip Bulgar evlerini, k\u00f6ylerde kilise ve okullar\u0131, \u015fehirleri g\u00f6r\u00fcnce dudak \u0131s\u0131ran Rus toprak k\u00f6lesi askerler, cennete d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc san\u0131p ya\u011fmaya ba\u015flar<\/em><\/strong> ve a\u00e7 k\u00f6pek misali T\u00fcrk\u2019e Bulgar\u2019a sald\u0131r\u0131r. Asker k\u0131l\u0131kl\u0131 toprak k\u00f6lesi k\u00f6yl\u00fc gen\u00e7ler daha \u00f6nce kendi topra\u011f\u0131n\u0131 i\u015fleyen, ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz mal m\u00fclk sahibi, okuryazar, meslek sahibi, se\u00e7tikleri ortamda aile kurabilen, elinde cebinde para dola\u015fan k\u00f6yl\u00fc g\u00f6rmediklerinden \u015fa\u015fa kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fe Rus klasik Dostoevski bile \u201c<strong>An\u0131lar\u0131m<\/strong>\u201d eserinde i\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131n\u0131n ba\u011fr\u0131nda \u201c<strong>ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/strong>\u201d hayal etmeye ba\u015flayan Bulgarlar daha il anda kendi aralar\u0131nda \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Bir kanat s\u00f6zde \u201ckurtar\u0131c\u0131\u201d<\/strong> Rusya\u2019ya ba\u011fl\u0131 devlet kurmay\u0131 d\u00fc\u015flerken,<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci kanat milli<\/strong> ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k komitelerinde \u00f6rg\u00fctlenenler d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen bir devlet kurmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup da,<\/strong> y\u00fcz\u00fc Bat\u0131ya d\u00f6n\u00fck bir Bulgar devletinden dem vurur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle bir ortamda, ba\u015fkenti Sofya olan, Koca Balkan ile Tuna nehri aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f, y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan\u2019dan % 50 daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan bir Prensli\u011fi y\u00f6netmenin zorluklar\u0131n\u0131 a\u015famazlar. \u0130lk Prens Aleksand\u0131r Batenberg tahtan inip gider. 1985\u2019te Ba\u015fbakan Aleksand\u0131r Stanbolov \u0130stanbul\u2019a yollan\u0131r.\u00a0 Sultan Abd\u00fcl Hamid\u2019in elini \u00f6per ve \u201c<strong>Osmanl\u0131ya d\u00f6nmek istediklerini bildirir<\/strong>.\u201d\u00a0 Ha\u015fmetli kabul etmez tabii.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte o zaman, Ruslar\u0131n ki\u015fili\u011finde \u201c<strong>kurtar\u0131c\u0131<\/strong>\u201d bekleyenler, <strong>esarete<\/strong> d\u00fc\u015ft\u00fcklerini idrak ederler. II. Aleksand\u0131r, Bulgar dilini yasaklamak ve Rus\u00e7ay\u0131 dayatmak niyetindedir. Tuna k\u0131y\u0131s\u0131nda bir \u2018<strong> Tuna Boyu Rus Eyaleti<\/strong>\u201d kurma hayalini gizlemez. Bularlar bir halk ve devlet olarak yeni bir k\u0131r\u0131lma ya\u015far. Sava\u015f ve ard\u0131ndan derinle\u015fen bunal\u0131m T\u00fcrkleri de sarsar ve 1 milyon ki\u015fi Osmanl\u0131\u2019ya g\u00f6\u00e7 eder.<\/p>\n<p>Abd\u00fcl Hamid\u2019den y\u00fcz bulamayan Ba\u015fbakan Aleksand\u0131r Stanbolov Avrupa asilzadelerinden Ferdinand Saks-Kobur-Gotski\u2019yi Bulgar taht\u0131na Prens olarak oturmaya ikna eder. Kansleri Bismark, Ferdinan\u2019da \u00f6m\u00fcr boyu maa\u015f ba\u011flar ve cebine 2 milyon Mark s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak \u201c<strong>git yap \u015fu i\u015fi<\/strong>\u201d der.<\/p>\n<p>1909\u2019da Ferdinand Bulgaristan\u2019\u0131 \u00c7arl\u0131k ilan eder ve sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ba\u015flar. Osmanl\u0131n\u0131n \u201c<strong>hasta adam<\/strong>\u201d oldu\u011funu i\u015fittik\u00e7e i\u015ftah\u0131 artar. Balkan Birli\u011fi kurup 1912\u2019de sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7er. Edirne, K\u0131rklareli, L\u00fcleburgaz gibi \u015fehirleri ele ge\u00e7irir de \u00c7atalca\u2019da toslar.<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci Balkan Sava\u015f\u0131nda tamamen yenilir.<\/strong> Bu arada, \u00c7ar, h\u00fck\u00fcmet, Kilise ve Ordu el ele verip Bat\u0131 Rodoplar\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman Pomaklara sald\u0131r\u0131r. \u0130simlerini, k\u0131yafetlerini de\u011fi\u015ftirir, 250 bin ki\u015fiyi vaftiz eder, camilerin minarelerini y\u0131k\u0131p kilise yapar, zorla kimlik de\u011fi\u015ftirmeye direnenleri Ege b\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7e zorlar.\u00a0 O y\u0131l Sofya B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finde askeri ate\u015fe olan Y\u00fczba\u015f\u0131 Mustafa Kemal\u2019in esnek diplomatik giri\u015fimleri sonucu, Pomaklar\u0131n haklar\u0131 iade edilir. \u00c7ar\u2019\u0131n Ordusu \u0130kinci Balkan Sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan soyundu\u011fu Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda, Alman m\u00fcttefiki olarak \u00e7ok a\u011f\u0131r bir yenilgi al\u0131r. Ma\u011flup devletlerin aras\u0131ndad\u0131r. Savac\u0131 Cumhuriyet istekleriyle Asker Ayaklanmas\u0131 izler. 1919\u2019da Noy Antla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalayan Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m\u0131n ve ruhsal k\u0131r\u0131lman\u0131n \u00e7aresizli\u011fi i\u00e7indendir. Prensli\u011fe sava\u015f ka\u00e7aklar\u0131 ve g\u00f6\u00e7ler dolu\u015fur.<\/p>\n<p>Ferdinand dayanamaz, tac\u0131 o\u011flu III. Boris\u2019e giydirir ve bir daha d\u00f6nmemek \u00fczere Almanya\u2019ya d\u00f6ner. Bu sava\u015fta Bulgaristan T\u00fcrkleri de 6\u00a0956 askeri \u015fehit verir.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bulgar devletinde<\/strong> Prensli\u011fin \u00f6mr\u00fc 30 y\u0131l, \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n \u00f6mr\u00fc de 37 y\u0131l s\u00fcrer. Bu k\u0131sa d\u00f6nemde 3 ayaklanma, 2 askeri darbe ve 1934\u2019ten 1944\u2019e kadar 10 y\u0131l aras\u0131z i\u00e7 sava\u015f ya\u015fan\u0131r.\u00a0 T\u00fcrkler i\u00e7 bo\u011fu\u015fmada tarafs\u0131z kal\u0131r,\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 sava\u015f y\u0131llar\u0131nda dahi aras\u0131z devam eder.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda <strong>\u00dc\u00e7l\u00fc Mihver\u2019e<\/strong> kat\u0131lan Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 Nazi g\u00fc\u00e7leriyle birlikte Makedonya ve Ege b\u00f6lgesini i\u015fgal eder. Bu topraklarda ya\u015fayan 20 bin Yahudi ve Romen\u2019i Polonya\u2019daki \u201c<strong>Treblika<\/strong>\u201d \u00d6l\u00fcm kamp\u0131na g\u00f6nderir, geri ancak 4 ki\u015fi d\u00f6ner. Bulgaristan Yahudileri de evlerinden toplan\u0131r. Kamplarda tutulur. Hitler\u2019in \u015fiddetli \u0131srar\u0131na ra\u011fmen, Do\u011fu Cephesine ordu g\u00f6ndermeyen Bulgar \u00c7ar\u0131 III. Boris, 1943\u2019te Almanya ziyareti esnas\u0131nda zehirlenir. Sofya\u2019da \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n<p>Birinci ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 aras\u0131nda monar\u015fi-fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131\u011fa \u015fiddet uygulamas\u0131 aras\u0131z s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1879\u2019da toplam 2\u00a0700 olan T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n 2 150\u2019si kapan\u0131r. Ancak 550 okul kal\u0131r. Bu okullarda Latin harfleriyle e\u011fitime ge\u00e7ilir. 1934 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak Smolyan (Pa\u015fmakl\u0131) b\u00f6lgesinde M\u00fcsl\u00fcman Pomaklar\u0131 isimlerinden, adet ve geleneklerinden giysilerinden ve camiye gittikleri, kurban kestikleri ve oru\u00e7 tutuklar\u0131 i\u00e7in rahats\u0131z etme zulm\u00fc \u201dVatanda Birlik\u201d \u0131rk\u00e7\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan 1944\u2019e kadar s\u00fcrer. B\u00fcy\u00fck say\u0131da Pomak gen\u00e7 k\u00f6r cahil kal\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> y\u00fczy\u0131l, Bulgar devleti tarihinde, en b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131m, trajedi ve manevi k\u0131r\u0131lmay\u0131 1944-1946 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015far.