{"id":40332,"date":"2019-08-14T10:48:03","date_gmt":"2019-08-14T08:48:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=40332"},"modified":"2019-08-14T17:10:07","modified_gmt":"2019-08-14T15:10:07","slug":"kolektif-kimlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kolektif-kimlik\/","title":{"rendered":"Kolektif Kimlik"},"content":{"rendered":"<p>Tarih: 11 A\u011fustos 2019<br \/>\nYazan: Rafet ULUT\u00dcRK<br \/>\nKonu: Bulgarlar\u0131n kolektif kimli\u011fi neden kurulamad\u0131.<\/p>\n<p>Bulgar milli kimli\u011finin olu\u015fma s\u00fcreci Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu ba\u011fr\u0131nda ve XIX. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir \u015fey olmas\u0131 gerekti\u011fine gerek\u00e7e g\u00f6stermek zordur. \u0130nsanlar\u0131n giderek b\u00f6yle bir \u015fey olmas\u0131 gere\u011fi nesnel olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bulgar kitaplarda hayat \u00f6yk\u00fcleri &#8211; \u201ckahramanl\u0131klar\u201d -anlat\u0131lan ve halk\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131na vurgu yap\u0131lan bu mert ki\u015filere \u201chaydut\u201d, \u00f6nc\u00fclerine de \u201cvoyvoda\u201d demi\u015fler. Toplam saylar\u0131 52 olan bu asilerin bir\u00e7oklar\u0131 i\u00e7in \u015fark\u0131lar s\u00f6ylenmi\u015f, destanlar yaz\u0131lm\u0131\u015f ve hemen hepsi \u015f\u00f6yle ya da b\u00f6yle kitaplara gitmi\u015f ve sayfalar kapmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Okul kitaplar\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en, hedefleri, silahlar\u0131, kat\u0131ld\u0131klar\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmalar, mezar ta\u015flar\u0131n\u0131n ya da an\u0131tlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerlere i\u015faret edilenler: Hac\u0131 Dimit\u0131r, Panayot Hitov, \u0130nce Voyvoda, Stefan Karaca, Delyo Voyvoda, Filip Totyo, Kapitan Petko Voyvoda ve ba\u015fkalar\u0131d\u0131r. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6nem, Bulgar tarihinde XIX. Y\u00fczy\u0131l\u0131n tam ortalar\u0131na rastlar, haydutluk y\u0131llar\u0131ndan halk\u0131n kula\u011f\u0131na k\u00fcpe kalmasa da, o zamanlardan kalan \u201cT\u00fcrk\u00fcn mal\u0131n\u0131 yemek helaldir\u201d s\u00f6z\u00fc bug\u00fcne kadar eskimemi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Bu yaz\u0131m\u0131zda Bulgar kolektif (ortak) kimli\u011finin olu\u015fmas\u0131n\u0131 ve 3 defa k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 3 a\u015fama olarak anlataca\u011f\u0131z:<\/strong><br \/>\n1) haydutluk;<br \/>\n2) komitac\u0131l\u0131k ve<br \/>\n3 isyan d\u00f6nemlerini.<\/p>\n<p><strong>Haydutluk<\/strong>, (\u00e7eteci m\u00fccadelesi) Bulgar milli kimli\u011finin olu\u015fmas\u0131nda bir<br \/>\ntemel a\u015famad\u0131r. 1860\u2019l\u0131 y\u0131llarda geli\u015fmi\u015ftir. Motifleri, kilise ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, Yunan papazlar\u0131n din merkezlerinden kovulmas\u0131, ayinlerin ve kiliselere ba\u011fl\u0131 okullarda e\u011fitimin Bulgar dilinde yap\u0131lmas\u0131 ve Yunan papazlar\u0131n zulm\u00fcn\u00fcn son bulmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Sliven\u2019den Balkana \u00e7\u0131kan Voyvoda Hac\u0131 Dimitir\u2019in hedef s\u0131ralamas\u0131nda, birinci hedefi, \u201cadaletsiz ceza kesen\u201d Osmanl\u0131 adalet d\u00fczeni ile hesapla\u015fmak, sark\u0131nt\u0131l\u0131k yapan bir zaptiyenin kellesini u\u00e7urmak de\u011fil, 12 ki\u015filik silahl\u0131 \u00e7etesiyle T\u0131rnovo \u015fehrini basmak ve Oradaki Yunan Ba\u015fpiskoposunu dara\u011fac\u0131na \u00e7ekmektir. Onun derdi T\u00fcrklerle, Hocalarla, Yarg\u0131\u00e7larla, Valilerle de\u011fil, Bulgar kiliselerine \u00e7\u00f6reklenmi\u015f Rum din manevi ve maddi bask\u0131s\u0131ndan kurtulmakt\u0131r. Onun i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131nda olan kilise ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Onun bu iste\u011fi, birka\u00e7 y\u0131l sonra, 28 \u015eubat 1870 tarihinde Sultan Abd\u00fcl Aziz\u2019in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir Ferman\u0131yla Do\u011fu Ortodoks Kilisesinin Rum H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fakat 1840\u2019ta d\u00fcnyaya gelen ve 1868\u2019de Koca Balkan\u2019\u0131n \u201cBuzluca\u201d Tepesinde 28 ya\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 askeriyle sava\u015fta can veren Voyvoda ger\u00e7ekle\u015fen emellerini g\u00f6rememi\u015ftir. Onun sava\u015f\u0131 T\u00fcrklerle, onlar\u0131n kom\u015fulu\u011fu, adaleti ve ya\u015fam tarz\u0131yla de\u011fil, uyanan Bulgar halk\u0131n\u0131n kendi dilinde uyanma, bilin\u00e7lenme ve iman etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkindir.<\/p><div id=\"bghab-4111349248\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3153562646\">\t<a href=\"https:\/\/wixstats.com\/?a=28926&c=2228&s1=\"> <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/eu1-us1.ckcdnassets.com\/869\/creatives\/2228\/new%2Blogo%2Bsquares%2B728_90_tr.png?resize=604%2C74&#038;ssl=1\" width=\"604\" height=\"74\"><\/a> \r\n<\/div>\n<p>Yine ayn\u0131 \u015fehirden olan ve k\u0131z karde\u015fiyle miras daval\u0131 olan ve istediklerini alamayan Filip Totyo ise, adalet aramak i\u00e7in Balkan\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. O,Bulgar uyan\u0131\u015f devrinin t\u00fcm al\u00e7alma ve y\u00fckselmelerinden ge\u00e7mi\u015ftir. Sonunda \u0130stanbul\u2019daki Rusya \u0130mparatorlu\u011fu B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Graf \u0130gnatievle ba\u011flanm\u0131\u015f, 1877 Nisan\u0131nda Rus ordular\u0131n\u0131n Tuna\u2019y\u0131 ge\u00e7ecekleri uygun yerleri g\u00f6stermi\u015ftir. Sava\u015ftaki cesareti \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015f, Voyvoda olarak e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 Odesa\u2019daki ev e\u015fyalar\u0131n\u0131 almaya giderken Romanya\u2019da soyulmu\u015f, tutuklanm\u0131\u015f ve 6 y\u0131l i\u00e7erde kald\u0131ktan sonra Sofya\u2019ya d\u00f6nm\u00fc\u015f ve Millet Meclisi ona 200 leva emekli maa\u015f\u0131 tesis etmi\u015ftir.<br \/>\nRodoplar\u2019da \u201cadalet da\u011f\u0131tan\u201d Kapitan Petko Viyvoda i\u00e7in film \u00e7ekildi. 1877\u2019de Bulgaristan \u201ckurtulduktan\u201d sonra Bulgaristan\u2019da kurtlar sofras\u0131 kuruldu\u011funda Kapitan Petko Voyvoda y\u0131llarca i\u00e7erde kald\u0131\u011f\u0131 Varna zaman\u0131ndan sonra i\u015fsiz g\u00fc\u00e7s\u00fcz, sefalet i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f ve Deliorman\u2019da T\u00fcrk esnafa s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu Voyvodalar\u0131n hepsinin an\u0131t\u0131, sokak ad\u0131, t\u00f6ren alan\u0131, m\u00fczelerde yeri, haklar\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplar var. Fakat onlar\u0131n Bulgar halk\u0131n\u0131n kimli\u011finin olu\u015fturulmas\u0131nda belirleyici olan uydurma delillerle dolu kitaplardan fazla etkili olan, \u00e7ete bayraktarlar\u0131n\u0131n dalgaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ye\u015fil bayraklara alt\u0131n sar\u0131s\u0131 s\u0131rma ile i\u015flenmi\u015f arka ayaklar\u0131 \u00fczerinde dik duran ba\u015f\u0131 ta\u00e7l\u0131 asland\u0131r. Bu aslan Bulgar Halk\u0131n\u0131 sembolize eder. Bulgar ruhunu birle\u015ftiren ve y\u00fcreklendiren odur. \u00c7etecilerin elindeki silahlar Rusya\u2019da Tula \u015fehrinde yap\u0131lm\u0131\u015f, elbiselerindeki nak\u0131\u015flar bir zamanlar \u0130svi\u00e7re\u2019nin Alp Da\u011flar\u0131 \u201cnda dola\u015farak halk\u0131 koruyan Roben Hut\u2019un elbiselerinden esinlenerek yap\u0131lm\u0131\u015f, kalpaklar\u0131ndaki Aslan rozeti de Romanya\u2019da d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Burada halk\u0131n g\u00f6nl\u00fcne kapan, Karlovo\u2019da Mariya teyzenin, Kopriv\u015ftitsa\u2019da Rayna Kneginya\u2019n\u0131n vb. elleriyle i\u015flenen sar\u0131 s\u0131rma aslanda hayat hakk\u0131 bulan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck Ruhu ve Bulgar halk\u0131n\u0131n devletle\u015fmeye y\u00f6neli\u015fidir. Bulgar milli kimli\u011finin olu\u015fmas\u0131n\u0131 c\u0131v\u0131l c\u0131v\u0131l dolup ta\u015fan Bulgar okullar\u0131 ve \u00e7ar\u015f\u0131 pazarda Bulgarca konu\u015fulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>1867\u2019de Mithat Pa\u015fa Rus\u00e7uk b\u00f6lgesine (Ruse) Valisi geldi. Byala (Aksu) \u0131rma\u011f\u0131 \u00fczerine bir k\u00f6pr\u00fc kurulmas\u0131 gerekiyordu. Bulgar k\u00f6pr\u00fc ustas\u0131 Kolyo Fi\u00e7eto\u2019ya 700 bin kuru\u015f \u00f6deyerek \u201cByala K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u201d kurduran o oldu. 13 ayakl\u0131 bu k\u00f6pr\u00fc, daha \u00f6nce yap\u0131lan k\u00f6pr\u00fclerden fakl\u0131d\u0131r, y\u00fcksek mimar ustal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015f ve yap\u0131m\u0131nda geometri ve matematik kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olay da o y\u0131llarda Bulgar ruhunun uyanmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Mithat pa\u015fa usta F\u00e7eto\u2019ya \u201cMecidiye\u201d ni\u015fan\u0131 ve 50 bin kuru\u015f \u00f6d\u00fcl vermi\u015ftir. Voyvoda ve haydutlar bir d\u00fcnya imparatorlu\u011fu ile y\u00fczle\u015firken davalar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir hedefine ula\u015famam\u0131\u015flard\u0131. O zamanlar\u0131n reform hamleleri ve dini haklar da bu arada, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr haklar\u0131 tan\u0131nmas\u0131 ve devletin yard\u0131m eli uzatmas\u0131, haydutluk zaman\u0131n\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede doldurmu\u015f, onu l\u00fczumsuz k\u0131lm\u0131\u015f ve Bulgar halk\u0131n\u0131n haydutlara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 umutlar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<div id=\"bghab-1900203946\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>2. Komitac\u0131l\u0131k.