{"id":40756,"date":"2019-09-13T10:07:23","date_gmt":"2019-09-13T07:07:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=40756"},"modified":"2019-09-13T20:38:06","modified_gmt":"2019-09-13T17:38:06","slug":"ismail-yakup-ile-reportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/ismail-yakup-ile-reportaj\/","title":{"rendered":"Ismail Yakup ile Reportaj"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u0130revanl\u0131 S. Bulgaristan T\u00fcrklerinden roman yazar\u0131 \u0130smail Yakup\u2019un evindeyiz.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u0130smail Yakup y\u0131llar y\u0131l\u0131 kendi elleriyle ekti\u011fi \u00fcz\u00fcm \u00e7arda\u011f\u0131n\u0131n sefas\u0131nda bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Say\u0131n hocam ilk yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z felyeton \u201c<em>Gece \u0130mtihan\u0131<\/em>\u201d idi. Daha sonra yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z daha b\u00fcy\u00fck romanlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00a0\u201c<em>Kestaneler Alt\u0131nda\u201d \u201cUlu C\u0131nar\u201d\u0131\u00a0<\/em>okudum. Ve son geli\u015fimizde<em>\u201cHayat\u0131m\u0131z\u0131n K\u0131\u015f Aylar\u0131\u201d<\/em>\u00a0roman\u0131n\u0131zla tan\u0131\u015ft\u0131k okuduk. Romanlar\u0131n\u0131zda hep o y\u0131llar\u0131n 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda Bulgar y\u00f6netiminde bir de\u011fi\u015fime ba\u015flamas\u0131 ve o y\u0131llar an\u0131l\u0131r. Siz bu de\u011fi\u015fimi ne zaman hissettiniz ve nas\u0131l bir duygu yarand\u0131. Bulgaristan T\u00fcrklerinde. Nas\u0131l bir durum beklenirdi Bulgar devletinden.<\/p>\n<p><strong>\u0130SMA\u0130L YAKUP<\/strong>: Bu hususta Bulgarlar 1973\u2019ten 1980 y\u0131l\u0131na kadar Bulgaristan\u2019daki parti ve devletin siyasetinde b\u00f6yle bir \u015fey hisedilmezdi. Bu 1980 y\u0131llar\u0131nda art\u0131k yava\u015f yava\u015f belli olmaya ba\u015flad\u0131. Fakat Bulgarlar\u0131n Bulgar ideolojilerinin T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 olan siyaseti daima T\u00fcrklerin haklar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamakm\u0131\u015f. Ar\u015fivlere bak\u0131l\u0131rsa bu da 1878 y\u0131l\u0131ndan sonra Rus-T\u00fcrk harbinden sonra da ba\u015flam\u0131\u015f, fakat ad\u0131m ad\u0131m \u00e7e\u015fitli y\u0131llarda \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerde \u00e7e\u015fitli seviyedeymi\u015f. Yeni kom\u00fcnist idaresi idareye geldikten ilk y\u0131llarda T\u00fcrklerin haklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.\u00a0 T\u00fcrklere bir hayli geni\u015f haklar tan\u0131d\u0131lar. Hele tahsil konusunda okullar a\u00e7mada okuma yerleri yeni i\u015f yapma idare i\u015flerine devlet i\u015flerine T\u00fcrklerin tayin edilmesi vs ile, T\u00fcrklere baya\u011f\u0131 haklar verildi ve T\u00fcrkler aktif olarak yeni idarenin yeni h\u00fck\u00fcmetin, yeni sistemin kurulu\u015funda i\u015ftirak ettiler. Bu hele 1960 y\u0131llar\u0131na kadar \u00e7ok iyiydi ve biz bu haklardan memnunduk. T\u00fcrk\u00e7e okullar a\u00e7\u0131ld\u0131, liselerde T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim verildi. \u00dcniversitede fak\u00fclteler a\u00e7\u0131ld\u0131, \u00f6\u011fretmen okullar\u0131m\u0131z vard\u0131. \u00dcniversitede T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitimi vard\u0131. T\u00fcrk\u00e7e gazete, dergi \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rd\u0131. T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131n, radyoda T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlar vard\u0131, hatta bir saatten birka\u00e7 saate \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Sonra g\u00fcnde 5 saat yay\u0131n yap\u0131l\u0131rd\u0131. Bunlar 1961-62 y\u0131llar\u0131ndan sonra yava\u015f yava\u015f k\u0131s\u0131tlanmaya ba\u015fland\u0131. Hele 1968 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e kitaplar i\u00e7in yay\u0131n evi kapan\u0131nca biz art\u0131k bu olaylar\u0131n nereye giderdi\u011fini hissetmeye ba\u015flad\u0131k. \u0130lkin 1968 y\u0131l\u0131ndan sonra Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk\u00e7e kitap bas\u0131m\u0131 durduruldu. Sonra gazetelerde Bulgarca yaz\u0131lar \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e azalmaya ba\u015flad\u0131. Okuyucu 1981-82 y\u0131llar\u0131nda art\u0131k hepten gazetelerde T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lar k\u0131\u015f\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Radyoda yay\u0131nlar k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fma yasaklanmaya ba\u015fland\u0131 baz\u0131 yerlerde. Hele devlet dairelerinde art\u0131k T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmaya yasaklar konulmu\u015ftu. T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmak lokantalarda k\u00fcl\u00fcplerde o zamanlar T\u00fcrk\u00e7e \u015fark\u0131lar s\u00f6ylenirdi bunlar hepsi yasakland\u0131. Biz art\u0131k i\u015flerin k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fini g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. 1984 y\u0131l\u0131nda onlar birka\u00e7 k\u00f6yde bir denemeler yapt\u0131lar bunlar hakk\u0131nda hi\u00e7bir yerde yaz\u0131l\u0131 belge yok fakat, 1984 y\u0131l\u0131nda insanlar\u0131n konu\u015fmas\u0131na \u015fahadet olmalar\u0131na g\u00f6re ilkin denemeler yap\u0131ld\u0131. Aytos taraflar\u0131nda baz\u0131 k\u00f6ylerde insanlar\u0131n dilini de\u011fi\u015ftirerek zorlamaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Sonra bu \u015fekilde Krumovgrad\u2019\u0131n baz\u0131 k\u00f6ylerinde s\u0131n\u0131r boyu k\u00f6ylerinde siz Pomaks\u0131n\u0131z yahut da Bulgar k\u00f6keniniz var, \u00a0Bulgarlarla ili\u015fkiniz var diyerek adlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in zorlamaya ba\u015flad\u0131lar. Art\u0131k 1984 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna do\u011fru Kas\u0131m ay\u0131nda b\u00fct\u00fcn k\u00f6ylerde insanlar\u0131 mecbureten T\u00fcrk adlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine mecbur ettiler. \u00a0Bu \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde icra edildi. K\u00f6yler geceleri bas\u0131l\u0131rd\u0131. T\u00fcrk insan\u0131na adlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in dilek\u00e7e imzalatt\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Bu \u015fekilde yeni y\u0131la kadar 1984 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda b\u00fct\u00fcn k\u00f6ylerde T\u00fcrklerin adlar\u0131 de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam T\u00fcrk edebiyat\u0131 ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi \u00f6\u011frenmek isteriz. T\u00fcrk edebiyat\u0131na merak\u0131n\u0131z T\u00fcrk\u00e7e roman yazmaya ne zaman ba\u015flad\u0131n\u0131z ve bu merak nereden do\u011fdu. Bulgarlar\u0131n rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi romanlar\u0131n\u0131zda