<\/strong>\u00a0 9 Eyl\u00fcl 1944\u2019te Bulgaristan K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan i\u015fgal edilir. Sosyalist devrim zaferi ilan edilir. Sava\u015f devam ederken \u00fclkede fa\u015fistler ve kom\u00fcnistler aras\u0131nda sert bir hesapla\u015fma ya\u015fan\u0131r. \u00a0Aralar\u0131nda ba\u015fbakan,\u00a0 bakan, milletvekili, bankac\u0131, i\u015f adam\u0131, subay, general olmak \u00fczere 25 bin ki\u015fi tutuklan\u0131r ve yarg\u0131s\u0131z infaz edilir. Tuna nehrinin \u201c<strong>Persin<\/strong>\u201d adas\u0131nda \u201c<strong>Belene<\/strong>\u201d adl\u0131 toplama kamp\u0131 kurulur.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Git gide kamplar\u0131n say\u0131s\u0131 165\u2019i bulur. Bu kamplarda kalanlar\u0131n say\u0131s\u0131 bug\u00fcn de bilinmiyor.<\/p>\n<p><strong>Sert devlet ter\u00f6r\u00fc ortam\u0131nda Bulgaristan Rusya\u2019ya ikinci kez esir d\u00fc\u015fer.<\/strong><\/p>\n<p>Bu esaret bug\u00fcn de devam ediyor. 1946\u2019da yap\u0131lan halk oylamas\u0131yla Bulgaristan\u2019da monar\u015fi d\u00fczeni de\u011fi\u015fir. Monar\u015fi Anayasas\u0131 has\u0131ralt\u0131 edilir. \u00c7ar II. Simyon 12 ya\u015f\u0131nda s\u00fclalesiyle birlikte memleketten kovulur. \u00d6teki kovulanlar gibi o da T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131n\u0131r.\u00a0 \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve \u00f6nc\u00fcs\u00fc Kom\u00fcnist Partisinin toplumdaki rol\u00fc yeni anayasaya i\u015flenir. Yeni toplum s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131 ve ideolojik m\u00fccadele \u00fczerine kuruldu.<\/p>\n<p><strong>1950 y\u0131l\u0131nda 115 bin T\u00fcrk T\u00fcrkiye\u2019ye kovulur.<\/strong><\/p>\n<p>Topraklar ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 kooperatifle\u015ftirildi veya devletle\u015ftirildi.\u00a0 O d\u00f6nem 6. \u00e7ok a\u011f\u0131n toplumsal k\u0131r\u0131lma ya\u015fan\u0131rken devlet kurumlar\u0131 ve toplum tamamen \u00e7\u00f6kt\u00fc. Az\u0131nl\u0131klara bask\u0131 \u015fiddetlendi. M\u00fcsl\u00fcmanlar s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinden al\u0131nd\u0131, Bulgar yerle\u015fim yerlerine s\u00fcr\u00fcld\u00fcler. \u0130nsanlar devletin elinde bir oyuncak durumuna getirilmi\u015fti. 1948\u2019de Makedon n\u00fcfusun isimleri de de\u011fi\u015ftirildi ve kolektif haklar\u0131 k\u0131s\u0131tland\u0131.<\/p>\n<p><strong>1956\u2019da Todor Jivkop Kom\u00fcnist Partisi ve y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti.<\/strong>\u00a0 Bu k\u00f6r cahil adam\u0131n y\u00f6netiminde halk\u0131n \u00e7ekileri ve bunal\u0131mlar derinle\u015ftik\u00e7e derinle\u015fti. \u00d6nce az\u0131nl\u0131klar\u0131n topyek\u00fbn eritilip asimile edilerek Bulgarla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 planlar\u0131 \u00e7izildi.\u00a0 Bask\u0131 ve ter\u00f6r stratejileri haz\u0131rland\u0131. S\u0131k\u0131nt\u0131lar T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n millile\u015ftirilmesiyle ba\u015flad\u0131. Bulgarca bilmeyen \u00e7ocuklar okuldan d\u00fc\u015ft\u00fc, uzakla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>1962\u2019de Romen \u00c7ingenelerin isimleri iki arada bir derede de\u011fi\u015ftirildi.<\/strong> Dinsiz ilan edildiler. 1964\u2019te silahl\u0131 ordu birlikleri Mesta (Karasu) boyundaki Pomak k\u00f6ylerini bast\u0131 fakat geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fcler. Ard\u0131ndan bir duraklama oldu ve Pomaklara kar\u015f\u0131 devlet \u015fiddetine 6 y\u0131l ara verildi. Bu zaman i\u00e7inde beyin y\u0131kama sald\u0131r\u0131s\u0131 ald\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fc.\u00a0 Seyredilmesi zorunlu filmlerle, okunmas\u0131 ve m\u00fczakere edilmesi zorunlu kitaplarla psikolojik bask\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131. Bulgar devleti Pomaklara \u201c<strong>Ayr\u0131l\u0131k Zaman\u0131<\/strong>\u201d, \u201c<strong>T\u00fcrk Esareti<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Zorla \u0130slamla\u015ft\u0131rma<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>\u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Bulgarlar<\/strong>\u201d gibi kategorilerle amans\u0131z sald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Ge\u00e7mi\u015fi yeniden yaratma<\/strong>\u201d sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u201c<strong>soy k\u00f6k\u00fc<\/strong>\u201d ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ba\u015flad\u0131. 1961\u2019de \u201c<strong>Rodoplar Bulgar Kalesidir<\/strong>\u201d, 1964\u2019te \u201c<strong>T\u00fcrk Esaret\u00e7iler Taraf\u0131ndan \u00c7al\u0131nan Kad\u0131n ve \u00c7ocuklar<\/strong>\u201d, bir y\u0131l sonra \u201d<strong>De\u011fi\u015ftirilemez Tarih<\/strong>\u201d eserinde<\/p>\n<p>\u201c<strong>Birinci Kitlesel M\u00fcsl\u00fcanla\u015ft\u0131rma<\/strong>\u201d, \u201c<strong>\u0130kinci Kitlesel M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rma<\/strong>\u201d, \u201c<strong>\u00c7epin Vadisinde M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rma<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>Razlog b\u00f6lgesinde M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rma<\/strong>\u201d gibi tamamen uydurma eserler \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>1656\u2019da son kitlesel M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rmada b\u00fcy\u00fck say\u0131da \u00f6l\u00fcden, 218 adet y\u0131k\u0131lan kiliseden, 33 adet yak\u0131lan manast\u0131rdan s\u00f6z edildi. Bu uydurmalar \u201c<strong>T\u00fcrk \u0130stilac\u0131lar\u0131n Asimilasyon Politikas\u0131<\/strong>\u201d yap\u0131t\u0131yla doruk buldu. K\u00f6r\u00fcklenen \u00e7ok yo\u011fun bir sindirme ve y\u0131pratma, korkutma sald\u0131r\u0131s\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan gelense, 1870\u2019de Viyana bas\u0131n\u0131nda <strong>Stefan Zahariev<\/strong> imzas\u0131yla yay\u0131nlanan, Tatar Pazarc\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 \u201c<strong>Korova<\/strong>\u201d k\u00f6y\u00fc Papaz\u0131 Metodi Draginov taraf\u0131ndan s\u00f6zde bulunan ve XVII. Y\u00fczy\u0131lda \u201c<strong>\u00c7epino<\/strong>\u201d vadisinde M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rma olay\u0131n\u0131 g\u00fcya belgeleyen ve \u201c<strong>Belov Efsanesi<\/strong>\u201d adl\u0131 bir ba\u015fka belgeye dayanan yazar <strong>Anton Don\u00e7ev\u2019un<\/strong> kaleme al\u0131nan \u201c<strong>Ayr\u0131l\u0131k Zaman\u0131<\/strong>\u201d roman\u0131na g\u00f6re \u00e7ekilen film b\u00fct\u00fcn Pomak k\u00f6ylerinde defalarca g\u00f6sterildi. Filmde, T\u00fcrk esaret\u00e7ilerin \u201c<em>gaddarl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d dayat\u0131ld\u0131.