{"id":37262,"date":"2019-06-11T23:20:43","date_gmt":"2019-06-11T20:20:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=37262"},"modified":"2022-02-22T23:00:01","modified_gmt":"2022-02-22T20:00:01","slug":"anadili-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/anadili-nedir\/","title":{"rendered":"Anadili Nedir"},"content":{"rendered":"<p>Tarih: 11 06 2019<br \/>\nKonu:\u00a0\u00a0 <strong>Anadilimizi \u00f6\u011frenmeden bir ad\u0131m atamay\u0131z, da\u011f\u0131l\u0131p gideriz.<\/strong><\/p>\n<p><em>Bu yaz\u0131 okuyup da anlayanlar, l\u00fctfen okuyup da anlayamayanlara anlats\u0131nlar.<\/em><\/p>\n<p><em>Okul \u00e7a\u011f\u0131nda ve \u00f6\u011frencisini se\u00e7imli T\u00fcrk\u00e7e dersine yazd\u0131rmam\u0131\u015f olan ana babalar, b\u00fct\u00fcn i\u015flerini bir yana b\u0131rak\u0131p, \u00f6nce gidip okul m\u00fcd\u00fcr\u00fcne O\u011eULUMU (KIZIMI) T\u00fcrk\u00e7e dersine kaydettirmek istiyorum D\u0130LEK\u00c7ES\u0130N\u0130 hemen sunsunlar l\u00fctfen!<\/em><\/p>\n<p>Bug\u00fcne kadar birka\u00e7 yaz\u0131mda anadilimizi, T\u00fcrk\u00e7emiz konusunu i\u015fledim. Okumayan her karde\u015fime, ben gibi \u00e7ocuklar\u0131 olan her anneye yard\u0131m etmek, t\u00fcm annelerin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc almak i\u00e7in yazmaya devam ediyorum.<\/p>\n<p>Daha \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftayken babaannem her ak\u015fam yata\u011f\u0131ma gelip bana \u201cS\u00fct\u00e7\u00fc Ali\u201d masal\u0131n\u0131 okumasayd\u0131, teker teker dualar\u0131, parmak hesab\u0131 saymay\u0131 \u00f6\u011fretmeseydi, ben bug\u00fcnk\u00fc Oya olamayacakt\u0131m, bundan y\u00fczde y\u00fcz eminim.<\/p><div id=\"bghab-674278126\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Konumuza girelim.<\/strong><\/p>\n<p>Sosyal bir olay olan anadili, anla\u015f\u0131lmas\u0131 kadar, anlat\u0131lmas\u0131 da kolay olmayan bir konudur.\u00a0 D\u00fc\u015f\u00fcnmemiz, mefhumlar\u0131n (<strong>anla\u015f\u0131lan<\/strong><strong>lar<\/strong><strong>, kalple bilinen<\/strong><strong>ler<\/strong>) s\u0131ralanmas\u0131yla meydana gelir. Mefhumlar ise, dilin yaratt\u0131\u011f\u0131 tabirler (<strong>d<\/strong><strong>eyi\u015f<\/strong><strong>ler<\/strong><strong>, anlat\u0131m<\/strong><strong>lar<\/strong><strong>, ifade<\/strong><strong>ler, terimler<\/strong>) vas\u0131tas\u0131yla ifade edilir.<\/p>\n<p><strong>Dilin, anadilin, T\u00fcrk\u00e7e&#8217;mizin do\u011fu\u015fu ve geli\u015fmesi g\u00f6zlenebilir, ancak izah edilemeyen bir olayd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Dilin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncenin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 ile birle\u015fiktir. T\u00fcrk\u00e7emiz Altay Da\u011flar\u0131nda do\u011fay\u0131, r\u00fczgar\u0131, yaban hayvanlar\u0131 yans\u0131ya yans\u0131ya\u00a0 do\u011fmu\u015f olabilir. Biz, Bulgaristan T\u00fcrkleri aileleri ve topluluklar\u0131 olarak kendimizi her bak\u0131ma \u00fcretebilen, halk bilgimiz, k\u00fclt\u00fcr, ahlak\u0131m\u0131z, din, alfabemiz, yaz\u0131m\u0131z, edebiyat ve tarihimiz ve sanat\u0131m\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcnen bir halk toplulu\u011fuyuz. 70 y\u0131ldan beri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda anadilimiz ya\u015fam kavgas\u0131nda darbeler ald\u0131. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrk okullar\u0131m\u0131z kapand\u0131. Din e\u011fitimimiz yasakland\u0131. Tiyatrolar\u0131m\u0131z, ard\u0131ndan birer birer T\u00fcrk\u00e7e gazetelerimiz, dergilerimiz ve t\u00fcm bas\u0131n yay\u0131n etkinliklerimiz yasakland\u0131. Plaklar\u0131m\u0131z, kasetlerimiz toplan\u0131p yok edildi. Konu\u015fma dilimize ceza geldi. T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fandan 5 leva toplad\u0131lar. Bunlar\u0131n hepsini biz hepimiz biliyoruz ama biz canl\u0131 insanlar\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z var, ya\u015fayabilmemiz ve \u00fcrememiz ve kendimizle birlikte maddi ve manevi hayat\u0131m\u0131z\u0131 da ya\u015fatabilmemiz i\u00e7in anadilimize, T\u00fcrk\u00e7emize ihtiyac\u0131m\u0131z var. Ailede, i\u015fte, yolda ve toplumda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dil anadilimizdir.\u00a0 3 500 k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn ad\u0131, 2 536 cami ve mescidimizin, 3 bin kabristanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve 10 bin \u00e7e\u015fme, ayazma ve p\u0131nar\u0131n, b\u00fct\u00fcn dere, \u00e7ay ve \u0131rmaklar\u0131n ad\u0131 T\u00fcrk\u00e7e idi Bulgarca oldu. Bu bir k\u00fclt\u00fcr katliam\u0131d\u0131r. \u015eimdi ancak halk dilimizde T\u00fcrk\u00e7e ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p><em><strong>Olaylara ger\u00e7ek\u00e7e bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Bulgarca ve di\u011fer diller ba\u015fkas\u0131n\u0131n e\u015fe\u011fidir. Biz T\u00fcrk kimli\u011fimizi Bulgar e\u015fe\u011fiyle ta\u015f\u0131yamay\u0131z. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn l\u00fctfen! Bu i\u015fte siz bana hak vereceksiniz. Bunun i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z T\u00fcrk\u00e7e ders odalar\u0131na c\u0131v\u0131l c\u0131v\u0131l dolmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/em><\/p><div id=\"bghab-4099497846\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Biz, her birimiz \u00a0t\u00fcm \u00f6teki insanlar kadar de\u011ferliyiz. Dili, yaz\u0131 dili, edebiyat ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc, halk bilgeli\u011fi ve dini olmayanlar\u0131n ikinci s\u0131n\u0131f insan muamelesi g\u00f6rd\u00fcklerini g\u00f6rebiliyoruz.\u00a0 Bizi anadilsiz duruma getirmek, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 T\u00fcrk\u00e7esiz b\u0131rakmak isteyenler planl\u0131 hareket ediyorlar. Emekli maa\u015flar\u0131na zam dendi\u011finde \u201c<strong>para yok<\/strong>\u201d cevab\u0131n\u0131 verenler. Sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 almaya para buluyorlar. T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 anayurtlar\u0131na toplay\u0131p domuz etiyle beslemeye ve T\u00fcrk\u00e7eyi \u00f6\u011fretmeden Bulgarcaya ba\u011flamaya para buluyorlar. \u00c7ingene ve T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 2-3 ya\u015f\u0131nda Bulgarla\u015ft\u0131rmakla u\u011fra\u015facak e\u011fitmen ve \u00f6\u011fretmenlerin maa\u015flar\u0131na y\u00fczde y\u00fcz zam yap\u0131yorlar. T\u00fcrk\u00e7e bilmeyen Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za saranlar 30 y\u0131ldan beri ayn\u0131 hedefi izliyorlar.