{"id":37355,"date":"2019-06-16T00:04:11","date_gmt":"2019-06-15T21:04:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=37355"},"modified":"2019-06-22T00:52:05","modified_gmt":"2019-06-21T21:52:05","slug":"islam-fikhinda-kabir-ile-ilgili-hukumlerolculer-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/islam-fikhinda-kabir-ile-ilgili-hukumlerolculer-1\/","title":{"rendered":"\u0130slam Fikhinda Kabir ile \u0130lgili H\u00fck\u00fcmler(\u00d6l\u00e7\u00fcler)-1"},"content":{"rendered":"<p>Nevzat \u00d6ZT\u00dcRK<br \/>\n\u0130lahiyat\u00e7\u0131, E\u011fitimci Yazar<\/p>\n<p>Arap\u00e7a\u2019da \u201c\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer\u201d anlam\u0131nda kabr (\u00e7o\u011fulu kub\u00fbr), \u201ckabirlerin bulundu\u011fu yer\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda makber veya makbere (\u00e7o\u011fulu mekabir) kelimeleri kullan\u0131l\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de kabirle e\u015f anlaml\u0131 olan mez\u00e2r ise kelimenin k\u00f6k anlam\u0131yla da irtibatl\u0131 olarak \u00f6zellikle ziyaret edilen \u00f6nemli ki\u015filerin kabirlerini (ziyaretg\u00e2h) ifade eder.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi dinlerde, \u00f6l\u00fcmden sonra bedenler zamana ve co\u011frafyaya g\u00f6re de\u011fi\u015fik \u015fekillerde defnedilmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda cesetlere ne gibi i\u015flemler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusundaki bilgiler k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Kabir uygulamas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k, bilinmeyenden korkma gibi sebeplerden dolay\u0131 \u00f6l\u00fc bedenden uzakla\u015fma ve cesedi koruma arzusuyla ili\u015fkili oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. <strong>\u00d6l\u00fcm fikrindeki tarih\u00ee de\u011fi\u015fimlere paralel olarak her din, gerek mimari a\u00e7\u0131dan gerekse onun etraf\u0131nda \u00f6r\u00fcl\u00fc inan\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan kabre farkl\u0131 de\u011ferler y\u00fcklemi\u015ftir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Tarih \u00f6ncesi topluluklar\u0131n ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde mevcut baz\u0131 iptidai k\u00fclt\u00fcrlerin \u00f6l\u00fc g\u00f6mme \u00e2detleri ayn\u0131 de\u011fildir. \u0130ptidai k\u00fclt\u00fcrlerde muhtemelen hastal\u0131k yayaca\u011f\u0131 kayg\u0131s\u0131 ve \u00f6l\u00fcm gibi tabiat \u00fcst\u00fc bir fenomeni ima etti\u011finden dolay\u0131 genellikle tabu olarak kabul edilen cesetlerin korunmas\u0131 ve ya\u015fayanlardan uzak tutulmas\u0131 \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131makta, bu sebeple baz\u0131 durumlarda ceset yerle\u015fim alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na, defnedilmeden at\u0131lmakta, a\u011fa\u00e7lara as\u0131lmakta veya suya b\u0131rak\u0131lmaktayd\u0131. Di\u011fer taraftan kaba ta\u015f \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan insanlar\u0131n ayaklar\u0131 kar\u0131na \u00e7ekilmi\u015f vaziyette ve \u00e7e\u015fitli g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m e\u015fyalar\u0131yla birlikte kabirlere g\u00f6m\u00fcld\u00fckleri, baz\u0131 merkezlerde insanlar\u0131n evlerde zemine a\u00e7\u0131lan \u00e7ukurlara, bazen de kilden yap\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00fcpe konarak defnedildikleri bilinmektedir. Eski Hint-Avrupa k\u00fclt\u00fcrlerinde ise cesetler yak\u0131ld\u0131ktan sonra k\u00fclleri ya kutsal kabul edilen nehirlere b\u0131rak\u0131lmakta veya bir kaba konularak saklanmakta ya da kapla birlikte topra\u011fa g\u00f6m\u00fclmektedir. Her \u015feye ra\u011fmen yayg\u0131n uygulama, cesetleri topra\u011fa \u00e7ukur a\u00e7\u0131larak olu\u015fturulan kabirlere g\u00f6mme \u015feklinde olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Yahudilik\u2019te kabir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u015fekillendiren ana tema \u00f6lm\u00fc\u015f ki\u015finin veya cesedin \u201ckirli\u201d oldu\u011fu \u015feklindeki inan\u00e7t\u0131r; bu