Bulgaristan Bilimler Akademisi (BAN)\u2019nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re Bulgarlar\u0131n y\u00fczde 25 ile 30\u2019u kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomide \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re, bir ekonomi ne kadar daha az geli\u015fmi\u015f ise kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomi uygulamalar\u0131 i\u00e7in o kadar daha fazla \u00f6n ko\u015ful bulunuyor. Bilindi\u011fi \u00fczere, Bulgaristan Avrupa Birli\u011fi\u2019nde gelir a\u00e7\u0131s\u0131ndan son s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/b><\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n i\u015f yasalar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak i\u015f almalar\u0131n\u0131n iki ana nedeni var \u2013 s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fletmelerin eksikli\u011fi ve d\u00fc\u015f\u00fck gelirler. Ayr\u0131ca, pek \u00e7ok yerle\u015fim yerinde insanlar\u0131n se\u00e7me \u015fanslar\u0131 yok. Bulgaristan Bilimler Akademisi\u2019nin Toplum ve Bilim Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Prof. Emiliya \u00c7engelova<\/p>\n
\u201cKay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomi kapsam\u0131na genellikle turizm, altyap\u0131 in\u015faat\u0131, bilgi teknolojileri, parf\u00fcmeri ve kozmetik \u00fcr\u00fcnleri gibi hafif sanayinin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri, tar\u0131m, ula\u015f\u0131m sekt\u00f6rleri girmektedir\u201d <\/i>diyor ve s\u00f6yle devam ediyor:\u00a0\u201cGri ekonomideki uygulamalar \u00e7o\u011funlukla i\u015f yasalar\u0131n\u0131 etkilemekte ve bunlar\u0131n \u00f6nde geleni de i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi imzalanmadan \u00e7al\u0131\u015fmak, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak. Sahte bir s\u00f6zle\u015fme ile \u00e7al\u0131\u015fmak da \u00e7ok yayg\u0131n. \u00c7al\u0131\u015fan sigorta i\u00e7in yetecek kadar maa\u015fa ba\u011flan\u0131yor ve geri kalan\u0131n\u0131 elden al\u0131yor. Bu baz\u0131 alanlarda y\u00fczde 30 ile 40\u2019a varan s\u00f6z\u00fcm ona vergiye tabi olmayan ek \u00f6demedir. Di\u011fer g\u00f6lge ekonomisi \u00f6rnekleri mali mevzuatta mevcuttur. Bunlar fatura \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131, i\u015flemlerin kaydedilmemesi, vergi ve har\u00e7lar\u0131n \u00f6denmemesi ile ilgilidir.\u201d<\/i><\/p>\n
G\u00f6lge ekonominin y\u0131llar i\u00e7erisinde y\u00fczde 35 y\u00fczde 40\u2019a vard\u0131\u011f\u0131 ve resmi ekonomiden daha ileride oldu\u011fu bilgisi en az bir on y\u0131ldan beri yayg\u0131nd\u0131r,\u00a0<\/i>diye ekliyor Prof. Emiliya \u00c7engelova. B\u00f6ylece sendikalar ve i\u015fveren \u00f6rg\u00fctlerin bask\u0131s\u0131 ile baz\u0131 ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar aras\u0131nda yazarkasalar\u0131n ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak ba\u011flanmas\u0131 ve sosyal g\u00fcvenlik sigortas\u0131n\u0131n \u00f6denmemesini belirli bir e\u015fikten sonra su\u00e7 sayan yasal de\u011fi\u015fiklikler yer al\u0131yor.<\/p>\n
Ekonomi uzman\u0131 Prof. \u00c7engelova devam ediyor:\u00a0\u201c\u015eimdiye kadar bu t\u00fcr bir olaylardan dolay\u0131 birinin dava edildi\u011fini duymad\u0131m ve bu da b\u00fcy\u00fck sorunlardan biridir. Toplumun yasalara kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel bakt\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 kontrol ve cezalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek yasalar\u0131 \u00e7i\u011fnemeye haz\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, baz\u0131 su\u00e7lulara kar\u015f\u0131 al\u0131nan \u00f6nlemlerin a\u00e7\u0131k yapt\u0131r\u0131m ve tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n olmamas\u0131 bir yere kadar baz\u0131 i\u015fverenleri \u201cmadem cezaland\u0131r\u0131lm\u0131yor, ben neden yapmayay\u0131m\u201d demeleri i\u00e7in motive etmektedir.\u201d<\/i><\/p>