<\/strong><br \/>\nOsmanl\u0131dan kopmak i\u00e7in ortak Bulgar ruhu olu\u015fturman\u0131n 2. A\u015famas\u0131 komitac\u0131l\u0131kla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu i\u015fin ideolojik mimar\u0131 Kotel (Kazan) k\u00f6ylerinde d\u00fcnyaya gelen, Karlovo\u2019da okuyan ve \u0130stanbul Rum okulunda d\u00fcnyevi ve yabanc\u0131 dil e\u011fitimi alan Gergi Sava Rakovski\u2019dir. O, Voyvodalardan farkl\u0131 olarak, milli kurtulu\u015f davas\u0131n\u0131n her halk\u0131n kendi davas\u0131 oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konudaki a\u00e7\u0131k fikrini \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u201cTuna Leyle\u011fi\u201d gazetesine, \u201cRuslar bizi kurtar\u0131rsa, bizi Ruslardan kim kurtaracak\u201d man\u015feti atm\u0131\u015f, Belgrat\u2019ta kurdu\u011fu \u201cLegya\u201d okulunda Bulgar gen\u00e7lere askeri e\u011fitim vermi\u015f ve milli kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin komitalarda \u00f6rg\u00fctlenmesi fikrini geli\u015ftirmi\u015ftir. Komitac\u0131l\u0131k Bulgar milli kimli\u011finin olu\u015fturulmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir a\u015famad\u0131r. Halk\u0131n e\u015fk\u0131ya dedi\u011fi komitac\u0131lar (\u00e7eteci) siyasi bir amaca ula\u015fmak i\u00e7in sil\u00e2h kullanan gizli topluluktur.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da komitac\u0131 te\u015fkilatlanma \u0130\u00e7 Devrim \u00d6rg\u00fct\u00fc ad\u0131 alt\u0131nda olmu\u015f ve 1869-1872 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda etkin olmu\u015ftur. D\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerden yard\u0131m istenmeden Osmanl\u0131dan kopup bir ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen Bulgar devleti hedeflerken, taktikte de 2 \u015feye imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Bir, da\u011f tepe dola\u015farak, kendilerinden y\u00fczlerce defa daha g\u00fc\u00e7l\u00fc Osmanl\u0131 g\u00fc\u00e7leriyle \u00e7at\u0131\u015fmaya girme takti\u011finden vaz ge\u00e7erken, iki, Bulgar devrim hareketi merkezini de Romanya\u2019dan Bulgaristan i\u00e7ine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgeler halinde yatay ve Merkez Komitesi \u015feklinde de dikey \u00f6rg\u00fctlenmenin ba\u015f\u0131na Vasil Levski se\u00e7ilmi\u015f, 1872\u2019de onun tutuklanmas\u0131ndan sonra da yerini art arda 3 ki\u015fi alm\u0131\u015f ve sonra da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yak\u0131nda a\u00e7\u0131klanan Rusya \u0130mparatorlu\u011fu ar\u015fivlerinde, \u0130\u00e7 Devrim \u00d6rg\u00fct\u00fc Merkez Komitesi\u2019nin 25 \u00fcyesinden Ba\u015fkan d\u0131\u015f\u0131nda hepsinin Rus \u0130mparatoru II. Aleksand\u0131r\u2019\u0131n paral\u0131 Bulgar ajanlar\u0131ndan olu\u015ftu\u011fu yeniden hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Bu konu, Bulgar Bilimler ve Sanat Akademisi Ba\u015fkan\u0131 Grigor Velev\u2019in birinci bask\u0131s\u0131 bir g\u00fcnde t\u00fckenen ve halen 2. Bask\u0131s\u0131 haz\u0131rlanan \u201cBulgar Milli \u00c7\u0131karlar\u0131 ve Yabanc\u0131 Hademeli\u011fi\u201d ara\u015ft\u0131rma eserinin Birinci Cildinde \u00f6zellikle incelenmi\u015f ve i\u015flenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Komitac\u0131lar Bulgaristan\u2019\u0131 5 devrimci b\u00f6lgeye b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-820598792\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u00d6rg\u00fct kendi gizli polis \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015f ve haberle\u015fmeyi de kotlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin bu kotlamada bug\u00fcnk\u00fc Botevgrat, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde ad\u0131 \u201cOrhaniye\u201d, kod ad\u0131 \u201c Eles Cutov\u201d tur ve bu gizli merkezlerin toplam say\u0131s\u0131 17\u2019dir. \u0130D\u00d6 merkezi olarak Love\u00e7 (Lov\u00e7a) ilan edilmi\u015f, ard\u0131ndan merkez Veliko T\u0131rnovo\u2019ya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 18 \u015eubat 1873 tarihinde \u0130D\u00d6 Ba\u015fkan\u0131 Vasil Levski intihar ettikten sonra i\u015fler aksam\u0131\u015f ve \u0130D\u00d6 A\u011fustos 1875\u2019e \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na son vermi\u015ftir. \u00d6zellikle Levski bayra\u011f\u0131ndaki sembol arka ayaklar\u0131 \u00fcst\u00fcne kalkm\u0131\u015f ba\u015f\u0131 ta\u00e7l\u0131 asland\u0131r. \u0130D\u00d6 T\u00fcz\u00fckl\u00fc ve Programl\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenmedir. Program\u0131n ba\u015f\u0131nda,\u201d\u0130iman ve milletine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n herkesle karde\u015flik!\u201d yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Hedefteki Sultanl\u0131ktan sonra demokratik cumhuriyettir.