k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi olarak hep ge\u00e7er. \u00dcz\u00fcm \u00e7arda\u011f\u0131 alt\u0131nda oturmu\u015fuk buradan g\u00f6r\u00fcnen ar\u0131 kovanlar\u0131ndan bir az bahseder misiniz. Kovanl\u0131kta sabah sabah y\u00fczden fazla ar\u0131 kovan\u0131 sayd\u0131m. O ar\u0131 kovanlar\u0131ndan 9 No\/lu ar\u0131 kovan\u0131 \u00e7ok ilgimi \u00e7ekti. Bu kovanda s\u0131r gibi gizletilen belgede bir ger\u00e7eklik pay\u0131 var m\u0131 bu bir avtobiografi mi yoksa yazar\u0131n kendi texeyy\u00fcl\u00fc ill\u00fcziyas\u0131 m\u0131 desek ) 9 numaal\u0131 No\/lu kovan ger\u00e7ek mi a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Edebiyata merak\u0131m okulda iken ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u015eiir ve hikaye okumay\u0131 severdim. Hele bir\u00a0<em>Eyl\u00fclc\u00fc Cocuk<\/em>\u00a0gazetesi \u00e7\u0131kard\u0131. Bulgarca \u201c<em>Srebritca\u201d<\/em>\u00a0derledi Bulgarlar. Rusya\u2019da ad\u0131 \u201c<em>Pioner\u201d<\/em>\u00a0gazetesi \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi burada da\u00a0<em>Eyl\u00fclc\u00fc \u00c7ocuk<\/em>\u00a0gazetesi \u00e7\u0131kard\u0131 ve bu gazete T\u00fcrk okullar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. Ben bu gazeteyi daima al\u0131rd\u0131m ve orda olan \u015fiirleri, \u00f6yk\u00fcleri okurdum. Sonra evimize \u201c<em>Yeni I\u015f\u0131k<\/em>\u201d gazetesi \u00a0de girmeye ba\u015flad\u0131. Ebeveyinleim abune olurlard\u0131 bu gazetelere ve biz\u00a0<em>Yeni I\u015f\u0131k<\/em>\u00a0gazetesine de abune olmu\u015ftuk ve bu gazete de evimize gelirdi. \u00a0Sonra \u201c<em>Halk Gen\u00e7li\u011fi<\/em>\u201d gazetesi de \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131 o, gazeteyi de okurdum. Fakat edebiyata merak\u0131m edebiyat \u00f6\u011fretmenim sayesinde be\u015f alt\u0131nc\u0131 s\u0131n\u0131flarda da yaranmaya ba\u015flad\u0131. Okulda bir T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenim vard\u0131 Mehmet Davudov, \u015fairdi o T\u00fcrk\u00e7e \u015fiir yazard\u0131. \u015eiirleri gazetelerde \u00e7\u0131kard\u0131 biz de onu ilgiyle okurduk. Mehmet Davudov bizi ve birka\u00e7 \u00f6\u011frenciyi \u015fiir tekni\u011fine \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u015eiir nas\u0131l yaz\u0131l\u0131r, kafiye ve hece vezni b\u00f6yle \u015feyleri bize \u00f6\u011fretirdi ve biz birka\u00e7 \u00f6\u011frenci denemeler yapard\u0131k \u015fiir yazmak i\u00e7in, o da bizi te\u015fvik ederdi. T\u00fcrk edebiyat\u0131na en b\u00fcy\u00fck merak\u0131m benim Razgrad\u2019da \u00f6\u011fretmen okulunda okurken yarand\u0131. Edebiyat \u00f6\u011fretmenimiz Ahmet \u00f6\u011fretmen okulda edebiyat derne\u011finde toplard\u0131 bizi on onbe\u015f \u00f6\u011frenci idik, derneyi de kendisi y\u00f6netirdi. Onun yan\u0131nda baz\u0131 \u015feyleri \u00f6\u011frendik. \u00d6\u011fretmen okulunda iken ilk \u015fiirim \u00e7\u0131kt\u0131, ilk yaz\u0131m \u015fiirdi. Sonra askerde iken \u201c<em>Halk Gen\u00e7li\u011fi\u201d<\/em>\u00a0gazetesinde yar\u0131\u015f ilan edilmi\u015fti. Feyleton ve \u00f6yk\u00fc yar\u0131\u015f\u0131 akl\u0131ma geldi bir feyleton yazmak, yani mizahi hikaye ve i\u015ftirak etmek i\u00e7in ben orda \u00f6yk\u00fc yar\u0131\u015fmas\u0131na kat\u0131ld\u0131m. Orada ikinciliyi\u00a0 kazand\u0131m felyetonda. Ondan sonra yazmaya daha da merak\u0131m artt\u0131. Meydan bulduk\u00e7a \u00f6yk\u00fcler yazard\u0131m.<\/p><div id=\"bghab-4159638710\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/ism-yakup1.jpg?w=640&#038;ssl=1\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam nesir eserinizi ne zaman yazd\u0131n\u0131z ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda. \u0130lk nesir eseriniz \u201c<em>Gece \u0130mtihan\u0131\u201d<\/em>m\u0131?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup<\/strong>. \u201c<em>Gece \u0130mtihan\u0131<\/em>\u201d hikayesini \u00f6\u011fretmen oldu\u011fum y\u0131llarda 1967 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131m. Bunun hikayesi de oradan ba\u015flad\u0131, \u00f6\u011frencilerim kitap isterlerdi kitap bulamazd\u0131k onun i\u00e7in yazd\u0131m. O zaman kitap bulamazd\u0131k macera kitaplar\u0131 yoktu. B\u00f6yle bir hadise macera dinlemi\u015ftim s\u0131n\u0131r boyunda, \u00e7ocuklar\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en bir macera. \u0130\u015fte ben de bunu kaleme ald\u0131m ve bir hikaye \u00e7ocuk hikayesi yazmak istedim. Ama konu uzad\u0131k\u00e7a uzad\u0131 sonunda bir \u00e7ocuk roman\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 50-60 sayfal\u0131k elyazmas\u0131 oldu, onun \u00fczerinde bir az \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra\u201dnarodnaya prosveta\u201d yay\u0131nevine g\u00f6nderdim. Yay\u0131nevinde Sabri Tata\u2019n\u0131n eline ge\u00e7mi\u015f o da yaz\u0131y\u0131 be\u011fenmi\u015f ho\u015funa gitmi\u015f ve Sabri Tata\u2019n\u0131n yard\u0131m\u0131 ile \u201c<em>Gece \u0130mtihan\u0131<\/em>\u201d ak g\u00fcn g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam \u201c<em>Ulu \u00c7\u0131nar\u201d<\/em>\u00a0roman\u0131n da bir an\u0131s\u0131 var m\u0131, bir az a\u00e7\u0131klama yapar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0\u201c<em>Ulu \u00c7\u0131nar<\/em>\u201d art\u0131k ba\u015fka bir konu. \u201c<em>Ulu \u00c7\u0131nar<\/em>\u201d roman\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda da yazm\u0131\u015ft\u0131m b\u00f6yle Bulgarca bir ata s\u00f6z\u00fc var. Fakat orda T\u00fcrk\u00e7e Bulgarca yazd\u0131k ki ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u00fcnler. Kitap her iki dilde yay\u0131mland\u0131. Ben kendimden d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki \u201cbir k\u00f6yde ne \u015fah olur, ne padi\u015fah\u201d B\u00f6yle bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m arkada\u015f\u0131m vard\u0131, ayn\u0131 romanda oldu\u011fu gibi. Kendi k\u00f6y\u00fcnde \u00e7ok h\u00fcrmet g\u00f6r\u00fcrd\u00fc, fakat ailesinde h\u00fcrmet g\u00f6rmezdi. Ben bu atas\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fte onun i\u00e7in koydum ba\u015fl\u0131k b\u00f6yle. \u201c\u0130nsan kendi k\u00f6y\u00fcnde ne \u015fah olur ne padi\u015fah\u201d.\u00a0 Umumiyetle kendi k\u00f6y\u00fcnde ba\u015fka k\u00f6ylerde h\u00fcrmet g\u00f6r\u00fcr fakat kendi k\u00f6y\u00fcnde g\u00f6rmez. Benim kahraman\u0131m ise kendi k\u00f6y\u00fcnde h\u00fcrmet g\u00f6r\u00fcyor, hanesinde h\u00fcrmet g\u00f6rm\u00fcyor. Bu konu \u00fczerinde bir roman olu\u015fturmak da b\u00f6yle akl\u0131ma geldi. Bir g\u00fcn ar\u0131lar\u0131n yan\u0131nda kovanl\u0131kta otururken akl\u0131ma geldi, plan\u0131n\u0131 \u00e7izdim onu yazd\u0131m ve \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m.\u00a0<em>\u201cUlu \u00c7\u0131nar<\/em>\u201d roman\u0131 da b\u00f6ylece meydana geldi.