Tarih: 02 Ocak 2019
\nYazan: Ba\u015fak K\u0131l\u0131\u00e7
\nKonu: Yalan i\u00e7inde b\u00fcz\u00fclen ve er ge\u00e7 meydana \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
EVDE \u0130\u015e\u0130TT\u0130\u011e\u0130N\u0130 DI\u015eARDA ANLATMA!
\nBulgarlar\u0131n en esas atas\u00f6zlerinden biridir bu. Evde konu\u015fulan s\u0131rd\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fi biz Bulgaristanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin hayat kitab\u0131ndan \u00f6\u011frendik. 1984-1989 kanl\u0131 olaylar\u0131 bizim Bulgarlar\u0131n ruhunu tam olarak sezemedi\u011fimizi kan\u0131tlad\u0131. Ba\u015f\u0131m\u0131za gelecekleri \u00f6nceden duyumsayabilmi\u015f olsayd\u0131k k\u00f6kl\u00fc \u00f6nlemler al\u0131rd\u0131k. \u015eu m\u00fczevirlik, ihbarc\u0131l\u0131k olaylar\u0131 can yakmazd\u0131, birlik ve beraberli\u011fimiz yara almaz, bozulmazd\u0131, kendimizi bug\u00fcnk\u00fc par\u00e7alanm\u0131\u015f durumda bulmazd\u0131k.
\nBulgaristan K\u0131rcali ilinde 24-26 Aral\u0131k 2018 \u015eehitleri Anma T\u00f6renlerinde \u015fu dikkatimi \u00e7ekti. \u015eehit k\u0131z\u0131m\u0131z T\u00fcrkan Hasan an\u0131t\u0131na Bulgaristan Cumhurba\u015fkan\u0131, Ba\u015fbakan, bakanlardan bir tanesi bile, ya da K\u0131rca Ali Valisi, hatta K\u0131rca Ali Belediye Ba\u015fkan\u0131 veya Bulgar partilerinden de bir \u00e7elek, bir demet \u00e7i\u00e7ek g\u00f6nder(e)mediler. Demek oluyor ki, Bulgar devleti ve kamu, hatta Bulgar sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri bizim Kimlik, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerimiz u\u011fruna verdi\u011fimiz davam\u0131z\u0131, \u015fehitlerimizi ve Bulgaristan\u2019\u0131n demokratikle\u015fmesine olan katk\u0131m\u0131z\u0131 saymamaya ve yok saymaya devam ediyor. D\u0131\u015fa vuran budur.
\nCumhurba\u015fkan\u0131 Rumen Radev, Y\u0131l Ba\u015f\u0131 Kutlama Mesaj\u0131nda, \u201ckapanmayan yaralar\u201d, \u201canma t\u00f6renleri\u201d, \u201cinsans\u0131z kalan \u00fclke\u201d, \u201cderinle\u015fen etnik sorunlar\u201d, \u201cdemografik ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u201d, \u201cadalet ve huzur yok\u201d d(iy)emedi.
\nMerkez bas\u0131n, 1984-89 devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmad\u0131.
\nBulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 uyutma i\u015fini yeni \u00fcslenen H\u00d6H (kukla) Ba\u015fkan\u0131 Mustafa Karaday\u0131, mitinge gelenlerin \u00f6n\u00fcnde \u201cT\u00fcrk\u201d, \u201cT\u00fcrk Kimli\u011fi\u201d, \u201cT\u00fcrklerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin savunulmas\u0131 ve ana-okul ve okullarda T\u00fcrk dilinde e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim sorunlar\u0131na\u201d de\u011finmeden salland\u0131 da salland\u0131. Sol-liberalizm yalanlar\u0131n\u0131n Bulgaristan\u2019da tamamen s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, liberalizmin Bulgaristan T\u00fcrklerine 30 y\u0131lda hi\u00e7bir \u015fey getirmedi\u011fini itiraf edemedi. Bulgar ana-muhalefetinin Hitler tipi bir nasyonal-sosyalist parti gibi \u015fekillendi\u011fine dikkat \u00e7ekmedi. Bulgaristan\u2019da Rusya\u2019n\u0131n be\u015finci kol ordusu gibi bir \u00f6rg\u00fctlenme oldu\u011funa,500 internet sayfas\u0131n\u0131n, 1000\u2019den fazla trol\u00fcn bu yolda gece g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, 2018\u2019de TV yay\u0131nlar\u0131na hep ayn\u0131 Rusofil ki\u015filerin davet edildi\u011fini belirtmedi.
