{"id":36081,"date":"2019-05-09T09:29:21","date_gmt":"2019-05-09T06:29:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=36081"},"modified":"2019-06-22T01:21:10","modified_gmt":"2019-06-21T22:21:10","slug":"nurun-dogdugu-yillar-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/nurun-dogdugu-yillar-1\/","title":{"rendered":"Nurun Do\u011fdu\u011fu Y\u0131llar-1"},"content":{"rendered":"<p>Tarih: 09 May\u0131s 2019<br \/>\nHaz\u0131rlayan: Erta\u015f \u00c7AKIR<br \/>\nKonu: Azerbaycan diplomasisi 100 ya\u015f\u0131nda.<\/p>\n<p>BULGAR\u0130STAN T\u00dcRKLER\u0130N\u0130N E\u011e\u0130T\u0130M VE K\u00dcLT\u00dcREL KALKINMASINDA H\u0130ZMETLER\u0130 GE\u00c7EN AZERBAYCAN AYDINLARI &#8211;\u00a0Prof. Dr. Hayriye S\u00fcleymano\u011flu YEN\u0130SOY<\/p>\n<p>Bulgaristan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bir az\u0131nl\u0131k olarak ya\u015famaya mahk\u00fbm edilmi\u015f T\u00fcrklerin<br \/>\ntam 130 y\u0131ll\u0131k bir az\u0131nl\u0131k tarih\u00ee ge\u00e7mi\u015fleri vard\u0131r. Bulgarlardan sonra en b\u00fcy\u00fck n\u00fcfus oran\u0131n\u0131<br \/>\nolu\u015fturan bu topluluk 1877-1878 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131ndan bu yana kendi mill\u00ee benli\u011fini<br \/>\nkoruyabilmek i\u00e7in e\u011fitime canla ba\u015fla sar\u0131lm\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcr miras\u0131na sahip \u00e7\u0131kmay\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc<br \/>\ngeli\u015ftirmeyi bir bor\u00e7 bilmi\u015ftir. Bulgaristan&#8217;\u0131n prenslik (1879-1908) ve \u00e7arl\u0131k (1908-1944)<br \/>\nd\u00f6nemlerinde Bulgaristan T\u00fcrklerine T\u00fcrkiye&#8217;den az say\u0131da \u00f6\u011fretmen, belirli say\u0131da da ders<br \/>\nkitab\u0131, gazete ve dergi g\u00f6nderilmi\u0122, baz\u0131 gen\u00e7ler T\u00fcrkiye&#8217;de \u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f ve ikinci D\u00fcnya<br \/>\nSava\u015f\u0131na kadar Bulgaristan T\u00fcrklerinin T\u00fcrkiye ile ba\u011flar\u0131 kopmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra d\u00fcnya ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcr ve Bulgaristan Do\u011fu Blokunda,<br \/>\nT\u00fcrkiye de Bat\u0131 Blokunda yer al\u0131r. T\u00fcrk-Bulgar devlet s\u0131n\u0131r\u0131 da iki s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn &#8220;cephe<br \/>\nhatt\u0131&#8221;n\u0131 olu\u015fturur.<br \/>\nBa\u015flang\u0131\u00e7ta (NATO&#8217;nun 1949\u2019da, Var\u015fova Pakt\u0131&#8217;n\u0131 da 1955 y\u0131l\u0131nda kurulu\u015flar\u0131ndan<br \/>\n\u00f6nce) M\u00fcttefikler Kontrol Komisyonunun Bulgaristan&#8217;da bulundu\u011fu d\u00f6nemde SSCB&#8217;nin<br \/>\nBulgaristan&#8217;a do\u011frudan diktesi, bu \u00fclkede mill\u00ee meselenin, yani az\u0131nl\u0131klar sorununun Yosif<br \/>\nVisarionovi\u00e7 Stalin&#8217;in Mill\u00ee Mesele Teorisi do\u011frultusunda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesiyle ilgili olmu\u015ftur.<br \/>\nM\u00fcttefikler Kontrol Komisyonunda Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin temsilcili\u011fini yapanlardan<br \/>\nbiri de A.D. Novi\u00e7ev&#8217;dir. Leningrat (Petersburg) \u00dcniversitesinde T\u00fcrkiye tarihi profes\u00f6r\u00fc olan<br \/>\nA. Novi\u00e7ev&#8217;in ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revi, Bulgaristan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 Sovyet modeline uygun<br \/>\nbir \u0122ekilde halletmekten ibarettir. Y. V. Stalin&#8217;in M\u0130LL\u00ce MESELE \u00d6\u011eRET\u0130S\u0130&#8217;nin<br \/>\nuygulanmas\u0131 demek, bu toplulu\u011fun \u0120sl\u00e2m dinine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131, \u0130sl\u00e2m dininden<br \/>\nuzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak demektir. Bu ama\u00e7lara ula\u015fabilmek i\u00e7in de ilk ad\u0131m olarak \u00f6zel<br \/>\nstat\u00fcde bulunan T\u00fcrk ilk ve ortaokullar\u0131 (iptidai ve r\u00fc\u015ftiye mektepleri) &#8220;resm\u00ee okul&#8221; stat\u00fcs\u00fcne<br \/>\nal\u0131nmal\u0131yd\u0131. Bulgaristan Ulusal Meclisi 27 Eyl\u00fcl 1946 tarihli toplant\u0131s\u0131nda T\u00fcrk \u00f6zel<br \/>\nokullar\u0131n\u0131n devletle\u015ftirilmesiyle ilgili yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131 kabul etti. Bundan sonra da bir-iki y\u0131l<br \/>\ni\u00e7erisinde t\u00fcm T\u00fcrk okullar\u0131 devletle\u015ftirilerek e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim Bulgaristan E\u011fitim<br \/>\nBakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetimi alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tarihe kadar lise veya lise d\u00fczeyli T\u00fcrk okullar\u0131<br \/>\nyoktu. 1918\/19 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda \u0121umnu&#8217;da a\u00e7\u0131lan T\u00fcrk Devlet \u00d6\u011fretmen Okulu (Dar&#8217;ul- Muallimin) 1928&#8217;de h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kapat\u0131lm\u0131\u0122t\u0131. Din\u00ee i\u00e7erikte e\u011fitim veren tek bir<br \/>\n&#8220;N\u00fcvvab&#8221; Okulu kalm\u0131\u015ft\u0131, bu okul da 1 947&#8242; de l\u00e2ik devlet lisesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br \/>\nT\u00fcrk okullar\u0131 devletle\u0122tirilince zorunlu ilk \u00f6\u011fretim (ilk ve ortaokul) yasas\u0131 T\u00fcrk<br \/>\n\u00e7ocuklar\u0131na da daha titizlikle uygulanmaya ba\u0122lanm\u0131\u0122t\u0131r. Bu yeni durum burjuva, fa\u0122ist Bulgar<br \/>\nh\u00fck\u00fcmetlerince kapat\u0131lm\u0131\u0122 T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u0122tir. 1921 &#8211; 1922 e\u011fitim\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda say\u0131lar\u0131 1720\u2019lere ula\u015fan T\u00fcrk okullar\u0131 1943-1944 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda 4l3&#8217;e<br \/>\nd\u00fc\u0122\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00f6\u011fretmen ve ders<br \/>\nkitaplar\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130\u015fte o zaman Bulgaristan Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131<br \/>\nAzerbaycan E\u011fitim Bakan\u0131na (Maarif Naz\u0131r\u0131na) ba\u015fvurarak yard\u0131m istemi\u0122tir. Devletin<br \/>\ndenetiminde bulunan T\u00fcrk okullar\u0131na \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftirmek i\u00e7in 1947-1948 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim<br \/>\ny\u0131l\u0131nda Eski Za\u011fra&#8217;da (Stara Zagora&#8217;da) d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir T\u00fcrk \u00d6\u011fretmen Okulu a\u00e7\u0131l\u0131r ve baz\u0131 ders<br \/>\nkitaplar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na ba\u0122lan\u0131r. Bundan b\u00f6yle okul kitaplar\u0131 haz\u0131rlatma ve bast\u0131rma i\u015fini<br \/>\nBulgaristan Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcstlenir.<br \/>\nBulgar kom\u00fcnistleri bir yandan okul a\u00e7makla ve baz\u0131 ba\u0122ka k\u00fclt\u00fcrel olanaklar<br \/>\nsa\u011flamakla T\u00fcrkleri kendilerine \u0131s\u0131nd\u0131rma ve kazanma yoluna giderken, \u00f6te yandan da eski<br \/>\ndevlet politikalar\u0131ndan vazge\u00e7meyerek T\u00fcrkleri g\u00f6\u00e7e zorlamaya devam etmi\u015flerdir. A\u011fustos<br \/>\n1949 y\u0131l\u0131nda Politb\u00fcronun alm\u0131\u015f oldu\u011fu karar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe ge\u00e7irerek 1950 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;ye<br \/>\nbir g\u00f6\u00e7 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bu g\u00f6\u00e7\u00fc Bulgar h\u00fck\u00fcmeti haz\u0131rlam\u0131\u015f ve ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu. \u00dclkede zorunlu<br \/>\nolarak topra\u011f\u0131n kooperatifle\u015ftirilmesine ge\u00e7ilmi\u015fti. Y\u00fczde seksen be\u0122i (%85) k\u00f6yl\u00fc ve<br \/>\ntopra\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olan T\u00fcrk halk\u0131ndan tepki beklenebilir iddialar\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek, kitle h\u00e2linde<br \/>\nbir g\u00f6\u00e7 ile hem T\u00fcrklerin say\u0131s\u0131 azalt\u0131lacakt\u0131, hem de toprak ve \u00f6teki gayrimenkuller<br \/>\nBulgarlara kalacakt\u0131.<br \/>\nT\u00fcrkler de T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n devletle\u015ftirilmesi, bu okullarda ateistik e\u011fitime ge\u00e7ilmesi,<br \/>\ndin\u00ee \u00e2det ve geleneklerin giderek k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, gayrimenkullerin ellerinden al\u0131nmas\u0131yla i\u015flerin<br \/>\nnereye varabilece\u011fi bilincinde olarak, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 gelecek karanl\u0131k g\u00fcnlerden kurtarmak i\u00e7in<br \/>\nkitle h\u00e2linde g\u00f6\u00e7 ediyorlard\u0131. G\u00f6\u00e7 etmeye niyeti olmayan T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 da Bulgar<br \/>\nmakamlar\u0131 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye&#8217;ye zorunlu olarak g\u00f6nderiyordu. B\u00f6yle ayd\u0131nlara onbe\u015f<br \/>\ng\u00fcnl\u00fckler ad\u0131 verilmi\u0122ti. 1950-1951 y\u0131llar\u0131nda 154.000\u2019in \u00fczerinde T\u00fcrk T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6\u00e7 etmi\u015f,<br \/>\n60.000 T\u00fcrk de Bulgar makamlar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f vizesi alm\u0131\u015f, daha on binlerce T\u00fcrk\u00fcn de elinde<br \/>\ng\u00f6\u00e7 pasaportlar\u0131 vard\u0131.<br \/>\nY. V. Stalin, Bulgaristan T\u00fcrklerinin T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc durdurmak i\u00e7in Bulgaristan<br \/>\nDevlet Y\u00f6netimi Ba\u015fkan\u0131 V\u0131lko \u00c7ervenkov&#8217;a g\u00f6\u00e7\u00fcn bir an \u00f6nce durdurulmas\u0131n\u0131 emreder ve<br \/>\ngelecekte T\u00fcrkiye&#8217;de ger\u00e7ekle\u0122tirilecek bir sosyalist devrim i\u00e7in Bulgaristan T\u00fcrklerinden<br \/>\ndevrimci elemanlar yeti\u015ftirilmesini ister. O d\u00f6nemde d\u0131\u015far\u0131da haz\u0131rlanarak, stratejik \u00f6nemi olan \u00fclkelerde sosyalist devrimi yapmak, ihtil\u00e2l ihra\u00e7 etmek Sovyet politikas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca<br \/>\namac\u0131yd\u0131.<br \/>\nY. V. Stalin&#8217;in emri ger\u00e7ekle\u015fmeliydi. Bir sosyalist \u00fclkeden kitle h\u00e2linde insanlar\u0131n<br \/>\nka\u00e7mas\u0131, d\u00fcnyada Do\u011fu Bloku i\u00e7in k\u00f6t\u00fc imaj yaratabilirdi. 