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam\u00a0<em>\u201cKestaneler Alt\u0131nda<\/em>\u201d roman\u0131n\u0131z\u0131 da severek okudum. O romanda \u00e7ok g\u00fczel ve ulvi bir a\u015fk hikayesi var. Bu hikayede avtobiografi var m\u0131? Kendi kurgunuz mu?<\/p><div id=\"bghab-3412014260\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.<\/strong>\u00a0\u201c<em>Kestaneler Alt\u0131nda<\/em>\u201d roman\u0131nda da yine bir ger\u00e7ek hayat var. Benim tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m \u00a0\u00a0bir \u00f6\u011fretmen arkada\u015f\u0131m kendi k\u00f6y\u00fcne kapat\u0131ld\u0131. K\u00f6y\u00fcnden \u00e7\u0131kmas\u0131 yasakland\u0131. \u0130ki y\u0131ldan fazla k\u00f6y\u00fc terk etmeye hakk\u0131 yoktu. Bu romandaki kahraman toplumda bir ki\u015finin ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enleri de\u011fil, hikaye birka\u00e7 ki\u015finin ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en bir hadisedir. Bu kahramanlar\u0131 ben bir ki\u015finin \u00fczerinden ayn\u0131 b\u00f6yle, hat\u0131ralar \u00fczerine yazd\u0131m derken nas\u0131l olmu\u015f bu hat\u0131ralar, nerde olmu\u015f, bu \u015fekilde koydum. \u015eimdiki kitapta oldu\u011fu gibi ve k\u00f6ye gelen \u00f6\u011fretmen onunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor ve onun hat\u0131ralar\u0131n\u0131 okuyup onlar\u0131 bir roman haline getiriyor.\u00a0<em>\u201cKestaneler Alt\u0131nda\u201d\u00a0<\/em>roman\u0131n\u0131 emekli olduktan sonra yazmaya ba\u015flad\u0131m.\u00a0 Art\u0131k aylak kald\u0131m. Ar\u0131 kovanlar\u0131 ile i\u015fler bittikten sonra, yaz aylar\u0131n\u0131n i\u015fleri bittikten sonra birka\u00e7 g\u00fcn aylatt\u0131m. Hep d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum bu hadiseyi nas\u0131l yaz\u0131y\u0131m diye, i\u015fte bunu da kovanl\u0131kta yazd\u0131m b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131. Bir ar\u0131 kovan\u0131n\u0131n \u00fczerine koyarak b\u00fct\u00fcn hikayeni elle yazd\u0131m. Yazd\u0131\u011f\u0131m ka\u011f\u0131tlar\u0131 her g\u00fcn 9\/No\u2019lu kovana koyar eve gelirdim. Do\u011frudan bir kovan\u0131n \u00fczerine koyarak yazd\u0131m b\u00fct\u00fcn roman\u0131. El yaz\u0131s\u0131 bittikten sonra, yazd\u0131klar\u0131m\u0131 bilgisayarda sonradan i\u015fledim.\u00a0 \u0130\u015fte u 9No:lu kovan onun i\u00e7in bu kadar de\u011ferli benim i\u00e7in.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.<\/strong>\u00a0Hocam son roman\u0131n\u0131z olan \u201cHayat\u0131m\u0131z\u0131n K\u0131\u015f Aylar\u0131\u201d\u00a0 roman\u0131n\u0131 kitab\u0131n\u0131 sizinle 2017 tarihine g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde plan\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftiniz. Art\u0131k kitap roman haline gelmi\u015f, kitab\u0131n m\u00fcsveddesini okudum oradaki hadiselerde de Sovyetlerdeki kuruculuk sistemi tasvir edilir. Bu roman\u0131n\u0131zda da kendi ya\u015fam\u0131n\u0131zdan sat\u0131rlaras\u0131nda avtobiografi \u00e7izgileri g\u00f6rd\u00fcm. Makine m\u00fchendisi kimdir!?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Makine m\u00fchendisi var ger\u00e7ektir. Her yazar kendi hayat\u0131ndan yaz\u0131lar\u0131na bir \u015feyler katar. Ben de katm\u0131\u015f\u0131md\u0131r mutlaka ve bir \u015feyler var. Mutlaka vard\u0131r. Var bunu s\u00f6ylemek istemiyorum. Makine m\u00fchendisi daha sa\u011fd\u0131r. Ben daha kitapta \u00f6ld\u00fc diye yaz\u0131yorum fakat o hele sa\u011fd\u0131r. Kim oldu\u011fu bilinmese daha iyi olur. Onu daha anmayal\u0131m daha.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam bu son kitab\u0131n\u0131zdan fevkalade bir haber bekliyor musunuz? \u0130nternet sitesinde Yurtd\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkler i\u00e7in d\u00fczenlenen bir \u00f6yk\u00fc yar\u0131\u015fmas\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6\u011frendim.\u00a0 Bir \u00f6d\u00fcll\u00fc yar\u0131\u015fma bu. \u00d6d\u00fcl alma ihtimaliniz var m\u0131?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.<\/strong>\u00a0Bunu ben s\u00f6yleyemeyece\u011fim oraya ba\u015fka kitaplar da g\u00f6nderilir. \u00a0Derlemeler \u00a0g\u00f6nderilir. Olduk\u00e7a sakl\u0131 olan bir yar\u0131\u015fma. Bu konuda hen\u00fcz konu\u015fmayal\u0131m.<\/p><div id=\"bghab-3071894942\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam son sorular. \u00a0Gen\u00e7li\u011finizde hangi yazarlar\u0131n romanlar\u0131n\u0131 okurdunuz? Kimler, hangi yazarlar sizin daha \u00e7ok ilginizi \u00e7ekerdi. Hangi romanlar\u0131 merakla okurdunuz. Bulgaristanl\u0131 roman yazarlar\u0131ndan Sabri Tata, \u00d6mer Osman Erendoruk, \u0130smail Canbaz, \u0130brahim Tatarl\u0131, \u0130smail \u00c7avu\u015f\u2019la hi\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz oldu mu? Bu yazarlardan hangisini daha \u00e7ok be\u011fenir ve okurdunuz? Sabri Tata roman yazar\u0131 idi. Sizin \u00e7a\u011fda\u015f\u0131n\u0131z olan \u0130smail \u00c7avu\u015f hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebilir siniz? Altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llarda yani kimleri okurdunuz?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Sabri Tata\u2019n\u0131 iyi tan\u0131rd\u0131m. Romanlar\u0131n\u0131 okurdum. \u0130smail \u00c7avu\u015f benim okul arkada\u015f\u0131md\u0131. Razgrad \u00f6\u011fretmen okulunda biz onunla birlikte okuduk. O zamandan daha tan\u0131\u015f\u0131yoruz. Onun \u015fiirlerini bilirim, \u00f6yk\u00fclerini \u00e7ok yak\u0131nda burada iki \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesi Sofya\u2019da ikinci bir kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z oldu. 2016 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesi orada kitab\u0131n\u0131 verdi bana. O zamana kadar \u0130smail \u00c7avu\u015f\u2019un \u00f6yk\u00fclerini okumam\u0131\u015ft\u0131m. \u015eiirlerini okurdum yaln\u0131z. \u201c<em>Dilek<\/em>\u201d adl\u0131 bir \u015fiir kitab\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Sabri Tata ile kom\u015fu k\u00f6yden idik onlar\u0131n \u015fiveleri bizimki ile ayr\u0131 idi. Bizim Ezer\u00e7eliler Torlakl\u0131lar hepsi ayn\u0131 \u015fekilde konu\u015furlard\u0131. Geleyrum, gedeyorum naapoursun vs. \u0130ki k\u00f6y\u00fcn dili ayr\u0131lamaz. Sabri Tata ile kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z ilk olarak \u201cGece \u0130mtihan\u0131\u201d vesilesiyle oldu. Tata\u2019dan mektup ald\u0131m, beni Sofya\u2019ya davet etti orada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Kitapla il\u011fili\u00a0 anla\u015fmay\u0131 imzalad\u0131k. Basmak i\u00e7in nas\u0131l olacak diye konu\u015ftuk. O zaman bas\u0131n evi tam kaideleri korurdu. Onunla o zaman tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k, ondan sonra da \u00e7ok defalarca kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz oldu. Fakat roman dal\u0131nda \u00fcstat olarak biz \u00d6mer Osman Erendoruk\u2019u tan\u0131mam\u0131z laz\u0131m. \u00d6mer Osman Erendoruk \u00f6yk\u00fc ve roman \u00fczerinde en iyi \u00e7al\u0131\u015fan en dikkatli ve titizdi. \u00a0Dile \u00e7ok \u00f6nem verirdi. T\u00fcrk\u00e7eyi en iyi \u015fekilde ba\u015faran kimse \u00d6mer Osman Erendoruk\u2019tur. Ben \u00d6mer Osman Erendoruk\u2019tan daha iyi T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan bir yazar ve \u015fair g\u00f6rmedim Bulgaristan\u2019da. Yoktur da hesap ediyorum.