\nGazeteci Vildan Bayramova\u2019n\u0131n \u201cDeutsche Welle\u201d de yay\u0131nlanan \u201cKar Kandan K\u0131zarm\u0131\u015ft\u0131\u201d yaz\u0131s\u0131, \u201cFaktor bg\u201d ve \u201cFakti. Bg\u201d gibi Bulgar elektronik yay\u0131nlarda 1000\u2019den fazla ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tepki uyand\u0131rd\u0131 ve en s\u0131k kullan\u0131lan s\u00f6z \u201ckap\u0131 a\u00e7\u0131k, giden gitsin!\u201d oldu. Bulgaristan\u2019da hava de\u011fi\u015fiyor. AB bir \u201culus devletleri birli\u011fine\u201d d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse, oradaki M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimizi karanl\u0131k g\u00fcnler bekliyor. Herkesin umut bilinci s\u00f6nm\u00fc\u015f durumdad\u0131r.
\n1984\u2019ten \u00f6nce yaz\u0131lan Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman \u015fairlerimizin \u015fiirlerini teker teker okuma zahmetine katland\u0131m. Hi\u00e7bir \u015fairimiz halk\u0131m\u0131z\u0131 uyarmam\u0131\u015f. Seslerinin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kadar ba\u011f\u0131rsayd\u0131lar ve y\u00fckselen tehlikeyi haber verseydiler, kalemleri mi k\u0131r\u0131lacakt\u0131!!! Hi\u00e7 kimse hi\u00e7bir \u015fey bilmiyordu ki, demekte hakl\u0131s\u0131n\u0131z, bilmiyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc evde, devletin i\u00e7inde, kapal\u0131 kapal\u0131 ortamda kendi aralar\u0131nda konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zd\u0131rm\u0131yorlard\u0131. Ve \u015fimdi yeniden sustular. \u201cT\u00fcrk\u2019ten iyi dost olmaz!\u201d dedikleri d\u0131\u015far\u0131da y\u00fcz\u00fcm\u00fcze s\u00f6ylenen latifeydi, y\u00fcreklerinde kaynayan ba\u015fkaym\u0131\u015f, herkes g\u00f6rebildi\u2026
\n\u00dcRK\u00dcT\u00dcLEN \u0130NSANLAR KOLAY Y\u00d6NET\u0130L\u0130R! Bu bir ger\u00e7ektir. \u0130nsanlar ancak k\u00f6t\u00fc niyetle \u00fcrk\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u0130nsan\u0131m\u0131z zaten korkular\u0131n en b\u00fcy\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131. Bulgaristan\u2019da az\u0131nl\u0131k politikas\u0131ndan s\u00f6z edildi\u011finde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen hep batakl\u0131k ve \u00e7irkeftir. Ba\u015flar yana \u00e7evrilir. Korkuyu yaratan yaland\u0131r. As\u0131ls\u0131z haber ve olaylar, kurulan tuzaklar vs uydurmalard\u0131r. Almancadan gelen ve ad\u0131 manip\u00fclasyon olan, Hitler-G\u00f6bels zamanlar\u0131nda fazla fazla kullan\u0131lan bu kavram, insanlar\u0131 toplu halde sindirmek, korkudan titretmek, herkese stres ya\u015fatmak, ki\u015fiyi ve kitleyi yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirme i\u015flerinde g\u00fcncelle\u015fir. Biz Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrkler temeli sa\u011flam, dayan\u0131kl\u0131 ve uysal huylu insanlar ve topluluk oldu\u011fumuzdan dolay\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta bizi \u00fcrk\u00fct\u00fcp ruhumuzu \u0131rgalay\u0131p haf\u0131zam\u0131za umutsuzluk ve k\u00f6t\u00fcmserlik doldurmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kitaplarda, okulda, sinemada, t\u00f6ren ve toplant\u0131larda kar\u015f\u0131m\u0131za yenilmez dev simalar dikiliyordu. Her sene Plevne Panoramas\u0131 ve \u015eipka Tepesi gezileri d\u00fczenlenir Rus silah\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc anlat\u0131l\u0131rd\u0131. Dobruca ve Deliorman\u2019da T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehirlerin adlar\u0131 Dolovo, isperih, Tervel, Kubrat ve ba\u015fka Bulgar Hanlar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rken, meydanlar\u0131n\u0131n ad\u0131 \u201cKurtar\u0131c\u0131 \u00c7ar\u201d, Otellerin ismi \u201cMoskva\u201d ya da \u201cLeningrat,\u201d cadde isimleri de \u201cStalingrad Sava\u015f\u0131\u201d vb idi. Bulgaristan\u2019daki Rus Kiliseleri ve Rus \u00c7ar ve Generallerinin at \u00fcst\u00fcnde veya eli silahl\u0131 an\u0131tlar\u0131 \u00fcrkm\u00fc\u015f bir ruh olu\u015fturmak i\u00e7in stres yaratma ve sindirme i\u015fine hizmet ediyordu. Bu an\u0131tlara \u00e7i\u00e7ek ta\u015f\u0131mam\u0131z da yenikli\u011fimizi kader haline getirip kabul etmemizi ama\u00e7l\u0131yordu.