\u00a0 Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde Bulgar Bilimler Akademisi (BAN) ve bu kuruma ba\u011fl\u0131 enstit\u00fclerden kaynaklanm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de, i\u015fin ba\u015f\u0131nda Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi Politik B\u00fcrosu ve emirleri uygulayan gizli polis \u201c<strong>DS<\/strong>\u201d vard\u0131. Kitaplar\u0131 yazan da hep ayn\u0131 ki\u015fi milliyet\u00e7i kom\u00fcnist Profes\u00f6r Pet\u0131r Petrov\u2019tu. Psikolojik bask\u0131dan, devlet ter\u00f6r\u00fcne ge\u00e7i\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n nas\u0131l belirlendi\u011fini bilmiyorum.<\/p>\n<p>Ama \u015fu olay beni \u00e7ok etkiledi. 2014\u2019te \u201c<strong>20. Y\u00fczy\u0131lda \u00e7ekilen en g\u00fczel Bulgar filmi yar\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fczenlendi<\/strong>\u201d ve yar\u0131\u015fmay\u0131 40 y\u0131l sonra \u201c<strong>Ayr\u0131l\u0131k Zaman\u0131<\/strong>\u201d kazand\u0131, yazar Anton Don\u00e7ev ise, <strong>Akademisyen <\/strong>ilan edildi. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn y\u0131k\u0131c\u0131 etkisi \u00fcst\u00fcne inceleme eseri okuma\u011f\u0131mdan, de\u011ferlendirme yapam\u0131yorum. Demek istedi\u011fim, sanki k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin \u00f6mr\u00fc \u00e7ok uzun\u2026 ya da Bulgarlar\u0131n isim, dil, din de\u011fi\u015ftirip asimile etmekten ba\u015fka ka\u015f\u0131yacaklar\u0131 uyuzlar\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p>Fakat 1972\u2019de Gotse Del\u00e7ev (Nevrekop) belediyesine ba\u011fl\u0131 3 bin hanelik <strong>Ribnevo<\/strong> (Ribne) Pomak k\u00f6y\u00fc silahl\u0131 askerler taraf\u0131ndan yeniden bas\u0131ld\u0131. Askerler geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc. K\u00f6y aylarca abluka alt\u0131nda tutuldu. Ya\u011fs\u0131z, tuzsuz, \u015fekersiz b\u0131rak\u0131ld\u0131, okul ve sa\u011fl\u0131k merkezi kapand\u0131.<\/p>\n<p>Camiye ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 bayrak dikildi. M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fini savunma \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131nda Pomaklar b\u00fcy\u00fck say\u0131da \u015fehit verdi. S\u00fcrg\u00fcn edildiler. \u0130\u015fini, evini yerini b\u0131rak\u0131p uzak yerlere ta\u015f\u0131nmak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu k\u00f6yde polis daya\u011f\u0131ndan <strong>8 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc<\/strong>. K\u00f6yde toplu mezar var. V\u0131lkosel k\u00f6y\u00fcnde <strong>100 Pomak \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc<\/strong>. En \u015fiddetli \u00e7arp\u0131\u015fmalar <strong>Kornitsa<\/strong> ve <strong>Ablanitsa<\/strong> k\u00f6ylerinde ya\u015fand\u0131. Pomak k\u00f6ylerinin hepsinde \u015fehit an\u0131tlar\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>1973\u2019te Bulgar Anayasas\u0131 yeniden de\u011fi\u015fti.<\/strong> Ad\u0131na \u201c<strong>Todor Jivkov Anayas\u0131<\/strong>\u201d dediler.\u00a0 Kom\u00fcnist Partisi toplumdaki ve devletteki y\u00f6netici rol\u00fc Yeni Anayasada birinci madde oldu. Kom\u00fcnist partisi ile Y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131n\u0131n tek elde topland\u0131 ve totaliter devlet olu\u015ftu. Kom\u00fcnist totaliter devletin zulm\u00fc ve \u015fiddeti, Nazi Almanya\u2019s\u0131ndaki fa\u015fist devletin \u015fiddetinden daha korkun\u00e7tu. Ta\u015f\u0131nmazlar ve \u00fcretim tesisleri, bankalar ve maddi ve manevi imk\u00e2nlar\u0131n hepsi parti-devletin elinde toplanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>1970\u2019li ve 80\u2019li y\u0131llarda<\/strong> Bulgar devleti as\u0131l T\u00fcrklerin kimli\u011fini \u2013 yani ismini, dinini de\u011fi\u015ftirmek, ana dilini yasaklamak, yaz\u0131 dilini unutturmak, adetlerini, geleneklerini, t\u00f6relerini, edebiyat, sanat ve k\u00fclt\u00fcrlerini rafa kald\u0131r\u0131p d\u00fcnyaya \u201c<strong>Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk Yok<\/strong>\u201d yalan haberini duyurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>1958 \u2018de devletle\u015ftirilen T\u00fcrk okullar\u0131 giderek kapat\u0131ld\u0131.<\/strong> Din okullar\u0131m\u0131z, pedagoji enstit\u00fclerimiz, gazete ve dergilerimiz, Radyo yay\u0131nlar\u0131m\u0131z da kapat\u0131ld\u0131. T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fana para cezas\u0131 kesmeye ba\u015flad\u0131lar. K\u00f6yden k\u00f6ye, k\u00f6yden \u015fehre, \u015fehirden k\u00f6ye yollar kesildi. Hastaneye gitmek imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle ku\u015f u\u00e7maz bir \u015fiddet ortam\u0131nda b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 24 Aral\u0131k 1984 sabah\u0131 ba\u015flad\u0131. K\u00f6yleri silahl\u0131 polis, jandarma, bordo bereler, sivil polis ve z\u00fcl\u00fcm etmenin g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri sard\u0131. T\u00fcrk\u00fcn T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zorla almaya gelmi\u015flerdi.<\/p>\n<p><strong>Tek yumruk olan T\u00fcrkler direndi, y\u00fcr\u00fcd\u00fc, ayakland\u0131<\/strong>. \u00c7ok kan akt\u0131. Tank paletleri alt\u0131nda kalanlar oldu. Z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7lar \u015fehitlerin \u00fczerinden ge\u00e7ti. 200 T\u00fcrk \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc. 15\u00a0000 ki\u015fi tutuklan\u0131p i\u00e7eri at\u0131ld\u0131. Devletin t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle giri\u015fti\u011fi bu sald\u0131r\u0131da 1\u00a0253\u00a0535 (bir milyon iki y\u00fcz elli \u00fc\u00e7 bin be\u015f y\u00fcz otuz be\u015f) Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n ismi, baba ad\u0131 ve soyad\u0131 zorla de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n<p><strong>Memlekette hayat durdu. Ama T\u00fcrkl\u00fck m\u00fccadelesi durmad\u0131<\/strong>.<\/p>\n<p>52 illegal, yar\u0131 legal ve legal direni\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fc, \u00f6nc\u00fc m\u00fcfreze kuruldu. Ba\u015f\u0131m\u0131za gelenler B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikler, Radyolar ve daha bir\u00e7ok kanaldan d\u00fcnyaya duyuruldu. Bulgar devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fc d\u00fcnya \u00f6\u011frendi.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da insan haklar\u0131, sivil toplum haklar\u0131, bireysel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, e\u015fit vatanda\u015f haklar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet giye daha ne varsa hi\u00e7e say\u0131ld\u0131, \u00e7i\u011fnendi, yok edildi. T\u00fcrk\u00e7e kitaplar toplan\u0131p yak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bu konuda yaln\u0131z bir \u00f6rnek vermekle yetinmek istiyorum<\/strong>.