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S:\u00a0<\/strong>Hocam altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llarda hangi romanlar\u0131 okurdunuz. Mesela Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin\u2019in \u201c<em>\u00c7al\u0131ku\u015fu<\/em>\u201d roman\u0131 vard\u0131. Biz talebe iken Azerbaycan okucular\u0131 biz talebeler de bu romanla tan\u0131\u015ft\u0131k. Azerbaycan\u2019a Sovyetlerin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 arifesinde ilk olarak getirilen roman diyebilirim.<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Bizler i\u00e7in edebiyat dal\u0131nda Sabahattin Ali ve Naz\u0131m Hikmet vard\u0131, onlar\u0131\u00a0 okurduk. Naz\u0131m Hikmet bizim i\u00e7in en birinci idi. Biz onlar\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 bilirdik ve okurduk. \u00a0Edebiyat\u0131 biz onlar\u0131n eserlerinden \u00f6\u011frendik. Sonra y\u0131llar\u0131n ge\u00e7mesine ra\u011fmen art\u0131k 1956-57 y\u0131llar\u0131nda \u201c<em>\u00c7al\u0131ku\u015fu\u201d<\/em>\u00a0az \u00f6nce and\u0131\u011f\u0131m Ahmet Afayim o bizim \u00f6\u011fretmenimizdi. O bize T\u00fcrk edebiyat\u0131 ile ilgili \u00e7ok \u015feyler \u00f6\u011fretirdi, \u00e7ok iyi anlat\u0131rd\u0131, ondan \u00f6\u011frendik. Halide Edip Ad\u0131var diye bir yazar varm\u0131\u015f. H\u00fcseyin Rahmi, Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin bunlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 biz \u00f6\u011fretmenimiz Ahmet Afayim hocam\u0131zdan \u00f6\u011frendik. Bunlar\u0131 Razgrad\u2019da art\u0131k \u00f6\u011fretmen okulunu bitirirken Ya\u015far Kemal\u2019in de \u201c<em>\u0130nce Mehmed\u201d<\/em>\u00a0roman\u0131n\u0131 \u00a0tekrar tekrar okuduk. \u015eimdi de gene diyebilirim ki \u201c<em>\u00c7al\u0131ku\u015fu\u201d<\/em>\u00a0Sebahattin Ali\u2019nin \u201c<em>K\u00fcrk Mantolu Madonna<\/em>\u201ds\u0131 biz bu kitaplar\u0131 \u00fc\u00e7er, d\u00f6rder, be\u015fer defa okumu\u015fum, \u015fimdi de okumay\u0131 severim. Naz\u0131m Hikmet\u2019in \u015fiirlerini b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n\u0131 okurduk. Onun bir kitab\u0131 var. \u201c<em>Bir A\u015fk Masal\u0131<\/em>\u201d adl\u0131 roman\u0131n\u0131 \u00fczerine film yapt\u0131lar. \u00c7ekoslaovakiya\u2019da filmini \u00e7ektiler. Onun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda da 1957 y\u0131l\u0131nda Naz\u0131m Hikmet ikinci defa Bulgaristan\u2019a geldikten sonra i\u015fte bizim ders y\u0131l\u0131 bitmi\u015fti yaz ay\u0131 idi. Razgrad okulunda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131 bitirdim eve d\u00f6nd\u00fcm. \u0130ki \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra Razgrad\u2019a gitmi\u015ftim tekrar o zaman a\u011fabeyim de Razgrad\u2019da \u00f6\u011fretmendi. \u0130lk okul \u00f6\u011fretmeni. \u00a0A\u011fabeyim Naz\u0131m Hikmet geliyor dedi kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z olacak. Benim okudu\u011fum okulda \u00f6\u011fretmen odas\u0131nda Razgrad k\u00fclt\u00fcr evinde \u00f6\u011fretmenlerle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 o \u015fekilde oldu. \u00c7ok iyi hat\u0131rl\u0131yorum \u015fimdi de g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. Bir arkada\u015f filim hakk\u0131nda soru sordu. Film \u00e7ekildikten sonra Bulgaristan\u2019da g\u00f6sterildi. Film Bulgarcaya \u00e7evrilmi\u015fti. Bulgaristan\u2019da bu filmi g\u00f6sterdiler biz bakt\u0131k. Ne diyeceksiniz bu filmi be\u011fendiniz mi? Hi\u00e7 be\u011fenmemi\u015f \u00e7ok hiddetlendi o zaman. \u201cRejis\u00f6r dedi, bu filmi yapan dedi \u00f6k\u00fcz\u00fcn birisi. Do\u011frudan bu kelimeyi kulland\u0131. Hi\u00e7 dedi T\u00fcrkleri bizleri dedi tan\u0131mam\u0131\u015f, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131mayan, bilmeyen bir kimse dedi. T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc T\u00fcrk \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131, T\u00fcrk danslar\u0131n\u0131 bilmeyen bir ki\u015fi. O filmi hi\u00e7 be\u011fenmemi\u015fti, o zaman \u00f6yle s\u00f6yledi.\u00a0 Hat\u0131r\u0131mda bunlar kalm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/ism-yakup2.jpg?w=640&#038;ssl=1\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.\u00a0<\/strong>Hocam Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk yazarlardan \u0130shak Ra\u015fidov hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebilir siniz? \u0130shak Ra\u015fidov\u2019la hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131n\u0131z m\u0131. Ra\u015fidov\u2019un \u201c<em>Ye\u015fik Ku\u015fak\u201d<\/em>\u00a0roman\u0131n\u0131 okudum. Bulgaristan\u2019da 60\u2019l\u0131 y\u0131llardaki sistemi en iyi \u015fekilde sat\u0131raralar\u0131nda mizahi bir dille tenkit eden bir yazar. \u00d6rnegin \u201cVazovir\u201d \u015fiirinde oldu\u011fu gibi. Bizde Azerbaycan\u2019da da Samed Vurgun\u2019un \u201c<em>Minge\u00e7evir\u201d<\/em>\u00a0\u015fiiri de o tarzda yaz\u0131lm\u0131\u015f ama, sovyetlerin zaferi \u00f6vg\u00fcyle terenn\u00fcm edilirdi.<\/p><div id=\"bghab-1915059082\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.<\/strong>\u00a0\u0130shak Ra\u015fidov\u2019u hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131m. Onunla hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131k.\u00a0 Ra\u015fidov\u2019un \u201cYe\u015fil Ku\u015fak\u201d roman\u0131n\u0131 okudum. \u0130lk ele\u015ftirmen olarak Bulgaristan\u2019da tan\u0131n\u0131rd\u0131. R\u0131za Mollof\u2019tan sonra o ele\u015ftiriler yazard\u0131, \u015fiirler \u00f6yk\u00fcler i\u00e7in her hangi bir derleme \u00e7\u0131kt\u0131ysa R\u0131za Mollof ve ondan biz \u0130shak Ra\u015fit\u2019ten okurduk. Fakat onunla hi\u00e7 y\u00fcz y\u00fcze gelemedim ve kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131m hi\u00e7bir defa.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.<\/strong>\u00a0Hocam Azerbaycan T\u00fcrkleri, daha do\u011frusu yazarlar\u0131 ile ilgili sorum olacak. Azerbaycan T\u00fcrkleri ile Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk yazarlar aras\u0131nda 1950\u2019li y\u0131llarda dostluk ba\u011flar\u0131 olmu\u015f, k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkiler kurulmu\u015ftu. 1950\u2019li y\u0131llarda Bulgaristan\u2019a gelen bir heyet vard\u0131. Azerbaycan Ayd\u0131nlar\u0131 ayr\u0131ca Bulgaristan\u2019da k\u00fclt\u00fcr ba\u011flar\u0131 konusunda bir\u00e7ok konular ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Siyasi y\u00f6nden nas\u0131l bir ba\u011f vard\u0131 bu konuda d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi hat\u0131r\u0131n\u0131zda kalanlar\u0131 \u00f6\u011frenmek isterim. Bu ili\u015fkiler haf\u0131zan\u0131zda nas\u0131l kalm\u0131\u015f?