<\/p>\n<p>Bu sene Bulgaristan&#8217;\u0131n birka\u00e7 yerinde \u2013 Plovdiv, (Filibe) ili Maritsa (Meri\u00e7) belediyesi Voyvodino mahallesinde, Varna\u2019n\u0131n Manzura mahallesinde, G\u0131rmen Belediyesinde, Nova Zagora (Yeni Zara) ve Gabrovo \u2018da \u00c7ingene evlerini yakanlar, Bulgarla\u015fmay\u0131 kabul etmeyenleri sindiriyorlar. Biz T\u00fcrkler de \u00f6tekile\u015ftiriliyoruz, fakat \u015fiddetin topuzu sanki vah\u015fetin son boyutuna hen\u00fcz eri\u015fmedi. D\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131 durduran bizim d\u00fcnyada en ilerici k\u00fclt\u00fcrden, dinden ve en g\u00fczel dili konu\u015fanlardan olmam\u0131zd\u0131r. \u00c7ingenelere (Romen) n\u00fcfusa gelince, gazetelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Bulgarlar d\u00fczenledikleri sald\u0131r\u0131 hareketlerinde Orta \u00c7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131 barbarl\u0131\u011f\u0131ndan ilham al\u0131yorlar. \u015e\u00f6yle:<\/p>\n<p>Bulgaristan&#8217;\u0131n<strong> \u201cNews, net\u201d<\/strong> yay\u0131n\u0131, 22. 10. 2009 tarihinde \u00c7ingenelerin anadil analizini \u201c<strong>Irk\u00e7\u0131l\u0131k ve \u00c7ingeneler<\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131da anlatm\u0131\u015ft\u0131r bunu. Bu yaz\u0131da \u00c7ingenelerin ba\u015fka dil \u00f6\u011frenmemelerini, Bulgar k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ilham almad\u0131klar\u0131n\u0131 \u201c<strong>\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k<\/strong>\u201d olarak nitelemi\u015f ve \u201c<strong>\u0131rk\u00e7\u0131 \u00f6z\u00fcn<\/strong>\u201d kapal\u0131 Gettolarda oldu\u011funu yazd\u0131. \u00c7ingenelerin yaz\u0131 dili olmayan, ancak konu\u015fma dili olarak ya\u015fayan ama anadillerinden \u00f6d\u00fcn vermedikleri i\u00e7in kendilerini \u201c<strong>\u00fcst\u00fcn \u0131rk<\/strong>\u201d sayd\u0131klar\u0131na vurgu yaparken, alevlendirdikleri \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n esin kayna\u011f\u0131 olarak tarihten \u015fu \u00f6rnekleri ta\u015f\u0131makla kendilerinin hakl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar. \u00d6yle olsayd\u0131k, \u00f6teki milletlerin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131k, ama biz buna hi\u00e7bir zaman gerek duymad\u0131k, diyorlar.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019da \u00c7ingene evi, mahallesi yakanlar\u0131n gerek\u00e7esi \u015fudur:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAdet, t\u00f6re ve k\u00fclt\u00fcrleri \u0131rk\u00e7\u0131 oldu\u011fundan dolay\u0131d\u0131r ki, \u00c7ingeneler (Romenler) ayak bast\u0131klar\u0131 topraklar\u0131n hepsinden kovulmu\u015flard\u0131r. 1 500\u2019l\u00fc y\u0131llarda Hollanda\u2019dan, 18. Y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiltere\u2019de kovu\u015fturulmalar\u0131n\u0131n,\u00a0 XIX. Y\u00fczy\u0131la \u0130skandinav \u00fclkelerinde k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131n, \u0130talya\u2019dan kovulmalar\u0131n\u0131n, Nazi Almanya\u2019s\u0131nda z\u00fcl\u00fcm kamplar\u0131nda yak\u0131lmalar\u0131n\u0131n\u201d nedenlerinin hep ayn\u0131 oldu\u011funu, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u00a0siz de hakl\u0131 oldu\u011fumuzu kabul edersiniz, diyor bu yaz\u0131y\u0131 kaleme alan\u2026 D\u00fcnya\u2019da bug\u00fcn 152 milyon \u00e7ocuk okula gitmiyor. Bunlar\u0131n daha fazlas\u0131 Romen, bizdeki durum da ayn\u0131d\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-600382981\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Politikac\u0131lar, Tarih boyu b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019da bir \u00c7ingene Okulu kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etmiyor. Victor Hugo\u2019nun \u201c<strong>Noter Dam\u2019\u0131n Kamburu<\/strong>\u201d\u00a0 roman\u0131nda g\u00fczeller g\u00fczeli