kirlenmenin sebebi ise art\u0131k ruhun bedeni terketmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ruhsuz beden et y\u0131\u011f\u0131n\u0131d\u0131r ve bir an evvel terkedilmeli veya toplulu\u011fun ya\u015fayan \u00fcyelerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong> (Levililer, 21\/1; Say\u0131lar, 6\/6; 19\/13). Yahudi inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00f6lme s\u00fcrecine giren ki\u015fi yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmaz, yan\u0131nda gereksiz \u015feyler konu\u015fulmaz, \u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fmeden cenaze haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yap\u0131lmaz. Ceset, hemcinsleri taraf\u0131ndan belli kurallar g\u00f6zetilerek y\u0131kand\u0131ktan sonra k\u0131llar, t\u0131rnaklar kesilir, g\u00f6z ve a\u011f\u0131z kapat\u0131l\u0131r. Yahudili\u011fin erken d\u00f6nemlerinde \u00f6l\u00fcyle birlikte giyim ve s\u00fcs e\u015fyalar\u0131 da g\u00f6m\u00fcl\u00fcrd\u00fc; ancak bu durum sonralar\u0131 \u00a0ho\u015f kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f, mil\u00e2d\u00ee d\u00f6nemlere do\u011fru kefenleme gelene\u011fi yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fczel kokular s\u00fcr\u00fclen ceset beyaz bezden yap\u0131lan kefenlerle sar\u0131lmaktayd\u0131. Erken zamanlarda ceset kam\u0131\u015flardan yap\u0131lan bir \u00f6rt\u00fc \u00fczerine yat\u0131r\u0131larak g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi tabut i\u00e7inde de defnedilmi\u015f (Tekv\u00een, 50\/26), zamanla bu gelenek yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130srail\u2019de ve Do\u011fu \u00fclkelerinde bu uygulamadan vazge\u00e7ilmi\u015ftir. Definde dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli husus cesedin toprakla tamamen \u00f6rt\u00fclmesidir. \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131, mil\u00e2ttan \u00f6nce iki binli y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda kabirlerini toprak i\u00e7ine veya kayalara oymak suretiyle \u015fehir d\u0131\u015f\u0131nda yapm\u0131\u015flard\u0131r; mesel\u00e2 \u0130br\u00e2n\u00ee \u201catalar\u201d daha \u00e7ok kaya kabirlerine g\u00f6m\u00fclmeyi tercih etmi\u015flerdir (Tekv\u00een, 23\/9; 25\/9; 49\/30; 50\/13).<\/p><div id=\"bghab-1075770121\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Kabirler genellikle aile mezarl\u0131klar\u0131 \u015feklindeydi. Orta\u00e7a\u011f\u2019a do\u011fru bu kabirler yerini herkesin g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck mezarl\u0131klara b\u0131rakm\u0131\u015f, buna paralel olarak kabrin mimari bi\u00e7imi de\u011fi\u015fmi\u015f, mermerden veya ta\u015ftan sanduka \u015feklinde kabirler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yahudilik\u2019te \u00f6l\u00fcmle ruhun bedenden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na ve bu d\u00fcnya ile ili\u015fkisinin bitti\u011fine inan\u0131l\u0131r, kabirde yatan cesedin herhangi bir \u0131st\u0131rap \u00e7ekece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmez. \u0130sl\u00e2m gelene\u011finde mevcut kabir azab\u0131 veya sorgulamas\u0131 inanc\u0131na Yahudilik\u2019te rastlanmamaktad\u0131r. Fakat \u00f6l\u00fcn\u00fcn geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131n dua ve hay\u0131r i\u015fleriyle ruhun \u00e2hiretteki hayat\u0131n\u0131 olumlu y\u00f6nde etkileyebilece\u011fi inanc\u0131 Yahudilik\u2019te de yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hristiyanl\u0131kta \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011frudan ilk insan \u00e7iftinin i\u015fledi\u011fi g\u00fcnah\u0131n sonucuyla al\u00e2kaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re \u00f6lmek g\u00fcnaha kef\u00e2rettir, kabir de g\u00fcnah\u0131n bedelini temsil eder.