{"id":38406,"date":"2019-07-10T21:28:46","date_gmt":"2019-07-10T19:28:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=38406"},"modified":"2019-07-15T21:14:44","modified_gmt":"2019-07-15T19:14:44","slug":"yenilerini-yazma-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/yenilerini-yazma-zamani\/","title":{"rendered":"Yenilerini Yazma Zaman\u0131!"},"content":{"rendered":"<p>Tarih: 08 Temmuz 2019<br \/>\nYazan: Av. Seniha Rasim SABR\u0130<br \/>\nKonu<strong>:\u00a0 Arabac\u0131 Sali Ya\u015far fikri a\u00e7\u0131k, zeki, ayar, sahl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrk\u2019t\u00fc. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130NSAN HAKLARI EVRENSEL B\u0130LD\u0130RGES\u0130<br \/>\n<\/strong><span style=\"font-size: 1rem;\">Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu;<br \/>\n<\/span><em>Madde 2- Herkes, \u0131rk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015f, ulusal veya sosyal k\u00f6ken, m\u00fclkiyet, do\u011fu\u015f veya herhangi ba\u015fka bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin bu Bildirge ile ilan olunan b\u00fct\u00fcn haklardan ve b\u00fct\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden yararlanabilir.<\/em><br \/>\n<em>Madde 3 -Ya\u015famak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ki\u015fi g\u00fcvenli\u011fi herkesin hakk\u0131d\u0131r.<\/em><br \/>\n<em>Madde 6- Herkesin, her nerede olursa olsun, hukuksal ki\u015fili\u011finin tan\u0131nmas\u0131 hakk\u0131 vard\u0131r.<\/em><br \/>\n<em>Madde 7- Herkes yasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fittir.<\/em><br \/>\n<em>Madde 8- Herkesin anayasa yada yasayla tan\u0131nm\u0131\u015f temel haklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyen eylemlere kar\u015f\u0131 yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 vard\u0131r.<\/em><br \/>\n<em>Madde 9- Hi\u00e7 kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve s\u00fcrg\u00fcn edilemez.<\/em><br \/>\n<em>Madde 10- Herkesin, hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri belirlenirken ve kendisine bir su\u00e7 y\u00fcklenirken, tam bir \u015fekilde davas\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkeme taraf\u0131ndan hak\u00e7a ve a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclmesini istemeye hakk\u0131 vard\u0131r.<\/em><br \/>\n<em>Madde 12- Kimsenin \u00f6zel ya\u015fam\u0131na, ailesine, konutuna ya da haberle\u015fmesine keyfi olarak kar\u0131\u015f\u0131lamaz, \u015feref ve ad\u0131na sald\u0131r\u0131lamaz. Herkesin bu gibi kar\u0131\u015fma ve sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yasa taraf\u0131ndan korunmaya hakk\u0131 vard\u0131r.<\/em><br \/>\n<em><strong>Madde 13<br \/>\n<\/strong><span style=\"font-size: 1rem;\">Herkesin bir devletin topraklar\u0131 \u00fczerinde serbest\u00e7e dola\u015fma ve oturma hakk\u0131 vard\u0131r. <\/span><span style=\"font-size: 1rem;\">Herkes , kendi \u00fclkesi de dahil olmak \u00fczere, herhangi bir \u00fclkeden ayr\u0131lmak ve \u00fclkesine yeniden d\u00f6nmek hakk\u0131na sahiptir.<br \/>\n<\/span>Madde 17<\/em><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 1rem;\">Hi\u00e7 kimse keyfi olarak m\u00fclkiyetinden ve vatan\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<br \/>\n<\/span>Madde 26<\/em><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 1rem;\">\u00c7ocuklara verilecek <\/span><strong style=\"font-size: 1rem;\">e\u011fitimin t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7mek<\/strong><\/em><span style=\"font-size: 1rem;\"><em>, \u00f6ncelikle ana ve baban\u0131n hakk\u0131d\u0131r.<\/em><br \/>\n<\/span>***<br \/>\nBirle\u015fmi\u015f Milletlerin \u0130nsan haklar\u0131 Evrensel Bildirisi 1948\u2019de New York\u2019ta kabul edildi. 10 Temmuz 1949\u2019da Bulgaristan\u2019da tam metin onayland\u0131. 