<\/p>\n<p>Devrim silahlar\u0131 olarak ise 1) \u00f6rg\u00fctlenme, 2) para, 3) insanlar, 4) silah ve ba\u015fka ara\u00e7lar g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Milli Program, 1821\u2019de zaferle sonu\u00e7lanan Yunan devriminden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Levski, Ruslar\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131na yol vermeden milli g\u00fc\u00e7lerle ger\u00e7ekle\u015fecek silahl\u0131 halk ayaklanmas\u0131n\u0131 hayal etmi\u015ftir. Bulgaristan topraklar\u0131ndaki az\u0131nl\u0131klar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri tan\u0131may\u0131 programa alm\u0131\u015ft\u0131r. Gizli devrimci \u00f6rg\u00fct himayesinde halktan makbuz ve bir rozet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para toplama etkinlikleri \u0130\u00e7 Devrim \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn sonunu getiren olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Komitac\u0131l\u0131k devrinde mayalanan Bulgar Milli kolektif kimli\u011fi halka inmi\u015ftir. \u0130lk kez isyan ve devrim ruhu yayan gazeteler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nem, Bulgar toplumu \u00fc\u00e7e par\u00e7alanm\u0131\u015f &#8211; \u201cRusofil\u201d, \u201cRusofob\u201d ve \u201cMilli Devrimciler\u201d \u2013 ancak birbirini s\u00fcrekli ihbar etmi\u015flerdir. Milli devrimcilerin \u00f6nderi olan Vasil Levski defalarca ele verilmi\u015f ve sonunda tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6rt yan\u0131 sar\u0131 p\u00fcsk\u00fcll\u00fc ye\u015fil atlas\u0131n ortas\u0131nda arka ayaklar\u0131 \u00fczerinde aya\u011fa kalkm\u0131\u015f, ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u201cYa \u00d6l\u00fcm Ya \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u201d yazan, ta\u015fl\u0131 aslan, Bulgar Milli Devriminin bayra\u011f\u0131d\u0131r. Bayra\u011f\u0131n arka y\u00fcz\u00fcne ha\u00e7 ve 16 g\u00fcn \u015fuas\u0131 i\u015flenmi\u015ftir. Karlovo\u2019da bayra\u011f\u0131 komitac\u0131lardan biri olan Ten\u00fc Macarski\u2019nin k\u0131z\u0131 Mariya s\u0131rmal\u0131 nak\u0131\u015flarken, Panag\u00fcri\u015fte\u2019de bu g\u00f6rev Rayna Futekova adl\u0131, fakat ayaklanma tarihine Rayna Kneginya ad\u0131yla ge\u00e7en (K\u0131z Prens Rayna) taraf\u0131ndan dikilmi\u015f ve nak\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu vesileyle, Pazarc\u0131k (Tatar Pazarc\u0131k), Panag\u00fcri\u015fte (Arnavut Pazar\u0131) \u015fehrinde Rayna Kneginya\u2019n\u0131n Bayrakl\u0131 An\u0131t\u0131 dikilmi\u015ftir. Bu bayrak, \u0130D\u00d6 MK Ba\u015fkan\u0131 Levski taraf\u0131ndan sipari\u015f edilen bayra\u011f\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r. 4. \u0130syan Merkezinin Plovdiv\u2019ten (Filibe) Panag\u00fcri\u015fte\u2019ye ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan sonra, bayra\u011f\u0131 nak\u0131\u015f eden Rayna K\u0131z onu Benkovski\u2019ye teslim ettikten sonra beyaz ata bindirilmi\u015f, davul, gayda ve kemen\u00e7e e\u015fli\u011finde b\u00fct\u00fcn sokaklar dola\u015f\u0131larak bayrak halka g\u00f6sterilirken, ilk kez bir Bulgaristan \u015fehrinde milli ruh havas\u0131 esmi\u015ftir.<br \/>\n*<br \/>\nBu ad\u0131mlar at\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, halk\u0131 birle\u015ftiren bayrakken, birbirine d\u00fc\u015f\u00fcren ve hareketin ruhunu k\u0131ran ve onu g\u00f6mense \u201cpara\u201d olmu\u015ftur. V. Levsk\u2019nin bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015funlard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1615035429\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u201cGizli yap\u0131lan her i\u015fin en \u00f6nemli sorunu parad\u0131r. Para olmay\u0131nca hedef olmaz.\u201d Bu s\u00f6zleri Levski\u2019ye Bulgarlar ve yabanc\u0131lar s\u00f6ylemi\u015ftir. 1873\u2019te tutuklad\u0131\u011f\u0131 asileri hapishaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken bir Han \u00f6n\u00fcnde duran Leh as\u0131ll\u0131 Osmanl\u0131 Pa\u015fas\u0131 &#8212; Mihail \u00c7aykovski &#8211; (Sad\u0131k Pa\u015fa) komitac\u0131lara \u015f\u00f6yle konu\u015fmu\u015ftur: \u201cNeden ayaklan\u0131yorsunuz? B\u00f6yle mi ayaklan\u0131l\u0131r. Subaylar\u0131n\u0131z nerede? T\u00fcfekleriniz, toplar\u0131n\u0131z nerede? Kanl\u0131 isyana, para kazand\u0131ktan, silahland\u0131ktan, kendi topraklar\u0131n\u0131zda egemen olduktan sonra ba\u015flars\u0131n\u0131z! Siz hen\u00fcz haz\u0131r de\u011filsiniz.\u201d<br \/>\nLevski de \u015f\u00f6yle konu\u015fuyordu: \u201cHer i\u015fin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken parad\u0131r. Param\u0131z olursa neyi konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliriz. Ya da \u015f\u00f6yle diyordu: \u201c\u00d6nce para bulal\u0131m, yapmam\u0131z gerekti\u011fine sonra bakar\u0131z!\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u00e7 Devrim \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn kurulmas\u0131ndan hemen sonra, Levski t\u00fcfek ve top almak i\u00e7in para bulmay\u0131 ba\u015f \u00f6dev yapm\u0131\u015ft\u0131r. O toplad\u0131\u011f\u0131 paralara, \u2018temiz para\u2019 \u2013 \u2018bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 para!