<\/strong> \u00d6zellikle Orta\u00e7a\u011f\u2019dan itibaren i\u015flenen bu teolojik yorum kabirlerin simgesel i\u015flevini yo\u011fun bir \u015fekilde g\u00fcndemde tutmu\u015ftur. Hristiyanl\u0131kta kabir gelene\u011fi Yahudi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi alt\u0131nda geli\u015fmi\u015ftir. Bu gelene\u011fe g\u00f6re \u00f6lenin g\u00f6zleri kapat\u0131l\u0131r, bedeni y\u0131kan\u0131r, b\u00fct\u00fcn v\u00fccut kefenle sar\u0131l\u0131r, g\u00fczel kokular s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve sazdan yap\u0131lm\u0131\u015f yataklar \u00fczerinde topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcr veya kaya oyuklar\u0131na yerle\u015ftirilirdi. Kabirler genellikle aile mezarlar\u0131 olup daha \u00e7ok \u015fehrin d\u0131\u015f\u0131na yap\u0131l\u0131rd\u0131 (Resullerin \u0130\u015fleri, 9\/37; Markos, 15\/46; 16\/1; Matta, 9\/23; Luka, 8\/52; Korintoslular\u2019a Birinci Mektup, 15\/54). Fakat zamanla yahudi tesirinden uzakla\u015f\u0131lmas\u0131na paralel olarak kabirler daha farkl\u0131 bir h\u00fcviyet kazand\u0131. Ayr\u0131ca IV. y\u00fczy\u0131ldan sonra \u015fehitler i\u00e7in yap\u0131lan \u00e2bidev\u00ee kabirler \u00f6zel bir mimari anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n do\u011fu\u015funa yol a\u00e7t\u0131, b\u00f6ylece kilise kompleksleri i\u00e7inde an\u0131tsal mimari birimler do\u011fdu. Hristiyanl\u0131kta cesetleri yakma gelene\u011fi IV. y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce mevcuttu. Genel e\u011filim daima topra\u011fa g\u00f6mme \u015feklinde olsa da bug\u00fcn Protestan \u00e7evrelerinde ceset yakma i\u015flemi az \u00e7ok devam etmektedir. Katolik ve Ortodokslar\u2019da yayg\u0131n olan topra\u011fa g\u00f6mmedir. Beden kabre iyice temizlendikten sonra tabutla birlikte konulur. Bazen de ceset mumyalanmaktad\u0131r. Hristiyanl\u0131kta \u00f6l\u00fcmle ruhun bedenden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, beden bozulurken ruhun y\u00fcceltilmi\u015f v\u00fccuduyla yeniden bir araya gelmenin arzusu i\u00e7inde Tanr\u0131\u2019ya gitti\u011fine ve son g\u00fcnde insanlar\u0131n yeniden diriltilece\u011fine inan\u0131lmakla birlikte \u0130sl\u00e2m\u2019daki h\u00e2kim telakkiye benzer bir kabir azab\u0131 kavram\u0131 yoktur.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam\u2019da ise, \u00f6len bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n cenazesinin y\u0131kanmas\u0131, namaz\u0131n\u0131n k\u0131l\u0131nmas\u0131 ve bekletilmeden defnedilmesi m\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerine terett\u00fcp eden farz-\u0131 kif\u00e2ye niteli\u011finde din\u00ee bir g\u00f6rev oldu\u011fu gibi cenazenin kabre konulmas\u0131nda uyulacak usul ve \u00e2d\u00e2b, kabir ve kabristanla ilgili \u015fekl\u00ee kurallar ve kabir ziyareti konular\u0131 da \u0130slam f\u0131kh\u0131nda (\u0130slam Hukuk) \u00f6nemli bir yer tutar.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Cenazeye kar\u015f\u0131 yap\u0131lagelen g\u00f6revler aras\u0131nda yer alan defin i\u015flemi, ayn\u0131 zamanda \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n insana verdi\u011fi de\u011feri de g\u00f6steren din\u00ee bir vec\u00eebe \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131r. Cenaze namaz\u0131 gibi bunun da farz-\u0131 kif\u00e2ye olmas\u0131, bu g\u00f6revin herkes taraf\u0131ndan olmasa bile toplum ad\u0131na bir grup veya kurum taraf\u0131ndan yerine getirilmesi gerekti\u011fini g\u00f6sterir. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de bu i\u015flemin insano\u011fluna Allah taraf\u0131ndan \u00f6\u011fretildi\u011fi, karde\u015finin cesedini ne yapaca\u011f\u0131n\u0131, ancak Allah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi bir kargan\u0131n hareketlerinden \u00f6\u011frenen Hz. \u00c2dem\u2019in o\u011flunun, \u201cYaz\u0131klar olsun bana, \u015fu karga kadar olup da karde\u015fimin cesedini g\u00f6mmekten de mi \u00e2ciz kald\u0131m!