<\/p>\n<p>Y\u0131l 1985. Sofya Radyosu kap\u0131s\u0131na yerle\u015fmi\u015f bir y\u00fck kamyonuna sand\u0131klar y\u00fcklenir. Besteci Profes\u00f6r <strong>Nikolay Kaufman<\/strong>\u2019\u0131n e\u015fi Nikolina, Radyo m\u00fczik ar\u015fivinden, T\u00fcrk m\u00fczik kay\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6pe atmak \u00fczere kamyona y\u00fcklendi\u011fini e\u015fine telefonla bildirir. Arabas\u0131na atlayan Profes\u00f6r Kaufman Sofya\u2019dan \u00e7\u0131kmak \u00fczere olan kamyonu durdurur, \u015fof\u00f6re para verir, kay\u0131tlar\u0131 evine ve garaj\u0131na saklar ve kurtar\u0131r. O, zul\u00fcm g\u00fcnlerinde, biz T\u00fcrklere yard\u0131m eli uzatan bir Yahudi\u2019dir. Sanat eserlerimizi kurtarand\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda <strong>\u201cAnkara Radyosu\u201d, \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin Sesi\u201d, \u201cAlmanya\u2019n\u0131n Sesi\u201d, \u201cAmerika\u2019n\u0131n Sesi\u201d, \u201cBi Bi Si\u201d<\/strong> radyolar\u0131 halk\u0131m\u0131z\u0131 uyand\u0131r\u0131rken,\u00a0 koordinat\u00f6r ve \u00f6rg\u00fctleyici rol\u00fc de g\u00f6rd\u00fcler. Kitle ruhumuz, M\u00fcsl\u00fcman ebad\u0131m\u0131zla uyand\u0131. K\u00fckreyi\u015fimiz, 1989 May\u0131s\u0131nda 72 bin T\u00fcrk\u00fcn bir anda ayaklanmas\u0131nda ifade buldu. III. Bulgar Devleti \u00e7\u00f6kt\u00fc. Nas\u0131rl\u0131 ellerimiz ve b\u00fck\u00fclmez irademizle, cesaret ve bilin\u00e7li at\u0131l\u0131mlarla diktat\u00f6r Todor Jivkov\u2019u ve totaliter zul\u00fcm d\u00fczenini devirdik.<\/p>\n<p><strong>Bu bir \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sava\u015f\u0131yd\u0131. Sar\u0131 Salt\u0131k\u2019tan beri bu topraklar\u0131 ekip bi\u00e7en insanlar\u0131n kudreti yenilmezdi.<\/strong><\/p>\n<p>Birbirine kenetlenen Bulgaristan T\u00fcrkleri, hapishanelerden gelen iniltileri, tutuk evlerindeki zulm\u00fc i\u015fittik\u00e7e co\u015ftu, s\u00fcrg\u00fcndeki karde\u015flerimizle dayan\u0131\u015ft\u0131, Bulgar devleti sars\u0131ld\u0131, iflas etti, \u00e7\u00f6kt\u00fc. Tepeden t\u0131rna\u011fa silahl\u0131 bir devletin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlatmak kolay de\u011fil. \u0130\u015fe giden, emir dinleyen yoktu. T\u00fcrkler bankalardan paralar\u0131n\u0131 \u00e7ekti. Devlet paras\u0131z kald\u0131. Moskova\u2019daki darphaneden birka\u00e7 milyar leva istediler. Almanya\u2019da 500 milyon Alman Mark\u0131 bor\u00e7 talep ettiler. 360 bin Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc kap\u0131y\u0131 aral\u0131k, lambay\u0131 yan\u0131k b\u0131rakarak T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6neldi. Etnik bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, koskoca bir devlet rejimini stop ettirdi\u011fi, diktat\u00f6r\u00fc devirdi\u011fi, zul\u00fcm parti ve organlar\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131 ve anaya de\u011fi\u015ftirtti\u011fi olaylara \u0130SYAN, AYAKLANMA, DEVR\u0130M demeye dilleri d\u00f6nmedi. \u0130stenense yaln\u0131z hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, insan haklar\u0131,\u00a0 adalet ve demokrasiydi.<\/p>\n<p><strong>O zamandan bug\u00fcne 30 y\u0131l ge\u00e7ti<\/strong>. Bulgar tarih\u00e7iler, Bulgaristan T\u00fcrklerine, bir as\u0131r boyu yap\u0131lan zulme, uygulanan devlet ter\u00f6r\u00fcne bir t\u00fcrl\u00fc SOYKIRIM diyemediler.<\/p>\n<p>2700 okulumuzun kapat\u0131lmas\u0131na, k\u00fclt\u00fcr evlerimizin, tiyatrolar\u0131m\u0131z\u0131n, camilerimizin kap\u0131s\u0131na kilit vurulmas\u0131na, anadil yasa\u011f\u0131na, okul yasa\u011f\u0131na, edebiyat,\u00a0 sanat ve k\u00fclt\u00fcr yasa\u011f\u0131na K\u00dcLT\u00dcREL SOY KIRIM diyemediler.\u00a0 1950\u2019de 115 bin, 1968-1974 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 130 bin, 1989\u2019da 2 ay i\u00e7inde 360 bin Bulgaristan T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesine bir t\u00fcrl\u00fc ZORLA KOVMA, G\u00d6\u00c7E ZORLAMA, DEPORTASYON diyemediler.<\/p>\n<p><strong>Can \u00e7eki\u015fen Bulgar devleti hep Moskova\u2019ya dan\u0131\u015ft\u0131. S\u0131k\u0131\u015f\u0131nca hep Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin 16. Cumhuriyeti olmak istedi. <\/strong><\/p>\n<p>3 g\u00fcn sonra 10 Kas\u0131m 1989\u2019da Todor Jivkov devrili\u015fi an\u0131msanacak.<\/p>\n<p>Bu sene \u00c7orlu, \u0130stanbul, \u0130zmit ve Bursa\u2019da d\u00fczenlenen Zorla G\u00f6\u00e7\u00fcn 30. Y\u0131l\u0131 anma toplant\u0131lar\u0131nda, K\u00fclt\u00fcrel Soyk\u0131r\u0131m sempozyumlar\u0131m\u0131zda Bulgaristan Stratejik Ara\u015ft\u0131rma Merkezimizden ba\u015fka hi\u00e7bir bilimsel kurum ya da ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f sahiplerinden herhangi biri <strong>SOYKIRIM <\/strong>kavram\u0131n\u0131 kullanmad\u0131.<\/p>\n<p>Bu hafta ilk kez olmak \u00fczere, 1997-2001 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130van Kostov h\u00fck\u00fcmetinde Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve E\u011fitim ve Teknoloji Bakan\u0131, tarih\u00e7i, Sofya Yeni Bulgar \u00dcniversitesinden halen ders veren Profes\u00f6r, Doktor Beselin Metodiev , Bulgar devlet televizyonu BNT \u20131\u2018in \u201c<strong>\u0130storuya.bg<\/strong>\u201d (tarih.bg) \u2013 tarih 04 11 2019 &#8211; program\u0131nda\u00a0 Bulgar devlet zulm\u00fcne \u201c<strong>soyk\u0131r\u0131m denemesi<\/strong>\u201d, g\u00f6\u00e7e zorlamaya da \u201c<strong>deportasiyon<\/strong>\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Son b\u00f6l\u00fcm<\/strong>:<\/p>\n<p>\u015eimdi sizlere Bulgaristan\u2019\u0131n bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve Bulgaristan T\u00fcrklerini k\u0131saca bir \u015fekilde anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p><strong>1879\u2019da Bulgar Prensli\u011fiyle birlikte Bulgar siyaseti de do\u011fdu.<\/strong>\u00a0 Ya\u015f\u0131 art\u0131k 140 olan bu siyaseti parlamenter monar\u015fi; sosyalizm, totaliter kom\u00fcnizm ve s\u00f6zde demokrasi olarak <strong>3 k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm a\u015famas\u0131 ge\u00e7irdi; <\/strong>\u00a0parlamenter monar\u015fi a\u015famas\u0131n\u0131 Prenslik, \u00c7arl\u0131k ve monar\u015fi-fa\u015fist \u00c7al\u0131k d\u00fczeni olarak <strong>3 alt b\u00f6l\u00fcmde<\/strong> <strong>1879 ile 1944 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Monar\u015fi modeli Bat\u0131dan al\u0131nd\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Prenslik, 1909\u2019a, \u00c7arl\u0131k oldu.<\/strong> <strong>1934\u2019te, \u00a0Nazilerle kenetlenen \u00c7ar III. Boris diktat\u00f6rl\u00fck kurdu<\/strong> ve 9 Eyl\u00fcl 1944\u2019e kadar s\u00fcrd\u00fc. \u00d6mr\u00fc 66 y\u0131l olan Bulgar monar\u015fisini 55 h\u00fck\u00fcmet idare etti. Az\u0131nl\u0131klara bakanl\u0131k ve bakan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131, devlet g\u00f6revi verilmedi. N\u00fcfusun yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan az\u0131nl\u0131klarla <strong>\u00c7ALI\u015eMA PROGRAM<\/strong>I bile haz\u0131rlanmad\u0131.