\u2019 diyordu. O y\u0131llarda isyan i\u00e7in para toplamak zordu. Yoksulun yudumundan ay\u0131r\u0131p silah almas\u0131 zor i\u015f! \u0130stese de vermeye imk\u00e2n\u0131 yok. O y\u0131llar\u0131n t\u00fcccar ve i\u015f adamlar\u0131 ise i\u015fine bak\u0131yor ve devrim ve isyan fikirleriyle d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. Bu y\u00fczden isyan i\u00e7in en fazla ba\u015f a\u011fartan para toplama sorunu olmu\u015ftur.<br \/>\nKomitac\u0131l\u0131k d\u00f6nemindeki para toplama \u201creket\u201d i\u015finde korkan, korkutulmu\u015f bir kimlikte halk\u0131 birle\u015ftirme denenmi\u015ftir. Levski \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>\u201cSiz, benim isyana verecek param yok, diyenlere kesin cevab\u0131m\u0131z \u015fudur: \u00d6d\u00fcn\u00e7 al\u0131n\u0131z. Mal\u0131n\u0131z\u0131 sat\u0131n\u0131z. Evinizi ipotek ediniz. Ve Vatan i\u00e7in, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in. Allah a\u015fk\u0131na ilk paran\u0131z\u0131 yat\u0131r\u0131n\u0131z!\u201d<\/p>\n<p>\u201cBize yard\u0131m edenlere biz imzal\u0131 m\u00fch\u00fcrl\u00fc bilet ve rozet veriyoruz. \u201c<\/p>\n<p>Bu rozet o vatanda\u015f\u0131n can sigortas\u0131d\u0131r. \u201cGen\u00e7lerimiz bayra\u011f\u0131n alt\u0131na topland\u0131klar\u0131nda ( bu \u00e7ok yak\u0131n bir zamanda olacak) o zaman onlara bilet ve rozet g\u00f6steremeyenler, \u015fimdiden d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler.\u201d<\/p><div id=\"bghab-3916762909\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Demek oluyor ki, milli m\u00fccadelenin komitac\u0131l\u0131k a\u015famas\u0131nda, bir yandan birle\u015ftiren bayrak y\u00fckselirken, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ilkesinin yerini tehdit, korkutma ve cana k\u0131yarak hesapla\u015fma endi\u015fesi, korkulu deh\u015fet alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle kolektif kimlikte i\u00e7ine kapanma, b\u00fcz\u00fclme ve endi\u015fe belirdi\u011fi dikkati \u00e7ekmi\u015ftir. Bulgarlar aras\u0131nda sivil i\u00e7 ter\u00f6r b\u00f6yle ba\u015f kald\u0131rm\u0131\u015f ve yerle\u015fmi\u015ftir. Bu da, Bulgar toplulu\u011fu evrimle de\u011fi\u015fip yenilik\u00e7iler ve devrimci zorlama taraftarlar\u0131 olarak ikiye b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Levski bu ikincisinden yanad\u0131r. 1876 Nisan Ayaklanmas\u0131 da bu zorlaman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nLevski\u2019nin, \u201cAraba Konak\u201d h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan komitac\u0131 Dimit\u0131r Ob\u015fti (Levski\u2019nin Yard\u0131mc\u0131s\u0131) ve di\u011fer \u015fiddet olaylar\u0131na kat\u0131lan toplam 52 komitac\u0131 hakk\u0131nda kimilerine idam cezas\u0131, Di\u011ferlerine Diyarbak\u0131r yolu vb cezalar\u0131n kesilmesinden sonra hareket da\u011f\u0131lma, feci bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ve k\u0131r\u0131lma ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Voyvodalar ve komitac\u0131lar ve onlar\u0131n havarileri de Bulgar Milli ruhunu ve devrimci kimli\u011fini olu\u015fturmada ve ta\u00e7land\u0131rmada yar\u0131 yolda kalm\u0131\u015flard\u0131r. Ne ki yeni olan her \u015fey, eskinin devam\u0131d\u0131r. Komitac\u0131l\u0131k haydutluktan ve e\u015fk\u0131yac\u0131l\u0131ktan mayaland\u0131ysa, bug\u00fcn 1876 Nisan Ayaklanmas\u0131nda duas\u0131 olanlardan hangisinin an\u0131t duvar\u0131ndaki yaz\u0131ya baksan\u0131z, \u201cVoyvoda\u2026.\u201d okursunuz.<\/p>\n<p><div id=\"bghab-4070215873\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div><br \/>\n*<br \/>\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama, Bu a\u015faman\u0131n yolu da Romanya \/G\u00fcrgovo\u2019dan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1875 g\u00fcz\u00fcnde 20 komitac\u0131 yeniden Tuna\u2019y\u0131 ge\u00e7ip yan yana geldiler ve G\u00fcrgovo Devrimci Komitesi kurdular. Bu komite direk ayaklanma haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ge\u00e7ti ve \u00fclkeyi be\u015f b\u00f6lgeye b\u00f6ld\u00fc. Stefan Stanbolov Sofya komitesine ba\u015fkan se\u00e7ilirken, Plovdiv (Filibe) komitesine Panoyor Volov ba\u015fkan, Georgi Benkovski ile Todor Kable\u015fkov ise yard\u0131mc\u0131 se\u00e7ildiler. Bu komite 25 Aral\u0131k 1975\u2019e kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve Ayaklanma haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 kanaatinde birle\u015ftiler.