\u201d dedi\u011fi anlat\u0131l\u0131r (el-M\u00e2ide 5\/31). Ba\u015fka \u00e2yetlerde de \u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00f6m\u00fclmesi gere\u011fine dolayl\u0131 olarak i\u015faret edilmi\u015ftir (bk. T\u00e2h\u00e2 20\/55; el-M\u00fcrsel\u00e2t 77\/25-26; Abese 80\/21-22). <strong>\u00d6l\u00fcn\u00fcn topra\u011fa tevdi edilmesinin \u00e7evre temizli\u011fi, sa\u011fl\u0131k, insan\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fc hat\u0131rlatma t\u00fcr\u00fcnden bir\u00e7ok hikmetler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve bir bak\u0131ma geride kalanlar\u0131n \u00f6l\u00fcye kar\u015f\u0131 son g\u00f6revini simgeledi\u011fi, \u00f6len i\u00e7in de yeni bir hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in defnin \u015fekil ve usul\u00fc \u00f6teden beri f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu konuda mevcut bilgi ve usuller, esas ve ama\u00e7ta ayn\u0131 olmakla birlikte mahall\u00ee k\u00fclt\u00fcr ve geleneklerin de\u011fi\u015fikli\u011fi sebebiyle zaman zaman farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterebilmektedir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Cenaze hizmetlerinin yerine getirilmesini ve naa\u015f\u0131n defnini \u00f6nemli bir sebep olmad\u0131k\u00e7a geciktirmek do\u011fru de\u011fildir. Hz. Peygamber cenazeye kar\u015f\u0131 g\u00f6revlerin geciktirilmeden ifas\u0131n\u0131 tavsiye etmi\u015ftir. Cenazenin sesli zikirle, Kur\u2019an okuyarak veya n\u00fcmayi\u015fle mezarl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi din\u00ee a\u00e7\u0131dan ho\u015f kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f, s\u00fck\u00fbnet i\u00e7inde, kalben zikir, dua ve tefekk\u00fcrle takip edilmesi tavsiye edilmi\u015ftir. Mezarl\u0131\u011fa var\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda cenaze kabre indirilinceye kadar ayakta durmak, sonras\u0131nda ise oturmak s\u00fcnnettir. Kabir 100-150 cm. derinli\u011finde, k\u0131ble ile dik a\u00e7\u0131 olu\u015fturacak \u015fekilde kaz\u0131l\u0131r. Kabrin taban\u0131 boyunca ve k\u0131ble taraf\u0131nda naa\u015f\u0131n s\u0131\u011fd\u0131r\u0131labilece\u011fi b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir k\u0131sm\u0131n oyulmas\u0131 (lahit), topra\u011f\u0131n do\u011frudan do\u011fruya cenazenin \u00fczerine at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyece\u011finden daha g\u00fczel bulunmu\u015f, topra\u011f\u0131n \u00e7ok sert veya yumu\u015fak olmas\u0131 sebebiyle buna imk\u00e2n bulunamazsa cenazenin kabrin taban\u0131nda uzunlamas\u0131na konmas\u0131n\u0131n ve topra\u011f\u0131n g\u00f6\u00e7mesini \u00f6nleyecek tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131n da yeterli olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Cenazeyi kabre, kad\u0131n ve gayri m\u00fcslimler hari\u00e7 \u00f6lenin mahrem ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n indirmesi s\u00fcnnettir. Buna imk\u00e2n bulunamazsa bu g\u00f6revi yabanc\u0131 \u015fah\u0131slar da yapabilir. Cenazenin kabre, \u201cAllah\u2019\u0131n ad\u0131yla ve Res\u00fblullah\u2019\u0131n dini \u00fczere\u201d\u201c\u00a0duas\u0131yla konmas\u0131, y\u00fcz\u00fc k\u0131ble taraf\u0131na \u00e7evrilerek sa\u011f yan\u0131 \u00fczere yat\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. \u00d6yle ki, cenazenin bu \u015fekilde yat\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sonradan farkedilse \u00fczeri toprakla tamamen \u00f6rt\u00fclmedik\u00e7e a\u00e7\u0131larak d\u00fczeltilir. Kabre yerle\u015ftirilen cenazenin kefen ba\u011flar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr; \u00fczerine tahta, kerpi\u00e7, kuru ot, kam\u0131\u015f vb. \u00f6rt\u00fclerek at\u0131lacak topra\u011f\u0131n do\u011frudan cenazeyle temas\u0131 \u00f6nlenir. <strong>Cenaze ile birlikte kabre ba\u015fka bir e\u015fyan\u0131n konmas\u0131, hatta kabrin veya cenazenin \u00f6zel durumundan kaynaklanan m\u00e2kul bir sebep bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece cenazenin tabutla g\u00f6m\u00fclmesi mekruh g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tabutla g\u00f6mme, gerek \u00f6lenin toprakla temas\u0131na, zamanla \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp topra\u011fa kar\u0131\u015fmas\u0131na engel olmas\u0131, gerekse israf ve g\u00f6steri\u015fe, daha geni\u015f yer i\u015fgaline yol a\u00e7mas\u0131 sebebiyle ho\u015f kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6l\u00fcn\u00fcn mumyalanarak g\u00f6m\u00fclmesi de ayn\u0131 mahiyettedir.