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet koltuklar\u0131nda liberaller ile ba\u011f\u0131ms\u0131zlar g\u00f6rev de\u011fi\u015ftirirken, fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6nemini <strong>demokratlar ile Moskof ajan\u0131<\/strong> oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanan Ba\u015fbakan Kimon Georgiev\u2019in \u201c<strong>Zveno<\/strong>\u201d partisi y\u00f6nlendirdi. S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 trajedisinin s\u0131z\u0131lar\u0131 dinmeyen Bulgar halk\u0131, \u00a0bu a\u015famada Bulgaristan Halk \u00c7ift\u00e7i Partisi (BZNS) kurucu \u00f6nderi Aleksand\u0131r Stanboliyski ki\u015fili\u011finde bir <strong>HALK L\u0130DER\u0130<\/strong> g\u00f6rd\u00fc. Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l Bulgar halk\u0131 ba\u015fka bir lider de yeti\u015ftiremedi. 1918-1923 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00f6neten Stanboliyski, \u00a0T\u00fcrklere dostane el uzatan ilk Bulgar liderdir oldu. Ne yaz\u0131k ki feci fa\u015fist sald\u0131r\u0131ya kurban gitti.<\/p>\n<p>Almanya fa\u015fizme bel ba\u011flarken ve Avrupa B\u00fcy\u00fck Sava\u015fa soyunurken, ya\u015fanan a\u011f\u0131r d\u00f6nemde Bulgaristan T\u00fcrkleri okullar\u0131n\u0131 ayd\u0131nl\u0131kla \u0131s\u0131tmaya, kap\u0131 kap\u0131 gazete ve dergi da\u011f\u0131tmaya devam ettiler. T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u201c<strong>Turan<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>Sportif \u2013 K\u00fclt\u00fcrel<\/strong>\u201d Derneklerde, \u00f6\u011fretmen kul\u00fcplerinde \u00f6rg\u00fctlenerek 1929\u2019da <strong>BULGAR\u0130STAN T\u00dcRKLER\u0130N\u0130N B\u0130R\u0130NC\u0130 M\u0130LL\u0130 KONGRES\u0130N\u0130 SOFYA\u2019DA <\/strong>toplad\u0131. 750 delege ve 250 konuk, dil, din, e\u011fitim, yay\u0131n, k\u00fclt\u00fcr, ayd\u0131nlanma konular\u0131na birlikte el att\u0131lar ve programsal at\u0131l\u0131m temelleri belirlediler. Ne ki, 1934\u2019le gelen fa\u015fist askeri darbe demokratik at\u0131l\u0131mlar\u0131n yolunu kesti.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Politik analiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan ikinci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm a\u015famas\u0131na girerken, Bulgar milli politik kimli\u011finin dokusunu olu\u015fturan \u00c7ift\u00e7i Partisi\u2019nin yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, 1944 y\u0131l\u0131na 786 bin kay\u0131tl\u0131 \u00fcye ile girdi\u011fini belirtmek isterim. Kom\u00fcnistlerin anti-fa\u015fist kitle hareketini belirleyenler ise, topu topu 15 bin kent ve ba\u011f-bay\u0131r partizan\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>1990 Temmuzunda Sofya\u2019da Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi binas\u0131 ate\u015fe verildi. \u0130\u00e7erden \u00e7\u0131kan dosyalardan, 1944-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda <strong>1\u00a0256\u00a0183<\/strong> Kom\u00fcnist Partisine \u00fcye oldu\u011fu, 10 Kas\u0131m 1989 tarihinde\u2013Jivkov\u2019un devrildi\u011fi g\u00fcnd\u00fcr\u2013kay\u0131tl\u0131 kom\u00fcnistlerin toplam <strong>860 bin<\/strong> oldu\u011fu, \u00fcniformal\u0131 ve sivil 460 bin polis ve 10 bin gizli polis ajan\u0131ndan <strong>3\u00a0016-s\u0131n\u0131n <\/strong>T\u00fcrk oldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131. Sosyalizm y\u0131llar\u0131nda, ileri gelenleri Mecliste ve Devlet Konseyinde g\u00f6rev alan \u00c7ift\u00e7i Partisi \u00fcyelerinin say\u0131s\u0131 hi\u00e7bir zaman 50 bini a\u015fmad\u0131.<\/p>\n<p><strong><em>1944\u2019te Bulgaristan\u2019da politik sistem, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 m\u00fclkiyeti ve \u00fcretim ili\u015fkileri de\u011fi\u015fti, ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel model de\u011fi\u015fti. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>1973\u2019ten sonra bu sistem totalitarizme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Hitler fa\u015fizminden fark\u0131 ancak b\u00fct\u00fcn m\u00fclkiyetin devlet eline ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p><strong><em>\u015eiddetli bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimiyle \u2013 tek dilli, tek k\u00fclt\u00fcrl\u00fc Bulgar sosyalist milleti ve devlet kuruculu\u011fu denendi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>O y\u0131llarda Bulgaristan T\u00fcrkleri toplumda her zaman <strong>ORTA D\u0130REK<\/strong> rol\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Bulgar toplumu T\u00fcrkler nefes almadan nefes alamad\u0131. 1978\u2019den ba\u015flayarak 280 bin ton t\u00fct\u00fcn \u00fcreten Bulgaristan T\u00fcrkleri, madenlerde, ula\u015f\u0131mda, a\u011f\u0131r ve hafif sanayi tesislerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla, devletin d\u0131\u015f sat\u0131mdan elde etti\u011fi d\u00f6vizin % 48\u2019ini sa\u011flad\u0131. Kolektif haklar\u0131, dernekleri, partileri olmad\u0131 ama vatan sevgisinden g\u00fc\u00e7 alan ilhamlar\u0131 asla s\u00f6nmedi.<\/p>\n<p>Birinci Balkan, \u0130kinci Balkan ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131na Bulgar Ordusuna silah elde kat\u0131ld\u0131lar. 1919 Paris-N\u00f6yli Anla\u015fmas\u0131ndan sonra, bir daha asla silahl\u0131 e\u011fitim almad\u0131lar, Var\u015fova Pakt\u0131 emrinde askerlik yapanlar da, ancak in\u015faat eri, demiryolu i\u015f\u00e7isi oldular. Kazma k\u00fcrek i\u015flerinde kullan\u0131ld\u0131lar. Ellerine silah verilmedi. Her zaman 2. S\u0131n\u0131f insan kald\u0131lar.<\/p>\n<p>\u201c<strong>93 harbinden<\/strong>\u201d \u00a0sonra T\u00fcrkler k\u00f6ylerinde kald\u0131.<\/p>\n<p>1944\u2019ten sonra durum de\u011fi\u015fmedi. \u00d6rne\u011fin Osmanl\u0131 devrinde Sofya\u2019da 29 T\u00fcrk Mahallesi, 72 cami, medrese, t\u00fcrbe ve hamamlar varken, T\u00fcrkl\u00fckten iz kalmad\u0131. Bug\u00fcn Sofya\u2019da tek cami var.<\/p>\n<p>Di\u011ferlerinin minareleri g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc havada bombaland\u0131 ve hepsi kilise, m\u00fcze, depo vs haline getirildi. 1879\u2019da toplam say\u0131lar\u0131 2\u00a0535 idi. Rus\u00e7uk Valisi <strong>Mithat Pa\u015fa<\/strong> devrinden beri Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk meslek ve sanat okulu kurulmad\u0131. \u015eumnu\u2019da a\u00e7\u0131lan N\u00dcVVAB okulunda M\u00fcft\u00fc ve Kad\u0131 yeti\u015ftirildi. Ayn\u0131 \u015fehirde 1924\u2019te a\u00e7\u0131lan 2 y\u0131ll\u0131k Pedagoji Okulundan \u00f6\u011fretmen T\u00fcrk Okullar\u0131na \u00f6\u011fretmen \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>1952\u2019de Bulgaristan T\u00fcrklerine tan\u0131nan k\u0131smi \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerle<\/strong> T\u00fcrk ilk ve ortaokullar\u0131, \u00f6\u011fretmen okullar\u0131 ve Sofya \u00dcniversitesinde 5 Fak\u00fclte T\u00fcrk dilinde ders programlar\u0131yla, 3 Tiyatro, T\u00fcrk\u00e7e birka\u00e7 merkez gazete, dergi, il yay\u0131nlar\u0131, 50\u2019den fazla \u00f6zenci sanat kolektifleriyle ayd\u0131nlanma k\u00fckremesi ya\u015fand\u0131. Ne yaz\u0131k ki, 1956\u2019da T.Jivkov\u2019un iktidar\u0131 kapmas\u0131yla ayd\u0131nlanmam\u0131z karart\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrk dili se\u00e7meli ders, 3 \u0130mam Hatip Okulu ile Sofya\u2019da bir Y\u00fcksek \u0130slam Enstit\u00fcs\u00fc var ama bunlarda T\u00fcrk\u00e7e dersler geri plandad\u0131r.