{"id":41681,"date":"2019-10-30T21:42:54","date_gmt":"2019-10-30T19:42:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=41681"},"modified":"2019-10-31T06:41:53","modified_gmt":"2019-10-31T04:41:53","slug":"cumhuriyeti-duyumsamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/cumhuriyeti-duyumsamak\/","title":{"rendered":"Cumhuriyeti Duyumsamak"},"content":{"rendered":"<p>Tarih: 29 Ekim 2019<br \/>\nYazan: Oya Canbazo\u011flu<br \/>\nKonu:\u00a0 <strong>Bulgaristan T\u00fcrklerinin<\/strong> <strong>Cumhuriyet co\u015fkusu, \u00a0Cumhuriyet roman\u0131 ve \u00a0Cumhuriyet Destanlar\u0131m\u0131z yoktu.<\/strong><\/p>\n<p>Biz Bulgaristan vatanda\u015flar\u0131 cumhuriyeti duyumsayamadan yeti\u015ftik. Cumhuriyetin tarihi eski Yunan ve Roma devlet y\u00f6netim bi\u00e7imlerine inse ve biz bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan&#8217;daki T\u00fcrkler ayn\u0131 topraklar \u00fczerinde ya\u015famaya devam etsek de, cumhuriyete adam gibi sevdalanamad\u0131k. Cumhuriyeti ne sevebildik ne de ona k\u00fcst\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yakas\u0131na yap\u0131\u015f\u0131p istedi\u011fimiz gibi hesap sorabildik.<\/p>\n<p>Memleketimiz Bulgaristan&#8217;da Cumhuriyet \u015fiiri antolojimiz hala yok. Bulgaristan&#8217;da okullar\u0131m\u0131zda Cumhuriyet eserleri okuma yar\u0131\u015flar\u0131 yap\u0131lm\u0131yor. Cumhuriyet konusu s\u0131nav sorusu olmuyor. Millet burada ya\u015fayanlar Cumhuriyetin ne oldu\u011funu bilmiyor. Bunun nedenleri var tabi ki,<\/p>\n<p>Sofya\u2019ya gidip merkezini gezenler \u201c<strong>Banya Ba\u015f\u0131 Camii<\/strong>\u201d kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u201c<strong>Sofya Heykeli<\/strong>\u201dnin \u015fehrin sembol\u00fc oldu\u011funu \u00f6\u011frenir, konserve edilmi\u015f kal\u0131tlara yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f levhalardan da bu yerle\u015fim yerinin eskiden bir Roma \u0130mparatorlu\u011fu \u015fehri ve Osmanl\u0131 devrinde de Beyler Beyli\u011fi oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Fakat o Eski ve Orta \u00c7a\u011flarda \u015fehrin ad\u0131na <strong>\u201ccumhuriyet\u201d<\/strong> s\u0131fat\u0131 eklenmemi\u015ftir. Senato, Hipodrum ve Kolezyum gibi \u00fcnl\u00fc kal\u0131tlar da yok. Fakat cami ard\u0131ndaki halen m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f hamam\u0131n kenar\u0131nda gece g\u00fcnd\u00fcz akan 39 s\u0131cak su kurnalar\u0131n\u0131n \u015fark\u0131s\u0131ndan Roma Cumhuriyetinde sava\u015ftan d\u00f6nen subay ve ailelerinin istirahat etmek i\u00e7in bu topraklardaki say\u0131lar\u0131 200\u2019den fazla olan kapl\u0131calara g\u00f6nderildi\u011fini \u00f6\u011frenebilir. Osmanl\u0131 devrinde de buralar hamam ve \u0131l\u0131ca sular\u0131 diyar\u0131ym\u0131\u015f&#8230;<\/p><div id=\"bghab-61525554\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan topraklar\u0131nda ya\u015fayanlar devlet y\u00f6netim bi\u00e7imi olarak Cumhuriyeti ilk kez belkide komitac\u0131 Vasil Levski\u2019nin 1860\u2019lerin sonunda Yunan asilerinden kopyalad\u0131\u011f\u0131 Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Program\u0131nda ya da \u201c<strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>Beyaz Ku\u011fu<\/strong>\u201d adlar\u0131yla Romanya\u2019da \u00e7\u0131kan gazetelerde okudu. Komitac\u0131 program ve belgelerinde \u201c<strong>e\u015fit hakl\u0131 insanlar\u0131n<\/strong> <strong>ba\u011f\u0131ms\u0131z bir cumhuriyet kurulaca\u011f\u0131ndan<\/strong>\u201d s\u00f6z edilmi\u015ftir. 1876 Nisan Ayaklanmas\u0131 Cumhuriyet ilan etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmedi. Bulgar Prensli\u011fi Do\u011fu Rumeliyi ilhak edince (1885) de Cumhuriyet\u2019ten haberleri dahi yoktu.