30 madde halinde yay\u0131nland\u0131. 2019\u2019da Bulgaristan\u2019daki etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131 direk olarak ilgilendiren yukar\u0131daki 17 maddeyi se\u00e7ip dikkatinize sunduk. BM bu haklar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak geni\u015fletmi\u015ftir.<br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><strong>BM Ki\u015fisel ve Siyasal Haklar S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong><\/span><\/p>\n<p>BM Genel Kurulu\u2019nun 16 Aral\u0131k 1966 tarih ve 2200 A (XXI) say\u0131l\u0131 Karar\u0131yla kabul edilip, 23 Mart 1976 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren BM Ki\u015fisel ve Siyasal Haklar S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin Az\u0131nl\u0131klar\u0131n Korunmas\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 27. maddesinde; \u201cEtnik, dinsel veya dilsel az\u0131nl\u0131klar\u0131n bulundu\u011fu bir Devlette, kendi k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131 kullanma, kendi dinlerinin gere\u011fi ibadeti etme ve uygulama veya <strong>kendi dillerini kullanma<\/strong> <strong>haklar\u0131 engellenemez<\/strong>\u201d. ifadesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Helsinki Nihai Senedi<br \/>\n<\/strong><\/span>1975 tarihli Senette az\u0131nl\u0131k haklar\u0131na ili\u015fkin olarak; \u201c\u00fclkelerinde milli az\u0131nl\u0131klar bulunan kat\u0131l\u0131mc\u0131 devletler, bu az\u0131nl\u0131klara mensup ki\u015filerin kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit olma haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterecekler, bu ki\u015filerin, insan haklar\u0131n\u0131 ve temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini fiilen kullanmalar\u0131 i\u00e7in t\u00fcm olanaklar\u0131 verecekler ve bu \u015fekilde onlar\u0131n bu alandaki me\u015fru \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacaklard\u0131r\u201d ifadesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Avrupa Konseyi Avrupa B\u00f6lgesel veya Az\u0131nl\u0131k Dilleri \u015eart\u0131<br \/>\n<\/span><\/strong>1992 tarihli \u015eartta <strong>b\u00f6lgesel<\/strong> veya <strong>az\u0131nl\u0131k dili<\/strong>; \u201cGeleneksel olarak vatanda\u015flar\u0131 olduklar\u0131 bir devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan ve say\u0131sal olarak o \u00fclke n\u00fcfusunun geri kalan k\u0131sm\u0131ndan daha az olan o devletin resmi dili veya dillerinden farkl\u0131 olan\u201d bi\u00e7iminde tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2539856016\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Avrupa Konseyi Ulusal Az\u0131nl\u0131klar\u0131n Korunmas\u0131na \u0130li\u015fkin \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fme<br \/>\n<\/span><\/strong>Ulusal Az\u0131nl\u0131klar\u0131n Korunmas\u0131 \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi, \u015eubat 1995 tarihinde imzaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve \u015eubat 1998\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<br \/>\nS\u00f6zle\u015fmenin 10. maddesi ise <strong>az\u0131nl\u0131k dilinin<\/strong> kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkindir:<br \/>\n<strong>Taraflar, bir ulusal az\u0131nl\u0131\u011fa mensup her bir ki\u015finin, az\u0131nl\u0131k dilini, serbest\u00e7e ve m\u00fcdahale olmaks\u0131z\u0131n, \u00f6zel ve kamusal alanlarda yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc olarak kullanabilme hakk\u0131n\u0131 tan\u0131may\u0131 taahh\u00fct ederler.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>AB ve Az\u0131nl\u0131k haklar\u0131<br \/>\n<\/strong><\/span>madde, k\u00fclt\u00fcrel, dini ve dilsel \u00e7e\u015fitlilik konusunu d\u00fczenler: \u201c<strong>Birlik, k\u00fclt\u00fcrel, dini ve dilsel \u00e7e\u015fitlili\u011fe sayg\u0131 g\u00f6sterecekti<\/strong>r.