1951 &#8216;de g\u00f6\u00e7 durduruldu, evlerini<br \/>\nsatm\u0131\u015f baz\u0131 ailelere devlet yard\u0131m\u0131yla evleri iade edildi. Ancak aileler par\u00e7alanm\u0131\u015f, kalpler<br \/>\nyaralanm\u0131\u015ft\u0131. Buna bakmayarak &#8220;Giden gitti, kalan kald\u0131. Bundan b\u00f6yle Bulgaristan<br \/>\nT\u00fcrklerinin bir gerici, tutucu T\u00fcrkiye ile hi\u00e7bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayacak&#8221; dendi. T\u00fcrkiye ile<br \/>\nBulgaristan aras\u0131ndaki ili\u015fkiler de g\u00fcnden g\u00fcne k\u00f6t\u00fcye gidiyordu.<br \/>\n1951&#8217;de g\u00f6\u00e7 durdurulunca Moskova&#8217;n\u0131n direktifiyle Bulgaristan T\u00fcrklerine okul<br \/>\nkap\u0131lar\u0131 biraz daha geni\u015f a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. T\u00fcrklerin temel insan haklar\u0131ndan, ana dillerinde<br \/>\ne\u011fitim g\u00f6rmekten fa\u015fist Bulgar h\u00fck\u00fcmetlerince mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131, ancak bundan b\u00f6yle<br \/>\ne\u011fitimlerinin ana dillerinde yap\u0131laca\u011f\u0131, &#8220;sosyalist&#8221; k\u00fclt\u00fcrlerini de geli\u015ftirebilmeleri i\u00e7in<br \/>\nolanaklar sa\u011flanaca\u011f\u0131, T\u00fcrklerin ya\u015fam\u0131nda yeni bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 resmen bildirildi. Ancak<br \/>\ngereken haz\u0131rl\u0131kl\u0131 elemanlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede T\u00fcrk dilinde e\u011fitim-\u00f6\u011fretim nas\u0131l<br \/>\nyap\u0131l\u0131rd\u0131? \u0121ekil bak\u0131m\u0131ndan mill\u00ee ve i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan sosyalist bir k\u00fclt\u00fcr nas\u0131l<br \/>\ngeli\u015ftirilebilirdi? Gelece\u011fin sosyalist T\u00fcrkiye&#8217; sinde \u00f6nderlik yapabilecek haz\u0131rl\u0131kl\u0131 elemanlar<br \/>\nT\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc hakk\u0131nda bilgi sahibi nas\u0131l yap\u0131labilirdi?<br \/>\n&#8211; Dil ve k\u00fclt\u00fcr bak\u0131m\u0131ndan en yak\u0131n Azeri leh\u00e7esi ve Azeri k\u00fclt\u00fcr\u00fcyd\u00fc. Bununla<br \/>\nbirlikte Azerbaycan&#8217;\u0131n e\u011fitim, bilim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda y\u00fcksek d\u00fczeyde haz\u0131rl\u0131kl\u0131 elemanlar\u0131<br \/>\nda vard\u0131. Y. V. Stalin&#8217;in emri \u00fczere Bulgaristan ile Azerbaycan aras\u0131nda yo\u011fun bir k\u00fclt\u00fcrel<br \/>\ni\u015fbirli\u011fi ba\u015flad\u0131. Azerbaycan Kom\u00fcnist Partisi Birinci Sekreteri akademi \u00fcyesi \u015f.<br \/>\nMustafayev&#8217;in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Moskova&#8217;dan Sofya&#8217;ya en y\u00fcksek d\u00fczeyde bir heyet geldi.<br \/>\nBulgaristan T\u00fcrklerinin e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel sorunlar\u0131 en \u00fcst d\u00fczeyde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. Bundan sonra<br \/>\nda Azerbaycan&#8217;dan heyetler, komisyonlar s\u0131k s\u0131k Bulgaristan&#8217; a gelerek, T\u00fcrklerle yo\u011fun<br \/>\nb\u00f6lgeler ziyaret edildi. Ger\u00e7ek durumun \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc oldu\u011fu tespit edildi ve T\u00fcrklerden de<br \/>\neleman yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in somut \u00f6nerilerde bulunuldu. Nereden ba\u015flanmal\u0131yd\u0131?<br \/>\n&#8211; Resm\u00ee stat\u00fcye ge\u00e7mi\u015f T\u00fcrk okullar\u0131na \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftirilmesi sorunu yap\u0131lmas\u0131<br \/>\ngereken i\u015flerin ba\u015f\u0131nda bulunuyordu. 