{"id":37085,"date":"2019-06-09T16:00:18","date_gmt":"2019-06-09T13:00:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=37085"},"modified":"2019-06-24T18:26:12","modified_gmt":"2019-06-24T15:26:12","slug":"otistik-cocuk-annesi-tezcan-ferad-umudunuzu-kaybetmeyin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/otistik-cocuk-annesi-tezcan-ferad-umudunuzu-kaybetmeyin\/","title":{"rendered":"Otistik \u00e7ocuk annesi Tezcan Ferad: Umudunuzu kaybetmeyin!"},"content":{"rendered":"<p><b>Tezcan Ferad \u2013 Djani\u2019yi daha \u00f6nce tiyatro ve sinema oyuncusu olarak tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131k. Aslen Silistral\u0131 olan gen\u00e7 kad\u0131n, \u00f6nce Silistra Tiyatrosu\u2019nda, sonra K\u0131rcali \u201cKadriye Latif\u201d tiyatrosunda oynad\u0131ktan sonra NATF\u0130Z\u2019de okumak \u00fczere Sofya\u2019ya geldi. Mezun olduktan sonra da bir\u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 role soyundu.<\/b><\/p>\n<p>5 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu \u0130van\u2013Alexander ise, \u00f6zel ihtiya\u00e7 sahibi dedi\u011fimiz \u00e7ocuklardan biridir.<\/p>\n<p>Sohbetimizin daha ba\u015f\u0131nda \u015funu dedi Djani:<\/p>\n<p><i>\u201cO\u011flumda problem oldu\u011funu kabullendikten hemen sonra \u00fclkemizde otizm alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ok iyi uzmanlar\u0131n oldu\u011funu ke\u015ffettim. Bunun bilinmesi \u00e7ok \u00f6nemli. Bu konuda ailelere cesaret vermek istiyorum\u201d.<\/i><\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocukta otizm belirtileri nelerdir sorusu \u00fczerine farkl\u0131 otizm \u00e7e\u015fitleri ve derecelerinin oldu\u011funu ve farkl\u0131 \u00e7ocuklarda belirtilerin de farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyen konu\u011fumuz, baz\u0131 genel \u00f6zelliklere dikkat \u00e7ekti:<\/p><div id=\"bghab-705590208\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><i>\u201cBaz\u0131 genel stereotip hareketler var. Bu hareketler, belirli durumlarda \u00e7ocu\u011fun duygusal tepkisini g\u00f6steriyor. Belirli alanlara manyak\u00e7a odaklanma da olabilir. \u00d6rne\u011fin otistik bir \u00e7ocuk oyuncak arabas\u0131n\u0131n tekerleklerini saatlerce d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp durabiliyor. Benim \u00e7ocu\u011fum i\u00e7in \u015fehir i\u00e7i ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 b\u00f6yle bir aland\u0131r. Otob\u00fcs veya tramvay gibi ta\u015f\u0131tlarda hareket etmekten, oyuncak ta\u015f\u0131tlarla oynamaktan ho\u015flan\u0131r ve bu onun hem duygusal, hem fiziyolojik anlamda konforunu sa\u011flar\u201d.<\/i><\/p>\n<p>Otizmin neye ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa dair bilimsel bir a\u00e7\u0131klaman\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Djani, bu durumun baz\u0131 varsay\u0131mlara g\u00f6re genetik oldu\u011funu, di\u011ferleri taraf\u0131ndan ise davran\u0131\u015fsal bir \u00f6zellik olarak nitelendirildi\u011fini de ekliyor ve \u00e7ok \u00f6nemli bir hususun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor: Otizm, hastal\u0131k olarak de\u011fil, bir durum olarak alg\u0131lan\u0131yor ve bu durumdan ba\u015far\u0131 ile \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00e7ocuklar var.