\nY\u0131llar sonra biz 7 Kas\u0131m Rus Devrimi, 12 Nisan Uzay G\u00fcn\u00fc, 1 May\u0131s i\u015f\u00e7i bayram\u0131\u2026 kutlamalar\u0131nda n\u00fcmayi\u015f eden Bulgarlar\u0131n asl\u0131nda iki y\u00fczl\u00fc davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp anlayabildik. Hi\u00e7 samimi de\u011fillerdi. Bir yandan d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan Rus devrimini alk\u0131\u015flarken, ayn\u0131 zamanda 2 defa 16. Cumhuriyet olarak b\u00fct\u00fcnle\u015fmek istediklerini hem de Sovyetler Birli\u011finden kopmay\u0131 arzulad\u0131klar\u0131n\u0131 bizden gizliyorlard\u0131. Bundan hi\u00e7bir kimseye s\u00f6z ettirmiyorlard\u0131. Belki de evde konu\u015ftuklar\u0131 tam da buydu. G\u00f6n\u00fcllerinde gizledikleri Rusya\u2019y\u0131 red etmek, Moskova\u2019dan kopmak olsa da, d\u0131\u015fa vuran ba\u015fkayd\u0131. Y\u0131llar s\u00fcren bu geli\u015fmelerde d\u00fc\u015fman hep T\u00fcrkiye, emperyalist Bat\u0131, NATO-iken, asl\u0131nda arad\u0131klar\u0131 ba\u015fka bir \u015feydi -Rusya\u2019dan koparsak bizi kim himaye eder (kendileri de korkuyorlard\u0131)?
\n\u015eiirlerinde Bulgarlar Rusya\u2019y\u0131 (bir kurtar\u0131c\u0131 olarak) en \u00e7ok \u00f6ven \u015fair \u0130van Vazov (1850 – 1921, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunda Ekim Devriminden korkmu\u015f ve savundu\u011fu de\u011ferler de\u011fi\u015fmi\u015fti. Bug\u00fcnde de durumda ayn\u0131 hava nefes ediliyor. 2014\u2019te K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ilhak edilmesi ve Rus askerinin Ukrayna\u2019ya \u00e7\u00f6reklenmesi, yar\u0131m milyondan fazla Rus vatanda\u015f\u0131n\u0131n Karadeniz sayfiyelerimize iyice yerle\u015fmesi, sertle\u015fmeleri ve kentle\u015fmeleri Bulgar halk\u0131nda \u00e7ok ciddi bir \u00e7ekince yaratt\u0131, tedirgin etti. Bunun sonucu olarak 2016\u2019da yap\u0131lan Bulgaristan se\u00e7imlerinde bu korkunun b\u00fcy\u00fcmesini \u00f6nlemek i\u00e7in ona yakla\u015fma s\u00fcreci ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. 2016\u2019da bir yandan anti-Rus olarak bilinen Cumhurba\u015fkan\u0131 Rosen Plevneliev emekliye g\u00f6nderilirken, yerine Bat\u0131c\u0131 olarak lanse edilen ama Rusya sempatizan\u0131 Rumen Radev Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi. NATO-cu ve Avrupa-Atlantik\u00e7i olarak \u00fcn yapan \u0130kinci Boyko Borisov kabinesi tamamen de\u011fi\u015ftirildi. Bu politik y\u00f6netimin Kremlinden yana bir ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.
\nBu ikiy\u00fczl\u00fc siyasette bizim orada olan Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrkler kullan\u0131ld\u0131. Bize uygulanan politika burnumuz kanamadan oylar\u0131m\u0131z\u0131 toplad\u0131. S\u00f6zde, barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131rmadan idare edildik. Toplumun ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu d\u00fczenlemeler \u2013 \u00f6rne\u011fin s\u00f6z\u00fcm ona diyanet i\u015fleri kanunu de\u011fi\u015ftirildi \u2013 zor kullanmadan ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Y\u00fcksek \u0130slam Enstit\u00fcs\u00fc arsas\u0131 gasp edildi ama protestolara yol verilmedi. Ba\u015fka idari d\u00fc\u015ft\u00fcrler her t\u00fcr \u015feytanl\u0131k kullan\u0131ld\u0131 ve az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 genel bask\u0131 ve ezme siyaseti s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. 2018\u2019de \u00e7ok fazla protesto g\u00f6sterisi, grev ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f olsa da 9 y\u0131ldan beri iktidarda olan GERB partisi deneyim birikiminden yararlanarak, kapal\u0131 \u00f6denekler kullanarak gerginlik yaratanlar\u0131 kolayl\u0131kla pasif ize edebiliyor. Toplum zaten sefil, yar\u0131n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcrkek oldu\u011fundan kolayca y\u00f6nlendirilebiliyor.