Esmaralda\u2019n\u0131n, Verdi\u2019nin \u201c<strong>Othello<\/strong>\u201d operas\u0131nda ba\u015froldeki Destamona\u2019n\u0131n okuma yazmas\u0131 olmayan \u00c7ingene k\u0131zlar\u0131 oldu\u011funu hi\u00e7bir yerde kaydedilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ince bir tespittir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7ingeneler yetenekleriyle Avrupa sanat hiyerar\u015fi basamaklar\u0131ndan \u00e7\u0131karak Viyana Hasburg Saraylar\u0131na girmeyi dahi ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Bulgaristan\u2019da Osmanl\u0131dan buyana t\u00fcm tar\u0131msal, ormanc\u0131l\u0131k, hayvanc\u0131l\u0131k, hatta in\u015faat ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k i\u015f dallar\u0131nda kullan\u0131lan alet edevat\u0131, ev e\u015fyalar\u0131n\u0131 \u00fcreten ve bak\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan, d\u00fc\u011f\u00fcnlerimizde \u00e7alanlar hep onlard\u0131r. \u015eu da var. Ben \u015fahsen bir \u00c7ingene usta elinden su i\u00e7ip de usta olan ba\u015fka bir \u0131rktan birini tan\u0131m\u0131yorum. Belki de onlar t\u00fcm bildiklerini yapabildiklerini ve hayal ettiklerini ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa k\u0131r\u0131p d\u00f6kmeden, de\u011fer kayb\u0131na u\u011framadan, \u00a0b\u00fcy\u00fck bir maharetle anadilleriyle devredip hediye olarak verebiliyorlar.<\/p>\n<p><strong>Biz T\u00fcrkler \u00f6yle de\u011filiz.<\/strong><\/p>\n<p>Dilimizin do\u011fdu\u011fu ve T\u00fcrk kimli\u011fimizden ayr\u0131lmaz ve kopmaz bir \u00f6z par\u00e7a olarak kalbimizde ve haf\u0131zam\u0131zda, duygular\u0131m\u0131zda ve hayalilerimizde ya\u015flanmadan kendini s\u00fcrekli gen\u00e7le\u015ftirip zenginle\u015ftirilerek gelmeyi ba\u015fard\u0131ysa ne mutlu bize! T\u00fcrk dili bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnya dilleriyle s\u00f6zl\u00fcklerle ve bin bir ba\u015fka ili\u015fkiyle ba\u011flanm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 ba\u015ftanba\u015fa Y\u00fcksek okul ve \u00dcniversitelerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6\u011frenme kolayl\u0131\u011f\u0131 ve zenginli\u011fiyle elektronikte ya\u015fama sevdas\u0131yla geli\u015ftik\u00e7e geli\u015fiyor ve bu Utkan sefere bug\u00fcn d\u00fcnyaca devam ediyoruz.<\/p>\n<p><strong>Asl\u0131nda anadili ya\u015fatmak bir yere kadar, g\u00f6n\u00fcllere dolup ta\u015fan, \u015fiirle\u015fen ve destanla\u015fan bir olaydan \u00e7ok farkl\u0131 bir \u015feydir ve bu bilgeli\u011fi bize b\u0131rakan TASAVVUF YOLU olarak bize \u015f\u00f6yle ge\u00e7mi\u015ftir:<\/strong><\/p><div id=\"bghab-81720948\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong><em>Bir g\u00fcn bir adam, Hz. Peygamber\u2019in oldu\u011fu meclise girip sorar:<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>Ey Allah\u2019\u0131n El\u00e7isi, \u201c<strong>iman<\/strong>\u201d nedir.<br \/>\n<\/em><em>Peygamber Efendimiz soruyu cevaplar. \u0130mam\u0131n ne oldu\u011funu anlat\u0131r\u2026<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>Adam yine sorar:<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>Ey Allah\u2019\u0131n El\u00e7isi, \u201c<strong>ihlas<\/strong>\u201d nedir?<\/em><br \/>\n<em>Peygamber efendimiz soruyu cevaplar. \u0130lhas\u2019\u0131n ne oldu\u011funu anlat\u0131r:<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>Adam yine sorar:<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>Ey Allah\u2019\u0131n El\u00e7isi, \u201c<strong>\u0130hsan<\/strong>\u201d nedir?