{"id":35940,"date":"2019-04-29T19:23:50","date_gmt":"2019-04-29T16:23:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=35940"},"modified":"2019-06-22T01:26:29","modified_gmt":"2019-06-21T22:26:29","slug":"ilk-musluman-turk-devleti-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/ilk-musluman-turk-devleti-kimdir\/","title":{"rendered":"\u0130lk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Devleti Kimdir?"},"content":{"rendered":"<p>Raziye \u00c7AKIR<\/p>\n<p><strong>Herkesin cevab\u0131n\u0131 bildi\u011fi bu sorunun asl\u0131nda kli\u015fele\u015fmi\u015f bir cevab\u0131 yoktur.<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk Tarihini gerekse \u0130slam Tarihini yak\u0131ndan ilgilendiren bu konunun \u00fczerinde durulmas\u0131 ve \u00f6nemli kaynaklardan yararlanarak ortak bir noktada bulu\u015fmam\u0131z\u0131 gerektirir. E\u011fitim hayat\u0131m\u0131z boyunca do\u011fru bildi\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir cevap olarak anlar\u0131z. \u2018\u0130lk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Devleti Kimdir?\u2019 diye sorduklar\u0131nda sadece \u015fu cevap akl\u0131m\u0131zdan ge\u00e7er \u2018Karahanl\u0131lar\u2019d\u0131r. Asl\u0131nda sorunun k\u00f6k\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle de\u011fi\u015ftirdi\u011fimizde cevap do\u011fruluk de\u011feri ta\u015f\u0131r \u2018Orta Asya\u2019da Kurulan \u0130lk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Devleti Kimdir?\u2019 Elbette ki cevap tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131z Karahanl\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p><em>Fakat T\u00fcrk Tarihi \u00e7er\u00e7evesinde bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman Karahanl\u0131lardan \u00f6ncede M\u00fcsl\u00fcman olan devletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaynaklardan g\u00f6rebiliriz.<\/em><strong> Gelelim sorunun cevab\u0131na ilk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Devleti\u00a0 \u0130dil (Volga) Bulgar Devletidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ismi \u00f6nceden \u00e7ok fazla duydu\u011fumuz s\u00f6ylenemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda m\u00fcfredat bilgisi bize ilk M\u00fcsl\u00fcman olan devletlerin\u00a0 ba\u015f\u0131nda Karahanl\u0131lar geldi\u011fini ifade etm\u015ftir. Tarih kaynaklar\u0131nda asl\u0131nda bu durum b\u00f6yle yans\u0131t\u0131lmamaktad\u0131r. Gelelim bu devletin men\u015feisine ve nas\u0131l M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131na. T\u00fcrkler \u0130slamiyetle Hz. \u00d6mer d\u00f6neminde 642 y\u0131l\u0131nda Nihavend Sava\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flar ve M\u00fcsl\u00fcmanlarla temasa ge\u00e7mi\u015flerdir.<\/p><div id=\"bghab-3653660999\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u0130dil (Volga) Bulgar Devleti zaman\u0131nda ise ilk ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6nceleri bu topluluk G\u00f6kt\u00fcrklerin hakimiyeti alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. 630 y\u0131l\u0131nda G\u00f6kt\u00fcrklerin fetret d\u00f6nemi ya\u015famas\u0131yla Bulgarlar bundan istifade edip, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurmu\u015flard\u0131r. Devletin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. 665 y\u0131l\u0131nda Hazarlar taraf\u0131ndan par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. Tuna Bulgarlar\u0131 ve \u0130dil Bulgarlar\u0131 diye ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tuna Bulgarlar Balkanlara gitmi\u015f ve zamanla slavla\u015fm\u0131\u015f, Hristiyan olmu\u015flard\u0131r.Konumuz olan \u0130dil Bulgarlar ise kuzeye do\u011fru ilerlemi\u015flerdir. Hazar Denizi\u2019nin kuzeyinde \u0130dil (Volga) Irma\u011f\u0131\u2019n\u0131n orta havsaz\u0131nda kuruldu\u011fu i\u00e7in bu adla an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Bulgarlar\u0131n slav oldu\u011funu iddia etsede, son yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu T\u00fcrk k\u00f6kenli olduklar\u0131 kaynaklarla desteklenmektedir. Co\u011frafi konumlar\u0131 ticarete uygun oldu\u011fu i\u00e7in ticarete \u00f6nem vermi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong> Harezm ve Samanili M\u00fcsl\u00fcmanlarla ticaret yaparken \u0130slam\u2019\u0131 tan\u0131d\u0131lar.<\/strong><\/p>\n<p>Ticaret sayesinde \u0130slam dini Bulgarlar aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgar Han\u0131 Abbasi Halifesine bir el\u00e7i g\u00f6ndererek, \u0130slam\u2019\u0131 kabul ettiklerini, bu dini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in muallim ayr\u0131ca ibadet etmek i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 gereken cami, mescit ve kendilerini korumak i\u00e7in kale yap\u0131lmas\u0131n\u0131 bunun i\u00e7inde ustalar g\u00f6ndermesini s\u00f6ylemi\u015ftir. B\u00f6ylelikle T\u00fcrkler ilk kez bu zaman diliminde M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bulgarlara sald\u0131ran Mo\u011follar \u015fehri yerle bir etti.<\/p>\n<p><strong>Bundan sonra Mo\u011follardan ayr\u0131lan Alt\u0131n Ordu Devleti\u2019nin egemenli\u011fi alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2045991536\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>B\u00f6ylelikle tarih sahnesinden her ne kadar silinmi\u015f olsalar da, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen onlardan izler oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<h6>Al\u0131nt\u0131: Kaynak\u00e7a- Erdo\u011fan MER\u00c7\u0130L, M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Devletleri Tarihi sayfa=27-30<\/h6>\n<div class=\"sharedaddy sd-sharing-enabled\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"bghab-3412068763\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Raziye \u00c7AKIR Herkesin cevab\u0131n\u0131 bildi\u011fi bu sorunun asl\u0131nda kli\u015fele\u015fmi\u015f bir cevab\u0131 yoktur. T\u00fcrk Tarihini gerekse \u0130slam Tarihini yak\u0131ndan ilgilendiren bu konunun \u00fczerinde durulmas\u0131 ve \u00f6nemli<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":32942,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-35940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/raziye-uluturk-e1560535237252.jpg?fit=165%2C250&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-9lG","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35940"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35940\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}