\nKorku denince \u015f\u00f6yle bir durumda dikkati \u00e7ekiyor:
\n\u0130NSANLAR VE M\u0130LLETLER Y\u00dcCE B\u0130R F\u0130K\u0130R OLMADAN YA\u015eAYAMAZ.
\nSosyalizm buharla\u015fal\u0131, Bulgarlarda bir fikir k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve sol musluk var. 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n su\u00e7lar\u0131 ve su\u00e7lular\u0131 cezas\u0131n\u0131 almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in insanlar g\u00f6z g\u00f6ze bakam\u0131yor. Amerika\u2019ya, Kanada\u2019ya ka\u00e7mak kurtulu\u015f de\u011fil. Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n susmas\u0131 da huzur vermiyor. Tarih ne zamansa yaz\u0131lacak. Bu konuda yeni bir ad\u0131m atabilen, yeni bir kelime s\u00f6yleyebilen yok. \u015eimdiye kadar durum hain Ahmet Do\u011fan arac\u0131l\u0131yla idare edildi, ama ne zamana kadar ve bu \u201ciyili\u011fin\u201d bedeli ne olacak? Ben ipleri elimden ka\u00e7\u0131rd\u0131m, art\u0131k duruma h\u00e2kim de\u011filim!\u201d diyen Do\u011fan, Moskova\u2019dan \u201caz\u0131nl\u0131klara k\u00fclt\u00fcrel otonomi isteyecek mi?\u201d Evde konu\u015fulan ve uyku uyumayan korku budur. Zulm\u00fcn bedeli bo\u015fanmakt\u0131r\u2026
\n\u015eu siyaset de art\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc:
\nBirisi bir \u015fey demi\u015f \u00f6nemli de\u011fil, \u00f6tekilerin hepsi aksini derse, do\u011fru olan ikincisidir! \u00d6yle ama bu 30 sene s\u00fcrd\u00fc. M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi ve yurttan kovulmalar\u0131 i\u00e7in evde \u201ck\u00f6t\u00fc yapt\u0131k\u201d deseler de, kamuoyunda susan ya da \u201ckap\u0131 a\u00e7\u0131k, isteyen gidebilir\u201d diyenler azalmaya ba\u015flad\u0131lar. Bir defa 3 milyon memleketten \u00e7\u0131kt\u0131 ve onlar zulm\u00fc itiraf etmekten ka\u00e7t\u0131. Ard\u0131ndan papazlar, gen\u00e7ler, bir\u00e7ok sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc, Makedon milliyet\u00e7iler d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar durulman\u0131n tek yolunun ger\u00e7ekleri kabul etmek oldu\u011funda birle\u015fiyor. Yalan k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor. Korkudan kurtulmak isteyenler art\u0131yor.
\nBulgaristan\u2019da bu s\u00fcre\u00e7 belki de alt yap\u0131dan ba\u015flayacak. T\u00fcrkiye ve Bulgaristan ekonomileri aras\u0131nda bir kooperatifle\u015fme ve yak\u0131nla\u015fma g\u00f6zleniyor. Ben okurken ideolojileri daldaki meyvelerin kokusu olarak kabul ediyordum. Bunu \u00fcretimdeki teknoloji olarak kabul edersek, hem T\u00fcrkiye\u2019de hem de Bulgaristan\u2019da otomotiv sanayinin Gayr\u0131 Safi Milli Has\u0131ladaki pay\u0131 belirleyici oluyor. Bulgaristan\u2019da otomotiv dal\u0131nda 200 i\u015fletme 50 bin ki\u015fiye istihdam ve 6 milyar leva gelir sa\u011fl\u0131yor. Toplumu ileri \u00e7eken sekt\u00f6r otomotiv oluyor. 50 bin ki\u015finin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gelir, turizme kapanm\u0131\u015f 500 000 ki\u015finin elde etti\u011fi gelire e\u015fittir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 5 y\u0131lda Bulgar otomotiv sanayiinde 100 000 i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015facak ve GSMH i\u00e7indeki pay\u0131n % 40\u2019\u0131n\u0131 ula\u015facakt\u0131r. Bu i\u015f\u00e7iler Alman, Frans\u0131z, Japon, T\u00fcrk fabrikalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Bulgar, T\u00fcrk, Makedon, \u00c7ingene i\u015f\u00e7iler. \u00dcretim onlar\u0131 yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131p birle\u015ftiriyor.
\nBu yeni y\u00f6nelimlerle gelen r\u00fczg\u00e2r\u0131n \u201cevde ba\u015fka d\u0131\u015farda ba\u015fka\u201d hesaplar\u0131n\u0131 bozaca\u011f\u0131na inanmak istiyorum. Elimizdeki fidan\u0131 do\u011fru yere ekelim\u2026
\nYeni Y\u0131l\u0131n\u0131z kutlu olsun.<\/p>\n