<\/p>\n<p>Ne var ki 1878\u2019de B\u00fcy\u00fck devletlerin Berlin Konferans\u0131 kararlar\u0131nda Bulgaristan bir Bulgar Cumhuriyetinden s\u00f6z edilmedi.<br \/>\n&#8211; 1879\u2019da K\u00fc\u00e7\u00fck bir Prenslik kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc. Kurucu Meclis 1879\u2019da T\u0131rnovo kentinde Anayasal Prenslik (anayasal monar\u015fi) ilan etti.<br \/>\n&#8211; 1909\u2019da devlet y\u00f6netim bi\u00e7imi Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 (parlamenter monar\u015fi) oldu.<br \/>\nBu Bulgar devlet geli\u015fiminde ileri ad\u0131md\u0131. Uygulanmas\u0131 \u00e7ok zor ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan edildi. Rus \u00c7ar\u0131na 80 ton alt\u0131n borcu olan, Almanya\u2019dan g\u00f6nderilen \u00c7ar Ferdinand taraf\u0131ndan idare edilen k\u00fc\u00e7\u00fck bir Balkan devletinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenli\u011fine inanan ve g\u00fcvenen yok gibiydi. Gen\u00e7 Bulgar devletine ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranan bir tek Osmanl\u0131 h\u00fcnkar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Yeni y\u00f6netim bi\u00e7im parlamenter monar\u015fi olarak 1946\u2019ya kadar bunal\u0131mlar i\u00e7inde devam etti. Bulgaristan&#8217;\u0131n \u201c<strong>halk cumhuriyeti<\/strong>\u201d ilan edilmesi 1946 y\u0131l\u0131 referandumu sonucu neticelendi. B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi karar\u0131yla olanakl\u0131 oldu. Bulgaristan monar\u015fi se\u00e7imini, cumhuriyet, aristokrasi ve demokrasi aras\u0131nda kendisi yapmad\u0131.<\/p>\n<p>Monar\u015fiyi dayatanlar 1877-78 Rusya ile Osmanl\u0131 sava\u015f\u0131nda galip gelen devletlerdi. 1879\u2019de Bulgaristan bir <strong>demokratik cumhuriyet<\/strong> ilan edilmi\u015f olsayd\u0131 \u2013 egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z halk\u0131n olacakt\u0131. Belki de etnik ayr\u0131m ya\u015fanmayacak, g\u00f6\u00e7 olmayacak, zulm\u00fcn hortlamas\u0131na olanak verilmeyecekti. E\u015fit vatanda\u015f haklar\u0131, insan haklar\u0131na sonsuz sayg\u0131, k\u00fclt\u00fcrel haklara dayanan kolektif haklar \u0130svi\u00e7re y\u00f6netim tipi olan bir Balkan devleti de do\u011furabilirdi.<\/p>\n<p>Oysa <strong>\u0130ktidar Prensin, \u00c7ar\u0131n ve se\u00e7ilmi\u015flerin eline ge\u00e7ti<\/strong>.\u00a0 1878-1944 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00fclkede cumhuriyet diyenler kovaland\u0131. Tutukland\u0131lar. \u0130\u00e7eri at\u0131ld\u0131lar.<\/p><div id=\"bghab-3931508203\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Ne var ki Bulgaristan topraklar\u0131nda 1877-78 Plevne Sava\u015f\u0131ndan sonra M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n Cumhuriyet \u00f6zlemi de hi\u00e7 azalmad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fu Rumeli y\u00f6netimine vergi \u00f6demeyen ve boyun e\u011fmeyen M\u00fcsl\u00fcman Pomaklar 1878\u2019de \u201c<strong>Senker Ayaklanmas\u0131<\/strong>\u201dn\u0131 ba\u015flatt\u0131. 22 Pomak k\u00f6y\u00fc \u2013 D\u00f6vlen\u2019den (Devin) Pa\u015fmakl\u0131\u2019ya kom\u015fu Tr\u0131grad\u2019a uzanan b\u00f6lgede) <b>Pomak Cumhuriyeti-Rodop H\u00fckumeti <\/b>ilan edip ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talep ettiler.<br \/>\n1878 San Stefano ve Berlin S\u00f6zle\u015fmelerinden sonra Osmanl\u0131\u2019dan kopmak istemediler. Rup\u00e7a nahiyesine ba\u011fl\u0131 T\u0131mra\u015f merkez oldu. V\u0131\u00e7a ve \u00c7ara \u0131rmaklar\u0131n\u0131n aras\u0131nda Cumhuriyet bayra\u011f\u0131 dalgaland\u0131. Barutin k\u00f6y\u00fc de Pomak Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kald\u0131.