1950-1951 y\u0131llar\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fc bir\u00e7ok \u00f6\u011fretmeni ve Eski Za\u011fra<br \/>\nT\u00fcrk \u00d6\u011fretmen Okulundan ilk mezunlar\u0131 al\u0131p T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, okullar \u00f6\u011fretmensiz<br \/>\nkalm\u0131\u015ft\u0131. Bakanlar Kurulunun 10 A\u011fustos 1951 tarihli Kararnamesi do\u011frultusunda 1 Eyl\u00fcl<br \/>\n1951&#8217;de K\u0131rcaali ve Razgrat \u0122ehirlerinde T\u00fcrk okullar\u0131na \u00f6\u011fretmen haz\u0131rlayacak \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k birer<br \/>\nT\u00fcrk \u00f6\u011fretmen okulu (T\u00fcrk pedagoji mektebi) a\u00e7\u0131ld\u0131 ve ayn\u0131 y\u0131l kapat\u0131lan Eski Za\u011fra T\u00fcrk<br \/>\n\u00d6\u011fretmen Okulundan \u00f6\u011frenciler yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bu iki okula da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Okullar\u0131n ikisi de yat\u0131l\u0131<br \/>\nokuldu, har\u00e7lar devlete aitti.<\/p>\n<p>1952 y\u0131l\u0131 Bulgaristan T\u00fcrklerinin e\u011fitiminde \u00f6nemli bir y\u0131l oldu. 5 A\u011fustos 1952&#8217;de<br \/>\nBakanlar Kurulunda T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n durumu konusu g\u00f6r\u00fc\u0122\u00fcld\u00fc. T\u00fcrkler aras\u0131ndan da ayd\u0131n<br \/>\nyeti\u015ftirmek i\u00e7in \u015f\u00f6yle kararlar al\u0131nd\u0131:<br \/>\n&#8211; Sofya&#8217;da bir T\u00fcrk \u00f6\u011fretmen okulu (T\u00fcrk pedagoji mektebi) a\u00e7\u0131lacak ve bu okul V\u0131lko<br \/>\n\u00c7ervenkov&#8217;un ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Buras\u0131 yat\u0131l\u0131 okul olacak ve yemek, giyim, kitap, ara\u00e7 ve<br \/>\ngere\u00e7 devletten olacakt\u0131r.<br \/>\n&#8211; Rus\u00e7uk&#8217;ta (Ruse&#8217;de) bir T\u00fcrk k\u0131z lisesi a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Kabul edilecek 100 \u00f6\u011frencinin<br \/>\nyar\u0131s\u0131na Bulgar Devleti burs sa\u011flayacakt\u0131r. T\u00fcm \u00f6\u011frenciler yurtlarda kalacaklard\u0131r.<br \/>\n&#8211; \u0121umnu Yar\u0131 Y\u00fcksek (\u00d6nlisans) \u00d6\u011fretmen Enstit\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131 T\u00fcrk\u00e7e s\u0131n\u0131flar a\u00e7\u0131lacak<br \/>\nve burada T\u00fcrk ortaokullar\u0131na (r\u00fc\u015ftiyelerine) \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftirilecektir.<br \/>\n&#8211; Sofya \u00dcniversitesinin Filoloji, Felsefe-Tarih ve Fizik-Matematik Fak\u00fcltelerinde<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim veren B\u00f6l\u00fcmler a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmlere her y\u0131l otuzar (30) T\u00fcrk genci<br \/>\nal\u0131nacak ve T\u00fcrk \u00f6\u011fretmen okullar\u0131na, liselerine ve \u00f6\u011fretmen enstit\u00fclerine \u00f6\u011fretmen<br \/>\nyeti\u015ftirilecektir. T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131, tarih, fizik, matematik vb. dersler T\u00fcrk\u00e7e olarak<br \/>\nokutulacakt\u0131r. \u00dcniversiteye kabul edilecek T\u00fcrk k\u0131z ve erkek \u00f6\u011frencilere burs ve yurt<br \/>\nsa\u011flanacakt\u0131r. (Burada bir parantez a\u00e7arak \u0122unu belirtmek \u00e7ok \u00f6nemlidir: O y\u0131llarda, herkesin<br \/>\nmal varl\u0131\u011f\u0131 devletle\u015ftirilmi\u0122 bir d\u00f6nemde \u00fcniversitelerde de e\u011fitim devlet hesab\u0131na idi, Bulgar,<br \/>\nErmeni, Yunan, Yahudi, T\u00fcrk ve \u00f6teki az\u0131nl\u0131klardan \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin t\u00fcm\u00fc devlet<br \/>\nbursu al\u0131yor, ayn\u0131 yurtlarda kal\u0131yordu. Yani burs ve yurt sorunu sadece T\u00fcrk gen\u00e7lerine bir<br \/>\nimtiyaz de\u011fildi).