<\/em><br \/>\n<em>Peygamber efendimiz soruyu cevaplar:<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><em>\u0130hsan, Allah\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibi ibadet etmektir. Sen onu g\u00f6rm\u00fcyorsun ama O seni g\u00f6r\u00fcr\u2026<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130\u015fte ana-baba, dede-nine olmak da b\u00f6yle bir \u015feydir. Eve beyinlik \u00f6devlerinin \u00e7ocu\u011fu emzirip doyurmak ve alt\u0131n\u0131 temizlemekle birlikte en ba\u015f\u0131nda bildiklerini becerilerini hi\u00e7 eksiksiz, hi\u00e7 k\u0131skanmadan, hi\u00e7 \u00fc\u015fenmeden \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za aktarmak gelir. \u00d6zellikle esaret alt\u0131nda olarak tarif etmek istedi\u011fim, \u015fu yasakl\u0131 \u00fclkemizde , \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk olarak a\u015f\u0131lamak, beyinlerine ve ruhlar\u0131na t\u00fcm bildiklerimizi aktarmak \u00f6devlerimizin aras\u0131nda en \u00f6nemli oland\u0131r. \u0130\u015fte bu anlamda bir anan\u0131n \u00e7ocu\u011funa anadilini \u00f6\u011fretmesi en b\u00fcy\u00fck hay\u0131r, \u00a0<strong>\u0130hsan, Tasavvuf yani Allah\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibi ibadet<\/strong> <strong>etmektir<\/strong>. T\u00fcrk\u00e7eyi \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za \u00f6\u011fretmek, T\u00fcrk aile k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc, t\u00fcm adetlerimizle ya\u015fatma T\u00fcrk kimli\u011fimize ibadettir. Allah herkese bir dil vermi\u015ftir, ama T\u00fcrk\u2019e Bulgar dilini, Bulgar\u2019a T\u00fcrk dilini vermemi\u015f, bin bir i\u015faretle bizi \u00f6tekilerden ay\u0131r\u0131p kayna\u015fmam\u0131z\u0131 engelleyen kale duvar\u0131 gibi s\u0131n\u0131rlar \u00e7izmi\u015f ve \u201c<strong>herkes kendini bilsin<\/strong>\u201d demi\u015ftir.\u00a0 Biz bu \u00f6devin ne kadar zor ve \u00f6nemli oldu\u011funun bilincindeyiz. Size bu zor ortamda, \u00a0bu davette bulunurken babalar\u0131m\u0131z\u0131n ve dedelerimizin sava\u015f tutsa\u011fa gibi kamplarda ve zindanlarda \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, k\u00fcrek cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131p 5-10 sene bedava \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, ailelerimizin k\u00f6yden k\u00f6ye s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, unutmad\u0131k, biliyoruz. Bizim T\u00fcrkl\u00fck m\u00fccadelemiz ayn\u0131 keskinlikle, ayn\u0131 amans\u0131zl\u0131kla devam ediyor ve edecektir. T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 edip, yerle\u015ferek, G\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fundan bat\u0131\u015f\u0131na kadar, her g\u00fcn sefa s\u00fcrmek, hi\u00e7 birimizin T\u00fcrk Kimli\u011fi m\u00fccadelesinden teskere ald\u0131\u011f\u0131, emeli oldu\u011fu veya \u00f6z\u00fcrl\u00fc maa\u015f\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, s\u00fcresiz izne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p>Bulgar iktidarlar\u0131, \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131, geri kafal\u0131lar ve milliyet\u00e7ilik bozguncular\u0131 bizimle 140 y\u0131ldan beri u\u011fra\u015ft\u0131klar\u0131 gibi, \u00c7ingene (Romen) karde\u015flerimle de aras\u0131z ve sistemli \u015fekilde s\u00f6zde <strong>\u201cilgileniyorlar.