<\/p>\n<p>1973-1989 y\u0131llar\u0131 atas\u0131na s\u0131k\u0131\u015fan totalitarizm \u0131rk\u00e7\u0131 ve milliyet\u00e7i yasaklar\u0131na ra\u011fmen, Bulgaristan T\u00fcrklerinin ruhu ve kimli\u011fi halk bilgeli\u011finden ve geleneksel k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczden beslenerek ayakta kald\u0131, zar zor ama hep ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>Bulgar milliyet\u00e7ili\u011finin \u00f6z\u00fcnde ve uygulan\u0131\u015f\u0131nda etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131 eritip kendi i\u00e7ine ak\u0131tma ve s\u00f6nen Bulgar ate\u015fini ya\u015fatma hedefi vard\u0131r.\u00a0 Bunun arac\u0131 olarak da zul\u00fcm se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Zalim devletin tutuklamalar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn ko\u011fu\u015flar\u0131 T\u00fcrk dolu hapishanelerine, \u00f6l\u00fcm kamplar\u0131na ve yarg\u0131s\u0131z infazlar\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrk kimli\u011fini ya\u015fatma m\u00fccadelemiz bir an durmad\u0131. \u201c<strong>\u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Bulgarlar<\/strong>\u201d tezine g\u00f6\u011f\u00fcs gerdik, direndik. T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6rf ve adetleriyle gizli ya\u015fad\u0131k, ama teslim olmad\u0131k. Bulgaristan toplumunda paralel ya\u015fam tarz\u0131 olu\u015ftu ve halk\u0131n <strong>T\u00fcrkl\u00fck birikimi 1989\u2019da patlad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Trenleri, tren istasyonlar\u0131, havaalan\u0131 ve lokantalar\u0131 havaya u\u00e7urma gibi ter\u00f6r olaylar\u0131 T\u00fcrklerin hesab\u0131na yaz\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, m\u00fccadelemiz ancak bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ara\u00e7larla s\u00fcrd\u00fc. Okuma yazma bilmeyenler g\u00f6z g\u00f6ze anla\u015f\u0131rken, bayramlarda kucakla\u015fanlar \u201c<strong>\u00f6l\u00fcm var teslim olmak yok<\/strong>\u201d yemini i\u00e7ti. \u00a015 bin karde\u015fimiz, T\u00fcrk kimli\u011fimizin kayma\u011f\u0131, en y\u00fcrekli, en cesur gen\u00e7lerimiz i\u00e7erdeyken, 1989 May\u0131s\u0131nda Ayaklananlar <strong>Kad\u0131n, Gelin ve K\u0131zlar\u0131m\u0131zd\u0131<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Bulgar tarihinde ilk etnik ayaklanma dev boyutlara vard\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131 i\u00e7in parlad\u0131. Bu ayaklanmaya 72 bin ki\u015fi kat\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131 her zaman hepimizi y\u00fcreklendirdi. \u00c7arp\u0131\u015fmalara yara alan karde\u015flerimizi Bulgar hastaneleri almay\u0131nca, \u0130stanbul \u00c7apaya ta\u015f\u0131d\u0131k. Bizimki Cebel\u2019den, Mestanl\u0131\u2019dan Deliorman\u2019a Dobruca\u2019ya y\u00fckselen bir direni\u015f dalgas\u0131yd\u0131. Bulgar tarihinde b\u00f6ylesi g\u00f6r\u00fclmemi\u015fti. T\u00fcrkl\u00fck ruhumuz dev g\u00fc\u00e7 toplam\u0131\u015ft\u0131. Ne yaz\u0131k ki, bu kutsal \u015fahlan\u0131\u015f\u0131m\u0131z, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131m\u0131z\u0131 b\u00fct\u00fcnsel elde etmemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan yar\u0131m kald\u0131. \u0130simlerimizi ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc geri ald\u0131k, fakat e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fimiz sakat kald\u0131.<\/p>\n<p><strong>500-binimizin T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7mesiyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve demokrasi davam\u0131z\u0131n unutulaca\u011f\u0131n\u0131 sananlar aldand\u0131lar,<\/strong> <strong>bug\u00fcn de aldan\u0131yorlar.<\/strong><\/p>\n<p>Bulgar halk\u0131 T\u00fcrklerle el ele, omuz omuza olmadan, iyi ve k\u00f6t\u00fc g\u00fcn beraberli\u011fini kabul etmeden, tek dilli, dek k\u00fclt\u00fcrl\u00fc Bulgar devleti kurma sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131ndan vazge\u00e7meden, ne \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, ne adaletin ne de demokrasinin tad\u0131na bakamaz, y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6remez.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama 10 Kas\u0131m 1989\u2019da ba\u015flad\u0131.<\/strong> De\u011fi\u015fim T\u00fcrk \u0130syan\u0131yla ba\u015flad\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bulgar Devletinde T\u00fcrkler ilk kez 1990\u2019da politik sahneye \u00e7\u0131kt\u0131lar. XX. Y\u00fczy\u0131l\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlara devlet zulm\u00fcnden bir politik parti olarak Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi do\u011fdu.<\/p>\n<p>Bu parti, Bulgaristan toplumuna d\u0131\u015far\u0131dan yap\u0131lan bir <strong>siyasi a\u015f\u0131 de\u011fildir<\/strong>, kitlesi k\u00f6yl\u00fc olan bir siyasi birikimin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, adalet ve demokrasi m\u00fccadelesinde dikey yap\u0131lanmas\u0131d\u0131r. Ruhu halktan do\u011fan bilin\u00e7le beslenir ve t\u00fcm az\u0131nl\u0131klara kanat a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni d\u00f6nemde, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, T\u00fcrkler ve t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar, halk\u0131n somut problemleri ve istekleriyle siyaset yapacak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve demokrasi davas\u0131n\u0131 do\u011fru y\u00f6nlendirecek, <strong><em>1990\u2019dan sonra yeti\u015fen ve art\u0131k siyaset sahnesine \u00e7\u0131kan Bulgar gen\u00e7leriyle kucakla\u015facak bir davaya sa\u011fd\u0131k lider bekliyor. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>1990 Anayasas\u0131 Bulgaristan T\u00fcrklerine ve \u00f6teki az\u0131nl\u0131k topluluklar\u0131na bireysel ve kolektif haklar, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, sivil toplumda e\u015fit hakl\u0131l\u0131k, \u00f6zg\u00fcrce se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 getirmedi. Bu nedenlerle 1991 Anayasas\u0131 Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi milletvekilleri taraf\u0131ndan imzalanmad\u0131. Yeni rejim, insan haklar\u0131 konusunda uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcklerini yasala\u015ft\u0131r\u0131p uygulamad\u0131, uygulam\u0131yor, gizli \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 devlet politikas\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bunu modern teknolojik ara\u00e7larla donan\u0131p a\u015fmam\u0131z akt\u00fcel \u00f6devimizdir.<\/p>\n<p>Hatta \u201c<strong>B\u00f6yle bir devlet yok<\/strong>!