<br \/>\nBakanlar Kurulunun ald\u0131\u011f\u0131 kararlar Eyl\u00fcl 1952&#8217;de uygulanmaya ba\u015flad\u0131. Sofya T\u00fcrk<br \/>\n\u00d6\u011fretmen Okulu (ilkokul \u00f6\u011fretmenleri yeti\u015ftirecek T\u00fcrk Pedagoji Mektebi), Rus\u00e7uk K\u0131z<br \/>\nLisesi Eyl\u00fcl ay\u0131nda t\u00f6renlerle a\u00e7\u0131ld\u0131. 10 Ekim tarihinde Sofya \u00dcniversitesinde T\u00fcrk gen\u00e7lerine<br \/>\nait s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninde Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131 Demir Yanev bir konu\u015fma<br \/>\nyaparak T\u00fcrk halk\u0131 aras\u0131ndan yeti\u015ftirilecek \u00fcniversite mezunlar\u0131n\u0131n, bu halk\u0131n e\u011fitim ve<br \/>\nk\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmesinde birer \u0131\u0122\u0131k olacaklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<br \/>\nBu arada Vladimir ili\u00e7 Lenin&#8217;in ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Bak\u00fc&#8217;deki Azerbaycan Pedagoji<br \/>\nEnstit\u00fcs\u00fc (h\u00e2len H. Tusi ad\u0131na Azerbaycan Devlet Pedagoji \u00dcniversitesi) Rekt\u00f6r\u00fc ve daha<br \/>\nsonralar\u0131 Azerbaycan E\u011fitim Bakan\u0131 olan akademi \u00fcyesi A. Aleskerov Sofya&#8217;ya gelmi\u015f ve<br \/>\nBulgaristan Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131n\u0131n T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n e\u011fitim-\u00f6\u011fretim ve k\u00fclt\u00fcr konular\u0131nda<br \/>\ndan\u0131\u015fman\u0131 olarak g\u00f6revine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Her istedi\u011fini Bulgar devlet g\u00f6revlilerine yapt\u0131ran,<br \/>\nProf. A. Aleskerov&#8217;un Bulgaristan T\u00fcrklerinin e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel kalk\u0131nmas\u0131nda hizmetleri<br \/>\n\u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>1953 y\u0131l\u0131nda bir Azeri bilim adamlar\u0131 ekibi Bulgaristan&#8217;a gelerek T\u00fcrklerin bilim,<br \/>\ne\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel alanda y\u00fckselmelerinde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. Sofya \u00dcniversitesinin<br \/>\nyeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u0122 T\u00fcrk Filolojisi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Prof. M. \u0121iraliyev ve Do\u00e7. M. Mirzazade ders vermi\u015f,<br \/>\nBulgaristan&#8217;da T\u00fcrkolojinin geli\u015ftirilmesinde b\u00fcy\u00fck katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r. M. \u0121iraliyev<br \/>\nT\u00fcrk diyalektolojisinden ders vermekten ba\u015fka, Bulgaristan T\u00fcrk a\u011f\u0131zlar\u0131 \u00fczerinde de<br \/>\nara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kuzey Bulgaristan Eski Cuma (T\u0131rgovi\u015fte) b\u00f6lgesinde Opaka k\u00f6y\u00fc<br \/>\nT\u00fcrk a\u011fz\u0131n\u0131 incelemi\u015f, G\u00fcney Bulgaristan&#8217;da da K\u0131rcaali &#8216;ye ba\u011fl\u0131 Komuniga k\u00f6y\u00fc T\u00fcrk a\u011fz\u0131n\u0131<br \/>\nara\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcney Bulgaristan ve \u00f6zellikle Do\u011fu Rodoplar T\u00fcrk a\u011f\u0131zlar\u0131 \u00fczerinde ilk<br \/>\nara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Prof. M. \u0121iraliyev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u00e7. M. Mirzazade de \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrk dili dersleri<br \/>\nvermi\u015ftir. Bulgaristan&#8217; da T\u00fcrk filolojisinin temellerini atan de\u011ferli bu iki bilim adam\u0131 asistan<br \/>\nyeti\u015ftirmekte de yard\u0131mc\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Do\u00e7. Gafarl\u0131, Fizik-Matematik<br \/>\nb\u00f6l\u00fcm\u00fcnde fizik\u00e7i Do\u00e7. Y. Mamedov ve matematik\u00e7i Do\u00e7. H. Agayev ders vermi\u015flerdir.