\u00a0 Bu cumhuriyet 1979-1886 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda var oldu ve 24 Mart 1886 tarihinde toplanan Tophane Konferans\u0131nda \u201cPomak-Rodop Cumhuriyeti\u201d Osmanl\u0131 topraklar\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1913 Balkan Sava\u015f\u0131ndan sonra ilk T\u00fcrk Cumhuriyeti, <strong>G\u00fcm\u00fclc\u00fcne &#8211; Bat\u0131 Trakya Cumhuriyeti<\/strong> ilan edildi. Bu g\u00f6rev Enver Bey taraf\u0131ndan Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa\u2019ya verildi. Ba\u015f\u0131nda\u00a0<strong class=\"klink\">Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 E\u015fref<\/strong>in bulundu\u011fu 16 Subay ve 100 erden olu\u015fan bir \u00f6rg\u00fctlenme hemen harekete ge\u00e7tiler. Ba\u015f\u0131nda reisli\u011fini de yapacak olan S\u00fcleyman Askeri Bey\u2019le birlikte bir grup subay ve askeri de \u00a0destek olarak g\u00f6nderdi. Edirne\u2019den Ortak\u00f6y ve Ko\u015fukavak \u00fczerine devam birlik burada olu\u015fturdu\u011fu milli tabur ile Bulgarlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vererek Cumhurba\u015fkan\u0131 Hac\u0131 Salih Efendi olan ve 8 578 km2 yay\u0131lan ve n\u00fcfusu da 234 700 ki\u015fi olan bu Cumhuriyete \u015fu \u015fehirler kat\u0131ld\u0131: Yunanistan&#8217;dan &#8211; C\u00fcm\u00fclc\u00fcne, \u0130ske\u00e7ye, Sofulu, Bulgaristan&#8217;dan &#8211; Dedea\u011fa\u00e7, Ko\u015fukavak, Mestanl\u0131, K\u0131rcali, Dar\u0131dere, Pa\u015fmakl\u0131, Ortak\u00f6y. Cumhuriyet meclisi milli mar\u015f, cumhuriyet paras\u0131 ve bayrak kabul etti.\u00a0 Devletin askeri g\u00fcc\u00fc 6 bini Osmanl\u0131 askeri olmak \u00fczere 30 bin ki\u015fiden olu\u015fmaktayd\u0131. Bu yeni T\u00fcrk devleti Bat\u0131 Trakya Haber Ajans\u0131 ve \u0130ndependant ad\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e ve Frans\u0131zca bir gazete \u00e7\u0131kararak sesini d\u00fcnyaya duyurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. S\u00fcleyman Askeri Bey taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bir mar\u015fa da sahip olan bu T\u00fcrk devleti posta pullar\u0131 da bast\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. 29 bin askeri vard\u0131. \u00a0Bayra\u011f\u0131 ye\u015fil, siyah ve beyaz renklerden olu\u015fan bayrak bug\u00fcn de Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor. 1924 Lozan Anla\u015fmas\u0131 m\u00fcbadele kapsam\u0131na giren bu b\u00f6lgeden b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7lerin ger\u00e7ekle\u015fmesinden sonra Bat\u0131 Trakya Cumhuriyeti de da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n<p>1918\u2019de \u00a0Bulgaristan\u2019da Cumhuriyet i\u00e7in asker isyan\u0131 alevlendi. Sofya ku\u015fat\u0131ld\u0131. \u00c7ar\u0131n gitmesi istendi. \u201c<strong>Vladaya Silahl\u0131 Asker Ayaklanmas\u0131<\/strong>\u201d tarih oldu. . Ayaklanma Alman silahl\u0131 i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131ld\u0131. \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f ve i\u0130flas ya\u015fand\u0131. Ferdinand tahtan indi, fakat \u00fclkeyi terk etmezden \u00f6nce tac\u0131 o\u011flu III. Boris\u2019e giydirdi.<\/p>\n<p><strong>Ne yaz\u0131k ki tarihe kar\u0131\u015fan y\u0131llarda Bulgar halk\u0131 mazlum milletten egemen millete y\u00fckselme yolunu y\u00fcr\u00fcyemedi<\/strong>. 1913 y\u0131l\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman Pomaklar\u0131n isimlerinin, dinlerini ve geleneklerinin de\u011fi\u015ftirerek Bulgarla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131yla ba\u015flayan milli par\u00e7alanma, az\u0131nl\u0131klar\u0131n Bulgar soyundan ve dayat\u0131lan tek dilli, tek k\u00fclt\u00fcrl\u00fc devlet bi\u00e7iminden uzakla\u015fma s\u00fcreci ya\u015fand\u0131.<\/p><div id=\"bghab-307360746\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bu z\u0131tla\u015fma keskinle\u015fti. Rus ve Alman boyunduru\u011fundan kurtulamayan Bulgarlar millet olamad\u0131. Millet olamayan bir soy devlet kuramaz.