\u201d<\/strong>\u00a0 Daha inand\u0131r\u0131c\u0131 olabilmem i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir \u00f6rmekle fikrimi desteklemek istiyorum:<\/p><div id=\"bghab-2959358666\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgarlar \u201c<strong>\u00c7ingene dili yok\u201d<\/strong> iddias\u0131nda bulunsalar da, \u00c7ingeneler, \u00c7ingene dili ve \u00c7ingene k\u00fclt\u00fcr\u00fc d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck ansiklopedilerine, oradan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp \u00e7\u0131kmayacak bir \u015fekilde girmi\u015f ve yerle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ingenelerin \u201c\u00c7ingene olmayanlar\u201d i\u00e7in \u00f6zel s\u00f6z\u00fc var.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6ze \u201c<strong>gaco<\/strong>\u201d veya \u201c<strong>gace<\/strong>\u201d olarak rastlan\u0131r. \u00a0G\u00fccendirmek amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131r ve anlam\u0131 \u201c<strong>vah\u015fi<\/strong>\u201d, k\u00fclt\u00fcrs\u00fcz bir ki\u015fiye i\u015faret eder.\u00a0 Britannica Ansiklopedisine ve 22 ciltlik Ana Britannica\u2019ya geni\u015f olarak giren bu kavramla \u00c7ingene Kimli\u011fi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na geni\u015f yer verilmi\u015ftir. Avusturya\/Gratz\u00a0 \u015fehrindeki Karl-Frans \u00dcniversitesi\u2019nin Rombase Projesinden bir al\u0131nt\u0131:<\/p>\n<p>\u201c \u00c7ingeneler taraf\u0131ndan kullan\u0131lan \u201c<strong>\u00c7ingene de\u011fildir<\/strong>\u201d kavramlar\u0131n\u0131n hepsi kin, nefret ve \u00f6fke y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. F\u0131kras\u0131 \u015fudur: \u201cGaco\u201d (\u00c7ingene olmayan asla do\u011fru bir \u015fey s\u00f6ylemez.) As\u0131rlar i\u00e7inde \u00c7ingeneler kendileri ile \u00f6tekiler aras\u0131na a\u015f\u0131lmaz duvarlar dikmi\u015flerdir. Ne var ki, bu duvarlar ancak bir y\u00f6nde ge\u00e7ilmezdir. Bir \u201c<strong>gaco<\/strong>\u201d hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek \u00c7ingene (Romen)\u00a0 olamaz. \u00c7ingene dilini konu\u015fan, toplulu\u011fun kabul etti\u011fi, \u00c7ingene geleneklerine uyan ve hatta kendisini \u201c<strong>Romen<\/strong>\u201d zanneden bir \u201c<strong>\u00c7ingene olmayan<\/strong>\u201d, ancak kendisi asimile olmu\u015f ve \u00c7ingene\u2019ce bilmeyen biri taraf\u0131ndan \u00c7ingene olarak kabul edilebilir.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Romen<\/strong>\u201d olmak do\u011fu\u015ftan bir hak olarak kabul edilirken, \u201c<strong>gacoluk<\/strong>\u201d sonradan da \u00f6\u011frenebilinir. \u00c7ingene literat\u00fcr\u00fc ve halk ananelerinde \u00c7ingene olmayanlar olumsuz sima olarak geni\u015f olarak konu edilmi\u015ftir. Onlar \u00c7ingene olmayanlara g\u00fcvenmedikleri gibi, onlarla alay ediyor ve k\u00f6t\u00fc g\u00f6zle bak\u0131yorlar. \u201c<strong>Sokrates<\/strong>\u201d Program\u0131 kapsam\u0131nda Avusturya Bilimler Akademisiyle birlikte haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 bir raporda \u201c<strong>\u00c7ingeneler kendileri ile \u00f6tekiler aras\u0131na a\u015f\u0131lmayan s\u0131n\u0131rlar \u00e7ekmi\u015ftir<\/strong>\u201d deniyor.<\/p><div id=\"bghab-1566198656\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgaristan\u2019da bu tespitlerden s\u00f6z edilmiyor. Ko\u015fullara uyan \u00c7ingenelerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in kendi i\u00e7lerine \u00e7ekildi\u011fi, kapand\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131na \u201c<strong>g\u00fcvensiz, alay ederek ve lanetleyerek<\/strong>\u201d bakt\u0131klar\u0131n\u0131 kimse itiraf etmek istemiyor. Bulgar dilinde \u201c<strong>Bulgar olmayan<\/strong>\u201d s\u00f6z\u00fc yoktur.