<\/p>\n<p>Ba\u015fvurdu\u011fu b\u00fct\u00fcn uzmanlar\u0131n kendisine sordu\u011fu ilk sorunun do\u011fumun nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini oldu\u011funu payla\u015fan Alex\u2019in annesi, do\u011fumun uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00e7ocu\u011funu do\u011fal yoldan do\u011furmak \u00fczere saatlerce sanc\u0131lar \u00e7ektikten sonra doktorlar\u0131n mesai bitimine kadar do\u011fum yapt\u0131rmak i\u00e7in \u00e7ocu\u011fu sezaryenle \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece \u00e7ocu\u011fun birka\u00e7 saat boyunca amniyotik s\u0131v\u0131s\u0131z kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Oysa \u00e7ocu\u011fun beynine oksijen ak\u0131\u015f\u0131 da otizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda etkili olmas\u0131 da ihtimaller aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><i>\u201c\u00c7ocu\u011fum 6 ayl\u0131kken elleri ile kanat \u00e7\u0131rp\u0131\u015f\u0131 and\u0131ran spesifik bir hareket yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkettim, fakat o ya\u015fta konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in heyecan\u0131n\u0131 bu \u015fekilde ifade etmesini normal sand\u0131m. 1 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurdu\u011funda ise normalde g\u00f6sterdi\u011fimiz hareket eden bir nesneyi takip etmesi gerekirken o\u011flum bunu yapm\u0131yordu, dikkati herhangi bir \u015fey \u00fczerinde odaklanam\u0131yordu. \u00c7ocuk arabas\u0131nda bile durmak istemiyordu. Devaml\u0131 hareket halinde olmas\u0131 gerekiyordu. Bu \u00e7ocuklar zor yoruluyor. Uykuya dalmalar\u0131 da zor oluyor. Uykuya kar\u015f\u0131 direniyorlar.\u201d<\/i><\/p>\n<p>Alex 2,5 ya\u015f\u0131ndayken tek kelime bile s\u00f6ylemedi\u011fi i\u00e7in annesi onu \u00e7ocuk doktoruna g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\u00a0<i>\u201cSpesifik bir \u015fekilde sadece sesliler tellafuz ediyordu. Tabii, can s\u0131kma, erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n konu\u015fmaya ba\u015flamalar\u0131 zaten ge\u00e7 oluyor, diyen nineler de oldu\u201d\u00a0<\/i>diyen Djani, logoped ve psikologla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalardan olu\u015fan davran\u0131\u015fsal terapinin d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ocuktaki biyokimyasal s\u00fcre\u00e7lere ili\u015fkin gerekli tetkikleri de yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Beyinde de\u011fi\u015fiklik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek \u00fczere yap\u0131lan manyetik rezonans sonucu beyinde her \u015feyin normal oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bunu v\u00fccutta a\u011f\u0131r metal testi izledi. A\u011f\u0131r metallerin beyin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yava\u015flatmakta oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir varsay\u0131m var \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p><div id=\"bghab-2520897280\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><i>Men\u00fcs\u00fcnden gluten ve kazein maddeleri \u00e7\u0131kar\u0131larak otizmden \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00e7ocuklar var. Yani bunlar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131nda fayda varsa da bu maddeler neredeyse her \u015feyde bulundu\u011fu i\u00e7in bunu ba\u015farmak epey zor, ayr\u0131ca benim o\u011flum \u00e7orba ve sulu yemek yemeyi reddediyor. Bu \u00e7ocuklar \u00e7ok hassas olduklar\u0131 i\u00e7in yemekte hem \u00e7i\u011fnenmesi gereken patates gibi sert \u015feyler hem de et suyu gibi yutulmas\u0131 gereken \u015feyler olunca hangisi ile ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemiyorlar. Alex 1,5 y\u0131ld\u0131r bisk\u00fcvi, sandwich ve meyveleri tercih ediyor, <\/i>diyor Djani ve \u015funu da ekliyor:<\/p>\n<p><i>\u201c\u00c7ocu\u011fumun 6 ayd\u0131r \u00e7ok iyi geli\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek, ayn\u0131 sorunu bulunan di\u011fer ailelere cesaret vermek i\u00e7in buraday\u0131m. Son 6 ayd\u0131r di\u011fer insanlarla temas kuruyor, panik yapmadan anaokula giriyor, ki bunda orada \u00e7al\u0131\u015fan pedagoglar\u0131n katk\u0131s\u0131 da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Alex haftan\u0131n \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc bir iki saatli\u011fine anaokula gidiyor. Gitmedi\u011fi zaman da di\u011fer \u00e7ocuklar kendisini soruyorlar, yani o\u011flumu art\u0131k grubun bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlar\u201d.