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Bulgar devleti de d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan ve y\u00f6neticisi (\u00c7ar) d\u0131\u015f \u00fclkeden g\u00f6nderilen bir prenslik-\u00e7arl\u0131k \u015feklinde bi\u00e7imlendi. 2019\u2019da\u00a0 \u201c<strong>millet-devlet<\/strong>\u201d form\u00fcl\u00fcnden dem vuranlar art\u0131yor. E\u011fer Cumhuriyet, \u00f6z\u00fc demokratik bir devletse, Bulgaristan 1934 \u2013 1944 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda fa\u015fist monar\u015fi; 1944-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda halk\u0131n iradesine de\u011fil devlet ter\u00f6r\u00fcne dayanan kom\u00fcnist totalitarizm ya\u015famak zorunda kalm\u0131\u015fsa bu kategorinin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Uygulanan y\u00f6netim bi\u00e7iminin &#8211; cumhuriyetin &#8211; hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleriyle, e\u015fitlik ve adaletle ili\u015fkisi yoktur. Fa\u015fizm ile totalitarizmi birbirinden ay\u0131ran devletin politik y\u00f6netim bi\u00e7imi olmay\u0131p, ancak ekonomide fa\u015fizmin \u00f6zel sekt\u00f6re ya\u015fam hakk\u0131 tan\u0131mas\u0131, sosyalizm ve kom\u00fcnizmin ise maddi ve manevi ya\u015famda her \u015feyi topyek\u00fbn devletle\u015ftirme-sidir. Ad\u0131 ne olursa olsun (fa\u015fizm veya kom\u00fcnizm fark etmez) \u00a0bu iki devlet bi\u00e7imi Cumhuriyet olarak kabul edilemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc halk\u0131n kay\u0131ts\u0131z ko\u015fulsuz egemenli\u011finden ve milli ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan s\u00f6z etmek bile m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden uzak ve adaletsiz bir toplumsal d\u00fczendir.<\/p>\n<p>Bu nedenlerle olacak daha Bulgar toplumunda 1895 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 devleti b\u00fcnyesine geri d\u00f6nmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnenler oldu. 1878\u2019den beri s\u0131k\u0131\u015fan T\u00fcrkler, Pomaklar, Romanlar ve Bulgarlar hep T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor. Bu gidi\u015fle T\u00fcrkiye\u2019deki Bulgaristanl\u0131 soyda\u015f say\u0131s\u0131 Bulgaristan&#8217;da ya\u015fayan t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131ndan fazla oldu. \u00dclkede bir as\u0131r boyunca ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n sebepleri aras\u0131nda i\u00e7 bo\u011fu\u015fmalar ve bunal\u0131mlardan beliren dar-bo\u011fazlar d\u00fc\u015fmanl\u0131k k\u00f6r\u00fckleme ve \u00f6tekile\u015ftirme ve zorunlu g\u00f6\u00e7le a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu geli\u015fmeler, \u00f6z\u00fcnde h\u00fcmanizm olan cumhuriyet rejimleriyle ba\u011fda\u015fmaz. Cumhuriyet devleti b\u00fct\u00fcn halk\u0131n-milletin devletidir.<\/p>\n<p><strong>Birinci ve ikinci D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131 aras\u0131nda monar\u015fi rejimi 2 defa iflas etti.<\/strong><\/p>\n<p>3 ayaklanma ve 2 askeri darbe ya\u015fad\u0131. 1934-1944 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda i\u00e7 sava\u015f \u00e7ok can ald\u0131. 1878\u2019de Rus esaretine d\u00fc\u015fen Bulgaristan n\u00fcfusu, 1934\u2019ten sonra Nazi Almanya&#8217;s\u0131 boyunduru\u011funa girdi. Devaml\u0131 ya Rusya\u2019ya ya da Almanya sar\u0131ld\u0131. Her defas\u0131nda halk soyuldu. \u00c7ile \u00e7ekti. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k elde edemedi, egemen olamad\u0131, h\u00fcrriyet ve demokrasiden uzak kald\u0131. Manevi ya\u015fam\u0131n olgunla\u015fmam\u0131\u015f Bulgar kimli\u011fi etraf\u0131ndan toplanmas\u0131, az\u0131nl\u0131k k\u00fclt\u00fcrleri harmanlanmadan milli k\u00fclt\u00fcrden s\u00f6z edilmesi etnik halk topluluklar\u0131n\u0131n kendi i\u00e7lerine \u00e7ekilmesine neden oldu. Bu da monar\u015fi, fa\u015fizm, totalitarizm d\u00f6nemlerinde sivil toplum kurulamayaca\u011f\u0131na, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131na, toplumun zul\u00fcm edilerek y\u00f6netildi\u011fine pek \u00e7ok \u00f6rnekler sundu.