<br \/>\nSon hedefinde ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen bir devlet olan ayaklanman\u0131n misyonu ma\u011fdur Bulgar milli kimli\u011fini \u015fahland\u0131rmakt\u0131r. Rusya \u00c7ar\u0131na paral\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan Georgi Benkovski, Panayot Volov gibi \u201cvoyvodalar\u201d bir de \u0130ngilizlerin Sofya Konsoloslu\u011fundan para al\u0131p, ayaklanma ate\u015fi yakacak \u00e7\u0131ray\u0131 ellerine alm\u0131\u015flard\u0131. Olaylar \u015f\u00f6yle geli\u015fmi\u015ftir: Panag\u00fcri\u015fte\u2019ye ba\u011fl\u0131 Obori\u015fte, eski ad\u0131 (Me\u00e7ka) \u2013 (Ay\u0131 K\u00f6yde) bir meclis topland\u0131. Plovdiv devrim b\u00f6lgesinden delegeler geldi. Mecliste ayaklanma karar\u0131 al\u0131nd\u0131. Tutanak yaz\u0131ld\u0131. Program kabul edildi. Programdaki ana fikirler G\u00fcrgovo Komitesi kararlar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131. Meclis toplanmadan, Londra gazeteleri al\u0131nacak kararlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bu olay toplam 200 Avrupa gazetesinde yans\u0131t\u0131ld\u0131 da, \u0130ngiliz bas\u0131n\u0131 Tutanaktan \u015fu al\u0131nt\u0131y\u0131 aynen vermi\u015fti:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBelirlenen g\u00fcnde isyan etmeyen Bulgarlarla ne yapal\u0131m?<br \/>\nCevap: Elimizden geleni kullan\u0131p hepsini isyan etmeye zorlar\u0131z.<\/p>\n<p>Karma k\u00f6ylerde isyan \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131za uymayan T\u00fcrklerle ne yapal\u0131m?<br \/>\nCevap: Hepsini keser, mallar\u0131n\u0131 talan eder, evlerini yakar\u0131z!<\/p><div id=\"bghab-3003659954\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrk k\u00f6yleri sakinlerini ne yapal\u0131m:<br \/>\nCevap: Ayaklanmac\u0131lar, hi\u00e7 zaman kaydetmeden bu k\u00f6yleri bas\u0131p \u015fiddet kullanarak, ate\u015f ve barutla hepsini boyun e\u011fmeye zorlayacaklar.<\/p>\n<p>\u0130steklerimizi kabul eden M\u00fcsl\u00fcmanlarla ne yapal\u0131m?<br \/>\nCevap: Silahlar\u0131, mermileri, ta\u015f\u0131nan mallar\u0131na el konur, ayaklanma komitas\u0131 onlara bir makbuz verir. Onlar\u0131n mallar\u0131 Bulgar hazinesinde al\u0131n\u0131r, ama asla geri verilmez.<br \/>\nG\u00fcrgovo\u2019da y\u00fczde y\u00fcz Ruslar\u0131n \u00f6neriyle bi\u00e7imlenen bu \u015fiddet program\u0131 Londra\u2019da da tepkisiz yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Do\u011fu ve Bat\u0131 dev g\u00fc\u00e7ler Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 birle\u015fmi\u015f, Bulgaristan topraklar\u0131nda ya\u015fayan T\u00fcrkler ve M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00e7izme alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6nemle vurgulamak isterim, G\u00fcrgovo ve Obori\u015fte Programlar\u0131nda onaylanan anti-T\u00fcrk d\u00fc\u015fman \u00e7izgisi 150 y\u0131ldan beri de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. K\u0131sa ad\u0131 \u015fiddet kullanarak g\u00f6\u00e7e zorlamakt\u0131r. Milyondan fazla Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc vatan topra\u011f\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, komita y\u00f6netimleri, Prens dan\u0131\u015fmanlar\u0131, \u00c7ar Naipleri, Merkez komitesi ve Politik B\u00fcro \u00fcyeleri ve bug\u00fcnk\u00fc Milli G\u00fcvenlik Konseyi \u00f6d\u00fcn vermeden ayn\u0131 konumda kalm\u0131\u015f ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 savunmu\u015ftur.<br \/>\nBu komitac\u0131lar, \u015fiddet kullanmaya karar vermi\u015f ve tam da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ter\u00f6ristleri gibi hareket etmi\u015ftir. 1876\u2019da \u015fiddet k\u0131l\u0131\u00e7 ve tabanca ve Martin\u2019le uygulan\u0131rken, 1984-89\u2019da T\u00fcrklerin \u00fczerine Sovyet yap\u0131m\u0131 tanklar s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Moskova verdi\u011fim tanklar\u0131 sivil vatanda\u015flar \u00fczerine s\u00fcremezsin dememi\u015ftir. \u0130nsanlar aras\u0131nda e\u015fk\u0131ya m\u0131 de\u011fil mi ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmam\u0131\u015flar, yaln\u0131z millet ve din ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada s\u00f6z konusu olan, halk\u0131 zorla ayaklanmaya zorlamakt\u0131r.<\/p>\n<p><div id=\"bghab-106209022\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div><br \/>\n*<br \/>\n<strong>Ayaklanman\u0131n patlamas\u0131.<\/strong><br \/>\n23 Nisan\u2019da Klisura \u015fehrinde Bulgarlar 3 \u00c7ingene tutuklar. Ayn\u0131 g\u00fcn komitac\u0131 ba\u015f\u0131 Panoyot Volov \u015fehre gelir ve olay kendisine anlat\u0131l\u0131r. Volov, \u00c7ingenelerin \u00fcst\u00fcn\u00fc ba\u015f\u0131n\u0131 arar, Osmanl\u0131ca yaz\u0131lm\u0131\u015f bir mektup bulur. Osmanl\u0131ca bilmedi\u011finden, Klisura\u2019da ayaklanman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 haberini u\u00e7ururlar Karlovo\u2019ya endi\u015fesiyle, halk\u0131n kan d\u00f6k\u00fclmesin \u0131srar\u0131na ra\u011fmen, tutuklular\u0131 kur\u015funlayarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve ayaklanmay\u0131 ba\u015flat\u0131r.<br \/>\n<em><strong>\u0130ngiliz gazeteleri, isyanc\u0131lar Filibe ve Tatar Pazarc\u0131\u011f\u0131 ate\u015fe verdi yazsa da b\u00f6yle bir olay ya\u015fanmad\u0131.