\u201d partisinin lideri Slavi Trifonov\u2019un 16 Kas\u0131m 2016\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi halk oylamas\u0131nda <strong>2,5 milyon<\/strong> vatanda\u015f\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 istekleri parlamentoda partiler uygulamad\u0131. T\u00fcrklerin destekledi\u011fi bu isteklerde politik sistemin de\u011fi\u015ftirilmesi, se\u00e7im kanunu de\u011fi\u015ftirilerek \u00e7o\u011fulcu sistemden, majoriter se\u00e7im sistemine ge\u00e7ilmesi, partilere oy ba\u015f\u0131 devlet yard\u0131mlar\u0131n\u0131n kesilmesi, zorunlu se\u00e7im gibi maddeler vard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019da ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fum BULT\u00dcRK \u2013 Bulgaristan T\u00fcrkleri K\u00fclt\u00fcr ve Hizmet Derne\u011fi sadece 700 bini T\u00fcrkiye\u2019de olmak \u00fczere toplam 3 milyon civar\u0131nda se\u00e7men d\u0131\u015f \u00fclkelerde bulunan genel se\u00e7imde oy vermenin posta yolu ile verilmesini \u00f6nerdi. \u00c7ifte vatanda\u015flar\u0131n se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131 savunuyoruz.<\/p>\n<p><strong>27 Kas\u0131m 2019\u2019da Bulgaristan\u2019da yerel se\u00e7im vard\u0131<\/strong>. Totaliter kom\u00fcnizm na\u015f\u0131 anlam\u0131na gelen <strong>s r a t \u00fc k o<\/strong> \u2013 yani 30 y\u0131ldan beri var olan sakat durum kalkmad\u0131, de\u011fi\u015fmedi. Totalitarizm su\u00e7lular\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>Toplumun kabu\u011fu de\u011fi\u015fti fakat \u00f6z\u00fc ayn\u0131 kald\u0131. Se\u00e7imden 1 g\u00fcn sonra <strong>\u201cYOK B\u00d6YLE B\u0130R DEVLET PART\u0130S\u0130\u201d<\/strong> politik sistem de\u011fi\u015fikli\u011fine yeniden bayrak a\u00e7t\u0131. Bu parti, 1989\u2019dan beri kurulan 411-inci siyasi partidir. 151-inin nefes ald\u0131\u011f\u0131 haberlerini al\u0131yoruz. Toplumda yenilenme s\u00fcreci g\u00fc\u00e7 topluyor.<\/p>\n<ol start=\"21\">\n<li><strong> Y\u00fczy\u0131lda Bulgar siyasetini belirleyen 2 siyasi parti var.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>1989\u2019da parlayan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ate\u015fiyle Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi (CDC), <\/strong><\/p>\n<p>1997\u2019de tek ba\u015f\u0131na iktidar olan Birle\u015fik Demokratik G\u00fc\u00e7ler (ODS) ve 2001\u2019de iktidara davet edilen II. Simeon Partileri saman ate\u015fi gibi kendili\u011finden s\u00f6nd\u00fc ya da se\u00e7men tekmesi a\u011f\u0131r gelince defteri kapatt\u0131.<\/p>\n<p>Bulgar toplumu da bekleyi\u015f i\u00e7inde, Avrupa\u2019n\u0131n en yoksul \u00fclkesi, halk\u0131n %80\u2019nini \u00e7aresizli\u011fi, devlet servetinin oligar\u015fi elinde toplanmas\u0131, r\u00fc\u015fvet\u00e7i, adaletsiz, endi\u015fe yaratan ve korku sa\u00e7an bir toplumda kimse ya\u015famak istemiyor, hele hele gen\u00e7 ku\u015fak gen\u00e7lerimiz\u2026<\/p>\n<p><strong>S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim 2 parti,<\/strong> \u00a0siyasi kom\u00fcnist ger\u00e7e\u011fin <strong>yaz\u0131 ve tura<\/strong> taraf\u0131d\u0131r. Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP), 130 ya\u015f\u0131ndaki Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin kuyru\u011funu koparm\u0131\u015f ve renk de\u011fi\u015ftirmi\u015f <strong>kertenkele suretindedir<\/strong>. Bu parti Moskova\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 emirlerle sol-sa\u011f yaparken, ideolojisiz, mihversiz ve hayalsiz kala kald\u0131.<\/p>\n<p>Totalitarizmin ter\u00f6r estiren polisleri Pomaklara ve T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 i\u015fledikleri cinayet ve su\u00e7lardan tam <strong>16 y\u0131l sakland\u0131ktan<\/strong> ve Avrupa Birli\u011fi ve Amerika siyaset\u00e7ilerinin \u201c<strong>ba\u015fkas\u0131 yoksa onlar da olur<\/strong>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla eski t\u00fcfek kom\u00fcnistlerin \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131n\u0131 siyasete davet etti.<\/p>\n<p>1944-46 y\u0131llar\u0131nda babas\u0131 1\u00a0300 ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcren bir katilin o\u011flu, bu g\u00fcn 27 Ekim 2019 da yerel se\u00e7imlerinin 2. Turunda, Ruse (Rus\u00e7uk Belediye Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi. <strong>\u201cBelene\u201d<\/strong> \u00f6l\u00fcm kamp\u0131 Amirinin o\u011flu da mecliste, BKP MK Politik B\u00fcro \u00fcyelerinin k\u0131zlar\u0131 Uluslararas\u0131 Bankalar\u0131n karar mercilerinde veya Avrupa Parlamentosunda milletvekilidir.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde \u201c<strong>sosyalizmin iyi g\u00fcnlerine<\/strong>\u201d \u00f6zlem var. Jivkov devleti, 15\u00a0000 partizan\u0131, 250 bine \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Haz\u0131ronculara FA\u015e\u0130ZME VE KAP\u0130TAL\u0130ZME KAR\u015eI SAVA\u015e\u00c7I MAA\u015eI vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Kimilerini ezerken, di\u011ferlerine \u201c<strong>naz\u0131 b\u00f6cek<\/strong>\u201d muamelesi yapt\u0131. Ayr\u0131m uygulad\u0131, toplumu par\u00e7alad\u0131, da\u011f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci parti. <\/strong><\/p>\n<p>2009\u2019da ABD ve AB ile uzun s\u00fcren m\u00fczakerelerden sonra iktidara gelen, Bulgaristan\u2019\u0131n Avrupa Vatanda\u015flar\u0131 <strong>GERB <\/strong>ve Ba\u015fkan\u0131 Boyko Borisov, 10 senedir Br\u00fcksel ve Washington temsilcisidir.<\/p>\n<p>\u0130ktidara koltuk olan haz\u0131r oncular art\u0131k 400 bin oldu. Rusya\u2019ya ters bakmay\u0131p, Ankara\u2019y\u0131 da neredeyse \u201c<strong>dost s\u0131n\u0131r bek\u00e7isi<\/strong>\u201d ilan ederek, se\u00e7imden se\u00e7ime \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzat\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti.<\/strong><\/p>\n<p>Totalitarizmi geri teperek reddetme ve demokrasiyi hayata \u00e7a\u011f\u0131rma m\u00fccadelesinin i\u00e7inde bir de T\u00fcrklerin ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n <strong>HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER PART\u0130S\u0130<\/strong> var.<\/p>\n<p>Art\u0131k 29 ya\u015f\u0131nda. Yukar\u0131da i\u015faret etti\u011fim, z\u00fcl\u00fcm alt\u0131nda kurulan 52 direni\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, her g\u00fcn camiden \u00e7\u0131karken ellerini duaya a\u00e7\u0131p \u201c<strong>Allah Kabul Etsin<\/strong>!\u201d diyenlerin, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 ok\u015farken \u201c<strong>umudum sizsiniz<\/strong>\u201d diyenlerin, yar\u0131m\u0131z memlekette \u00f6teki yar\u0131m\u0131z gurbette ekmek paras\u0131 arayanlar\u0131n, vatan hasretiyle yanan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n partisidir, k\u0131saca \u201c<strong>DPS<\/strong>\u201d H\u00d6H s\u00f6zde T\u00fcrk partisi dedi\u011fimiz bu parti.<\/p>\n<p><strong>Bu partinin K\u00f6k\u00fcnde, mayas\u0131nda ve meyve y\u00fckl\u00fc dallar\u0131nda hile olmayan bir partidir<\/strong>.