<\/p>\n<p>Bulgar bas\u0131n\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Bulgarlar\u0131n di\u011fer halklarla ve etnik topluluklarla, bu arada \u00c7ingenelerle (Romenlerle)\u00a0 ya\u015famakta sorun ya\u015famad\u0131klar\u0131na i\u015faret ediliyor. \u00d6te yandan \u00c7ingeneler, \u00c7ingene milletinden farkl\u0131 olan di\u011fer etniklerden temsilcilerin kapan\u0131p ya\u015famas\u0131na izin vermedikleri Gettolara sanki g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7ekildikleri izlenimi uyan\u0131yor. Onlar bu gettolarda kendi anadillerinde konu\u015fmaya devam ediyorlar. Okullar geleneklerimizi bozar ku\u015fkusuyla, gettolara okul kurulmas\u0131nda \u0131srar etmiyorlar. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 Bulgar okullar\u0131na g\u00f6ndermiyorlar.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ingenelerin Bulgarlar hakk\u0131nda \u00f6zel <\/strong><strong>bir <\/strong><strong>\u201cs\u00f6z\u00fc\u201d var.<\/strong><\/p>\n<p>Bu \u201c<strong>das<\/strong>\u201d s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Anlam\u0131 \u201c<strong>k\u00f6le<\/strong>\u201d imi\u015f. \u00c7ingeneler Bulgarlar i\u00e7in kullan\u0131yor. Britanya\/Manchester \u00dcniversitesi \u201cRomen Dil Bilgisi ve Romen Dili\u201d konulu ara\u015ft\u0131rmada \u015fu sonu\u00e7 elde edilmi\u015ftir: \u201c<strong>\u00c7ingeneler \u00f6teki halklara \u201cgaco\u201d veya \u201cgace\u201d derken, \u0130slavlar i\u00e7in Hint\u00e7ede k\u00f6leler i\u00e7in kullan\u0131lan \u201cdas\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc kullan\u0131yorlar<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>Sava\u015flardan sonra, \u00e7ocuk ya\u015fta kimsesiz kalan Romen \u00e7ocuklar toplanm\u0131\u015f ve Bulgar yat\u0131l\u0131 okullar\u0131nda e\u011fitilmi\u015ftir. Kitleyi denetlemek ve kontrol alt\u0131nda tutmak i\u00e7in 1990\u2019dan sonra 1 560 e\u011fitimli Romen gen\u00e7, meslek sahibi \u00c7ingene yeti\u015ftirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece Bulgarcadan ba\u015fka dil bilmeyen ve Romen ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 ve ahlak\u0131n\u0131 bilmeyenler z\u00fcmresi olu\u015fturulmu\u015ftur. Anadilleri Romence olmayan bu gruplara Gettolarda \u00a0\u201c<strong>daskane Roma<\/strong>\u201d denmi\u015f. \u201c<strong>Bulgarca konu\u015fan \u00c7ingeneler<\/strong>\u201d yani T\u00fcrk\u00e7emizdeki \u201c<strong>Gavur \u00c7ingeneleri<\/strong>\u201d gruplar\u0131 b\u00f6yle olu\u015fmu\u015ftur. B\u00f6ylece \u201c<strong>das<\/strong>\u201d\u0131n T\u00fcrk\u00e7esi olarak, art\u0131k pek kullan\u0131lmayan\u00a0 \u201c<strong>Gavur<\/strong>\u201d belirirken, son y\u0131llarda beliren olaylardan sonra Bulgarlar \u00c7ingenelere \u201c<strong>yaban<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>k\u00f6le<\/strong>\u201d g\u00f6z\u00fcyle bakmaya devam ediyorlar.<\/p><div id=\"bghab-638646242\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu geli\u015fmelerin temelinden d\u00fc\u015fmanl\u0131k f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131\u011f\u0131, \u00fclkemizdeki etniklerin aras\u0131nda \u00e7ok ciddi sorunlar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, Bulgarlar di\u011fer etnik az\u0131nl\u0131klarla uzla\u015fma yolunda diyalog kurmaya bile yana\u015fmaz ve ancak kendilerinden olmayan her \u015feyi reddetmekle yetinirken, \u015fimdiki d\u00f6nemde hi\u00e7bir konuda uzun vadeli yakla\u015fmadan s\u00f6z bile edilemez.