<br \/>\nDersler T\u00fcrk dilinde verilmi\u015f, bilim dallar\u0131yla ilgili terimler \u00f6\u011frencilere T\u00fcrk\u00e7e olarak<br \/>\n\u00f6\u011fretilmi\u015ftir. Bu \u00fc\u00e7 Azeri bilim adam\u0131 da T\u00fcrk asistanlar\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131kl\u0131 birer uzman olarak<br \/>\nyeti\u015ftirilmeleri i\u00e7in gerekeni yapm\u0131\u015f ve onlar\u0131 her alanda desteklemi\u015flerdir. \u00d6\u011frencileri de<br \/>\nbilim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya sevk etmeleri, iyi haz\u0131rl\u0131kl\u0131 birer uzman olarak yeti\u015ftirilmeleri \u00e7ok<br \/>\nsevindirici olmu\u015ftur. T\u00fcrk gen\u00e7lerine ait b\u00f6l\u00fcmlerde ilm\u00ee dernekler kurarak \u00f6\u011frencilere bilim<br \/>\nara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda ilk ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmu\u015flard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2210215816\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/sofya-1953.jpg?resize=640%2C448&#038;ssl=1\" width=\"640\" height=\"448\" \/><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/sofya2-1953.jpg?resize=640%2C484&#038;ssl=1\" width=\"640\" height=\"484\" \/><\/p>\n<p>Azerbaycanl\u0131 \u00fcniversite hocalar\u0131n\u0131n Sofya \u00dcniversitesinde kald\u0131klar\u0131 s\u00fcrece her t\u00fcrl\u00fc<br \/>\nzorluklar\u0131 a\u015farak T\u00fcrk \u00f6\u011frencilerin haz\u0131rl\u0131kl\u0131 birer uzman olarak yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in canla ba\u015fla<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, okuduklar\u0131 derslerle, y\u00f6nettikleri derneklerle sevindirici ba\u015far\u0131lar elde edildi\u011fi,<br \/>\nSofya \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc akademi \u00fcyesi Vl. Georgiev ve Fak\u00fclte Dekanlar\u0131 taraf\u0131ndan<br \/>\nkendilerine verilen \u015f\u00fckran Belgelerinde de belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/sofya3-1953.jpg?resize=640%2C385&#038;ssl=1\" width=\"640\" height=\"385\" \/><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/sofya4-1953.jpg?w=640&#038;ssl=1\" \/> Do\u00e7. Y. Mamedov\u2019a Sofya \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc akademi \u00fcyesi Vladimir Georgiev taraf\u0131ndan verilen \u015e\u00fckran Belgesi, Sofya 1954.<\/p>\n<p>Devam edecek<\/p>\n<div id=\"bghab-407043317\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih: 09 May\u0131s 2019 Haz\u0131rlayan: Erta\u015f \u00c7AKIR Konu: Azerbaycan diplomasisi 100 ya\u015f\u0131nda. BULGAR\u0130STAN T\u00dcRKLER\u0130N\u0130N E\u011e\u0130T\u0130M VE K\u00dcLT\u00dcREL KALKINMASINDA H\u0130ZMETLER\u0130 GE\u00c7EN AZERBAYCAN AYDINLARI &#8211;\u00a0Prof. Dr. Hayriye<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":36025,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-36081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/ertas.jpg?fit=306%2C444&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-9nX","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36081\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}