\u201d<\/p>\n<p>Bulgaristan Anayasas\u0131, \u201cresmi dil\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 (madde 3), \u201c<strong>anadilini geli\u015ftirme ve anadilde e\u011fitim hakk\u0131n\u0131<\/strong>\u201d (madde 36) ve \u201ckendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirme hakk\u0131n\u0131\u201d (madde 37) g\u00fcvence alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><strong>Bu konuyu ele almam\u0131z\u0131n bir \u00f6nemli gerek\u00e7esi var tabii.<br \/>\n<\/strong>Ne yaz\u0131k ki, yukar\u0131daki anla\u015fmalar Bulgaristan taraf\u0131ndan imzalansa da pratikte \u00fclkede uygulanm\u0131yor. Bunu, Helsinki Komitesi Bulgaristan Ba\u015fkan\u0131 <strong>Krasimir K\u0131n\u00e7ev\u2019\u0131n <\/strong>haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <strong>2018\u2019de<\/strong> Bulgaristan\u2019da \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131n Durumu raporunda yer ald\u0131. Rapor, \u00a0Bulgaristan Ba\u015f Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderildi. 3 g\u00fcnden sonra, a\u00e7\u0131l\u0131p okunmadan, \u00a0yazar \u0130van Vazov\u2019un\u00a0 \u201c<strong>Esaret Alt\u0131nda<\/strong>\u201d ve yazar \u201cYordan Yovkov\u2019un \u201c <strong>Hik\u00e2yeler<\/strong>\u201d eserleriyle birlikte, daha b\u00fcy\u00fck bir paketle geri d\u00f6nd\u00fc. Yovkov\u2019un kitab\u0131nda \u201c<strong>BOJURA<\/strong>\u201d hik\u00e2yesine baz\u0131 i\u015faretlemeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dikkati \u00e7ekti. \u201c<strong>Okuyunuz ve akl\u0131n\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131za gelsin<\/strong>\u201d anlam\u0131nda \u00f6\u011f\u00fctlere yer verilmi\u015f.<\/p><div id=\"bghab-339673273\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yovkov, bug\u00fcnk\u00fc Sliven (\u0130slimye ilinin Kotel (Kazan) Jerevna (Ba\u015f K\u00f6y) \u00a0k\u00f6y\u00fcnde 1880\u2019de d\u00fcnya\u2019ya gelmi\u015ftir. 1904 ve 1912 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00c7ift\u00e7ik Musa Bey (Dolen \u0130zvor), Sar\u0131ca (Rositsa) ve Karaali (Krasen) k\u00f6ylerinde \u00f6\u011fretmenlik yapm\u0131\u015f ve daha sonra kaleme ald\u0131\u011f\u0131 roman ve hik\u00e2yelerine bol malzeme toplanm\u0131\u015ft\u0131r. O, \u201c<strong>Tekerleklerin \u015eark\u0131s\u0131<\/strong>\u201d hik\u00e2yesinde yaratt\u0131\u011f\u0131 demirci ve arabac\u0131 Sali Ya\u015far simas\u0131yla, T\u00fcrk-Bulgar ortak ho\u015fg\u00f6r\u00fc de\u011ferini, yard\u0131mla\u015fma ve iyili\u011fin adalet de\u011ferlerini olu\u015ftururken, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda T\u00fcrk ruh k\u00f6k\u00fcne i\u015faret etmi\u015ftir. Ve bug\u00fcn Dobruca\u2019da, Silitre\u2019de, Deliorman\u2019da ya\u015fayan karde\u015flerimiz T\u00fcrk k\u00f6kenlerini ba\u015fka bir yerde de\u011fil, Yordan Yovkov\u2019un\u00a0 \u201c<strong>Tekerleklerin \u015eark\u0131s\u0131<\/strong>\u201d hik\u00e2yesinde aray\u0131p bulmal\u0131d\u0131r. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fmi\u015ftir. T\u00fcrk olmak i\u00e7in k\u00f6klerimizle bulu\u015fmam\u0131z g\u00fcndeme yeniden \u0131srarla g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Tarihle bug\u00fcn\u00fcn birle\u015fmesinden Bilgi \u00e7a\u011f\u0131 \u00d6nc\u00fcs\u00fc Bulgaristan T\u00fcrk\u00fcn\u00fc yeti\u015ftirmek ana \u00f6dev olarak \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u201c<strong>Arabac\u0131 Sali Ya\u015far\u2019a, \u00a0fikri a\u00e7\u0131k, zeki, ayar, sahl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrk\u201d <\/strong>diyen en b\u00fcy\u00fck Bulgar hik\u00e2yecisi yazar Yordan Yovkov\u2019tur. Ancak, biz T\u00fcrklerin \u201c<strong>ben buyum, sen kimsin<\/strong>\u201d kavgam\u0131z (didi\u015fmemiz) dik ba\u015fl\u0131 ve de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde devam ediyor.