<\/p><div id=\"bghab-1338684592\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Monar\u015fi babadan o\u011fla ge\u00e7en bir idaredir.<\/strong><\/p>\n<p>Ferdinand gitti, o\u011flu III. Boris 1943\u2019te fa\u015fist diktat\u00f6r Hitler taraf\u0131ndan zehirlenerek \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcne kadar monar\u015fi fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fckle idare etti. Bulgar monar\u015fisinin ebedi bir y\u00f6netim bi\u00e7imi mi oldu\u011fu ve 1946\u2019da Halk Cumhuriyeti ile de\u011fi\u015ftirilmesinin yasalara uygun mu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih\u00e7iler ve hukuk\u00e7ular\u0131n ana tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biri olmaya devam ederken, parlamenter demokrasiden Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netim sistemine ge\u00e7i\u015f se\u00e7ene\u011fi \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar devam ediyor. T\u00fcrkiye Cumhuriyetinde ger\u00e7ekle\u015fen anayasal de\u011fi\u015fikliklerle Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netim sistemine ba\u015far\u0131l\u0131 ge\u00e7i\u015f \u00f6rnek g\u00f6steriliyor.<br \/>\n***<br \/>\n<strong>29 Ekim 2019 T\u00fcrkiye\u2019de Cumhuriyet bayram\u0131 kutlad\u0131<\/strong>.<br \/>\n23 Nisan 1923\u2019te B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funun k\u00fclleri \u00fczerinde egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z halk\u0131n olan, y\u00fcz\u00fc bat\u0131ya d\u00f6n\u00fck, parlamenter T\u00fcrkiye Cumhuriyetini ilan etti. Art\u0131k 96. defa T\u00fcrkiye&#8217;de ya\u015fayanlar T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin kurucusu Ba\u015fkomutan Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;\u00fc sayg\u0131yla an\u0131yor. XX. Y\u00fczy\u0131l T\u00fcrkiye\u2019sinde yeti\u015fen b\u00fcy\u00fck liderimizle \u00f6v\u00fcn\u00fcyor-\u00f6v\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019da M.K. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatan birka\u00e7 kitap \u00e7\u0131kt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Fakat bu eserlerde T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n devam\u0131, bir\u00e7ok imparatorluk ve devletler kuran T\u00fcrk soyunun en y\u00fcce \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu ve y\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetlere bakt\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 ve beklenen derinlikte anlat\u0131lmad\u0131. Kemal Tahir\u2019in \u201c<strong>Yol Ayr\u0131m\u0131<\/strong>\u201d eseri Bulgarcaya kazand\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0 \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir\u2019in Milli Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ve y\u00fcce \u00f6nder Atat\u00fcrk\u2019\u00fc anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201c<strong>Suyu Arayan Adam<\/strong>\u201d ve \u00f6teki eserleri ile Turgut \u00d6zakman\u2019\u0131n \u201c<strong>Cumhuriyet T\u00fcrk Mucizesi\u201d <\/strong>gibi \u00fcnl\u00fc yap\u0131tlar\u0131 Bulgar toplumuna kazand\u0131r\u0131lmadan T\u00fcrk milletinin do\u011fal hamlelerle Bat\u0131ya ak\u0131m\u0131n\u0131 anlamak zor oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bulgar toplumu sanki T\u00fcrklerin Avrupala\u015fma s\u00fcrecinde kendini yol kesen rol\u00fcnde g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u00c7anakkale, Gelibolu, Sakarya Sava\u015flar\u0131na Bulgaristan