<\/i><\/p>\n<p>Otistik bir \u00e7ocu\u011fu bulunan ailelerin nereye ba\u015fvurmalar\u0131 gerekti\u011fi sorusu \u00fczerine Djani \u015fu cevab\u0131 verdi:<\/p>\n<p><i>\u201cSofya\u2019n\u0131n her il\u00e7esinde ve her kasabada bile Destek Merkezi (Resursen center) var. \u00c7al\u0131\u015fanlar son derece naziktir. Bu merkezde \u00e7ocu\u011fa verilmesi gereken b\u00fct\u00fcn hizmetleri koordine ediliyor. Logoped ve psikologla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00fccretsiz. Her \u015fey \u00e7ocu\u011fa g\u00f6re uyarlan\u0131yor.<br \/>\n<\/i><\/p><div id=\"bghab-2105920876\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><i>Bu uzmanlar zor \u015fartlar alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc maalesef otistik \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Eskiden otizm duyulmam\u0131\u015f bir \u015fey iken \u015fimdi herkes taraf\u0131ndan biliniyor. Ne \u00f6l\u00e7\u00fcde anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kabul edildi\u011fi konusu ise apayr\u0131d\u0131r\u201d<\/i>\u00a0diyor Alex\u2019in annesi ve otistik \u00e7ocuklar i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck stres kanya\u011f\u0131 nedir sorusu \u00fczerine \u00f6rne\u011fin tan\u0131mad\u0131k bir insan\u0131n \u00e7ok yak\u0131n gelmesi, ortam de\u011fi\u015fikli\u011fi veya k\u00f6peklerin \u00e7ocukta pani\u011fe yol a\u00e7abilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Pani\u011fe d\u00fc\u015fen bir \u00e7ocuk g\u00f6ren insanlar\u0131n tepkisi ise \u00e7o\u011fu halde m\u00fcnasip olmuyor, durumun sebebini bilmeden gelip m\u00fcdahale etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Sohbetimizin sonunda Tezcan Ferad\u2019a baz\u0131 ailelerin utand\u0131klar\u0131 bir \u015fey olan otizm ile ilgili deneyimini bizimle payla\u015fmay\u0131 neden kabul etti\u011fini sorduk.<\/p>\n<p><i>\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fczel \u00f6rnekler anlat\u0131lmal\u0131, dedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir problemnin i\u00e7inde olan insan bazen \u00f6n\u00fcnde yol g\u00f6rm\u00fcyor. Oysa umut vard\u0131r!\u201d<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>BNR<\/p><div id=\"bghab-188857677\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-2678238463\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tezcan Ferad \u2013 Djani\u2019yi daha \u00f6nce tiyatro ve sinema oyuncusu olarak tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131k. Aslen Silistral\u0131 olan gen\u00e7 kad\u0131n, \u00f6nce Silistra Tiyatrosu\u2019nda, sonra K\u0131rcali \u201cKadriye Latif\u201d tiyatrosunda<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":37086,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[30,1321,1850,1849],"class_list":["post-37085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-bulgaristan","tag-cocuk","tag-otistik","tag-otizm"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Otistik-%C3%A7ocuk-annesi-Tezcan-Ferad-Umudunuzu-kaybetmeyin.jpg?fit=925%2C520&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-9E9","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37085\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}