<\/strong> <\/em><\/p>\n<p>Avrupa kamuoyunu Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 sava\u015fa k\u0131\u015fk\u0131rtma b\u00f6yle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngilizler Balkanlar\u0131 H\u0131ristiyanlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin s\u00f6zde ihlal edili\u015fi s\u00f6ne s\u00fcr\u00fclerek Rusya \u0130mparatorlu\u011funu Osmanl\u0131ya sava\u015f a\u00e7maya \u00f6zendirmek de hedeflerin \u00f6nemli bir halkas\u0131yd\u0131. Ne var ki, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere hademelik etmekle devrim olmad\u0131\u011f\u0131 fikri, hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Fakat o y\u0131llar\u0131n Avrupa ve Rusya sivri kalemleri ate\u015fe s\u00fcrekli odun atmaktan geri durmad\u0131.<br \/>\nBug\u00fcn Bulgaristan\u2019\u0131n Klisura, Kopriv\u015ftitsa, Strel\u00e7a ve Panag\u00fcrite \u015fehirlerinde ve k\u00f6ylerinde Nisan 1876 Ayaklanmas\u0131n\u0131n irili ufakl\u0131 y\u00fczlerce an\u0131t\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. \u0130lgin\u00e7tir bunlar\u0131n hepsi 1970\u2019li ve 1980\u2019li y\u0131llarda sosyalist ve ard\u0131ndan kom\u00fcnist totaliter sistem a\u011f\u0131r bunal\u0131mlara d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerle ac\u0131mas\u0131z hesapla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde kurulmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-1035187223\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em><strong>\u00c7aresizli\u011fe d\u00fc\u015fen T. Jivkov rejimi T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na tutunacak yer bulamay\u0131nca Bulgar\u2019\u0131n sahte milli duygular\u0131n\u0131n 3 defa k\u0131r\u0131lma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 eski tarihe sar\u0131ld\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Do\u011fu\u015ftan \u015eumnulu olan Odesa\u2019da okumu\u015f, hem G\u00fcrgovo hem de Obori\u015fte Program\u0131n\u0131 kaleme alanlar\u0131n ba\u015f\u0131 olan Panoyot Volov\u2019un Panag\u00fcri\u015fte merkezindeki an\u0131t\u0131 g\u00f6rkemli ve 10 metre y\u00fcksektir. Georgi Bankovski\u2019nin do\u011fdu\u011fu \u015fehir olan Kopriv\u015ftitsa\u2019daki at \u00fczerinde, \u201cU\u00e7an \u00c7ete\u201d an\u0131t\u0131 ise neredeyse yar\u0131m da\u011f kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Ne var ki, Volov, Benkovski, Kable\u015fkov ve di\u011ferleri, kendileri oldu\u011fu gibi, an\u0131tlar\u0131 da zaman i\u00e7inde ve geli\u015fen olaylar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde kolektif ruh ve g\u00fc\u00e7l\u00fc irade olu\u015fturamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 olaylara Komita Ba\u015f\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak kat\u0131lan yazar Zahari Stoyanov \u201cBulgar Ayaklanmalar\u0131ndan Notlar\u0131nda\u201d Panag\u00fcri\u015fte isyanc\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor:<br \/>\n\u201c28 Nisan gecesi Kable\u015fkov doktor Spas\u2019\u0131n eczanesinde toplant\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u0130syan \u00f6nc\u00fcleri, \u015fehrin ileri gelenleri ve \u00e7orbac\u0131lar geldi. Koble\u015fkov durum d\u00f6k\u00fcm\u00fc yapt\u0131. Yenilgi el at\u0131yor\u201d dedi ve T\u00fcrklerle \u00e7at\u0131\u015fmaya girilmemesini istedi. Plovdiv (Filibe) Kona\u011f\u0131na bir mektup g\u00f6nderilerek \u201ckasaban\u0131n isyanc\u0131lardan korunmas\u0131 istendi.\u201d.<br \/>\n<em><strong>Mektupta \u015funlar\u0131 okuyoruz:<\/strong><\/em><br \/>\n\u201cBizim kendilerini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, isyanc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen 20 ki\u015fi Koca Balkan yakas\u0131ndan k\u00f6y\u00fcm\u00fcze indiler, baz\u0131 haneleri soydular, su\u00e7suz ki\u015fileri \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ve gen\u00e7lerimizi rehin alarak, balkana \u00e7ekildiler. Etraf k\u00f6ylerde bulunan kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6y evlerini yakm\u0131\u015flar ve kasabaya d\u00f6nmelerini emretmi\u015fler. Bizi yeniden basacaklar\u0131ndan ve k\u0131r\u0131p d\u00f6keceklerinden korktu\u011fumuz i\u00e7in, yasal idarenin durumun ciddili\u011fini dikkate alarak, asker g\u00f6ndermesini ve ahalimizi korumas\u0131n\u0131 rica ediyoruz.\u201d<br \/>\n<strong><em>Ya\u011fmurdan dolay\u0131, haberci hemen gidememi\u015f. Bu arada \u00e7orbac\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131na \u015f\u00f6yle bir fikir gelmi\u015f: ayaklanmac\u0131lar\u0131 tutuklay\u0131p T\u00fcrklere teslim ederek kasabay\u0131 kurtarmak. 30 Nisan sabah\u0131 eczane \u00f6n\u00fcne toplananlar tutuklanm\u0131\u015flar.<\/em><\/strong><br \/>\n\u201cKalabal\u0131k isyanc\u0131lar\u0131 bast\u0131, silahlar\u0131n\u0131 toplad\u0131. Kimilerini bileklerinden ba\u011flad\u0131lar. \u00d6nce 5 ki\u015fi tutukland\u0131. Kilise t\u0131marhanesine 12 ki\u015fi kapand\u0131. Strel\u00e7a (Otubol) ve Ele\u015fnitsa\u2019dan gelen 7 isyanc\u0131 kilisenin kabristandaki ibadethanesine kapand\u0131. Doktor Spasov\u2019un eczanesinin ikinci kat\u0131na 8 isyanc\u0131 kilitlendi. Bu isyanc\u0131lar Panag\u00fcri\u015fte\u2019den gelmi\u015fti, hepsinin bu g\u00fcn ayn\u0131 \u015fehrin park\u0131nda an\u0131tlar\u0131 var, isimleri \u015funlard\u0131r: Todor Kable\u015fkov, Panoyot Volov, Todor \u0130konomov, Hristo N. Karacov, Hristo Blagoev, Hristo Truf\u00e7ev, Filip Popov, G.P. Bojkov, A.P. Minkov ve Luka Atanasov.