<\/p>\n<p>Biz bu ger\u00e7e\u011fi, bu yaz\u0131m\u0131z\u0131 yazmam\u0131za neden olan, <strong>Bulgaristan Ba\u015f Savc\u0131s\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130van Ge\u015fev<\/strong>\u2019in, Helsinki \u0130nsan Haklar\u0131 Komitesi Ba\u015fkan\u0131 Kr. K\u0131n\u00e7ev\u2019e 2018 \u0130nsan Haklar\u0131 raporuyla birlikte g\u00f6nderdi\u011fi, Yordan Yovkov\u2019un 6. s\u0131n\u0131ftan 11 s\u0131n\u0131fa kadar \u00f6\u011frenciler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f hik\u00e2ye derlemesindeki \u201c<strong>Bojura<\/strong>\u201d hik\u00e2yesinde \u015f\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Ba\u015f Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130v. Ge\u015fev, b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcstahl\u0131k g\u00f6ndererek, \u201c<strong>yeter \u00c7ingeneler ve T\u00fcrklerin haklar\u0131n\u0131 savundu\u011funuz, Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan \u00c7ingene ve T\u00fcrklerin kim oldu\u011funu al\u0131n\u0131z \u015fu 2 kitab\u0131 da \u00f6\u011freniniz<\/strong>\u201d demek istemi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00d6nce \u201cBojura\u201d hik\u00e2yesinde 1783 tarihine dayanan efsaneye birlikte bakal\u0131m. <\/strong><\/p>\n<p>Bojura esmer g\u00fczeli bir \u00c7ingene k\u0131zd\u0131r. Babas\u0131 \u00e7\u0131kr\u0131k\u00e7\u0131- sepet\u00e7idir. K\u00f6y\u00fcn zengin Bulgar ailesinden sar\u0131\u015f\u0131n g\u00fczeli Ganaila ile dostluk eder. Babas\u0131 hac\u0131 V\u0131lko, k\u0131z\u0131na d\u00fcn\u00fcr g\u00f6nderen delikanl\u0131 Vasil\u00e7o\u2019nun i\u00e7ki yudumu b\u00fcy\u00fck\u00e7e oldu\u011fundan dolay\u0131, d\u00fcn\u00fcrleri geri \u00e7evirir.\u00a0 Bojura ile Vasil\u00e7o (\u00c7ingene g\u00fczeli ile Bulgar levent) birbirine g\u00f6n\u00fcl verir, k\u0131z hamile kal\u0131r, askere al\u0131nan Vasil\u00e7o\u2019nun ard\u0131ndan do\u011fan o\u011fland\u0131r. Askerin kalpak ve at\u0131 geri getirilir. Karalara sar\u0131lan Ganaila mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda iki g\u00f6z\u00fc iki \u00e7e\u015fme, a\u015fk ate\u015fini s\u00f6nd\u00fcremeyen Bojura k\u00f6y kenar\u0131ndaki g\u00f6llete atlar ve hayat\u0131na son verir.<\/p><div id=\"bghab-1113391372\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Ba\u015f Savc\u0131s\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130van Ge\u015fev<\/strong>\u2019in i\u015faret etti\u011fi, arkada kalan kimsesiz \u00e7ocu\u011fun babas\u0131n\u0131n Bulgar oldu\u011fu i\u00e7in\u00a0 onun bir Bulgar oldu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131kar\u0131rken, t\u00fcm \u00c7ingenelerinin (Romenlerinin) Bulgar oldu\u011funa genelleme yaparak, \u201c<strong>yeter insan haklar\u0131, yeter az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 ve \u00c7ingene raporu g\u00f6nderdi\u011finiz<\/strong>\u201d demek istemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Savc\u0131 \u0130van Ge\u015fev\u2019in bilmedi\u011fi bir ger\u00e7ek var: Bir birey \u00f6rne\u011finden genelleme yap\u0131lamaz. Onun iddias\u0131 do\u011fru olsayd\u0131, Bulgarlar \u00c7ingeneleri kendilerinden kabul ederdi. Ne ki, bug\u00fcn de vefat eden \u00c7ingene vatanda\u015flar\u0131n hepsinden musalla ta\u015f\u0131nda hel\u00e2l\u0131k isteniyor. Bu cenaze t\u00f6renlerine gelen \u00c7ingeneler her bireyin ve toplulu\u011fun etnik bilin\u00e7 hakk\u0131ndan yararlan\u0131yor. 2019 y\u0131l\u0131nda 1962\u2019de kendilerine dayat\u0131lan Bulgar isimleriyle ve sorana H\u0131ristiyan\u2019\u0131m diye diye \u00f6m\u00fcr t\u00f6rp\u00fcleyen \u00c7ingenelerin (Romenlerin) son istek olarak M\u00fcsl\u00fcman kabrine Fatiha ile yatma iste\u011fi Bulgaristan toplumundaki \u00e7eli\u015fkilerin derinli\u011fine ve maskeli bir hayat ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na i\u015farettir.