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Azerbaycan i\u00e7in haf\u0131zamda kalan diyecegim \u00e7ok konular vard\u0131r. Biz ilk okul \u00f6\u011frencisi iken ilk defa 1957 y\u0131l\u0131n\u0131n bahar ay\u0131nda Azerbaycan\u2019dan b\u00fcy\u00fck bir delegasyon geldi Bulgaristan\u2019a. Gazetelerde resimleri \u00e7\u0131kt\u0131. Azerbaycan\u2019dan gelen delegasyonu ikiye ay\u0131rd\u0131lar, yar\u0131s\u0131 Kuzey Bulgaristan\u2019da kald\u0131, di\u011fer yar\u0131s\u0131 G\u00fcney Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk b\u00f6lgelerini gezdiler, insanlarla g\u00f6r\u00fc\u011ft\u00fcler. Bu delegasyon asl\u0131nda Sovyet Azerbaycan\u0131\u2019nda insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131 i\u00e7in sosyalizmi anlatmak i\u00e7in gelmi\u015flerdi. K\u00f6yleri gezdiler, bizim k\u00f6y\u00fcm\u00fcze de geldiler. Ben orada onlar k\u00f6y\u00fc gezerken o kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde idim. Orada i\u015ftirak ettim ben de. Bizim k\u00f6y\u00fcn merkezinde bir k\u00fcrs\u00fc kurdular o k\u00fcrs\u00fcden konu\u015ftular. Hatta \u015fimdiki gibi hat\u0131rl\u0131yorum o konu\u015fmalar\u0131, g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcnde bir kad\u0131n kolhozda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f, o kad\u0131n da orada bir konu\u015fma yapt\u0131. Kolhozda \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131n Sosyalizm devrinde Azerbaycan\u2019da k\u00f6yl\u00fcler nas\u0131l iyi ya\u015f\u0131yorlar, iyi gelirleri varm\u0131\u015f diye anlat\u0131rd\u0131. Ve i\u015fte onu iyi hat\u0131rl\u0131yorum. Kad\u0131n onlar\u0131n hanesinde iki otomobil varm\u0131\u015f, kocas\u0131 i\u015fe giderken bir arabaya biner gidermi\u015f, kendisi de i\u015fe giderken di\u011fer arabaya binip i\u015fe gidermi\u015f. Yani g\u00fcn gelecek sizde de k\u00f6yl\u00fclerinizin otomobilleri olacak. Bunlar kald\u0131 akl\u0131mda. Yine 1950 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131 idi ilk bahard\u0131, a\u011fa\u00e7lar daha yapraklanmam\u0131\u015ft\u0131, hat\u0131rl\u0131yorum g\u00fcne\u015fli bir g\u00fcnd\u00fc. Onun devam\u0131 var \u00e7\u00fcnk\u00fc o delegasyon d\u00f6nd\u00fckten sonra iki ay sonra Bulgaristan\u2019dan 15 T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131 b\u00f6yle i\u015f ba\u015f\u0131nda olanlar te uyan\u0131k olanlar on be\u015f ki\u015fiyi Azerbaycan\u2019a g\u00f6nderdiler, oradaki hayat\u0131 g\u00f6rs\u00fcnler diye. Bu delegasyonun ba\u015fkan\u0131 y\u00f6netmeni S\u00fcleyman Gavazoftu. Ve bu delegasyona benim amcam da girmi\u015fti. O zaman k\u00f6yde kooperatifte mangaba\u015f\u0131 brigadir derlerdi. K\u0131rk elli hanenin i\u015fini y\u00f6neten bir kimse.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.<\/strong>\u00a0Hocam Samed Vurgun hakk\u0131nda 2017 y\u0131l\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde onunla ba\u011fl\u0131 hat\u0131ralar\u0131n\u0131z oldu\u011funu da s\u00f6ylemi\u015ftiniz hat\u0131rl\u0131yorum. Samed Vurgun\u2019u nas\u0131l hat\u0131rl\u0131yorsunuz . \u00a0Samed Vurgun hakk\u0131nda neler s\u00f6ylerdiniz?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.<\/strong>\u00a0Samed Vurgun\u2019u da o zaman Bulgar Sovyet dostlu\u011fu g\u00fcnlerinde tan\u0131d\u0131m. O zaman Bulgaristan Sovyet dostlu\u011fu g\u00fcnleri yap\u0131l\u0131rd\u0131. Bu tedbirler tam bir ay s\u00fcrerdi. Bu aylarda Ekim ay\u0131n\u0131n onundan, Kas\u0131m ay\u0131n\u0131n onuna kadar b\u00fct\u00fcn k\u00f6ylerde toplant\u0131lar, sergiler d\u00fczenlenirdi. G\u00fcz\u00fcn Ekim ay\u0131 sonunda b\u00fcy\u00fck bir miting olacak diye m\u00fcjdelediler ve bizim k\u00f6yden 20-30 \u00f6\u011frenciyi arabalar\u0131na bindirdiler o mitingde i\u015ftirak etmek i\u00e7in Razgrat\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Ben de o kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde idim. B\u00fcy\u00fck bir mitingdi. O zamana kadar ben Samed Vurgun\u2019un hakk\u0131nda bilgim yoktu. Ama okullarda Samed Vurgun okutulurdu kitaplar\u0131 vard\u0131, okuma kitaplar\u0131nda. Orada ilan ettiler Samet Vurgun konu\u015facak. Onun konu\u015fmas\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Razgrad\u2019\u0131n merkezinde orada mitingin oldu\u011fu yer b\u00fcy\u00fck bir bo\u015fluktu. Kasaban\u0131n merkezinde bah\u00e7e vard\u0131. Bir tarafta belediye meclisi di\u011fer tarafta tahsildarlar\u0131n binas\u0131. Onlar\u0131n aras\u0131ndaki bo\u015flukta g\u00fczel bir bah\u00e7e ve saat kulesi vard\u0131. Ben de o saat kulesinin yan\u0131nda idim. Samed Vurgun meclis binas\u0131n\u0131n eski binas\u0131n\u0131n balkonundan konu\u015ftu, orada g\u00f6rd\u00fcm onu. Konu\u015furken onu dinledim.<\/p><div id=\"bghab-824543768\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.<\/strong>\u00a0Hocam Mirza \u0130brahimov\u2019u tan\u0131r m\u0131yd\u0131n\u0131z.?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.<\/strong>\u00a0Mirza \u0130brahimov\u2019u biz kitaplar\u0131ndan tan\u0131rd\u0131k. Okul kitaplar\u0131ndan. Bulgaristan\u2019da bulunurdu onun kitaplar\u0131 \u201c<em>B\u00fcy\u00fck Dayak\u201d\u201cPervane<\/em>\u201d romanlar\u0131 dersliklerde vard\u0131. Hatta b\u00fcy\u00fck a\u011fabeyim 1952 y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011fretmen okulunu bitirdikten sonra Minkovski k\u00f6y\u00fcne \u00f6\u011fretmen tayin edildi. Minkovski k\u00f6y\u00fcnden d\u00f6nerken K\u0131rcaali\u2019de kitap\u00e7\u0131da bir bavul Azerbaycan\u2019ca yaz\u0131lm\u0131\u015f kitap getirdi. \u00c7e\u015fitli kitaplar vard\u0131, o zaman Samet Vurgun\u2019un \u015fiirler kitab\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm ben o bavulda. Azerbaycan\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f Rus\u00e7a olsun, Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi ile olsun kitplar \u00e7ok ucuzdu. O kitaplar\u0131 getirir ucuz fiyata satarlard\u0131. A\u011fabeyim bir bavul doldurmu\u015f getirmi\u015fti. A\u011fabeyimin getirdi\u011fi bu kitaplar hepsi kayboldu. T\u00fcrk\u00e7e k\u0131s\u0131tlanmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra a\u011fabeyimin evini basm\u0131\u015flar ne kadar T\u00fcrk\u00e7e kitap varsa hepsini alm\u0131\u015flard\u0131. Bu Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esinde olan kitaplar\u0131 da alm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S:\u00a0<\/strong>Hocam o zaman toplanan T\u00fcrk\u00e7e kitaplar yak\u0131ld\u0131 diye biliyoruz do\u011fru mu?<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Do\u011frudur, \u00e7ok kitaplar yak\u0131ld\u0131, \u00e7ok k\u0131ymetli kitaplar gitti yok oldu, yok ettiler. 