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-1096925661\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>B\u00fcy\u00fck olsun k\u00fc\u00e7\u00fck olsun, \u00f6len kimsenin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc yere de\u011fil mezarl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fclmesi gerekir. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fc yere g\u00f6m\u00fclmenin sadece peygamberlere mahsus oldu\u011fu belirtildi\u011fi gibi mezarl\u0131\u011f\u0131n ziyaret\u00e7iler i\u00e7in ibret vesilesi olaca\u011f\u0131, \u00f6l\u00fcler i\u00e7in de hay\u0131r ve rahmetle an\u0131lmaya sebep te\u015fkil edece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Cenazenin gece g\u00f6m\u00fclmesi de m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte g\u00fcnd\u00fcz defnedilmesi te\u015fvik edilmi\u015ftir. Definde aslolan bir kabre bir ki\u015finin g\u00f6m\u00fclmesidir. Ancak ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda, aralar\u0131na toprak konarak birden fazla kimse de bir kabre g\u00f6m\u00fclebilir. \u00d6nceden \u00f6l\u00fc g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f kabre kemikleri \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fse tekrar defin yap\u0131labilir. Hen\u00fcz \u00e7\u00fcr\u00fcmemi\u015f kemikler varsa onlar da yeni cenaze ile birlikte ve aralar\u0131 toprakla ayr\u0131larak g\u00f6m\u00fcl\u00fcr. Bu kemiklerin ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi do\u011fru olmaz. Defnedilen cenazenin daha sonra al\u0131n\u0131p ba\u015fka yere nakli de ancak baz\u0131 mezheplerce ve belli \u015fartlarda c\u00e2iz g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Cenaze kabre konulduktan sonra orada bulunanlardan her birinin, topraktan geldi\u011fini, tekrar topra\u011fa d\u00f6nece\u011fini ve ikinci defa yine topraktan \u00e7\u0131kar\u0131larak ha\u015frolunaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayarak kabre toprak atmas\u0131, definden sonra \u00f6l\u00fc i\u00e7in dua edip Kur\u2019an okumas\u0131 m\u00fcstehapt\u0131r (g\u00fczel g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr). Kabri belirlemek i\u00e7in ba\u015f ve ayak k\u0131sm\u0131na a\u011fa\u00e7, ta\u015f vb. dikilmesi, bunun \u00fczerine \u00f6l\u00fcn\u00fcn isminin yaz\u0131lmas\u0131, kabir ve \u00e7evre d\u00fczenlemesi yap\u0131lmas\u0131 ho\u015f g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak bu konuda da itidal ve sadeli\u011fi korumak, israf ve g\u00f6steri\u015fe ka\u00e7mamak, malzeme ve mek\u00e2n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc kullanmak esast\u0131r.<\/strong> Kabir \u00fczerine bina, t\u00fcrbe, kubbe vb. yapman\u0131n, isim d\u0131\u015f\u0131nda \u00e2yet ve hadis dahil yaz\u0131 yazman\u0131n fakihler taraf\u0131ndan ho\u015f kar\u015f\u0131lanmay\u0131p mekruh veya haram olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, hem bu gerek\u00e7elerle, hem de \u00f6l\u00fclere sayg\u0131 g\u00f6sterirken tevhid inanc\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edilmemesi ilkesine dikkat edilmesi gerekti\u011fini \u00f6zellikle belirtmeliyiz.<\/p>\n<p>Bu konuya devam edece\u011fim in\u015fallah<\/p>\n<div id=\"bghab-4022806988\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nevzat \u00d6ZT\u00dcRK \u0130lahiyat\u00e7\u0131, E\u011fitimci Yazar Arap\u00e7a\u2019da \u201c\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer\u201d anlam\u0131nda kabr (\u00e7o\u011fulu kub\u00fbr), \u201ckabirlerin bulundu\u011fu yer\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda makber veya makbere (\u00e7o\u011fulu mekabir) kelimeleri kullan\u0131l\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":31811,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-37355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/nevzat-hoca-r.jpg?fit=640%2C640&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-9Iv","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37355\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}