<\/p>\n<p>Burada 140 y\u0131ldan beri birbirini tamamen olumsuzlayan de\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcr anlay\u0131\u015flar\u0131ndan s\u00f6z edebiliriz. Romenlerin bile k\u00fclt\u00fcr ve medeniyeti kendi tekellerinde tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yoruz. Ne var ki onlar Hindistan\u2019dan \u00e7\u0131kal\u0131dan bu yana hi\u00e7bir yerde devlet, otonom b\u00f6lge, k\u00fclt\u00fcrel muhtariyet kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015flar, hep kendi anadillerini konu\u015ftuklar\u0131 ve birbirlerine arka olduklar\u0131ndan dolay\u0131 asla da\u011f\u0131lmam\u0131\u015flar ve yok olmam\u0131\u015flard\u0131r. Oysa hi\u00e7bir toplum hi\u00e7bir \u0131rk\u0131n ve milletin tekelinde de\u011fildir. Bulgaristan T\u00fcrkleri 4 leh\u00e7e kullan\u0131rken, Romenler 8 leh\u00e7e kullan\u0131p 3 dine \u2013 \u0130slam, Ortodoks ve Evangelist \u2013 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bulunuyorlar. Fakat onlar\u0131n camisi ve kilisesi, imam\u0131 veya papaz\u0131 yoktur, ana millet dedikleri \u201cgace\u201dlerin hizmetlerinden yararlan\u0131rlar. Bulgaristan\u2019da Romen ya da \u00c7ingene mezarl\u0131\u011f\u0131 da yoktur. Bu bak\u0131ma 140 y\u0131ldan beri uygulanan \u00f6tekilerin anadilleri, din ve k\u00fclt\u00fcrleri hep reddedilerek \u00fcst\u00fcn gelme siyaseti, devlet taraf\u0131ndan uyguland\u0131\u011f\u0131nda ancak bunal\u0131m ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f yaratm\u0131\u015ft\u0131r. 3 milyon vatanda\u015f\u0131n daha elveri\u015fli ya\u015fam ortam\u0131 aramak i\u00e7in art\u0131k vatan\u0131 terk etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>1879 Anayasas\u0131 s\u00f6zde herkese e\u015fitlik ve se\u00e7im hakk\u0131 tan\u0131rken, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcman ve H\u0131ristiyan \u00c7ingeneleri 1945\u2019e kadar oy kullanmam\u0131\u015ft\u0131r. 26 May\u0131s 2019 Avrupa Parlamentosu se\u00e7imlerinde 600 bin Bulgaristan,T\u00fcrkiye ve Avrupa Birli\u011fi vatanda\u015f\u0131 T\u00fcrk de oy kullanamad\u0131. Anadillerinin \u00fcst\u00fcne bas\u0131lm\u0131\u015f olanlar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya devam ediyorlar.<\/p>\n<p><strong>Anadili nedir? Anadili insan\u0131 insan yapan, k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k yaratan silaht\u0131r. Yar\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n olmazsa olmaz\u0131d\u0131r\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Devam edecek.<\/p><div id=\"bghab-3633956748\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"bghab-1315646555\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih: 11 06 2019 Konu:\u00a0\u00a0 Anadilimizi \u00f6\u011frenmeden bir ad\u0131m atamay\u0131z, da\u011f\u0131l\u0131p gideriz. Bu yaz\u0131 okuyup da anlayanlar, l\u00fctfen okuyup da anlayamayanlara anlats\u0131nlar. Okul \u00e7a\u011f\u0131nda ve<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":56152,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-37262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bgsamm2211.jpg?fit=430%2C434&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-9H0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37262\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}