<\/p>\n<p>Kar\u0131ncaya yol veren, ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7al\u0131\u015fkan, hile bilmez, k\u00f6t\u00fcl\u00fck bilmez, al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc, kalbi iyilik dolu halk\u0131m\u0131n partisidir. M\u00fccadelemizden do\u011fmu\u015f ve m\u00fccadelemizde hala ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Son se\u00e7imlerde 1 il ve 37 il\u00e7e belediye kazanan ve 800 civar\u0131nda muhtarl\u0131k kazand\u0131. Bu partiye oy verenlerin %95\u2019i T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman kitlesidir. En bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 silah olan oyumuzdan korkanlar, se\u00e7ilmemizi istemeyenler, bin bir yasak icat ediyorlar. Burada K\u0131br\u0131s\u2019ta ve T\u00fcrkiye\u2019de bulunan ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131lar Bulgaristan\u2019daki evlerinin vergisini, yol ve \u00e7\u00f6p vergilerini \u00f6d\u00fcyorlar ama yerel se\u00e7imlerde se\u00e7me ve se\u00e7ilme haklar\u0131 yok. Evet buras\u0131 Bulgaristan buras\u0131 AB \u00dclkesi\u2026<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi D\u00fcnya medeniyeti dedikleri yer buras\u0131 i\u015fte.<\/p>\n<p>Her y\u0131l Bat\u0131 \u00fclkelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar Bulgaristan\u2019daki yak\u0131nlar\u0131na <strong>1 milyar 250 milyon Euro yard\u0131m g\u00f6nderirken<\/strong>, \u00e7ocuklar\u0131n okulsuz, ya\u015fl\u0131lar\u0131n eczane ve doktorsuz sa\u011fl\u0131k merkezlerinden yak\u0131nmalar\u0131na \u00fcz\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Halk\u0131n %48\u2019inin okudu\u011funu anlamayan bir \u00fclkede ya\u015famak zor! <\/strong><\/p>\n<p>2 milyon 700 ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imde oylar\u0131n <strong>650bin 150\u2019sinin oylar\u0131 ge\u00e7ersiz<\/strong> olmas\u0131 ac\u0131 bir ger\u00e7ektir. Al\u0131p y\u00fcr\u00fcyen karamsarl\u0131k k\u00f6r cahillik sonucudur.<\/p>\n<p>Demokrasi, i\u00e7ki markas\u0131, \u015fapka, Mercedes plaks\u0131 de\u011fi\u015ftirmek de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Yolsuzluklara kar\u015f\u0131 ayaklanamayan bir halk devlet y\u00f6netemez.<\/strong><\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da neler oluyor; 16 bankas\u0131 soyulan bir \u00fclkede doland\u0131r\u0131c\u0131lardan hi\u00e7 biri tutuklan\u0131p i\u00e7eri at\u0131lmazsa adaletten s\u00f6z edilemez. \u0130nsan haklar\u0131na, fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne tahamm\u00fcl edemeyen \u00fclkelerde adalet olmaz. Anadil yasaklanamaz! Hi\u00e7 kimsenin b\u00f6yle bir hakk\u0131 olamaz. Bunun ismi medeniyet bunun ismi Avrupa Birli\u011fi olsa ne yazar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkleri, sadece T\u00fcrk olduklar\u0131 i\u00e7in 100 y\u0131l g\u00f6\u00e7e zorlayan, Pomak karde\u015flerimizi M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 i\u00e7in 100 y\u0131l z\u00fcl\u00fcm eden, Millet-\u00c7ingeneleri memleketten kovmaktan zevk alan ve n\u00fcfus olarak yok olu\u015fundan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 su\u00e7lu tutan bir milletin devleti uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olamaz ve huzurlu ise hi\u00e7 olamaz.<\/p>\n<p><strong>Bulgarlar 7-8 defa k\u0131r\u0131l\u0131nca M\u0130LLET olma tav\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Devlet- Millet diyorlar. \u015eu unutulmamal\u0131d\u0131r. Fasulyenin s\u0131r\u0131\u011f\u0131 ne k\u00f6k salar, ne a\u00e7ar ne de sarar. Bulgarlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131m\u0131n son simgesi <strong>i\u015fte o kuru s\u0131r\u0131kt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hayat T\u00fcrkleri, bizi yeniden g\u00f6reve davet ediyor. <\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 devrinde 500 y\u0131l huzurlu ya\u015fayanlar, yeniden g\u00fcven ve huzur istiyorlar. Ger\u00e7e\u011fin ac\u0131 taraf\u0131 \u015fudur.<\/p>\n<p><strong>Osmanl\u0131 b\u00f6lgeden el \u00e7ekince<\/strong> Bulgarlar 1 as\u0131rda 6 defa sava\u015fa girdi, 4 askeri darbe ve 3 ayaklanma ya\u015fad\u0131 ve Rus \u00c7ar\u0131 II. Aleksand\u0131r\u2019dan sonra, bir defa Nazi Almanya\u2019s\u0131 bir de Stalin Rusya\u2019s\u0131n\u0131n esaretine d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Son 140 y\u0131lda Bulgaristan T\u00fcrkleri ise hep katmerli esaret ya\u015fad\u0131lar. Yeni bir se\u00e7im yapma, se\u00e7enek arama zaman\u0131 gelmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p>Her sabah G\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015funu bekleyen Bulgaristan T\u00fcrkleri T\u00fcrkiye\u2019ye, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye\u2019ye, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nderi, 82 milyonun lideri T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne, T\u00fcrk-\u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131n ve d\u00fcnyada t\u00fcm mazlumlar gibi Say\u0131n Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019a bak\u0131yorlar ve her g\u00fcn ona dua ediyorlar.<\/p>\n<p><strong>Bekleyenlerin umudu B\u00fcy\u00fck ve G\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye,<\/strong> T\u00fcrk halk\u0131 ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Birli\u011finden ge\u00e7er i\u015fte bu birlik burada. Her birey kendi i\u015fimizi yaparken d\u00fcnyada en iyisi olmak i\u00e7in yapaca\u011f\u0131z ve bunun sonucunda T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Birli\u011fi b\u00f6yle olu\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Evet her\u015feyden \u00f6nce G\u00fc\u00e7l\u00fc ve B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiyeyi birlikte olu\u015fturmal\u0131y\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>25 y\u0131ldan beri y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm hayat yolumu \u00f6zetledim. Konuya ili\u015fkin 2 de eserim var. Bizi buraya toplayan T\u00dcRK B\u0130R Derne\u011finin ba\u015fta G\u00fcven AKIN Ba\u015fkan\u0131m\u0131z olmak \u00fczere t\u00fcm eme\u011fi ge\u00e7enleri tebrik ediyor, kutluyorum.<\/p>\n<p>Te\u015fekk\u00fcr ederim. Ba\u015far\u0131lar dilerim. Sa\u011fl\u0131cakla kal\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p><strong>Rafet ULUT\u00dcRK <\/strong><\/p>\n<p><strong>BULT\u00dcRK<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn%3AANd9GcQhs-jyae4_Ko6r_KwRJmEffRUrLdWC19axslxhwWkOTRtq9nK5\" alt=\"BA\u015eBAKAN ERS\u0130N TATAR, D\u00dcNYA T\u00dcRK S\u0130V\u0130L TOPLUM \u00d6RG\u00dcTLER\u0130 TOPLANTISINA KATILDI ile ilgili g\u00f6rsel sonucu&quot;\" width=\"638\" height=\"281\" \/><\/p>\n<div id=\"bghab-2513357228\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/dunya-turk-gencleri-kktcde\/ D\u00fcnya T\u00fcrk Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri Toplant\u0131s\u0131, Girne\u2019de yap\u0131ld\u0131. Cratos Otelde d\u00fczenlenen toplant\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na Ba\u015fbakan Ersin Tatar, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Lefko\u015fa B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Ali Murat Ba\u015f\u00e7eri, baz\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":41832,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-41831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/e757b931-95be-4a1c-aa99-a420279529a6.jpg?fit=1600%2C1066&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-aSH","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41831"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41831\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}