<\/p>\n<div id=\"bghab-1440176793\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrklere, \u201c<strong>\u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Bulgar<\/strong>\u201d diyen Bulgar savc\u0131, \u00a0\u00a0\u201c<strong>Esaret Alt\u0131nda<\/strong>\u201d eserini Helsinki \u0130nsan Haklar\u0131 Komitesi Ba\u015fkan\u0131 Kr. K\u0131nev\u2019e g\u00f6ndermekle ise, yeni bir hususa da i\u015faret etmek istemi\u015ftir. Olaylar\u0131 ve kahramanlar\u0131 hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u201c<strong>Esaret Alt\u0131nda<\/strong>\u201d roman\u0131 30 y\u0131l \u00f6nce toplat\u0131lsayd\u0131 Bulgaristan demokrasi ve adalet yolunda ilk ad\u0131m\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirdi. D\u00fc\u015fmanl\u0131k k\u0131\u015fk\u0131rtan sanat eserlerinin ders kitaplar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131, k\u00fct\u00fcphane, kitap\u00e7\u0131 ve sergilerden indirilip hurdaya verilmesinde direnen Avrupa Birli\u011fi\u2019nde z\u0131tl\u0131klar\u0131 t\u00f6rp\u00fcleme komitesi \u0130v. Vazov\u2019un bu roman\u0131n\u0131 imha edilecek eserler listesine alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 15 AB \u00fclkesindeki Bulgar K\u00fclt\u00fcr Evi raflarda yer almas\u0131 kabul edilir bir durum de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Tarih\u00e7iler, hepsi mal m\u00fclk, ev yurt sahibi olan, vergi \u00f6deyen, evlenme, bo\u015fanma, kiliseye giden, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okula g\u00f6nderen Bulgarlar\u0131n Osmanl\u0131 devrinde esir hayat\u0131 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131, imparatorluk temas\u0131nda e\u015fit hakl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u015f Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130van Ge\u015fev, zaman\u0131n\u0131 \u00e7oktan doldurmu\u015f ve asl\u0131nda Bulgar kamuoyunu par\u00e7alamaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramayan bu eserin Helsinki Komitesi Ba\u015fkan\u0131 K\u0131nev\u2019e g\u00f6ndermekle \u015funu demek istemi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-3402498856\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bir defa, savc\u0131 hareketiyle, insan haklar\u0131, ki\u015fisel ve kolektif haklar\u0131m\u0131z ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131m\u0131zla alay etmi\u015ftir. Savc\u0131, uluslar aras\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct, komite ve komisyonlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, raporunu, \u00f6nerilerini dikkate alm\u0131yor. Hak hukuk diyen az\u0131nl\u0131klardan vatanda\u015flar k\u00fc\u00e7\u00fcmseniyor. Devletim, ki\u015fiye kar\u015f\u0131 her \u015feyi yapabilirim, \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla hareket ediyor.\u00a0 Bulgar Ba\u015f Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131, devletin imzalad\u0131\u011f\u0131 uluslar aras\u0131 antla\u015fmalar\u0131n hi\u00e7 birine uymak istemiyor. Bulgar devletini ve Bulgarlar\u0131 devletler hukuku \u00fcst\u00fcnde g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>K\u0131nev\u2019e g\u00f6nderilen romanda, \u201c<strong>Bir<\/strong> <strong>ba\u015f\u0131bozuk da\u011f ba\u015f\u0131nda bir sayada bir Bulgar k\u0131z\u0131na sald\u0131r\u0131r<\/strong>\u201d ve ilgili yetkili \u201c<strong>biz onlardan az m\u0131 \u00e7ektik, T\u00fcrklerin insan haklar\u0131ndan, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131ndan, adaletsizli\u011fe u\u011framas\u0131ndan ve \u00f6tekile\u015ftirilmesinden, yoksulluk ve k\u00f6r cahil kalmas\u0131ndan ilgilenmek bizim vazifemiz de\u011fildir. Kendileri ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7aresine baks\u0131nlar, siz de \u015fu az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131 sayfas\u0131n\u0131 unutunuz<\/strong>\u201d demi\u015ftir. Bu Bulgar devletinin tan\u0131nmayan milli az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 tutumunu ortaya koymu\u015ftur. Bu tav\u0131r, devletle az\u0131nl\u0131k topluklar\u0131n\u0131n aras\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi, Bulgar halk\u0131n\u0131 da kendi i\u00e7ine b\u00fczmektedir.