T\u00fcrklerinden kat\u0131lm\u0131\u015f, yaralanm\u0131\u015f, esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve sonra geri d\u00f6nm\u00fc\u015f pek \u00e7ok\u00a0 pek\u00a0 kahraman\u00a0 olsa da, sahada \u00e7al\u0131\u015fan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Yetkililerince onlarla ilgili geni\u015f ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 maalesef yap\u0131lmad\u0131. Torunlar\u0131na el uzat\u0131larak T\u00fcrk ocaklar\u0131nda ocak ba\u015f\u0131 olmalar\u0131n\u0131 \u00f6zendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmad\u0131. Cumhuriyet Bayram\u0131 t\u00f6renlerine bile Bulgaristan T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcnden ruhen kopmu\u015f, T\u00fcrkler aras\u0131nda g\u00f6rev yapan gizli servis ve savc\u0131l\u0131k kadrolar\u0131na ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmas\u0131, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n cumhuriyet co\u015fkusunu giderek s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc. Cumhuriyet kutlamalar\u0131nda \u00c7anakkale-Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 gibi sava\u015flara kat\u0131lan dedelerinin torunlar\u0131na bile bu kap\u0131lar a\u00e7\u0131lmad\u0131, bu torunlar\u0131na birer plaket, te\u015fekk\u00fcr belgesi madalya verilmesi ne kadar da gurur verici bir davran\u0131\u015f olurdu. Amma olmad\u0131 olmad\u0131 olmuyor, neden bilmiyoruz?<\/p><div id=\"bghab-3669722037\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu y\u0131lki t\u00f6renlerde, Yeni T\u00fcrkiye Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Recep Tayip Erdo\u011fan An\u0131tkabire \u00e7elenk koydu. Kutlamaya devlet erk\u00e2n\u0131 ve muhalefet partileri liderleri, meclis ve devlet kurumlar\u0131 m\u00fcd\u00fcr ve ba\u015fkanlar\u0131 kat\u0131ld\u0131lar. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn a\u00e7\u0131k olan An\u0131tkabir milyonlarca \u00e7ocuk, gen\u00e7 ve ya\u015fl\u0131 taraf\u0131ndan ziyaret ediliyor. \u0130stanbul k\u00f6pr\u00fcleri T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 rengiyle s\u00fcslenirken, Bo\u011faz\u2019da havai fi\u015fek \u015f\u00f6lenleri ve b\u00fct\u00fcn semtlerde halk t\u00f6renleri d\u00fczenlendi. \u0130nsan olman\u0131n, M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk olman\u0131n gururuyla ya\u015fayan T\u00fcrkiye halk\u0131 bayram ediyor. Ge\u00e7en y\u0131llarda cumhuriyet devletine sar\u0131lan T\u00fcrk halk\u0131 kendi karar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce alma ve kendi g\u00fcc\u00fcyle istedi\u011fini yapabilme durumuna gelmi\u015ftir. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na ve Arap ve M\u00fcsl\u00fcman halklara cumhuriyet, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve h\u00fcrriyet \u00f6rne\u011fi veren T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarih boyunca ba\u015f\u0131 dik durmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti parlamenter demokrasi d\u00fczeni anayasal Ba\u015fkanl\u0131k y\u00f6netimine y\u00fckseldi. N\u00fcfusu 82 milyon olan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti demokratik y\u00f6netim ilkelerine ba\u011fl\u0131 kalarak, s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 olarak, bir ter\u00f6r yuvas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen Yak\u0131n Do\u011fu\u2019da bar\u0131\u015f\u0131n ve g\u00fcvenli\u011fin sars\u0131lmaz kalesi haline geldi.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk ilkelerine s\u00fcrekli ba\u011fl\u0131 kalan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devleti, son y\u0131llarda d\u00fcnya \u00fclkelerinden hi\u00e7 birinin yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131. 