1981 y\u0131l\u0131ndan sonra hatta burada k\u00f6ylerde k\u00f6y k\u00fct\u00fcphaneleri vard\u0131. Her yerde T\u00fcrk\u00e7e kitaplar vard\u0131. Bunlar\u0131n hepsini yasak ettiler, toplad\u0131lar. \u00c7ok yerlerde yakt\u0131lar da baz\u0131 yerlerde yakamad\u0131lar. \u0130zelere atm\u0131\u015flar \u00e7ok yerlerde izmelerde ben buldum o kitaplardan, \u00e7o\u011fu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f \u0131slanm\u0131\u015f kalm\u0131\u015f mahvolmu\u015ftu. \u00c7ok kitaplar T\u00fcrk\u00e7e kitaplar hepsi kayboldu. \u00c7ok yerlerde tasavvur edin b\u00fct\u00fcn buralarda b\u00fct\u00fcn k\u00f6yler T\u00fcrk k\u00f6y\u00fc, T\u00fcrkler ya\u015fard\u0131. Her k\u00f6yde k\u00fct\u00fcphane vard\u0131. Okullarda k\u00fct\u00fcphane vard\u0131. Kitaplar, bunlar hepsi T\u00fcrk\u00e7eydi bunlar\u0131n hepsini kaybettiler yakt\u0131lar. Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esinde olan kitaplar\u0131 da T\u00fcrk\u00e7e diye T\u00fcrk kitaplar\u0131 olarak yok ettiler. Ancak Azerbaycan\u2019dan gelen kitaplar Kiril alfabesi ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Benim bildi\u011fim Kiril alfabesi idi. Latin alfabesine sonradan ge\u00e7ildi ve kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Fakat \u00e7ok kitaplar yok edildi. Razgrad\u2019da a\u011fabeyimin evine polisler gelmi\u015fler ne kadar T\u00fcrk\u00e7e kitap varsa hepsini alm\u0131\u015flar. Tek bir kitap da \u00e7evirmediler geri hepsini yok ettiler. Tarihi yok etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. T\u00fcrklerden eser kalmas\u0131n istiyorlard\u0131. Osmanl\u0131 T\u00fcrklerinden. T\u00fcrklerden bir eser kalmas\u0131n bu topraklarda 500 y\u0131l \u00f6nce T\u00fcrkler ya\u015famam\u0131\u015f be\u015f alt\u0131 y\u00fcz y\u0131l kimse ya\u015famam\u0131\u015f diye b\u00f6yle potolojik bir nefret yaranm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrklerin nerde var izlerini yok etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Camilere gelince, camilerimizi, k\u00f6pr\u00fclermizi, ne kadar camiler hanlar yok edildi. Ne kadar han ne kadar hamam, T\u00fcrk hamamlar\u0131 bulunudu. T\u00fcrk \u00e7e\u015fmeleri bulunurdu hepsinin izini yok ettiler.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S.<\/strong>\u00a0Hocam 2010 y\u0131l\u0131nda \u0130smail \u00c7avu\u015f ve \u00d6mer Osman Erendoruk da anlatm\u0131\u015ft\u0131 Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi ile olan kitaplar\u0131n yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131. Onlar\u0131n ikisi de ayn\u0131 \u015feyleri anlatmi\u015fti.\u00a0\u00a0 Naim Bako\u011flu\u2019ndan da duymu\u015ftuk. Rahmetli Sabri Tata ile 2008 y\u0131l\u0131nda bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftim o reportaj\u0131nda Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi ile olan kitaplar\u0131n hepsinin yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131i yok edildi\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p><div id=\"bghab-2363930559\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.<\/strong>\u00a0Bizim i\u00e7in ilgin\u00e7ti Azerbaycan\u2019dan gelen ve Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esinde yaz\u0131lan kitaplar. Hat\u0131rl\u0131yorum ilk kitap Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk\u00e7e ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kitap Azerbaycan\u2019dan getirilmi\u015fti \u00a0\u201cRobinzon Kruzo\u201d idi o da terc\u00fcme edilmi\u015fti Rus\u00e7a\u2019dan. \u0130lk Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi ile yaz\u0131lan T\u00fcrk\u00e7e bu kitab\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc ben ikinci s\u0131n\u0131fta a\u011fabeyim de yedinci s\u0131n\u0131fta \u00f6\u011frenciydik. A\u011fabeyime hediye vermi\u015flerdi bu kitab\u0131, o okuduktan sonra ben de okudum bu kitab\u0131. Bulgaristan\u2019da 9 Eyl\u00fcl\u2019den sonra yeni idare kom\u00fcnist idaresi geldikten sonra ilk kitap bunu biliyorum. Yerli yazarlardan \u201c<em>\u0130lk Ad\u0131mlar<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bir kitap \u00e7\u0131kt\u0131. Derleme \u015fiirler, Bulgaristan yazarlar\u0131ndan \u015fiirler ve \u00f6yk\u00fcler,. O\u00e7erkler de vard\u0131. \u0130\u015fte filan kahraman, kolhozda \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fan birisi veya bak\u0131\u00e7\u0131 veya traktorcu ilk kitap bu. Yerli yazarlar\u0131n kitaplar\u0131 az oldu\u011fu i\u00e7in biz Azerbaycan\u2019dan gelen kitaplar\u0131 merakla seve seve okurduk. A\u011fabeyimin o kitaplar\u0131 getirdikten sonra askere ald\u0131lar onu 3 y\u0131l askerlik yapt\u0131. \u00dc\u00e7 y\u0131lda bu kitaplar benim elimde idi hepsini birer bire okudum. Lise okuma kitaplar\u0131 edebiyat kitaplar\u0131 tarih kitaplar\u0131. SSR\u0130 Tarihi diye bir kitap da vard\u0131. Azerbaycanca deyip a\u011fabeyim alm\u0131\u015f onu. Onlar studenkalar (\u00f6\u011frenci) i\u00e7in oldu\u011funa g\u00f6re ucuz kitaplard\u0131. Astranomi kitab\u0131 vard\u0131 gene Azerbaycanca. B\u00f6yle bir dersin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben bilmezdim, o kitaptan \u00f6\u011frendim astranomi varm\u0131\u015f diye. Yani sonradan Bulgaristan\u2019a \u201c<em>Edebiyat ve \u0130ncesenet\u201d<\/em>\u00a0gazetesi\u00a0 girmeye ba\u015flad\u0131. Bir \u00e7ok \u00f6\u011fretmenler abone olurdu ona al\u0131rd\u0131lar. Ben de abone oldum ben de al\u0131rd\u0131m bu gazeteyi. A\u011fabeyim ise Razgrad\u2019da \u201c<em>Azerbaycan\u201d<\/em>\u00a0dergisini al\u0131rd\u0131, kal\u0131n bir dergiydi. \u00a0Bizim i\u00e7in \u00e7ok ilgin\u00e7 eserlerdi Azerbaycan t\u00fcrk\u00e7esinde yaz\u0131lan kitaplar. Tabii hepsi ondan sonra k\u0131s\u0131tland\u0131. Hele 80\u2019li y\u0131llardan sonra ne Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esinde ne de T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinde hi\u00e7bir \u015fey alamad\u0131k. Bilemedim abone eden de yoktu. Postanelere soruyorduk onlar bir \u015fey bilmeyiz derlerdi, bize hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemezlerdi. Bilmiyoruz bu kadar. \u0130mkan oldu mu \u015fimdi de abone olan oluyor. Zamanlar de\u011fi\u015fti\u011fi gibi her \u015fey de\u011fi\u015fti.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S:<\/strong>\u00a0Hocam hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz anlar oldu mu? Yeniden T\u00fcrk\u00e7e gazeteler \u00e7\u0131ks\u0131n abone olas\u0131n\u0131z. Sizin o gazete ve dergilerde yaz\u0131lar\u0131n\u0131z yay\u0131mlans\u0131n. Bildi\u011fim kadar\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131n hi\u00e7 kalmam\u0131\u015f. Sadece K\u0131rcaali haber gazetesinin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum.<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk\u00e7e matbuat yok. Gazete var yaln\u0131z bir gazete K\u0131rcaali haber gazetesi \u00e7\u0131k\u0131yor. Merkezde Sofya\u2019da \u00e7\u0131kan gazete yok. \u00c7ok iyi olacak gazetemiz olsa T\u00fcrk\u00e7e \u00e7\u0131kan bir gazete veya dergi olsa. \u00c7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131mlananacak gazeteye, dergiye. \u015eimdi tek t\u00fck b\u00f6yle arada s\u0131rada deneme yapt\u0131lar. \u201c<em>Alev<\/em>\u201d dergisi ba\u015flad\u0131. Dayanamaz oldu. O masraflar\u0131 kar\u015f\u0131layamad\u0131 \u00f6mr\u00fc k\u0131sa oldu gitti. \u201c<em>\u00dcmit\u201d<\/em>\u00a0dergisi \u00e7\u0131k\u0131yordu. Fakat o da daha \u00e7ok \u00e7ocuklar i\u00e7in yazayor. Bulgaristan\u2019da biz T\u00fcrklerin gazeteye, dergiye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu sorun nas\u0131l halledilir benim i\u00e7in karanl\u0131k. Olsa bir gazete, bir dergi orada \u00f6yk\u00fcler \u015fiirler yay\u0131nlansa, yaln\u0131z ben de\u011fil, arkadan gelen gen\u00e7ler i\u00e7in yaz\u0131lan \u00f6yk\u00fcler \u015fiirler bas\u0131ls\u0131n bunlar okunsun. Okuyucuya ula\u015fs\u0131n. Gazete olmad\u0131k\u00e7a dergi olmad\u0131k\u00e7a, yaz\u0131lan bir hikaye yaz\u0131lan bir \u00f6yk\u00fc okuyucuya ula\u015famaz. Gazete dergi olmas\u0131 laz\u0131m ki yaz\u0131lan \u00f6yk\u00fcler okuyuculara ula\u015fs\u0131n. Bas\u0131n evi olursa, bir matbaam\u0131z olursa kitaplar bas\u0131l\u0131rsa \u00e7ok daha iyi olacak. Bir tarafta devletin yard\u0131m\u0131\u00a0 ve bir tarafta yard\u0131m edecek kimse olmad\u0131k\u00e7a nas\u0131l olacak nas\u0131l halledilecek bilemiyorum. \u00c7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyoruz. Bizim de bir gazetemiz olsa bir dergimiz olsa yazd\u0131klar\u0131m\u0131z \u00f6yk\u00fcleri orada yay\u0131nlasak ama yok. Bu soru \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnenler de yok. Biz Bulgaristan\u2019da olan T\u00fcrkler unutulmu\u015f kimselerik sangi. T\u00fcrkiye\u2019den yard\u0131m g\u00f6rm\u00fcyoruz. Azerbaycan\u2019dan g\u00f6r\u00fcrsek yard\u0131m iyi olacak. Bu olur mu olmaz m\u0131 yard\u0131m eden hen\u00fcz bilmiyoruz.\u00a0 \u015eimdilik bize el uzatan yok. Derin bir ah \u00e7ekti.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S:<\/strong>\u00a0Hocam Azerbaycan\u2019a gitmeyi arzu eder miydiniz? Azerbaycan\u2019\u0131 \u00e7ok merak etti\u011finizi oradaki k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131n\u0131 \u00fcniversite haya\u0131n\u0131 yazar ve \u015fairlerle tan\u0131\u015fmak istedi\u011finizi\u00a0 biliyorum.<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:<\/strong>\u00a0Daima daima isterim. Arzum b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Hele az \u00f6ncesi and\u0131m 1950\u2019li y\u0131llarda yaz aylar\u0131nda amcam Azerbaycan\u2019a giden o delegasyona kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ondan \u00e7ok \u015feyler dinledik biz. Bak\u00fc\u2019y\u00fc dura dura anlat\u0131rd\u0131. Bak\u00fc nas\u0131l bir \u015fehirmi\u015f, neler g\u00f6rm\u00fc\u015fler orada hepsini merakla anlat\u0131rd\u0131. Biz a\u00e7\u0131k a\u011f\u0131zla dinlerdik onun anlatmalar\u0131n\u0131. Nas\u0131l gezmi\u015fler, neler g\u00f6rm\u00fc\u015fler Azerbaycan\u2019da. Bizim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir m\u00fcraj b\u00fcy\u00fck bir \u00fcmit yeri g\u00f6r\u00fclesi bir vatan Azerbaycan. \u0130mkan olsa da gidip g\u00f6rsem.<\/p><div id=\"bghab-4025798844\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S:<\/strong>\u00a0Hocam Bulgaristan\u2019daki siyasi konudan bir az bahseder misiniz? Bulgaristan\u2019daki Halk ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler partisi \u015fimdi neler yap\u0131yor ve neleri yapm\u0131yor? \u00a0Milletvekilleri bu t\u00fcr konular\u0131 hi\u00e7 g\u00fcndeme getiriyorlar m\u0131? Ni\u00e7in o koltuklarda otururken T\u00fcrklerin haklar\u0131n\u0131 savunmuyorlar.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Neahatin-2018-%C5%9Fekillei-018.jpg?resize=640%2C804&#038;ssl=1\" width=\"640\" height=\"804\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:\u00a0<\/strong>Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck partisi kuruldu\u011fu y\u0131llarda insanlarda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir umut uyand\u0131rd\u0131. Haklar\u0131m\u0131z\u0131n geni\u015flemesi i\u00e7in \u00f6nceki haklar\u0131m\u0131z\u0131n iade edilmesi i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00fcmit ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131k. Fakat bu hususta \u00e7ok az hizmet yap\u0131ld\u0131 o kadar az ki 1991- 92 y\u0131llar\u0131nda y\u00fcz binden fazla \u00e7ocuk okullarda T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim g\u00f6r\u00fcrken \u015fimdi 5- 6 bine d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu konular g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde \u201cHalk ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u201c partisinin g\u00fcndeminden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir soru. Bir \u015feyler yap\u0131lm\u0131yor. Sofya radyosu kom\u00fcnist zaman\u0131nda 6 saat yay\u0131n yaparken, \u015fimdi \u00e7ok az bir yay\u0131n yap\u0131yor, televizyondan g\u00fcnde yaln\u0131z 10 dakika T\u00fcrk\u00e7e haber verilir, o da yaln\u0131z haberleri okuyup ge\u00e7er. Bu haberleri de dinlemek isteyenler Bulgarca dinliyor. Ben bilemiyorum ne kadar dinleyen var, anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla bu haberleri dinleyenlerin say\u0131s\u0131 \u00e7ok azald\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz hesap ederdik ki ilk y\u0131llarda 10 dakika ba\u015flad\u0131ktan sonra ilerideki y\u0131llarda yava\u015f yava\u015f yar\u0131m saata \u00e7\u0131kacak bir sata \u00e7\u0131kacak. Yaln\u0131z haberler olmayacak ba\u015fka yay\u0131nlar olacak. K\u00fclt\u00fcr haberleri de olacak, T\u00fcrk\u00e7e ba\u015fka yay\u0131nlar da olacak. Fakat arkas\u0131 gelmedi. Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck partisi \u00f6nceden \u00e7ok iyi bir gazete \u00e7\u0131kar\u0131yordu. \u201c<em>Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck<\/em>\u00a0gazetesini \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Bu gazete neden kapand\u0131. Niye kayboldu bilemedik. Bu gazete kapand\u0131 ve bu gazete i\u00e7in kimsenin bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131 yok. B\u00fct\u00fcn partilerin gazeteleri var bir tek \u201c<em>Halk ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck<\/em>\u00a0partisinin gazetesi yok. Kuvveti yok mu bu partinin, gazete \u00e7\u0131karacak kadar kuvveti yok mu? Evvelki Kom\u00fcnist zaman\u0131nda nas\u0131l ki bu idare\u00a0<em>\u201cYeni I\u015f\u0131k<\/em>\u201d gazetesini \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. \u201c<em>Yeni I\u015f\u0131k<\/em>\u201d gazetesi haftada iki kere \u00e7\u0131kard\u0131 ve her say\u0131da her sayfas\u0131nda, edebiyat sayfas\u0131 vard\u0131 o sayfada \u015fiir \u00f6yk\u00fc, ba\u015fka yaz\u0131lar olurdu. Fakat bir sayfa ayr\u0131l\u0131rd\u0131 \u201cHak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler partisinin haberlerine. Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck partisi \u015fimdi de bunu yapabilirdi. Vard\u0131 b\u00f6yle imkanlar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Ben iki \u00f6yk\u00fc g\u00f6ndermi\u015ftim orada \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. O zaman 1992- 93 y\u0131llar\u0131nda \u201c<em>Halk ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u201d<\/em>\u00a0gazetesi do\u011fru yola \u00e7ekilmi\u015fti ilk y\u0131llarda. Sonra k\u0131s\u0131tland\u0131 bu gazete ve \u00e7\u0131kmaz oldu neden \u00e7\u0131kmaz oldu bilemiyorum.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanli S:<\/strong>\u00a0Hocam bir korku mu var? Korktuklar\u0131 i\u00e7in mi, bask\u0131 m\u0131 var bu gibi konular\u0131 g\u00fcndeme getireart\u0131k hi\u00e7 bir \u015fey ifade etmiyor mu \u00a0veya kendileri de umursamaz oldular. Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk\u00e7e gazete ve derginin \u00e7\u0131kmas\u0131 onlar i\u00e7in l\u00fczumsuz mu oldu. Neden vazge\u00e7tiler.<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup.\u00a0<\/strong>\u00a0Halk ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck partisinde bir pasflilik yarand\u0131. Bulgarlarla dostlu\u011fu bozmayal\u0131m, Bulgarlar\u0131n sakinli\u011fini rahat\u0131n\u0131 bozmayal\u0131m, ho\u015funa gitmez diye bir pasiflik yarand\u0131. Fakat \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir pasiflilik var bizim milletvekillerinde bu \u00f6nemli konular\u0131 mecliste g\u00fcndeme getirmiyorlar. Burada T\u00fcrk\u00e7e okuma meselesini yak\u0131nda bildirdiler. T\u00fcrk\u00e7e okuma kitaplar\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f diye, fakat okul kitaplar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in yine okul y\u00f6netmenlerinin sipari\u015f vermesi laz\u0131m. O da bu ay\u0131n 10\u2019na kadard\u0131 bu g\u00fcn ay\u0131n 12\u2019sidir. Okul kitaplar\u0131n\u0131 Temmuz\u2019a kadar sipari\u015f vermek laz\u0131md\u0131. Baz\u0131 m\u00fcd\u00fcrler T\u00fcrk\u00e7e istemiyorlar. Sipari\u015f vermeden kald\u0131. Baz\u0131 okullardan sipari\u015f verilmedi yani kitaplar haz\u0131r dediler. Sipari\u015f beklenir dediler. Fakat sipari\u015fler gelmedikten sonra kitaplar da gelmeyecek. Yani b\u00fcy\u00fck bir pasiflik var. T\u00fcrk\u00e7e okumada, T\u00fcrk\u00e7e gazete \u00e7\u0131karmada, T\u00fcrk\u00e7e kitap yay\u0131mlama meselelerinde bir durgunluk b\u00fcy\u00fck bir pasiflilik var. Neden bu pasiflik ben bilemiyorum.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanli S:<\/strong>\u00a0Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrklere az\u0131nl\u0131k demek olmaz. T\u00fcrkler az\u0131nl\u0131kta de\u011fil bu kadar g\u00f6\u00e7ler oldu\u011fu halde.<\/p><div id=\"bghab-2388324158\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130smail Yakup: Az\u0131nl\u0131k de\u011filiz elbet, ama bu az\u0131nl\u0131k konusu da b\u00fcy\u00fck bir sorun, bu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir mesele ben \u201c<em>Kestaneler Alt\u0131nda\u201d<\/em>\u00a0kitab\u0131mda da an\u0131yorum bunu ve geni\u015f yer verdim bu konuya. Macaristan\u2019da be\u015f bin Bulgar var az\u0131nl\u0131k gibi tan\u0131nm\u0131\u015f. S\u0131rbistan\u2019da 30 bin Bulgar var az\u0131nl\u0131k gibi tan\u0131nm\u0131\u015f. Arnavutlukta 3 bin Bulgar var az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 var. Biz bir milyon olmasak belki sekiz y\u00fcz bin vard\u0131r peki bizim haklar\u0131m\u0131z nerede. Biz 3 bin, be\u015f bin de\u011fil, sekiz y\u00fcz bin T\u00fcrk var Bulgaristan\u2019da. T\u00fcrklerin az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 i\u00e7in kimse konu\u015fulmuyor, neden konu\u015fulmuyor. Ben bilemiyorum. Az\u0131nl\u0131k konusu bir defa devletin \u00f6n\u00fcne konulmal\u0131. K\u0131zacaklarsa k\u0131zs\u0131nlar, konu\u015facaklarsa konu\u015fsunlar bizim bu \u00f6nemli konular\u0131 ortaya atmam\u0131z laz\u0131m ve haklar\u0131m\u0131z\u0131 istememiz laz\u0131m. Nas\u0131l olur da Arnavutlukta \u00fc\u00e7 bin Bulgara az\u0131nl\u0131k hakk\u0131 verirler, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 tan\u0131n\u0131r. Bulgaristan\u2019da sekiz y\u00fcz bin T\u00fcrke az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 tan\u0131nm\u0131yor. Nerede \u00f6zg\u00fcrl\u00fck. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck diyoruz ama haklar\u0131m\u0131z i\u00e7in sava\u015facak olan bu parti hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yor. Arada bir nesil kayboluyor. T\u00fcrk\u00e7e bas\u0131n yok, T\u00fcrk\u00e7e kimse okumuyor. Bizim insanlar\u0131m\u0131z, bu nesil ne T\u00fcrk\u00e7eyi gerekti\u011fi gibi bilir. Ne haklar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar bu nesilde de b\u00f6yle bir pasifiklik var. Bizden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olanlar \u00e7ok daha aktifmi\u015f serbest olarak haklar\u0131n\u0131 ararlarm\u0131\u015f. Bizim zaman\u0131m\u0131zda bizim nesil aktifti. \u015eimdiki nesil arkam\u0131zdan gelen nesil \u00e7ok daha zay\u0131f bir \u015fekilde davran\u0131yor bu konularda. Benim d\u00fc\u015f\u00fcncelerim bunlar.<\/p>\n<p><strong>\u0130revanl\u0131 S:\u00a0<\/strong>Hocam te\u015fekk\u00fcr ederim bu de\u011ferli bilgiler i\u00e7in \u0130n\u015fallah bir daha g\u00f6r\u00fc\u015fmek nasip olur.<\/p>\n<p><strong>\u0130smail Yakup:\u00a0<\/strong>Tekrar tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fiz g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz laz\u0131m. Yine buyurun kap\u0131lar her zaman a\u00e7\u0131k. Daima gelmenizi temenni ederim her geli\u015finizde sevin\u00e7le kap\u0131lar a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Sevil \u0130revanl\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-Yazar.<br \/>\n<\/em><\/strong><strong><em>AKK MedyaCrup Finlandiya\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Neahatin-2018-%C5%9Fekillei-019.jpg?resize=640%2C666&#038;ssl=1\" width=\"640\" height=\"666\" \/><\/p>\n<div id=\"bghab-2236797372\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130revanl\u0131 S. Bulgaristan T\u00fcrklerinden roman yazar\u0131 \u0130smail Yakup\u2019un evindeyiz. \u0130smail Yakup y\u0131llar y\u0131l\u0131 kendi elleriyle ekti\u011fi \u00fcz\u00fcm \u00e7arda\u011f\u0131n\u0131n sefas\u0131nda bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Say\u0131n hocam ilk<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":40785,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-40756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-aBm","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/ism-yakup2.jpg?fit=825%2C1143&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40756\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}