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrkleri ve di\u011fer az\u0131nl\u0131klar\u0131 asimile ederek Bulgarla\u015ft\u0131rma siyaseti 4 Ekim 1958 tarihinde Sofya\u2019da yap\u0131lan Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi (BKP MK) Geni\u015f Oturumu\u2019nda \u201c<strong>Partinin T\u00fcrk Ahalisi Aras\u0131nda \u00c7al\u0131\u015fma Tezleri\u201dnin<\/strong> kabul edilmesiyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda toplanan BKP MK 29 Aral\u0131k 1989 Geni\u015f Oturumunda 31 y\u0131l s\u00fcren bu siyasetten \u201c<strong>milli \u015fovenizm, milli sosyalizm ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k vb. illetler<\/strong>\u201d do\u011fmu\u015ftur sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u0131llarda en fazla bas\u0131lan eser \u201c<strong>Esaret Alt\u0131nda<\/strong>\u201d olup, okullarda sesle okunmu\u015f, tiyatro sahnelerinde oynat\u0131lm\u0131\u015f, filmle\u015ftirilmi\u015ftir\u2026<\/p>\n<p>\u0130van Vazov,\u00a0 bu roman\u0131 Odesa\u2019da yazm\u0131\u015ft\u0131r. Uydurma \u015fiddet sahneleri ve olaylar\u0131 esere monte edilmesinde Osmanl\u0131\u2019ya sald\u0131r\u0131 haz\u0131rlayan (1877) Rus \u00c7ar\u0131 II. Aleksand\u0131r makamlar\u0131 yazara bask\u0131da bulunmu\u015ftur. Bask\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 Ruslar\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131yla olmu\u015ftur. Bulgar monar\u015fi diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde ve totaliter d\u00f6nemde bu eser Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne \u00a0lanse edilse de, ilgi g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlara ra\u011fmen, Bulgar Ba\u015f Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n bu hareketi, \u00fclkedeki yoksul ve k\u00f6r cahil az\u0131nl\u0131klar\u0131n durumuna, adaletsizlik, ayr\u0131\u015f\u0131m ve i\u015fsizlik gibi konulara ilgisiz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131na yeni bir i\u015farettir. 2018\u2019de\u00a0 hi\u00e7bir davan\u0131n az\u0131nl\u0131klardan herhangi birinin lehinde sonu\u00e7lanmamas\u0131 ve \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda Romen evlerinin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Romen m\u00fczi\u011finin yasakland\u0131\u011f\u0131 gibi olaylar y\u0131ll\u0131k raporda i\u015flenmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-1870647515\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ba\u015fkan K\u0131nev\u2019in\u00a0 \u201c<strong>Avrupa TV<\/strong>\u201dde bu konuda verdi\u011fi deme\u00e7te, Bulgaristan\u2019\u0131n insan haklar\u0131 konusunda Avrupa \u00fclkeleri kuyru\u011funda bulundu\u011funu belirtirken, kurumlar ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri konusunda bu konularda diyalog olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmesi, \u00f6zellikle de \u015fu tespitleri dikkat \u00e7ekmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c<strong>Bulgarlar idaresi, kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131ndan ba\u015fka bir d\u00fc\u015f\u00fcnce \u015feklini tan\u0131m\u0131yor. Bu, Orta \u00c7a\u011flardan kalma bir kal\u0131n kafal\u0131l\u0131kt\u0131r. Dedi\u011fim dedik, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc beni ilgilendirmez yakla\u015f\u0131m\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hi\u00e7bir sorun \u00e7\u00f6z\u00fclemez<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinde (A\u0130HM), 2\u00a0000 y\u0131l\u0131ndan beri bekleyen Bulgaristan\u00a0 dosyalar\u0131 var. Bunlar 19 y\u0131ldan beri a\u00e7\u0131lmad\u0131 ve ne kadar bekleyecekleri bilinmiyor. Bunlardan \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 \u201cBelene\u201d \u00f6l\u00fcm kamp\u0131nda kalan karde\u015flerimizin, di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrk Dili Yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve devletin az\u0131nl\u0131klar\u0131 eriterek yok etme siyasetine ve Makedon az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 STK \u00f6rg\u00fctlenme isteklerini i\u00e7eren dosyalard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bu y\u0131l\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda Avrupa Konseyi (AK) 28 \u00fclkede \u0130nsan Haklar\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fecek. Bulgar Helsinki Komitesi\u2019nin AK\u2019ne g\u00f6nderdi\u011fimiz raporda \u015fu sorunlar yer al\u0131yor:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c Yarg\u0131 Sisteminde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k konusunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini \u00f6nerdik. Bulgar yarg\u0131\u00e7lar\u0131n hemen hepsi Polis Akademisi mezunudur, de\u011fi\u015ftirilmelerini istedik. Bu y\u0131l Bulgaristan\u2019da Ba\u015f Savc\u0131 se\u00e7imi yap\u0131lacak. Toplum yasan\u0131n de\u011fi\u015fmesini ve Ba\u015f Savc\u0131ya kar\u015f\u0131 dava a\u00e7\u0131labilmesini, yarg\u0131 \u00fczerinde kamu denetimi yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131, Bulgar devletinin imzalad\u0131\u011f\u0131 insan haklar\u0131 ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 yasalar\u0131n\u0131 meclisin onaylamas\u0131n\u0131, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin yarg\u0131 sisteminde s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 ve devlet organlar\u0131 ile stk aras\u0131nda diyalog ve etkile\u015fim yolu a\u00e7\u0131lmas\u0131nda vb \u0131srarla istedik.\u201d<\/p><div id=\"bghab-2836863391\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgaristan\u2019da Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi kap\u0131 \u00e7al\u0131yor. Hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayabilmek i\u00e7in, \u00f6nce buna engel olan zaman\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015flerin, t\u00fcm eski kitaplar\u0131n toplan\u0131p yak\u0131larak k\u00fcllerini savurma zaman\u0131 gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>BMT Evrensel insan haklar\u0131 bildirisi ve di\u011fer uluslar aras\u0131 yasa ve karar maddelerinden hangilerinin uyguland\u0131\u011f\u0131na l\u00fctfen kendiniz karar veriniz. Her f\u0131rsattan yararlan\u0131p her birimize her konuda \u201c<strong>siz Bulgars\u0131n\u0131z<\/strong>\u201d demeye devam ediyorlar. Durumun de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in birlik olmal\u0131y\u0131z. En k\u0131sa bir ifadeyle: Ulanmal\u0131y\u0131z! Uyanmal\u0131y\u0131z! Uyanmal\u0131y\u0131z!<\/p>\n<p>Okudu\u011funuz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n<p>Payla\u015f\u0131n\u0131z.<\/p>\n<div id=\"bghab-677518312\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih: 08 Temmuz 2019 Yazan: Av. Seniha Rasim SABR\u0130 Konu:\u00a0 Arabac\u0131 Sali Ya\u015far fikri a\u00e7\u0131k, zeki, ayar, sahl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrk\u2019t\u00fc. \u0130NSAN HAKLARI EVRENSEL<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":38512,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-38406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/seniha-k.jpg?fit=429%2C518&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-9Zs","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}