4 milyona yak\u0131n Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131ya ve sava\u015f ka\u00e7a\u011f\u0131na kanat a\u00e7t\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okuttu, hastalar\u0131 ba\u011fr\u0131na bast\u0131, ya\u015fl\u0131lara sofra a\u00e7t\u0131. Ter\u00f6rle m\u00fccadelede \u00fcst\u00fcn geldi. D\u00fcnya g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 dik durdu, aya\u011f\u0131na getirtti. Mazlumlar\u0131 vatanlar\u0131na \u00e7evirip huzur i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in art arda 3 askeri operasyon ger\u00e7ekle\u015ftirdi, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r\u00fcsleri inlerine girip yok etti. T\u00fcrkiye zihniyet de\u011fi\u015fikli\u011fi ya\u015f\u0131yor. Hep birlikte B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye olma fikri Cumhuriyet kutlamalar\u0131nda co\u015fku kayna\u011f\u0131 oldu. \u00c7ocuklar\u0131na cumhuriyet bilinci a\u015f\u0131layan anneler ve babalar mutlu. Y\u00fcce Atat\u00fcrk posterleri ta\u015f\u0131yanlar Cumhuriyetle gurur duyuyorlar. Y\u00fcr\u00fcyen kortejlerde \u015fark\u0131, T\u00fcrk\u00fc, m\u00fczik, \u0131\u015f\u0131k ve havay\u0131 fi\u015fek e\u015fli\u011finde Atat\u00fcrk ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini anlayanlar, direni\u015f ruhunu ya\u015fatanlar y\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Mazlumlar\u0131n, Hakk\u0131n PE\u015e\u0130NDE gitti\u011fi i\u00e7in d\u00fcnyaya y\u00f6n verebildi\u011fi i\u00e7in b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Yak\u0131n Do\u011fu\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc lider \u00fclke oldu. Avrupa\u2019ya hem Amerika\u2019ya hem de Rusya\u2019da s\u00f6z ge\u00e7iren tek M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke T\u00fcrkiyedir. 96 y\u0131l \u00f6nce Cumhuriyet sevdas\u0131yla Avrupa\u2019ya y\u00f6nelen T\u00fcrkiye halk\u0131, kom\u015fular\u0131n\u0131, Balkan-Kafkas halklar\u0131n\u0131, Orta Avrupa devletlerini s\u0131k\u0131 geli\u015fme hamleleriyle geride b\u0131rakt\u0131. Ekonomi, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel alanlarda, teknoloji dallar\u0131nda \u00f6teki devletlerin ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011fi hamlelere hayat hakk\u0131 kazand\u0131rd\u0131. Balkanlar\u0131n duraklad\u0131\u011f\u0131, Avrupa&#8217;n\u0131n t\u00f6kezledi\u011fi bir d\u00f6nemde T\u00fcrkiye Cumhuriyet rejimi 4. Teknolojik devrime ge\u00e7ti. En b\u00fcy\u00fck havaalan\u0131, 3. Yavuzsultan k\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Denizin alt\u0131ndan t\u00fcnellerle, Alt yap\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirdi. Kara&#8217;da, deniz&#8217;de ve hava&#8217;da ula\u015f\u0131m h\u0131z\u0131n\u0131 defalarca y\u00fckseltti. Her k\u0131t&#8217;adan turistlerin en \u00e7ok sevdi\u011fi \u00fclke oldu. Cumhuriyetle kenetlenen halk\u0131m\u0131z g\u00fc\u00e7l\u00fc duru\u015fuyla yak\u0131n ve uzak halklara \u00f6rnek oluyor.<br \/>\nDevam edecek<br \/>\nPayla\u015f\u0131n\u0131z.<br \/>\nTe\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n<div id=\"bghab-1402428448\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih: 29 Ekim 2019 Yazan: Oya Canbazo\u011flu Konu:\u00a0 Bulgaristan T\u00fcrklerinin Cumhuriyet co\u015fkusu, \u00a0Cumhuriyet roman\u0131 ve \u00a0Cumhuriyet Destanlar\u0131m\u0131z yoktu. Biz Bulgaristan vatanda\u015flar\u0131 cumhuriyeti duyumsayamadan yeti\u015ftik. Cumhuriyetin<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":36247,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-41681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/oya-32.jpg?fit=220%2C300&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-aQh","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41681\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}