\u201d Georgi Benkovski balkana dalm\u0131\u015f ve kay\u0131plara kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<div id=\"bghab-121086032\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em><strong>Demek oluyor ki, Kopriv\u015ftitsa yerlileri isyanc\u0131lar\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131dan gelen asileri tutuklam\u0131\u015flar, kapam\u0131\u015flar ve sonra da Osmanl\u0131 devletine teslim etmi\u015flerdi.<\/strong><\/em><br \/>\nOlay budur. Bu ger\u00e7ek, Nisan 1876 Ayaklanmas\u0131nda Bulgar zihninin, halk\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne, daha b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n ayaklanmak istemedi\u011fini, asilerin bask\u0131s\u0131na ve yalanlar\u0131na inanarak evlerini yakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve devletten ve d\u00fczenden, huzur ve g\u00fcvenlikten yana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu ayaklanmada Osmanl\u0131 askerine kar\u015f\u0131 2 yerle\u015fim yerinde top patlam\u0131\u015ft\u0131r. Kiraz topu Klisura\u2019da patlam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eehri basan Tosun Bey son eve var\u0131ncaya kadar hepsini ate\u015fe vermi\u015ftir.<br \/>\n<em><strong>Strel\u00e7a (Otu Bol) tepesinde Osmanl\u0131 askerine kar\u015f\u0131 bir \u00e7elik d\u00f6k\u00fcm top ate\u015f etmezden 2 g\u00fcn \u00f6nce bu k\u00f6yde ya\u015fayan 75 T\u00fcrk ve 37 \u00c7erkez aile sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015f, \u015fiddete dayanamay\u0131p camiye dolmu\u015flar ve cami avlusunun kal\u0131n duvar kap\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6stekleyerek i\u00e7erde kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong> <\/em><\/p>\n<p>\u0130syanc\u0131larla M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen pazarl\u0131klarda, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00f6y\u00fc terk etmesi \u015fart\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Bulgaristan\u2019dan topluca kalk\u0131p, ta\u015f\u0131nabilirlerini arabalara doldurarak Anadolu\u2019ya ge\u00e7en ilk kafile onlard\u0131r. <strong><em>Y\u0131l 1876 ay May\u0131s\u2019t\u0131r. Bu ilk g\u00f6\u00e7ten sonra cami yak\u0131lm\u0131\u015f ve bu k\u00f6yde o g\u00fcn bu g\u00fcn T\u00fcrk M\u00fcsl\u00fcman izi silinmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n<div id=\"bghab-3081364432\">\t<a href=\"https:\/\/wixstats.com\/?a=28926&c=2228&s1=\"> <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/eu1-us1.ckcdnassets.com\/869\/creatives\/2228\/new%2Blogo%2Bsquares%2B728_90_tr.png?resize=604%2C74&#038;ssl=1\" width=\"604\" height=\"74\"><\/a> \r\n<\/div>\n<p>Sonu\u00e7 olarak.<br \/>\nAnaliz etti\u011fimiz 3 d\u00f6nemde ne voyvodalar, ne komitac\u0131lar ne de asi isyanc\u0131lar Bulgar milli ruhu olu\u015fturamam\u0131\u015f, t\u00fcm \u00e7abalar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve husumet ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nDikkati \u00e7eken bu \u00fc\u00e7 a\u015faman\u0131n da Rusya \u0130mparatorlu\u011funun k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla uyan\u0131p g\u00fc\u00e7 toplamas\u0131 ve sonunda ise \u0130ngilizler taraf\u0131ndan hende\u011fe itilmesidir.<br \/>\nT\u00fcrk k\u00f6yl\u00fclerle \u015fehir sakinleriyle kanl\u0131 hesapla\u015fma ve evlerini de ate\u015fe vererek onlar\u0131n bu topraklardaki izlerini silme \u00e7abalar\u0131 G\u00fcrgovo\u2019da kaleme al\u0131nan isyan programlar\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve \u00fclkeye ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBulgaristan\u2019da daha Osmanl\u0131 devrinde T\u00fcrk kimli\u011fi uyand\u0131ran \u015fahland\u0131ran kaynak olaylar i\u015fte bunlard\u0131r.<br \/>\nKullan\u0131lan kaynaklar: https:\/\/dox.abv.bg\/download?id=81870db72c<\/p><div id=\"bghab-684931596\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-4075361498\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih: 11 A\u011fustos 2019 Yazan: Rafet ULUT\u00dcRK Konu: Bulgarlar\u0131n kolektif kimli\u011fi neden kurulamad\u0131. Bulgar milli kimli\u011finin olu\u015fma s\u00fcreci Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu ba\u011fr\u0131nda ve XIX. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37269,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-40332","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/rafet-ky.jpg?fit=290%2C398&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-auw","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40332","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40332\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}